Bijlage - Terugblik Jaarwisseling
Tekst van het document
Inhoud 1. Inleiding ............................................................................................................. 2 2.
Feiten en cijfers .................................................................................................... 3 2.1.
Sfeerbeeld in de gemeente ............................................................................... 3
2.2.
Activiteiten jongeren oudejaarsdag ...................................................................... 3
2.3.
Cijfers en rol Street Support BoZ (Wijkwakers) ....................................................... 3
2.4.
Politiecijfers .................................................................................................. 3
2.4.1.
Aantal incidenten en aanhoudingen .............................................................. 3
2.4.2.
Aanwezigheid Mobiele Eenheid ................................................................... 6
2.2
Cijfers en constateringen handhaving .................................................................. 6
2.3
Brandweercijfers ............................................................................................ 6
2.4
GHOR......................................................................................................... 7
2.4.3.
Ambulance ............................................................................................ 7
2.4.4.
Bravis .................................................................................................. 7
2.5.
Gemeentelijke cijfers ....................................................................................... 7
2.5.1.
Openbare ruimte (voor zover nu bekend) ....................................................... 7
2.5.2.
Inzet ambtelijke uren voorbereiding en operationele inzet jaarwisseling .................. 8
2.5.3.
Meldingen ............................................................................................. 8
2.6.
Samenscholingsverbod .................................................................................... 8
2.7.
Sfeerbeeld vanuit WijZijn / Flying teams ............................................................... 8
2.8.
Evaluatie ..................................................................................................... 9
1
1. Inleiding Dit document bevat de evaluatie van de voorbereidingen, uitvoering, operationele inzet en het verloop van de jaarwisseling 2024-2025 (hierna: jaarwisseling). De gemeente Bergen op Zoom heeft zich als doel gesteld om de jaarwisseling gezellig, maar vooral veilig en leefbaar te laten verlopen. Het reduceren van (geluid) overlast, schade, milieu-effecten, slachtoffers en geweld tegen hulpverleners zijn onderdeel van de doelstelling. Het waarborgen van gezondheid, veiligheid en leefbaarheid staat centraal. Om deze doelstellingen te bereiken, is er een lokaal plan van aanpak opgesteld. De raad heeft dit plan van aanpak middels een raadsinformatiebrief ter kennisname ontvangen op 15 november 2024 In de voorbereidingen op de jaarwisseling zijn een stuurgroep en projectgroep gevormd. Aan de projectgroep hebben ook externe partners als de politie en de brandweer deelgenomen. Naast de lokale aanpak is er tijdens de voorbereidingen van de jaarwisseling ook een districtelijke aanpak ontwikkeld. Zoals ieder jaar wordt er geëvalueerd hoe de jaarwisseling is verlopen ten opzichte van de voorziene situatie en hoe de projectmatige inzet van veiligheids- en handhavingscapaciteit kan worden verbeterd. Deze terugblik voorziet hierin. 1 juli Start voorbereidingen jaarwisseling
30 september
1 oktober
eerste projectgroep jaarwisseling
Start monitoring meldingen
22 oktober Bijeenkomst projectgroep
1 november lancering en publicatie nummer vuurwerktelefoon
4 november eerste bijeenkomst stuurgroep
28 november bijeenkomst projectgroep
17 december Bijeenkomst projectgroep
19 december Bijeenkomst stuurgroep
27 december Start project jaarwisseling
31 december jaarwisseling
14/15 januari Interne en externe evaluatie
Figuur 1 - Visualisatie verloop voorbereidingsproces jaarwisseling
2
2. Feiten en cijfers 2.1.
Sfeerbeeld in de gemeente
In delen van onze gemeente is de jaarwisseling onrustig verlopen. Naar aanleiding van deze onrust is er voor gekozen om op nieuwjaarsdag vanuit de afdeling Openbare Orde en Veiligheid samen met de burgemeester twee wijken waar het onrustig is geweest te bezoeken, te weten Gageldonk en Noordgeest.
2.2.
Activiteiten jongeren oudejaarsdag
Dit jaar zijn er op oudejaarsdag samen met een aantal partners verschillende activiteiten voor jongeren georganiseerd. Deze activiteiten zijn ondersteund vanuit de gemeente en diverse partners. De doelstelling van deze activiteiten was om jongeren een alternatief te bieden voor het afsteken van vuurwerk en te voorkomen dat jongeren (uit verveling) vuurwerkoverlast zouden veroorzaken. De reacties die naar aanleiding van deze activiteiten zijn ontvangen zijn alsmede de opkomst zijn als positief ervaren. Activiteit Fifa-toernooi Zaatvoetbal Gageldonk Lasergame sporthal Tuinwijk Zwemmen de Schelp
2.3.
Aantal aanwezigen 35 aanwezigen 70 jongeren, 8 ouders 21 jongeren, 4 begeleiders 150 personen
Cijfers en rol Street Support BoZ (Wijkwakers)
Deze jaarwisseling is er door middel van een burgerinitiatief extra toezicht georganiseerd in de wijken Gageldonk en Warande. Vanaf een uur of acht in de avond heeft Street Support BoZ (Wijkwakers) met een wisselend aantal jongeren van tussen de 17 en de 27 rondes gelopen teneinde vuurwerkoverlast en vernielingen zo veel mogelijk te beperken. Het beeld is dat de inzet van Street Support BoZ (Wijkwakers) ten positieve heeft bijgedragen aan het verloop van de jaarwisseling.
2.4.
Politiecijfers
Enkele dagen na de jaarwisseling heeft de politie haar jaarwisselingsrapportage opgemaakt. Deze rapportage bevat de cijfers met betrekking tot incidenten tussen 31 december 2024 00.00 uur tot 1 januari 2025 08.00 uur en bestrijkt daarmee een ander tijdsbestek dan de duur van de vuurwerkperiode die de gemeente Bergen op Zoom hanteert (27 december 00.00 uur tot en met 31 december 00.00 uur). Uit deze rapportage vallen de in deze paragraaf opgenomen beelden op te maken. Gedurende de voorbereidingen van de jaarwisseling zijn er vanuit de politie op basisteamniveau geen signalen ontvangen die hebben gewezen op maatschappelijke onrust of mogelijke ordeverstoringen. Daarbij komt dat er tijdens dit jaar veel minder signalen bij de politie zijn binnengekomen, terwijl het aantal signalen dat bij de gemeente is binnengekomen juist is toegenomen. Deze trend beperkt zich niet tot Bergen op Zoom, daar deze ook in andere gemeenten te zien is. Zie voor een nadere toelichting op het aantal bij de gemeente binnengekomen meldingen paragraaf 2.5.3 (meldingen).
2.4.1.
Aantal incidenten en aanhoudingen
Rondom de jaarwisseling hebben er in totaal 41 incidenten en 7 aanhouding plaatsgevonden. Eén van deze aanhoudingen is verricht vanwege geweldpleging richting een brandweerman. Deze persoon heeft de Brandweer door middel van het werpen van vuurwerk gehinderd bij het blussen van de brand bij de Dirk van de Broek. Hierop is snelrecht toegepast. In het onderstaande schema staat een overzicht van het aantal incidenten en aanhoudingen vanaf 2020.
3
TOTAAL AANTAL INCIDENTEN/AANHOUDINGEN In de periode rondom de jaarwisseling heeft de politie 7 aanhoudingen verricht. Relevant hierbij op te merken is daarmee dat deze aanhoudingen niet enkel tijdens oude- en nieuwjaarsdag zijn verricht. Figuur 2: aantal incidenten/ aanhoudingen Aantal incidenten Aantal aanhoudingen
2020-2021 27
2021-2022 44 2
2022-2023 27
2023-2024 57
2024-2025 41 7
4
AANTAL INCIDENTEN UITGESPLITST NAAR CATEGORIE OP BASIS VAN POLITIECIJFERS E11 - VECHTPARTIJ (ZONDER VERVOLG) E16 – RUZIE/TWIST (ZONDER VERVOLG) F530 - BEDREIDING F550 – EENVOUDIGE MISHANDELING F551 – ZWARE MISHANDELING F19 – OVERIGE MISDRIJVEN TEGEN HET OPENBAAR GEZAG E31 – BRAND (GEEN BRANDSTICHTING) F13 - BRANDSTICHTING E50 – ASSISTENTIE BRANDWEER (GEEN BRAND) E55 – ASSISTENTIE OVERIG
2020 -2021 1 2 3 1 -
2021 -2022 2 2 1 2 1 -
2022 -2023 4 4 1
2023 -2024 4 1 1 5 12 1 -
2024 -2025 2 1 1 8 5 2 3
E35 – MELDINGEN OVERLAST JEUGD OVERLAST IVM ALCOHOL/DRUGS GELUIDSHINDER OVERIG C10 – VERNIELING VAN/AAN AUTO C30 – VERNIELING VAN/AAN OPENBAAR GEBOUW C40 – VERNIELING VAN OVERIGE OBJECTEN C50 – VANDALISME / BALDADIGHEID
1 3 2 3 1
1 3 5 5 -
4 4 2 2 -
1 3 7 7 1 6 1
4 4 4 1 3 -
Vuurwerk
M131 – AFSTEKEN VUURWERK M134 – BEZITTEN/VERVAARDIGEN/VOORHANDEN HEBBEN/AFLEVEREN VUURWERK
10 -
20 2
6 -
6 1
3 -
Woninginbraken TOTAAL
A20 – GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT WONING
1 28
44
27
57
41
Figuur 3: aantal incidenten uitgesplitst naar categorie (momentopname van 31 december 00.00 uur tot 1 januari 08.00 uur) (Zware) mishandeling / bedreiding
Aantasting openbare orde Brand/ontploffing Hulpverlening aan instanties
Overlast in de wijk Vernieling cq. Zaakbeschadiging
5
Op basis van bovenstaande gegevens kan een trend worden gezien waarbij het aantal incidenten over de algehele lijn lager ligt dan tijdens de jaarwisseling van 2023 op 2024. Enkel in de categorieën hulpverlening aan instanties en aantasting openbare orde zien we een toename ten opzichte van vorig jaar. Hierbij dient wel te worden opgemerkt dat er in de categorie brand/ontploffing een toename van drie branden wordt geconstateerd, welke een grote maatschappelijke impact hebben gehad. Daarbij is relevant dat er een aantal incidenten hebben plaatsgevonden met grote maatschappelijke impact, waaronder de brand bij de Dirk van den Broek, Aysa bakkerij en de twee branden aan de Kruisakker (Petlas Banden Service en Toolstation). Figuur 4: aantal aanhouding uitgesplitst naar categorie (Zware) Mishandeling/bereiging
F530 – BEDREIGING
Aantasting openbare orde
F19 – OVERIGE MISDRIJVEN TEGEN HET OPENBAAR BESTUUR
20202021 0
20212022 2
20222023 0
20232024 0
20242025 0
0
0
0
0
1
0
2
0
0
1
20202021 0
20212022 0
20222023 0
20232024 0
20242025 1
0
0
0
0
1
2022-2023 0 0
2023-2024 0 0
TOTAAL Figuur 5: geweld tegen politie en werknemers met een publieke taak Aantasting openbare orde TOTAAL
F19 – OVERIGE MISDRIJVEN TEGEN OPENBAAR GEZAG
Figuur 6: aantal inverzekeringstellingen (Zware) Mishandeling / bedreiging F530 – BEDREIGING TOTAAL
2.4.2.
2020-2021 0 0
2021-2022 1 1
2024-2025 0 0
Aanwezigheid Mobiele Eenheid
Op 31 december heeft de burgemeester toestemming gegeven voor het inzetten van de ME. De politie heeft er voor gekozen om de ME te positioneren in de buitenring in te laten nemen, met als doel om met de ‘platte petten’ tot een oplossing voor de problematiek in de wijk Gageldonk te komen. Daarover is conform afspraak achteraf verantwoording afgelegd aan de burgemeester door de teamchef van de politie.
2.2 Cijfers en constateringen handhaving Met betrekking tot het afsteken van vuurwerk buiten toegestane tijden zijn door handhaving de volgende interventies uitgevoerd: Figuur 7: aantal interventies afsteken buiten toegestane tijd Waarschuwingen Boetes Haltverwijzingen
Aantal interventies 10 3 6
Waarnemingen (controle personen en locaties) TOTAAL
153 172
2.3 Brandweercijfers Cijfers brandweer van 31 januari tot en met 2 januari (gemeente Bergen op Zoom) Figuur 8: cijfers brandweer Brand Hulpverlening Alarm Geweld tegen hulpverleners Totaal
2020-2021 14 2 2 0 18
2021-2022 21 2 0 0 23
2022-2023 12 3 0 0 15
2023-2024 15 1 0 0 16
2024-2025 22 4 6 1 33
6
2.4 GHOR 2.4.3.
Ambulance
De Regionale Ambulancevoorziening (RAV) heeft op 31 december 16 reguliere ritten gereden. Op 1 januari heeft de RAV 14 maal een reguliere uitruk gedaan. Daarnaast heeft er in de nacht van 31 december op 1 januari anderhalf uur lang een ambulance standby gestaan in verband met de mogelijke gevolgen van de brand bij de Dirk van den Broek. Jaar
Aantal vuurwerk gerelateerde ritten
2020-2021 0 2021-2022 1 2022-2023 9 2023-2024 1 2024-2025 0
2.4.4.
Bravis
Het Bravis Ziekenhuis in Bergen op Zoom heeft tijdens de jaarwisseling een drukke nacht gekend, waarbij is geconstateerd dat deze drukker was dan tijdens de jaarwisseling van 2023 op 2024. Waar er vorig jaar 16 patiënten zich op de spoedeisende hulp melden, waren dat er dit jaar 22. Dit is een toename van 37.5%. Relevant hierbij op te merken is dat dit percentage het aantal mensen weergeeft dat zich heeft gemeld en niet persé een toename in het aantal vuurwerkslachtoffers weergeeft. Van deze 22 patiënten hadden 10 personen klachten of letsel als gevolg van alcohol- of drugsgebruik. Daarnaast liep 1 persoon ernstig oogletsel op door zelf vuurwerk af te steken, 1 ander persoon raakte gewond aan de schouder door vuurwerk dat door iemand anders was afgestoken en nog 1 ander persoon liep verwondingen op door het gebruik van benzine in combinatie met vuur. De overige 9 patiënten waren reguliere gevallen met uiteenlopende klachten.
2.5.
Gemeentelijke cijfers
2.5.1.
Openbare ruimte (voor zover nu bekend)
Type
2020-2021 (van 2021-2022 (van 1- 2022-2023 1-12 t/m 04- 12 t/m 04-01 01
2023-2024
2024-2025
Verkeersborden en straatnaamborden
€3.661,00
€8.500
€2.420,00 (BoZ)
€1.037,00 (BoZ)
€ 2.500 (BoZ)
€125,00 (Halsteren)
€506,00 (Halsteren)
€ 1.000 (Halsteren)
€924,00 (Lepelstraat)
€310,00 (Lepelstraat) Afvalbakken
Speeltoestellen
€17.740,00 (BoZ)
€25.170,00 (BoZ)
€3.397,00 (Halsteren)
€4.374,00 (Halsteren)
€4.500,00
€8.290,00 (BoZ)
€8.400,00 (BoZ)
€ 16.000 (BoZ)
€738,00(Halsteren)
€ 500 (Halsteren)
€1.000,00 (BoZ)
€ 7.000 (BoZ)
€2000
7
SAVER-zoutkisten
€1.190,00 (Halsteren)
€ 2.000 (Halsteren)
€1.428,00 ( BoZ) -
€ 210 (kisten) € 2.500 (herstel)
Schadebedrag (totaal)
€32.741,12*
€ 43.307,00*
€ 12.605,00
€ 31.710
Schoonmaakkosten SAVER
€ 3.443,12
€ 1.928,70
€ 1.900,00
€ 3.052
2.5.2.
€33.000
Inzet ambtelijke uren voorbereiding en operationele inzet jaarwisseling
De voorbereidingen van deze jaarwisseling heeft ongeveer 400 uren aan ambtelijke inzet gekost. De operationele inzet heeft in totaal 520 uren gekost. Het totaal aan uren komt daarmee op 920 uren. Van voorgaande jaren is er geen overzicht van het aantal ingezette uren.
2.5.3.
Voorlichtingen op scholen
In de voorbereidingen op de jaarwisseling heeft handhaving 7 voorlichtingslessen georganiseerd op basisscholen in de gemeente. Hierbij zijn 3 voorlichtingslessen gegeven op RKBS Lodijke, zijn 3 lessen gegeven op RKBS de Biezenhof en is 1 voorlichtingsles gegeven op De Wegwijzer.
2.5.4.
Meldingen
In totaal zijn er tijdens de jaarwisseling 596 overlastmeldingen bij de gemeente binnengekomen. Hieronder vallen meldingen van de vuurwerktelefoon en meldingen die via Signalen (meldingssysteem handhaving) zijn binnengekomen. Figuur 10: aantal ontvangen meldingen Aantal meldingen
2.6.
2020-2021 25
2021-2022 6
2022-2023 437
2023-2024 303
2024-2025 596
Samenscholingsverbod
Naar aanleiding van een reeks incidenten is er op 31 december een samenscholingsverbod ingesteld in het gebied omsloten door de volgende in Bergen op Zoom gelegen straten: -
Ericalaan; Gentiaanstraat; Esdoornstraat; Plataanstraat; Acacialaan; Beukstraat; Vijverberg;
Het samenscholingsverbod zit als bijlage bij dit stuk gevoegd.
2.7.
Sfeerbeeld vanuit WijZijn / Flying teams
Op basis van goede ervaringen tijdens voorgaande jaren is er dit jaar opnieuw gekozen voor de inzet van Flying teams tijdens de jaarwisseling. Uit door WijZijn opgeleverde verslagen kan worden opgemaakt dat het algehele straatbeeld rustig was. De Flying Teams zijn structureel aanwezig geweest en hebben meer gebieden aangedaan dat initieel werd beoogd. Daarbij is op basis van waarnemingen en ontvangen signalen gestuurd. In de voorbereidingen op de jaarwisseling is een inschatting
8
gemaakt van de jongeren die aan de Flying teams zouden deelnemen. Hierbij is er voor gekozen om ook jongeren te betrekken waarvan de verwachting was dat deze mogelijk voor onrust zouden kunnen zorgen. Door deze jongeren een verantwoordelijkheid en voorbeeldrol te geven, heeft WijZijn een zo groot mogelijke doelgroep te bereiken.
2.8.
Evaluatie
Op 14 januari en 15 januari 2025 hebben zowel de interne als de externe evaluatie plaatsgevonden. Hierbij is het verloop van de jaarwisseling besproken met alle betrokken interne afdelingen en externe partners. Deze lessen worden meegenomen in de voorbereidingen voor de jaarwisseling van 2025-2026.
9
Bijlagen Bijlage 1: samenscholingsverbod
Samenscholingsverbod De burgemeester van de gemeente Bergen op Zoom;
overwegende dat: •
op maandag 30 december 2024 en dinsdag 31 december 2024 er opzettelijk en gericht bijzonder zwaar vuurwerk tegen het pand aan de Kamperfoeliestraat 49 (Asya Restaurant-Bakkerij) te Bergen op Zoom met brand tot gevolg heeft plaatsgevonden;
•
Er in het gedeelte van de wijk Gageldonk de afgelopen dagen meerdere incidenten met zwaar vuurwerk hebben plaatsgevonden en jongeren zich afkeren tegen het bevoegde gezag en dit voor onevenredige belasting voor de directe omgeving zorg;
•
De overlast zich uit door gebruik van zwaar vuurwerk, dit gebruik zich o.a. richt tot genoemd pand aan de Kamperfoeliestraat 49 te Bergen op Zoom en directe omgeving;
•
De toename van het gerichte gebruik van zwaar vuurwerk door jongeren leidt tot grote onrust en gevoelens van onveiligheid bij bewoners en ondernemers in de omgeving van de Kamperfoeliestraat te Bergen op Zoom;
•
Er gegronde vrees bestaat voor escalatie gericht tegen het pand aan de Kamperfoeliestraat 49 te Bergen op Zoom en directe omgeving, waardoor ernstige vrees bestaat voor wanordelijkheden, dan wel verstoringen van de openbare orde en veiligheid binnen voornoemd gebied;
•
Het in het algemeen belang is om gevaar te beperken, dan wel ernstige wanordelijkheden dan wel verstoringen van de openbare orde te voorkomen;
•
In het belang van handhaving van de openbare orde een samenscholingsverbod één van de maatregelen is in de aanpak om deze overlast en geweldsincidenten tegen te gaan;
•
De teamchef van het politie basisteam Bergen op Zoom van de eenheid Zeeland West-Brabant 31 december 2024 onder meer de aanbeveling heeft gedaan zo’n verbod in te stellen;
•
De aanbevelingen van de teamchef zijn besproken met de officier van justitie van het arrondissement Zeeland WestBrabant;
•
Deze gebiedsgerichte maatregelen tot doel hebben om de openbare orde in het gebied te herstellen. Een samenscholingsverbod maakt daar deel van uit;
•
Een samenscholingsverbod wordt gezien als een subsidiair en proportioneel middel;
•
De strekking van dit verbod is, dat het verboden is op een openbare plaats deel te nemen aan een samenscholing, onnodig op te dringen of door uitdagend gedrag aanleiding te geven tot ongeregeldheden;
•
Degene die zich bevindt of aanwezig is bij een samenscholing, verplicht is op bevel van een ambtenaar van politie zijn weg te vervolgen of zich in de door hem aangewezen richting te verwijderen;
10
•
Gelet op artikel 2:1 van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Bergen op Zoom 2024 (hierna APV);
Besluit: I. het verbod tot samenscholing op basis van artikel 2:1 van de APV van dinsdag 31 december 2024 om 21:00 uur tot en met donderdag 2 januari 2025 om 23.59 uur in te stellen in het gebied omsloten door de navolgende straten:
•
Kamperfoeliestraat;
•
Gentiaanstraat;
•
Esdoornstraat;
•
Plataanstraat;
•
Acacialaan;
•
Beukstraat;
•
Vijverberg;
Alle straten gelegen in Bergen op Zoom.
De bijlage bij dit besluit bevat de kaart met de gebiedsaanduiding. Deze kaart is onverbrekelijk met dit besluit verbonden;
II. onder een samenscholing in dit geval wordt verstaan wanneer drie of meer personen bijeenkomen en op nadrukkelijk bevel van de politie niet uiteengaan;
11
III. dit besluit treedt direct in werking en eindigt op 2 januari 2025.
Ondertekening
Vastgesteld op 31 december 2024.
12