D01 Raadspresentatie Bergen op Zoom.
Tekst van het document
Gemeentelijk Waterplan 2024-2027 Bergen op Zoom Informatiebijeenkomst gemeenteraad 8 juni 2023
2/6/23 1
Agenda beeldvormende 1 Doel bijeenkomst
5
2 Introductie en historie
6 Uitvoeringsprogramma
en riolering in 3 Water Bergen op Zoom
7 Middelen
4 Visie en ambitie
Strategie en verankering
Even voorstellen Gijs Spruijt
Michel Moens
Vera Kusters
Beleidsmedewerker Stedelijk water- en riolering
Sr. Adviseur Waterbeleid en Omgevingswet
Adviseur Stedelijk Water en Klimaatadaptatie
Gemeente Bergen op Zoom
Arcadis
Arcadis
2/6/23
3
Doel beeldvormende bijeenkomst
▪ Informatieoverdracht bouwstenen GWP
Doel?
▪ Dialoog afwegingen en keuzes gemeentelijke watertaken ▪ Proces: ➢ Implementatie Riool- en waterzorgheffing - < Nov: Beeldvorming en vaststelling ➢ Proces GWP 2024-2027 - 8 juni Beeldvorming - Sept vaststelling GWP 2024-2027 ➢ Begroting - 9 nov raadsvergadering
2/6/23
5
Introductie en historie Waarom een GWP?
Historie
▪ Oudste riolering 4500 jaar geleden in Pakistan ▪ Romeinen ▪ Middeleeuwen snelle verspreiding van ziekten ▪ 19de eeuw eerste riolering in grote steden ▪ Tot na WOll tonnensysteem in de dorpen
▪ Jaren 60-70 pieken in aanleg riolering ▪ Jaren 80 aanleg drukriolering
2/6/23
7
Waarom?
Waar dient de riolering eigenlijk voor? Gezondheid Hygiëne Milieu Tegengaan van wateroverlast Tegengaan van droogte Etc.
2/6/23
8
© Arcadis 2022
2/6/23
9
Water en riolering in Bergen op Zoom Areaal en terugblik
Hoe werkt riolering
© Arcadis 2022
2/6/23
11
Riolering in de gemeente Hoeveel kilometer riolering hebben we in Bergen op Zoom? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
550 km vrijvervalriolering 82 km drukriolering 144 km drainage 291 gemalen 24.118 kolken
© Arcadis 2022
2/6/23
12
Mentimeter menti.com code 49 27 76 05
Wat is de vervangingswaarde van de riolering in Bergen op Zoom? Huidig investeringsvolume: €6,3 miljoen per jaar Areaal: ▪ 550 km vrijvervalriolering ▪ 82 km drukriolering ▪ 144 km drainage ▪ 291 gemalen ▪ 24.118 kolken Levensduur rioolbuis: gem. 60 jaar © Arcadis 2020
13
Ambities en beleid Zorgplichten op orde
Zorgplichten
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Stedelijk afvalwater Hemelwater Grondwater Oppervlaktewater Drinkwater
2/6/23
15
Zorgplicht Stedelijk afvalwater
▪ Gemeente draagt zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater ▪ In gebieden waar inzameling en transport van stedelijk afvalwater niet doelmatig is en de provincie ontheffing van de zorgplicht heeft verleend moet de houder van het afvalwater zelf zorgen voor de verwerking van het afvalwater ▪ Voor bedrijfsafvalwater geldt géén zorgplicht voor de gemeente
2/6/23
16
Zorgplicht Hemelwater
▪ Gemeente draagt zorg voor het doelmatig inzamelen van hemelwater op openbaar terrein ▪ De eigenaar van het terrein waarop het hemelwater valt, is primair verantwoordelijk voor de verwerking hiervan ▪ De gemeente hoeft het hemelwater van particulier terrein niet te ontvangen ▪ Als de perceeleigenaar kan aantonen dat hij het hemelwater niet kan verwerken op eigen terrein is afvoer via een gemeentelijke voorziening toegestaan, op kosten van de perceeleigenaar of ontwikkelaar.
2/6/23
17
Zorgplicht Grondwater
▪ Gemeente draagt zorg voor het in openbaar gebied treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover dit doelmatig is en geen taak van het waterschap of de provincie.
2/6/23
18
Zorgplicht Oppervlakte water
▪ De uitvoering van de gemeentelijke taken kan effecten hebben op de kwaliteit van het oppervlaktewater. Hoe gemeenten die plichten vervullen, leggen ze vast in het PWR
2/6/23
19
Zorgplicht Drinkwater
▪ Overheden die (in)direct betrokken zijn bij de bescherming van drinkwater hebben een verantwoordelijkheid voor de invulling van de zorgplicht drinkwater (Omgevingswet, artikel 2.1).
▪ De zorgplicht drinkwater geldt ook voor de bescherming van bronnen van de infrastructuur. ▪ Aangezien de gemeente indirect betrokken is (lozingen in de bodem), heeft ze een gedeelde zorgplicht.
2/6/23
20
Ambities en beleid Bijdragen maatschappelijke thema’s & verankering
Maar ook…. ▪ Basis op orde: Dagelijks en groot onderhoud Planvorming en onderzoek ▪ Klimaatadaptatie ▪ Samenwerking
© Arcadis 2022
2/6/23
22
Regionaal: Water- en Klimaatkring West ▪
besparen op watergebruik
▪
afvalwater nog gerichter inzamelen
▪
benutten hemelwater optimaal
▪
houden rekening met weersextremen
▪
bovengrondse oplossingen
▪
gebiedsgericht
▪
circulaire grondstoffenbenadering
▪
kennis doorontwikkelen en met elkaar delen 2/6/23
23
Nationaal: Water en bodem sturend
▪ meer zoetwatervoorraden ▪ creëren ruimte voor vasthouden, bergen en afvoeren ▪ niet meer bouwen op plaatsen die later nodig zijn voor het bergen en afvoeren van water ▪ maatlat klimaatadaptieve en groene bebouwde omgeving ▪ bodem minder bedekken ▪ hoger grondwaterpeil op bepaalde plekken ▪ 20% minder drinkwatergebruik bedrijven en inwoners ▪ versterken regie op inrichting ondergrond
2/6/23
24
Hemelwater (1) Waterhinder versus wateroverlast
2/6/23
25
Hemelwater (2) Voorkeursvolgorde verwerking hemelwater
1. Hergebruik Hergebruik van regenwater, om zuiniger om te gaan met water en minder drinkwater te verspillen 2. Bergen en infiltreren op eigen terrein Niet afwentelen van privaat naar publiek, om kosten voor risicomitigatie te beperken 3. Tijdelijke opslag in openbaar gebied met uitloop naar groen Bij voorkeur bovengrondse opslag. Uitloop naar groen om schadelijke neveneffecten zoveel als mogelijk te beperken. 4. Afvoeren op bovengrondse hemelwatervoorziening Af te voeren water slim verdelen door waar het kan te lozen op bovengrondse hemelwatervoorziening (watergang, weg met afwateringsfunctie, etc.) 5. Afvoeren op een ondergrondse hemelwatervoorziening 6. Afvoeren op een gemengd rioolstelsel richting RWZI
2/6/23
26
Mentimeter menti.com code 49 27 76 05
Particulieren hebben een opgave in het waterrobuust inrichten van de leefomgeving In Bergen op Zoom verankeren we dit juridisch met waterbergingseisen bij nieuwe ontwikkelingen
© Arcadis 2020
27
Hemelwater (3)
Oppervlak
Nieuwe ontwikkelingen
Ontwikkelingen in bestaand bebouwd gebied
<500 m²
60 mm
10 mm
>500 m²
60 mm
60 mm
Waterbergingseisen
→ Juridische verankering in hemelwaterverordening
▪ ▪ ▪ ▪
onderscheid kleine (<500m2) en grote (>500 m2) ontwikkelingen betreft totale oppervlak ontwikkeling; inbreidingen en herbouw na sloop = nieuwe ontwikkelingen. Verbouwingen en herstructureringen = ontwikkelingen in bestaand gebied; berekening betreft totale verhard oppervlak (alle daken en (terrein)verhardingen) in nieuwe situatie; van toepassing op ieder particulier perceel binnen een ontwikkeling.
2/6/23
28
Mentimeter menti.com code 49 27 76 05
Stip op de horizon: In de toekomst willen we toe naar juridische verankering van… Open vraag, denk aan: • gescheiden aanleveren bij afkoppelen ook in bestaand gebied • hergebruik van water / grijswatersystemen • maximaal verhard oppervlak op woonpercelen
© Arcadis 2020
29
Uitvoeringsprogramma
Vervangingsopgave Kwaliteitsbeoordeling: • • •
Waterdichtheid Stabiliteit Afstroming
Programmering systematiek:
Korte termijn
Middel-lange termijn
Lange termijn
1-3 jaar ▪ Vastgestelde Programmering
4-6 jaar 7-10 jaar ▪ Samenwerkingsproj ▪ Oriëntatie op ecten liggen vast samenwerking 2/6/23
31
Middelen
Exploitatie + Extracomptabele kosten
Correctie tov. 2023: ▪ Inflatie: 3,9% ▪ Loonkosten: 5,2% Exploitatie 2024: ▪ Personeelskosten: € 1,2 mln ▪ Planmatig onderzoek: € 0,1 mln ▪ Exploitatie ITO: € 0,6 mln ▪ Exploitatie (onderhoud en reparatie): € 2,8 mln Totaal : € 4,7 mln Extracomptabele kosten: ▪ BTW-compensatiefonds: ▪ Kwijtschelding: ▪ Overhead: Totaal :
€ 2,0 mln € 0,9 mln € 0,8 mln € 3,7 mln 2/6/23
33
Investeringen
2/6/23
34
Kosten riolering: Variant: Activeren Rekenrente: 1,94% We komen van 5%
2/6/23
35
Kosten riolering: Variant: Sparen Rekenrente: 1,94% We komen van 5%
2/6/23
36
Voordelen: Sparen ▪ Netto schuldenquote: 50%ten last riolering
▪ Rente gevoeligheid
2/6/23
37
Heffingsverloop
© Arcadis 2022
2/6/23
38
Mentimeter menti.com code 49 27 76 05
De keuze die we nu maken bepaalt wat een volgende generatie kan
Voor investeringen stappen we over naar een spaarvoorziening Ondanks de hogere heffing (25jr), stappen we over naar een spaarvoorziening om minder gevoelig te worden voor het renteverloop
Investeringen blijven we activeren gezien de lagere heffing en huidige lage rente © Arcadis 2020
39
Rondvraag
Contact Gijs Spruijt g.spruijt@bergenopzoom.nl
Vera Kusters vera.kusters@arcadis.com
Arcadis. Improving quality of life.
© Arcadis 2022
2/6/23
40
Mentimeter menti.com code 49 27 76 05
De keuze die we nu maken bepaalt wat een volgende generatie kan
Water en bodem sturend bij ruimtelijke ontwikkelingen
Sturend ook als dat betekend dat sommige ontwikkelingen niet kunnen Niet sturend we passen het watersysteem aan
© Arcadis 2020
42