Bijlage bij inspreekbijdrage dhr Sanen Debat over de dalende vaccinatiegraad (ongecorrigeerd)4-april 2024
Tekst van het document
Mevrouw Keijzer (BBB): Is de staatssecretaris al ingegaan op mijn vraag om voor de verschillende ziektes waar het Rijksvaccinatieprogramma over gaat, de informatie te actualiseren en de Kamer te informeren over de invloed van vaccineren op de kans dat mensen in het ziekenhuis terechtkomen of overlijden, en over de neveneffecten van vaccineren? Staatssecretaris Van Ooijen: Bedoelt u dit als publieksinformatie of als informatie voor de Kamer? Ik heb deze vraag niet goed geformuleerd voor de eerste termijn. Excuus. Mevrouw Keijzer (BBB): Dat lag aan mij en aan de manier waarop ik mijn inbreng gedaan heb. Het gaat om het informeren van de Kamer daarover. Als het dan helpt in deze discussie, kan het natuurlijk ook naar buiten toe. Staatssecretaris Van Ooijen: Dat moet kunnen. Ik kan bij een volgende voortgangsbrief meer actuele informatie geven, bijvoorbeeld ook als het gaat om neveneffecten. Dat is namelijk ook vaak onderdeel van de vraagtekens, de redenen waarom mensen wel of niet vaccineren. Ik kan, ook op basis van de informatie die Lareb daarover op een ook weer onafhankelijke manier verzamelt, de Kamer daarover een actuele stand geven. De voorzitter: Dank voor die toezegging. We gaan door met de tweede termijn van de zijde van de Kamer. Mevrouw Paulusma gaat als eerste spreken, namens D66. Mevrouw Paulusma (D66): Dank, voorzitter.
Ook dank aan de staatssecretaris voor de beantwoording. Laat ik het nogmaals herhalen: D66 gaat ervan uit dat alle ouders het beste met hun kinderen voorhebben. We vinden daarnaast ook dat de overheid alles moet doen om kinderen te beschermen. Ik ben dan ook blij dat de staatssecretaris vandaag meerdere keren heeft aangegeven net als wij geen enkele maatregel te schuwen. Ik heb nog twee moties.
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de vaccinatiegraad al jaren daalt met mogelijk zeer ernstige gevolgen; constaterende dat er veel vraag was naar de vaccinatie-Twijfeltelefoon gedurende de coronacrisis; constaterende dat de Twijfeltelefoon pas vanaf de zomer ook vragen over het Rijksvaccinatieprogramma zal behandelen; verzoekt de regering om de Twijfeltelefoon zo snel als mogelijk beschikbaar te maken voor het Rijksvaccinatieprogramma, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Paulusma, Dobbe, Daniëlle Jansen, SlagtTichelman en Bikker. Zij krijgt nr. 732 (32793). Mevrouw Paulusma (D66): En dan de tweede motie. De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat gemeenten wordt gevraagd meer te doen aan de dalende vaccinatiegraad; constaterende dat artikel 2 van de Financiële-verhoudingswet erop toeziet dat wanneer beleidsvoornemens van het Rijk leiden tot een wijziging van taken of activiteiten, er wordt aangegeven op welke bekostigingswijze de financiële gevolgen voor de gemeenten kunnen worden opgevangen; verzoekt de regering om deze intensivering van taken van gemeenten te toetsen aan artikel 2 van de Financiële-verhoudingswet, en daar de Kamer zo spoedig mogelijk maar uiterlijk voor het zomerreces over te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Paulusma, Daniëlle Jansen en Slagt-Tichelman. Zij krijgt nr. 733 (32793). Dank voor uw inbreng. Mevrouw Tielen, namens de VVD. Gaat uw gang. Mevrouw Tielen (VVD): Voorzitter, dank u wel. Dank aan de andere leden en de staatssecretaris. Ik ben blij te horen dat de staatssecretaris alles op alles wil zetten om te zorgen dat we de vaccinatiegraad na die dalende trend weer omhoog krijgen. Ik had gehoopt dat hij met zijn antwoord over de
norm zou eindigen, want dat was wel een mooie streep geweest onder zijn betoog. Maar goed, dat terzijde. De staatssecretaris zei een paar dingen over de inhaalcampagne, waarbij we elkaar volgens mij niet helemaal begrijpen. Ik ga dus toch vragen om een toezegging voor een wat grotere brief over al die elementen die we kunnen gebruiken en waarom die wel of niet effectief zouden zijn. Ik heb ook twee moties, dus ik ga als een dolle door. De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat door de ontwikkeling van nieuwe vaccins er in de afgelopen decennia verschillende uitbreidingen zijn geweest van het RVP; constaterende dat om te voorkomen dat kinderen steeds meer prikken moeten krijgen, er ook combinaties zijn ontwikkeld van vaccins die hetzelfde vaccinatieschema hebben; overwegende dat het voordeel van het gebruik van combinatievaccins is dat er een hoge vaccinatiegraad behaald kan worden tegen verschillende infectieziekten, met een minimale belasting; verzoekt de regering te laten verkennen in welke andere landen gebruik wordt gemaakt van welke combinatievaccins en in hoeverre in het huidige Rijksvaccinatieprogramma combinaties kunnen worden gemaakt van vaccins met hetzelfde schema, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Tielen, Krul en Daniëlle Jansen. Zij krijgt nr. 734 (32793). Mevrouw Tielen (VVD): En, tot slot.
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het RIVM in de notitie "Een ondergrens voor de vaccinatiegraad in Nederland" voor verschillende infectieziekten een kritische vaccinatiegraad heeft berekend; constaterende dat deze graad niet in alle gevallen is berekend, bijvoorbeeld wanneer het gaat om kinkhoest of meningokokken; verzoekt de regering om aan het RIVM een herijking van de notitie te vragen, met daarbij een invulling van de kritische vaccinatiegraad voor infectieziekten waarbij deze nu nog ontbreken, en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Tielen, Paulusma en Daniëlle Jansen. Zij krijgt nr. 735 (32793). Mevrouw Tielen (VVD): Excuses, voorzitter, dat ik toch iets te langzaam gepraat heb. De voorzitter: Ja, of u heeft iets te veel gezegd in te weinig tijd. Mevrouw Slagt-Tichelman. Mevrouw Slagt-Tichelman (GroenLinks-PvdA): Voorzitter, ik zal kijken of ik dat goed kan maken. Ten eerste zeg ik ook dank voor de beantwoording van de vragen. Ik heb twee moties. De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat er grote verschillen zijn in de vaccinatiegraad tussen wijken; overwegende dat een wijkgerichte aanpak in het verleden effectief is gebleken om de vaccinatiegraad omhoog te krijgen; verzoekt de regering GGD’s en gemeentes te ondersteunen om met spoed concrete, wijkgerichte aanpakken uit te rollen en hier middelen voor vrij te maken, zonder valse verwachtingen te scheppen, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Slagt-Tichelman en Dobbe. Zij krijgt nr. 736 (32793). Mevrouw Slagt-Tichelman (GroenLinks-PvdA): Dan heb ik de motie "inhaalaanpak vaccinaties".
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de vaccinatiegraad onder een kritiek punt is gedaald; overwegende dat de herhaaloproep per brief effectief kan zijn en dat dat nu niet is gebeurd; verzoekt de regering alle ongevaccineerden onder de 18 jaar een herhaaloproep per brief te sturen, dus niet alleen via de GroeiGids-app, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid Slagt-Tichelman. Zij krijgt nr. 737 (32793).
Mevrouw Slagt-Tichelman (GroenLinks-PvdA): Dat laatste, over de GroeiGids-app, stond niet in het dictum op papier. De voorzitter: Oké. Dank voor uw inbreng. De heer Claassen, namens PVV. De heer Claassen (PVV): Dank u wel, voorzitter. Ik wil beginnen met bijna iedereen te bedanken voor een constructief debat. Dat heeft dit onderwerp immers ook nodig. Los van de gezondheid is het ook een moreel concept waar we het met elkaar over moeten hebben. Ik vind dat we dat heel netjes gedaan hebben met elkaar. Ik waardeer ook de antwoorden van de staatssecretaris, maar we zijn er nog niet. In het korte intermezzo zonet met de staatssecretaris gaf ik al aan dat de PVV-fractie nog wat andere stapjes zou willen zetten. Een stapje daarvan is deze motie, die ik dan nu inbreng. De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening dat ouders inzicht dienen te hebben in de vaccinatiegraad van het kinderdagverblijf waar zij hun kind(eren) naartoe brengen; van oordeel dat publicatie van het percentage van deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma kan bijdragen aan het verhogen van de vaccinatiegraad, omdat er een stimulerende werking van uit kan gaan; verzoekt de regering te bewerkstelligen dat kinderdagverblijven standaard hun vaccinatiegraad publiceren, waaronder ook het percentage ongevaccineerden of onbekend, en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Claassen, Krul en Crijns. Zij krijgt nr. 738 (32793). De heer Claassen (PVV): De motie is ondertekend door mijzelf, de heer Krul, en meneer Crijns, want meneer Crijns is een collega van mij in de fractie, die ook over preventie gaat. Mevrouw Keijzer (BBB): Voorzitter, ik heb twee vragen. De eerste is de volgende. De heer Claassen staat hier zelf te zeggen dat het maar voor 60% of zo effect zal hebben. Waarom wil hij dit dan toch gaan regelen, terwijl de wet ervoor gewijzigd moet worden, en je volgens mij ook hier weer een situatie krijgt dat je niet het gesprek daarover aangaat, maar dat je mensen tegenover elkaar zet? De voorzitter: Ja. Mevrouw Keijzer (BBB): Waarom deze motie? De heer Claassen (PVV): Precies om wat u zegt. Het is niet voor die polarisatie. Het is juist om dat gesprek op gang te
brengen. Wij denken dat als een kinderdagverblijf duidelijk maakt wat zonet in het dictum omschreven is, juist ook op die plekken het maatschappelijk gesprek ontstaat. Dat is onze overtuiging. Dat is niet wetenschappelijk onderzocht; dat ben ik met u eens. Maar wij zijn oprecht van mening dat we bepaalde stappen moeten zetten, en we denken dat dit er eentje van zou kunnen zijn. De voorzitter: Dank voor uw inbreng. Mevrouw Jansen gaat nu het woord voeren namens Nieuw Sociaal Contract. Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Voorzitter. Ik ben toch een beetje bang dat de HPV-vaccinatie in dit verhaal wordt vergeten. We hebben het vandaag vooral gehad over mazelen en kinkhoest, terwijl de vaccinatiegraad wat betreft HPV ook nog steeds achterblijft. Het zijn een heel ander vaccin en een andere doelgroep, maar ook deze groep kan absoluut baat hebben bij alle punten die genoemd zijn. Om er zeker van te zijn, dien ik dus toch deze motie in, ook namens mevrouw Tielen en mevrouw Paulusma.
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de vaccinatiegraad wat betreft HPV ook te laag is; overwegende dat een wijkgerichte aanpak, met inzet van sleutelpersonen, ook van waarde kan zijn voor de groep mensen die in aanmerking komt voor HPV-vaccinatie; overwegende dat de overheid vermijdbare gezondheidsverschillen wil aanpakken; verzoekt de regering om de HPV-vaccinatie zo veel mogelijk mee te nemen bij de acties vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma, inclusief de wijkgerichte aanpak met sleutelfiguren, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Daniëlle Jansen, Tielen en Paulusma. Zij krijgt nr. 739 (32793). Dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Dobbe namens de Socialistische Partij. Gaat uw gang. Mevrouw Dobbe (SP): Dank u wel, voorzitter. Het zal u niet verbazen: ik heb twee moties over het versterken van onze GGD'en. De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat GGD'en een belangrijke taak hebben voor de publieke gezondheid, onder andere in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma; overwegende dat de uitdagingen waar de GGD'en mee te maken hebben de afgelopen jaren
zijn gegroeid; overwegende dat de aanpak van deze uitdagingen per regio kan verschillen, maar dat de noodzaak voor extra financiering voor alle GGD'en bestaat, terwijl gemeenten vaak niet de financiële ruimte hebben om dit te kunnen financieren; verzoekt de regering om in samenwerking met de GGD'en in kaart te brengen hoeveel extra financiering zij nodig hebben om de publieke gezondheid goed te kunnen beschermen; verzoekt de regering voorts om de noodzakelijke extra financiering voor de GGD'en vanuit de Rijksoverheid beschikbaar te stellen, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid Dobbe. Zij krijgt nr. 740 (32793). De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat voor de coronapandemie er al duidelijke signalen waren dat de GGD'en onvoldoende financiële middelen hadden; constaterende dat het grootste deel van de financiering van de GGD'en afkomstig is van gemeenten, die daarvoor een vrij te besteden bijdrage in het Gemeentefonds krijgen, wat de financiële basis niet stabiel maakt; constaterende dat er afgelopen jaren meermaals is opgeroepen om fors en structureel te investeren in de GGD; verzoekt de regering om met een plan te komen voor een financieringswijze van de GGD waarbij het geld voor de publieke gezondheid wordt gereserveerd, zodat het niet voor andere taken kan worden ingezet, en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid Dobbe. Zij krijgt nr. 741 (32793). Mevrouw Dobbe (SP): Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we door met mevrouw Bikker. Zij spreekt namens de ChristenUnie. Ze verwachten een minimotie. Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Nee, voorzitter. Veel dank. We begonnen dit debat over de serieuze zaak dat de mazelen en kinkhoest toenemen, dat we ons grote zorgen maken en dat het dan zo belangrijk is dat ons Rijksvaccinatieprogramma — dat is er al jarenlang, sinds de jaren vijftig — betrouwbaar en
bereikbaar is, juist ook voor ouders, zodat ze zich daar kunnen informeren en ze een verantwoordelijke keuze kunnen maken om hun kinderen en hun omgeving te beschermen. Ik ben er blij om dat dat de hartstochtelijke wens is van een groot deel van de Kamer. En ja, we verschillen soms politiek van inzicht over hoe je dat het beste kan bereiken. Het is goed om dat debat te voeren. Ik weet nog dat ik hier als Kamerlid begon en dat ik eigenlijk wekelijks met het RIVM zat vanwege coronaomstandigheden. Vanochtend hadden we heel even een flashback toen we de technische briefing hadden, maar die ging nu over iets anders. Destijds hebben we, ieder geval als ChristenUnie, wel het volgende gezegd. Mijn grote zorg was dat wat er rond corona gebeurde, impact zou hebben op het Rijksvaccinatieprogramma. Je ziet namelijk dat twijfels bij mensen en nieuwe omstandigheden soms ook doorwerken in de afwegingen die mensen maken rondom vaccinaties voor hun kinderen, die al jarenlang heel goed zijn en goed beschermend werken. Voorzitter. Dat is wel een punt dat ik hier wil aanraken. We zien het namelijk ook gedurende dit debat: voor je het weet vermengt dat toch met elkaar en laten we wat we de afgelopen jaren hebben meegemaakt, toch een weerslag hebben op het Rijksvaccinatieprogramma.
Ik denk dat we echt moeten opletten dat we de juiste lessen trekken uit de coronatijd en dat we tegelijkertijd ons Rijksvaccinatieprogramma niet verdacht maken, maar we juist onderstrepen hoe belangrijk het is dat we een heel betrouwbaar programma hebben dat wereldwijd heel veel betekent voor zo veel kinderen en voor zo veel kwetsbare mensen. Voorzitter. Dan heb ik niks van mijn kaartje gezegd, maar wel uit mijn hart gesproken. De voorzitter: Dank u wel. Dan is de heer Krul namens het CDA. Gaat uw gang. De heer Krul (CDA): Nou, ik moet nog beginnen en dan zie ik al in rode letters "afronden, s'il vous plaît" staan! Voorzitter. Ik heb één motie.
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de vaccinatiegraad onder kinderen daalt, met name bij de bmr- en dktpvaccinaties, en dat het risico op uitbraken van ernstige en zeer besmettelijke ziektes zoals mazelen en kinkhoest toeneemt; overwegende dat het verbeteren van de toegang tot vaccinaties een effectieve maatregel kan zijn om de vaccinatiegraad te verhogen en het risico op uitbraken te verkleinen; overwegende dat hierbij ook gekeken moet worden naar interventies op het gebied van het aanpassen van de standaardoptie, zoals het organiseren van gezamenlijke vaccinatiemomenten op school of werk; verzoekt de regering om in kaart te brengen welke concrete opties er zijn om de toegankelijkheid van vaccinaties te verbeteren, ook als het gaat om het aanpassen van de standaardoptie, en samen met de GGD'en een lijst van best practices hierbij te betrekken, en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Krul en Tielen. Zij krijgt nr. 742 (32793). Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Diederik van Dijk namens de SGP. Gaat uw gang. De heer Diederik van Dijk (SGP): Voorzitter, dank u wel. Ik dank de staatssecretaris ook voor de nette beantwoording van de vele vragen die zijn gesteld. We mogen vanuit allerlei verschillende invalshoeken toch terugkijken op een goed debat over vrijheid en verantwoordelijkheid, om het zo maar samen te vatten. Het is ook uitvoerig over het tegengaan van desinformatie gegaan. Ook in dit debat zagen we wel hoe ingewikkeld dat is. Ik heb al eerder aangegeven dat de SGP zich erg goed kan vinden in het genoemde zesde actiepunt. Het draait om goede, eerlijke en volledige voorlichting, in een vertrouwde context. Ik ga niet herhalen wat ik in de eerste termijn heb gezegd, maar wat de SGP betreft past daar geen dwang bij; dat hangt dan als een soort zwaard van Damocles boven het goede gesprek. Dat frustreert namelijk het gesprek en schaadt juist het vertrouwen dat nodig is. Tot slot dank ik de staatssecretaris ook voor zijn heldere antwoord op mijn vragen over die Noord-Hollandse scholenkoepel. Hij heeft daarbij ook aangegeven dat het betreffende schoolbestuur geen recht heeft om ongevaccineerde kinderen te weren. Ik vertrouw erop dat deze informatie ook door de andere scholen wordt gevolgd.
Dank u wel. De voorzitter: Dan is het woord nu aan de heer Van Meijeren namens Forum voor Democratie. De heer Van Meijeren (FVD): Dank u wel, meneer de voorzitter. Naar mijn overtuiging is ieder debat gebaat bij een zo groot mogelijke hoeveelheid verschillende opvattingen en botsende meningen, om op die manier de waarheidsvinding te dienen. We kunnen het er allemaal over eens zijn dat er in de maatschappij en de samenleving veel zorgen leven over de veiligheid en effectiviteit van vaccins. De mensen die deze zorgen hebben, verdienen het ook om hier gehoord te worden. Die zorgen moeten ook serieus worden genomen. Als Forum voor Democratie niet zou hebben bestaan, dan was er vandaag niemand geweest die ook maar één vraagteken zou hebben gezet bij de veiligheid en de effectiviteit van de vaccins en de eventuele oneigenlijke belangen die hierachter schuilgaan. De wijze waarop daarop gereageerd wordt, vind ik ook buitengewoon zorgwekkend. Het direct wegwuiven van al die zorgen als desinformatie en het pleiten voor meer censuur is precíés wat het vertrouwen in de overheid ernstig schaadt. Daarom bevestigt dit ook eigenlijk juist de opvatting van veel mensen dat die zorgen en twijfels terecht zijn. Voorzitter. Ik sluit hiermee af: de waarheid heeft geen censuur nodig om zichzelf hoog te houden. Leugens kunnen daarentegen alleen maar blijven bestaan als de waarheid wordt gecensureerd.
Dank u wel. Mevrouw Tielen (VVD): Ik wil alleen voor de Handelingen genoteerd hebben dat wetenschap niet zomaar een mening is.
De heer Van Meijeren (FVD): Dan zou ik in de Handelingen graag genoteerd willen hebben dat er oceanen aan wetenschappelijke literatuur zijn die de zorgen omtrent de veiligheid en effectiviteit van de vaccins ondersteunen. De heer Claassen (PVV): Ter afsluiting zou ik graag van de gelegenheid gebruikmaken om u een zelfgeknutseld presentje aan te bieden, als vorm van preventie. De voorzitter: Nee, dat gaan we niet doen, meneer Claassen. De heer Van Meijeren (FVD): Dit is precies waarom het vertrouwen in de overheid afneemt. Mensen met een afwijkende mening worden gemakzuchtig geridiculiseerd, beschimpt en bespot. We hebben tal van voorbeelden uit de geschiedenis van mensen met een opvatting die indruiste tegen "de wetenschap" maar uiteindelijk toch waar bleek te zijn. Laten we dus vooral met elkaar in gesprek blijven en niet zo kinderachtig doen, want daar is helemaal niemand bij gebaat. De heer Krul (CDA): Het betoog van de heer Van Meijeren begint ermee dat botsende meningen goed zijn voor waarheidsvinding. Dat is op zichzelf waar. Maar de heer Van Meijeren lijkt elke keer gemakzuchtig over het feit heen te stappen dat desinformatie een heel negatief effect heeft op bijvoorbeeld het vertrouwen in de overheid, zoals in dit geval. De heer Van Meijeren zei: er zitten oneigenlijke belangen achter het Rijksvaccinatieprogramma. Dat is desinformatie en die voedt dat juist.
We proberen — dat zeg ik dan maar op de meest volwassen mogelijke manier — de heer Van Meijeren duidelijk te maken dat dat soort insinuaties gewoon achterwege gelaten moeten worden, wat voor mening je daar zelf ook over hebt. Die insinuaties zijn gewoon niet, op geen enkele manier, te bewijzen en werken echt ondermijnend ten opzichte van het vertrouwen in de overheid en vaccinaties. Ik zou hem echt willen vragen om dat een keer te doen. Heb dat debat met botsende meningen, die dan wel gebaseerd zijn op feiten. De heer Van Meijeren (FVD): Het is toch bizar dat hier ontkend wordt dat er ook andere belangen gemoeid zijn bij het Rijksvaccinatieprogramma dan enkel en alleen het belang van de volksgezondheid? We weten toch dat de farmaceutische industrie hier miljarden aan verdient? Voor ieder vaccin dat wel of niet wordt toegevoegd aan het Rijksvaccinatieprogramma, vindt er een lobby plaats van heb ik jou daar. De vaccinfabrikanten hebben dankzij de coronavaccins een nettowinst geboekt van rond de 90 miljard. Dat is winst, geen omzet. Natuurlijk zijn er heel veel partijen en organisaties gebaat bij het massaal injecteren van de gehele bevolking.
Dat is toch vanzelfsprekend? Als we dan ook nog eens zien dat de World Health Organization gefinancierd wordt door private partijen, door de farmaceutische industrie, door de Bill & Melinda Gates Foundation, dan getuigt het toch juist van de grootst mogelijke naïviteit om maar klakkeloos aan te nemen dat al die partijen puur en alleen geïnteresseerd zijn in onze gezondheid en nooit eens denken aan hun eigen positie? Zo naïef. De voorzitter: Afrondend, de heer Krul. De heer Krul (CDA): Zo naïef, zó naïef. Ik moet denken aan de uitzending die ik een paar weken geleden zag. Bij een talkshow op RTL was een arts die eigenlijk zes minuten kinderen met het kinkhoestvirus wilde laten zien, maar na veertien seconden zei iedereen aan tafel "stop alsjeblieft". Want het was niet om aan te zien, omdat het zo hartverscheurend was. En dan dit soort taalgebruik
van de heer Van Meijeren, die weer begint over allerlei complottheorieën en grote, wereldwijde belangen achter het Rijksvaccinatieprogramma, terwijl het uiteindelijk gaat om de gezondheid van baby's, van kinderen die 10 maanden oud zijn, die we niet kunnen vaccineren tegen kinkhoest en die nu gewoon steeds meer risico lopen op die verschrikkelijke ziekte. Dan zijn dit soort betogen — ik zeg het nog een keer — echt ondermijnend, ook aan de gezondheid van die kinderen. Dat is ongelofelijk kwalijk. De voorzitter: Afrondend, de heer Van Meijeren. De heer Van Meijeren (FVD): We kunnen emotionele verhalen gaan ophangen. Ik kan het ook gaan hebben over vele ouders waarmee ik in contact sta die daadwerkelijk gemerkt hebben dat hun kind na vaccinatie ernstige bijwerkingen heeft gekregen. In enkele gevallen heeft dat ook tot sterfgevallen geleid. Iedere dode baby is er één te veel. Laten we ons niet blindstaren op enkel en alleen vaccins. Laten we alle zorgen serieus nemen en inzetten op een preventieve gezondheidszorg, voldoende bewegen, goede voeding. Daar zijn kinderen, baby's en hun natuurlijke immuunsysteem veel meer bij gebaat dan ze maar blindelings allemaal om de haverklap te injecteren met allerlei vaccins. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor uw inbreng. Mevrouw Keijzer is als laatste aan het woord in de tweede termijn van de zijde van de Kamer. Gaat uw gang.
Mevrouw Keijzer (BBB): Eén motie, voorzitter, om te proberen de discussie helder te krijgen. De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat de dalende vaccinatiegraad versterkt en verdiept is sinds de coronatijd; overwegende dat het adresseren van de redenen waarom dit zo is in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma belangrijk is; verzoekt de regering kwalitatief onderzoek te doen naar de vraag of de dwang en drang met betrekking tot het coronavaccinatieprogramma tijdens de coronatijd redenen zijn waarom mensen nu afzien van deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid Keijzer. Zij krijgt nr. 743 (32793). Mevrouw Keijzer (BBB): Voorzitter. Ik vond dat de technische briefing vanochtend vooral over mazelen ging. Ik zou de staatssecretaris willen vragen om de Kamer op dezelfde manier te voorzien van datgene wat wij uitgereikt krijgen waar het gaat over kinkhoest en daarin mee te nemen of er wijzigingen geweest zijn in het kinkhoestvaccin of dat door mutaties de ouder wordende bevolking eerder besmettingen doormaakt.
Dat was volgens mij wat ik aan de orde wilde stellen in de tweede termijn. Dank u. De voorzitter: Dank. U krijgt toch nog een vraag van mevrouw Tielen. Mevrouw Tielen (VVD): In de eerste termijn waren mijn interrupties op. Ik begrijp heel goed wat mevrouw Keijzer zoekt. Ik denk dat we daar allemaal wel een beetje naar zoeken. De dalende vaccinatiegraad is al langer aan de gang, maar we zien wel dat de coronatijd daar invloed op heeft gehad. Is mevrouw Keijzer het niet met mij eens dat het uiteindelijk aan de onderzoekers is om te kijken hoe dat het beste naar boven gehaald kan worden? U had een interruptiedebatje met de staatssecretaris over welke vragen we moeten stellen. Volgens mij moeten we aan de onderzoekers vragen om die informatie boven tafel te krijgen en kijken zij dan hoe ze dat het beste kunnen doen. Mevrouw Keijzer (BBB): Uiteraard hebben onderzoekers hun eigen verantwoordelijkheid, maar ik heb ook een eigen verantwoordelijkheid. Ik ben in dat interruptiedebat op zoek geweest met de staatssecretaris: hoe kom je hier nou achter? Tegen mij zeggen "ja, maar de deskundigen vinden dat geen goed idee", dat werkt bij mij niet zo. Dan wil ik graag overtuigd worden. Wie sterk staat, zwicht voor argumenten, zeg ik altijd. Omdat dit debat niet de plek is om dit helemaal uit te diepen, heb ik deze motie ingediend. Ik ondermijn meteen mijn positie door het volgende te zeggen.
Maar als de staatssecretaris met een brief naar mij wil komen waarin hij uitlegt welke onderzoeken er lopen en welke onderzoeksvragen daarin meegenomen zijn, kan dat voor mij voldoende zijn om ervan overtuigd te worden om deze motie misschien zelfs in te trekken. Het is een parlementair middel om de discussie scherp te krijgen. Daar is het onderwerp belangrijk genoeg voor. Dank u wel. De voorzitter: Er zijn twaalf moties ingediend in tweede termijn. We gaan vijf minuten schorsen. Daarna geeft de staatssecretaris een appreciatie. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter: Aan de orde is de voortzetting van het debat over de dalende vaccinatiegraad. We zijn toe aan de tweede termijn van de zijde van de regering. Ik geef de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het woord. Staatssecretaris Van Ooijen: Dank u wel, voorzitter. Ik ga het snel proberen te doen. Allereerst de vraag van mevrouw Keijzer over informatie over kinkhoest aan de Kamer. Een technische briefing en dan schriftelijk, denk ik, kan ik toezeggen. Bij dezen. Dan was er nog de vraag van mevrouw Tielen waarom de inhaalcampagne wel of niet effectief zou zijn.
Die hangt volgens mij heel erg samen met de vraag van mevrouw SlagtTichelman over de toegevoegde waarde van het gratis aanbieden van rodehondvaccinaties aan vrouwen in hun fertiele leeftijd gezien de ernstige gevolgen van eventuele infectie tijdens de zwangerschap. Deze vraag heeft een heel technisch-wetenschappelijke achtergrond. Feit is dat ik nu de informatie van het RIVM krijg en het alleen nut zou hebben als er sprake is van een uitbraak. Dan zou dit van toegevoegde waarde zijn. Ik kan u best nog de toegevoegde technisch-wetenschappelijke uitleg geven, maar dan is het dus van
toegevoegde waarde. Bij een eventueel outbreak management team wordt dat ook altijd meegenomen om te bepalen of tot zo'n maatregel moet worden overgegaan. Daarom is het nu op zichzelf, los van zo'n uitbraak, eigenlijk geen effectieve maatregel. Mevrouw Slagt-Tichelman (GroenLinks-PvdA): Als je zwanger bent bij een uitbraak, is het te laat, want tijdens je zwangerschap kun je je niet laten vaccineren. Dat moet je er echt voor laten doen en daarna een periode niet zwanger worden, want anders heb je kans op ongewilde teratogene effecten. Het is dus van belang dat dat voor de zwangerschap plaatsvindt, of na een borstvoedingsperiode voor als iemand nog kinderwensen heeft en je te weinig — dat is de titer — hoeveelheid antistoffen tegen rodehond hebt. Vroeger werd daar standaard op geprikt, bij iedere zwangere vrouw. Dat hoeven we niet meer te doen, want als je gevaccineerd bent, hoef je de titer niet te laten bepalen. Dat weten we. De voorzitter: En uw vraag? Mevrouw Slagt-Tichelman (GroenLinks-PvdA): De vraag is of de staatssecretaris nog een keer aan het RIVM wil voorleggen of het niet te laat is om het pas te doen bij een uitbraak. Want je wil het voor zijn. Mensen willen hun kind goed beschermen.
Staatssecretaris Van Ooijen: Ik denk dat hier een verschil moet worden gemaakt tussen wat goed is voor de volksgezondheid, dus in de volle breedte, en wat je als individu aan risico's wil uitsluiten in algemene zin. De R-waarde bij rubella, rodehond, is een stuk lager dan bij bijvoorbeeld mazelen, waardoor je in casu van een uitbraak de volksgezondheid in principe nog wel kan beschermen door op dat moment te gaan vaccineren. Maar inderdaad, voor die ene persoon kan het te laat zijn, ongelukkig zijn. Daarom is in algemene zin natuurlijk de oproep om je te laten vaccineren en je ook eventueel later te laten vaccineren. Maar voor de volksgezondheid, in algemene zin, is vaccinatie in het kader van een uitbraak effectief genoeg en kan je het daartoe beperken. Mevrouw Tielen (VVD): Mijn vraag ging eigenlijk over kinderen wier ouders bedenken dat ze toch moeten meedoen aan de inhaalcampagne. Ik had gevraagd om een overzicht van alle middelen die de staatssecretaris overweegt en de effectiviteit ervan. Dat is dus een net wat andere insteek. Staatssecretaris Van Ooijen: Volgens mij gaat dat meer over de volle breedte van de effectiviteit van maatregelen die we inzetten. Dat zou ik willen combineren met alle informatie die ik sowieso heb toegezegd over SocioVax en het onderzoek, want daarbij gaat het over de beweegredenen en ook over de effectiviteit van maatregelen en interventies.
In het kader daarvan kan ik voldoen aan uw verzoek om meer informatie. De voorzitter: Dan gaan we naar de moties. Staatssecretaris Van Ooijen: Dan gaan we naar de moties. De motie op stuk nr. 732: oordeel Kamer. De moties op stukken nrs. 733, 736 en 740 gaan allemaal over financiën. Die moet ik allemaal ontraden. Ik heb namelijk mijn eigen woorden gekozen. Aanvullend daarop kan ik nog zeggen dat we bij nieuwe vaccinaties die we toevoegen aan het RVP altijd een kostenonderzoek betrekken. In dat kostenonderzoek kunnen we ook meenemen of er sprake
is van meerkosten vanwege fijnmazig vaccineren. Verder heb ik alles wat ik daarover kan zeggen al toegelicht in het debat. Dan gaat het dus om de moties op stukken nrs. 733, 736 en 740. De voorzitter: Die zijn ontraden. Mevrouw Paulusma? Mevrouw Paulusma (D66): Heel kort. Ik ben wel een beetje teleurgesteld, want de motie op stuk nr. 733 gaat vooral over goed bestuur en onderlinge verhoudingen. Ik vraag in het dictum om een toets te doen en de Kamer daarover te informeren voor de zomer. Staatssecretaris Van Ooijen: Dat klopt. Alleen, daar ligt impliciet de redenering achter dat hier misschien geen sprake is van een, laat ik zeggen, congruentie met de Financiële-verhoudingswet. Dat deel ik niet, om de redenen die ik genoemd heb. De voorzitter: De motie op stuk nr. 734. Staatssecretaris Van Ooijen: Oordeel Kamer. De motie op stuk nr. 735. Dit is echt een wetenschappelijke vraag. Het RIVM heeft volgens mij vanmorgen zelfstandig, autonoom hierop een antwoord gegeven. Daar is dus een antwoord op gekomen en ik zie dan ook geen toegevoegde waarde om deze vraag nog eens te stellen. Daarom zou ik 'm willen ontraden. De voorzitter: Mevrouw Tielen over de motie op stuk nr. 735. Mevrouw Tielen (VVD): Daarom hebben we ook een wetenschappelijk instituut, het RIVM. De laatste notitie die we daarover hebben is uit 2019. Vanochtend is het, zoals iemand al opmerkte, vooral over mazelen gegaan.
Juist bij een aantal andere ziektes willen we een beetje gevoel hebben wat nodig is. Of gevoel … We willen een medisch-wetenschappelijk onderbouwd cijfer. Wat is nodig om echt beschermd te zijn? Staatssecretaris Van Ooijen: Ik denk dat het RIVM dan een winstwaarschuwing heeft gegeven, ook in de technische briefing vanmorgen. Ik kan er, als wij u weer over het vervolg informeren, nog een keer op terugkomen of het voorhanden hebben van meer gedifferentieerde informatie nuttig is. Natuurlijk zijn er verschillen tussen bepaalde ziektes. Dan kijk ik ook even naar de WHOinformatie en of we bijvoorbeeld die willen gebruiken of eventueel andere informatie. Laat ik het dan zo toezeggen. De voorzitter: Dat betekent oordeel Kamer? Staatssecretaris Van Ooijen: Ja, als ik 'm zo mag lezen dat ik het meeneem in de volgende brief. De voorzitter: Mevrouw Tielen knikt bevestigend.
Staatssecretaris Van Ooijen: Kijk. Dan de motie op stuk nr. 737: oordeel Kamer. Over de motie op stuk nr. 738 heb ik volgens mij al het een en ander gewisseld met meneer Claassen. Die motie zou ik willen ontraden. Dan de motie op stuk nr. 739: oordeel Kamer. De voorzitter: Over de motie op stuk nr. 737, denk ik, mevrouw Tielen. Mevrouw Tielen (VVD): Het oordeel over de motie op stuk nr. 737 verbaast mij wel, niet omdat ik er heel erg tegen ben. Vanochtend hebben we gesproken over wat effectief is en wat niet. Toen zei de staatssecretaris letterlijk: "Brieven sturen gaat echt niet helpen, daar is geen evidentie van." Bovendien, en daarover hebben we het ook uitgebreid gehad bij informed consent, zijn al die gegevens waarschijnlijk niet eens beschikbaar. Het verbaast me gewoon dat de staatssecretaris deze motie dus oordeel Kamer geeft. De voorzitter: Staatssecretaris, de motie op stuk nr. 737. Staatssecretaris Van Ooijen: Dat klopt ook en ik blijf daar ook bij. Ik denk alleen dat er in de motie één ding is veranderd, namelijk "alle ongevaccineerden onder de 18 jaar een herhaaloproep sturen". Daarmee stuur je de herhaaloproepen heel nadrukkelijk naar een groep waarbij we al eerdere keren een herhaling hebben gezien. Dan kun je kijken: heeft het zin? Dat is dus een aanpassing. Maar het is ook een daad van goede wil, laat ik het zo zeggen.
Ik weet niet of hiervan effectiviteit uitgaat. Daar heb ik geen evidentie voor. Sterker nog, voorgaande campagnes hebben weinig toegevoegde waarde gehad. Maar "alles op alles zetten"; dat was ook de onderlegger van het debat vanmorgen. De voorzitter: De motie op stuk nr. 737 blijft oordeel Kamer hebben. De motie op stuk nr. 738 is inmiddels ook ontraden. Staatssecretaris Van Ooijen: Ja. Dan ben ik bij de motie op stuk nr. 739. Die kan ik oordeel Kamer geven. De motie op stuk nr. 741 wordt ontraden, want die past niet in de systematiek van het Gemeentefonds. Los daarvan zijn er overigens op grote thema's, zoals pandemische paraatheid en het GALA, specifieke uitkeringen aan de GGD'en en gemeenten. De motie op stuk nr. 742 krijgt oordeel Kamer. Bij de motie op stuk nr. 743 zou ik dankbaar gebruik willen maken van de uitvlucht die mevrouw Keijzer mij bood. In het kader van SocioVax kan ik dus inderdaad informatie geven over de vragen die daarin gesteld worden. Dat wil ik mevrouw Keijzer dus toezeggen. De voorzitter: Dank. Mevrouw Keijzer over de motie op stuk nr. 743. Mevrouw Keijzer (BBB): Dan houd ik de motie aan, voorzitter. Ik ben benieuwd naar de informatie die de staatssecretaris mij gaat sturen.
De voorzitter: Op verzoek van mevrouw Keijzer stel ik voor haar motie (32793, nr. 743) aan te houden. Daartoe wordt besloten. De voorzitter: Daarmee zijn we aan het einde van dit debat gekomen. Dank aan de staatssecretaris en zijn ondersteuning. Dank aan de leden voor de inbreng. O, mevrouw Keijzer mist nog een reactie op haar vraag. Daar is in het begin op gereageerd met een toezegging. Ik weet de toezegging eerlijk gezegd niet meer uit mijn hoofd, maar daarmee begon de staatssecretaris zijn reactie. Staatssecretaris Van Ooijen: Dat klopt. Ik heb een toezegging gedaan over meer schriftelijke technische informatie over kinkhoest. Mevrouw Keijzer (BBB): Worden de vragen die ik daarover had gesteld, daarbij meegenomen? Ik heb immers gevraagd of er een wijziging heeft plaatsgevonden in het kinkhoestvaccin. Staatssecretaris Van Ooijen: Ja. Ik kan dat meenemen in de technische informatie die u daarover krijgt. Dat is prima. De voorzitter: Heel goed. We zijn aan het einde van het debat gekomen. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter: We gaan op dinsdag 9 april aanstaande stemmen over de elf moties die nog in stemming zullen komen. Ik sluit nu even de vergadering. Ik moet zeggen dat ik de vergadering even schors, want anders mogen de anderen niet door. Straks hebben we het debat over het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over industrie en omwonenden.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.