Bijlage bij conceptmotie, structuurvisie Bergen op Zoom 2030, op verzoek van Lokaal Realisme
Tekst van het document
24
Concentratiegebied kantoren Grootschalige kantoren worden geconcentreerd in de gebieden Plein 13, de stationsomgeving en, indien inpasbaar langs de Rooseveltlaan. In de stationsomgeving kunnen kantoren samen met onderwijsfuncties worden ontwikkeld. De meer publiek aantrekkende kantoren worden geconcentreerd rondom Plein 13 en in de stationsomgeving vanwege de nabijheid van het openbaar vervoer. Leegstand van kantoren dient zoveel mogelijk te worden voorkomen. Opwaardering van de openbare ruimte in zowel de stationsomgeving als Plein 13 worden op termijn ingezet om de voorgestane kwaliteit te realiseren. De benoemde locaties zijn gebieden voor grootschalige kantoren. Kleine kantoren worden bij voorkeur in de woonwijken gerealiseerd zodat deze bijdragen aan de levendigheid van de woonwijken. Grootschalige voorzieningen Grootschalige voorzieningen zijn op drie functies benoemd, in zorg, onderwijs en detailhandel. Detailhandel Ingezet wordt op het versterken van de woonboulevard langs de Van Konijnenburgweg door het toevoegen en opwaarderen van grootschalige detailhandel om funshoppen te faciliteren. Het herstructureringsproject rondom De Zeeland wordt hiertoe ingezet. Daarbij dienen de winkelfuncties in de binnenstad en de woonboulevard complementair aan elkaar te zijn, elkaar niet te beconcurreren maar juist te versterken.
Intratuin heeft zich doorontwikkeld tot een grootschalige detailhandelsvoorziening in tuinproducten tussen Bergen op Zoom en Halsteren. Samen met Intratuin heeft de gemeente er voor gekozen deze functie zowel verkeerskundig als landschappelijk op de huidige plek beter in te passen. Een verplaatsing van deze functie wordt op dit moment niet voorgestaan. Zorg Grootschalige voorzieningen op het gebied van zorg zijn het Lievensberg ziekenhuis in Bergen op Zoom, TanteLouiseVivensis, Vrederust en de Viersprong in Halsteren. De gemeente wil deze voorzieningen blijven faciliteren omdat deze een belangrijke maatschappelijke functie hebben. Ook zijn deze voorzieningen belangrijk voor de werkgelegenheid. Onderwijs Onderwijs is met de Regionale Opleiding Centra (ROC) in Bergen op Zoom en Halsteren een belangrijke vertegenwoordiger. Kansen worden gezien voor de verdere ontwikkeling van een techniekboulevard langs de Nobellaan in Bergen op Zoom. De gemeente wil stimuleren om ook hoger onderwijs te vestigen in Bergen op Zoom. Zone voor een cultural valley Ter verbreding van de werkgelegenheid kan ook het verder ontwikkelen van een cultural valley een bijdrage leveren. In Bergen op Zoom zijn er kansen om de bestaande creatieve industrie met het faciliteren en distribueren van podiumkunsten verder uit te bouwen.
Bundeling van dergelijke industrie is mogelijk in de omgeving van de Blokstallen, het Havenkwartier en de Geertruidapolder. De uitbouw van activiteiten kan op termijn de organisatie van grootschalige evenementen bevorderen. Goed gekwalificeerd personeel zal zich hierdoor sneller vestigen wat weer een positieve uitwerking heeft op de mogelijkheden voor de procesindustrie. Op langere termijn is het mogelijk verder uit te groeien tot een compact centrum voor diverse kunstvormen. Daarbij kan men denken aan beeldende kunst, muziek, film, architectuur, dans, vormgeving, literatuur, nieuwe media, etc. In de zone kan dan ook ruimte geboden worden voor ateliers, oefenruimtes, expositieruimtes, kunstenaarswoningen, etc. Recreatie De gemeente wil recreatie nadrukkelijker profileren door: • de bekendheid van de Brabantse Wal als recreatieconcept samen met de omliggende gemeenten te vergroten. • de omliggende wateren meer bij de stad te betrekken ten behoeve van waterrecreatie langs de Binnenschelde; • de kwaliteit van de cultuurhistorische binnenstad als recreatief ontmoetings- en uitgangscentrum verder uit te bouwen.
25
Citymarketing wordt ingezet om de bekendheid van Bergen op Zoom op recreatief gebied te vergroten.
De Brabantse Wal als concept voor natuur en recreatie
Recreatieve doeleinden De aangegeven recreatieve doeleinden betreffen de meer grootschalige recreatieve functies en ontwikkelingen in het buitengebied. Het betreft enerzijds de bestaande campings, maar ook de ontwikkeling van een golfbaan, een poortgebied (met onder meer een hotel, twee restaurants, een energyhub en infrastructuur) en een vakantiepark voor recreatiewoningen op De Heide zijn opgenomen. Naast de grootschalige functies wil de gemeente kleinschalige recreatieve functies als aanvulling op de landbouw in het buitengebied bevorderen. Recreatieve zone Binnenschelde Langs de Binnenschelde en vooral aan de zijde van de boulevard staat de gemeente een verdere invulling voor met water gerelateerde recreatieve ontwikkelingen. Door hier aanvullende functies toe te voegen kan de recreatieve waarde van de boulevard worden vergroot. Recreatieve Poort Lievensberg Om de Brabantse Wal toegankelijker te maken voor recreatie is regionaal een aantal poorten benoemd. Dit zijn vertrekpunten voor verschillende soorten recreatieve activiteiten. De gemeente Bergen op Zoom wil de recreatieve poort Lievensberg combineren met een milieu-educatiecentrum.
4.5 Bereikbaarheid
Een goede bereikbaarheid van Bergen op Zoom is belangrijk voor de economische ontwikkeling van de gemeente en om als aantrekkelijke woongemeente aangemerkt te kunnen worden. Het gaat hierbij om zowel bereikbaarheid voor 26
autoverkeer, langzaam verkeer en openbaar vervoer. De mobiliteit zal blijven groeien. Vooral omdat het aantal verplaatsingen per persoon toeneemt. Ook zullen steeds meer oudere mensen (zelfstandig) reizen. Autoverkeer Met de realisatie van de A4 wordt de bereikbaarheid van de gemeente beter. Aan de andere kant neemt de verkeersdrukte tussen de knooppunten Zoomland en Markiezaat zodanig toe, dat aan verbreding van dit wegvak niet valt te ontkomen. Het is daarom noodzakelijk dat er maatregelen getroffen worden op het hoofdwegenstelsel in en rond Bergen op Zoom. Aandachtspunten naast de A4/A58 tussen de knooppunten Zoomland en Markiezaat zijn: • de A58 tussen Roosendaal en Bergen op Zoom; • de Rooseveltlaan en de aansluiting daarvan op de A58; • de aansluiting van de Randweg Zuid op de A58 en daarmee samenhangend het opheffen van de huidige aansluiting ter hoogte van de Huijbergsebaan; • de ontsluiting van de Theodorushaven (onder andere via de Van Gorkumweg en Randweg-West). Elektrisch rijden is op dit moment erg in opkomst. Verwacht wordt dat het autoverkeer zich steeds duurzamer zal gaan ontwikkelen. Ook door het elektrisch rijden kan het vervoer steeds stiller worden. Welke invloed dit uiteindelijk heeft op de ruimtelijke inpassing van autowegen is echter op dit moment moeilijk te voorspellen.
Transformatiezone snelweg (met verzorgingsfuncties Wouwse Tol en Heimolen) De snelle afronding van de doortrekking van de A4 is van groot economisch belang (realisatie eind 2013). Hierdoor zal de doorstromingsproblematiek op de A58 sterk toenemen tussen de knooppunten Zoomland en Markiezaat. Voorkomen dient te worden dat de weg verstopt raakt. Om ruimte te bieden voor infrastructurele maatregelen is een transformatiezone rondom de A4 en A58 opgenomen. Voorgestane tracé goederenspoor Bergen op Zoom ligt in een belangrijke corridor voor het goederenvervoer tussen Antwerpen en Rotterdam, Brabant en Zeeland. De aanleg van een aparte goederenspoorverbinding tussen Rotterdam en Antwerpen/België (RoBel) kan de druk op de rijkswegen ontlasten. Een goede inpassing van een dergelijke goederenlijn is essentieel, ook om de woonkwaliteit niet aan te tasten. Voor Bergen op Zoom is het uitgangspunt dat verdere toename van het goederenvervoer per spoor alleen maar buiten de kern om gerealiseerd mag worden. Er ligt een uitdaging om de infrastructuur zo optimaal en efficiënt mogelijk in de kwetsbare omgeving tussen bebouwing en Brabantse Wal in te passen. Ook de scheepvaartverbinding langs het Rijnscheldekanaal is een belangrijke route voor het goederenvervoer, die tevens ingezet kan worden om de verkeersdruk op de snelweg te verlagen.
Hoofdwegenstructuur Het verdelen van het wegennet in twee aders staat centraal: wegen voor doorstroming (hoofdwegennet) en wegen voor verblijfsgebieden. Door het beter benutten van wegen wordt de doorstroming van het verkeer verbeterd. Daarbij hoort het versterken van duurzame vervoerswijzen en het ontwikkelen van een duurzaam veilig verkeerssysteem. Waar het wegennet onvoldoende capaciteit heeft worden oplossingen gezocht door een betere inrichting van de weg, door het inzetten van openbaar vervoer en/of het stimuleren van fietsverkeer.
27
Spoorlijn Bergen op Zoom stuurt op de aanwezigheid van een goed lijnennet van openbaar vervoer, zowel voor trein- als busvervoer. De stationsomgeving in Bergen op Zoom fungeert daarbij als centraal vervoersknooppunt tussen de verschillende wijzen van vervoer. Fiets Het fietsnetwerk is niet opgenomen in het kaartbeeld maar is wel van groot belang. De fiets is een belangrijk vervoermiddel binnen de gemeente. Een groot deel van het woon-werkverkeer van korte ritten (tot 7,5 kilometer) kan per fiets worden afgelegd. Het fietsnetwerk moet daarom een geheel zijn van logische en korte verbindingen van en naar alle belangrijke attractiepunten in Bergen op Zoom. Een comfortabel, veilig en direct netwerk moet het gebruik van de fiets bevorderen en daarmee de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid verbeteren. Het fietsnetwerk wordt nader uitgewerkt in het verkeerscirculatieplan. Voor de realisatie van een regionaal fietspadennetwerk is eveneens een plan opgesteld. Hoogwaardige fietsverbindingen tussen Halsteren/Lepelstraat en Bergen op Zoom en tussen Bergen op Zoom en Roosendaal kunnen bijdragen aan het bevorderen van het fietsgebruik. Parkeren Het parkeerbeleid dient zoveel mogelijk aan te sluiten op het gewenste gedrag. Het parkeren in Bergen op Zoom moet goed bereikbaar en eenvoudig te vinden zijn.
Het gerealiseerde parkeerverwijssysteem en de invoering van betaald parkeren zijn middelen om parkeren te reguleren en te beheersen. Voor het centrum en de daaraan aangrenzende gebieden ziet de gemeente bij voorkeur het parkeren in gebouwde voorzieningen. Alternatieve vervoerswijzen zoals de fiets en openbaar vervoer kunnen de parkeerdruk verminderen. Belangrijk uitgangspunt is dat bij alle nieuwe ontwikkelingen wordt voldaan aan de Nota parkeernormering. Vrachtverkeer en distributiecentrum Bergen op Zoom wil de overlast van vrachtverkeer nabij woon- en werkgebieden zoveel mogelijk beperken. Een van de gerealiseerde projecten is het project Numerieke Bewegwijzering op de snelwegen en het project Tovergroen dat een groene golf heeft gerealiseerd op de Randwegen Noord en West. Op dit moment wordt gewerkt aan het project Stedelijke Distributie om met behulp van businesscases te komen tot een betere, bereikbare, veilige en schone binnenstad. Een definitieve plaats voor een distributiecentrum waar goederen worden verdeeld voor de binnenstad is nog niet bepaald. Buisleidingenstraat De buisleidingenstraat kenmerkt zich als een bovenregionale transportmodaliteit, die voor de toekomst verschillende gebruiksmogelijkheden biedt voor alternatieve en meer duurzame vervoersstromen.
Op grond van de voorschriften van het Structuurschema Buisleidingen gelden vanaf de buitenzijde van de buisleidingenstraat een beschermings- en toetsingszone van respectievelijk 55 en 175 meter.
28
4.6 Groen, water en cultuurhistorie
Landschap en water vormen de onderlegger voor de meer stedelijke functies die het gebruik bepalen. In het buitengebied bepaalt de landbouwfunctie van oudsher het gebruik. Hierdoor zijn cultuurhistorisch waardevolle gebieden ontstaan die in de huidige tijd ook een belangrijke recreatieve functie vervullen. Natuur, recreatie en landbouw dienen daarbij tot een goed evenwicht te worden gebracht. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen dient voldoende invulling te worden gegeven aan de eisen vanuit klimaat en duurzaamheid. Het klimaatbestendig willen maken van de gemeente betekent investeren in binnenstedelijk groen en water, het scheiden van schone en vuilwaterstromen en het zichtbaar maken van hoogwaardige water- en groenstructuren. De gemeente zet daarbij in op het creëren van grotere eenheden van groen en watergebieden die sterker met elkaar verbonden zijn. Dit sluit aan op de hoofdgroenstructuren zoals die door hogere overheden zijn vastgelegd (Natura 2000, ecologische hoofdstructuur, etc.) Parken en groenstructuren De parken dienen beter toegankelijkheid en beleefbaar te worden gemaakt waardoor het gebruik toeneemt. Daar waar mogelijk worden verbindingen gezocht met andere groenstructuren en het buitengebied. Recreatieve routes in de vorm van wandel- en fietspaden kunnen de verbinding met het buitengebied vormgeven.
De belangrijkste dragende groenstructuren in Bergen op Zoom zijn het stadspark Kijk-in-de-Pot, het Anton van Duinkerkenpark en het Ravelijn, de noordelijke groenstructuur (Kleine Melanen en het Oscar van Hemelpark) en de oostelijke groenstructuur (De Mondaf, Rozenoord, Cort Heijligerspark, AM de Jongpark, Vijverberg Zuid). De belangrijkste dragende groenstructuur in Halsteren wordt gevormd door de omgeving Kruisberg en De Beek, in Lepelstraat is dit het park bij het plan Bloemendaal. Het doel is een sterkere verwevenheid van stad en land en het groen in de wijken, waardoor groene eenheden een meer structurele waarde krijgen. Bos Grote gedeelten van het bosareaal in de gemeente maken onderdeel uit van beschermde Natura 2000-gebieden of de Ecologische Hoofdstructuur. Het beleid is gericht op behoud en versterking van de natuurfunctie maar ook op het beleefbaar maken ervan in de vorm van toeristische en recreatieve voorzieningen.
29
Coulisselandschap Binnen het coulisselandschap (een afwisselend beeld van velden, akkers en houtwallen) is de verwevenheid van de landbouwfunctie en groene landschapselementen kenmerkend. Het blijven faciliteren en ondersteunen van de landbouwfunctie is van belang om de karakteristieke kwaliteit te behouden. De kleinschaligheid van dit landschap en de bijpassende cultuurhistorische kwaliteiten zijn karakteristiek voor de ligging op de Brabantse Wal. Verdere verstening van het platteland is niet wenselijk. Wel worden mogelijkheden geboden voor nieuwe landgoederen volgens de provinciale rood-voor-groen regeling. De realisatie van Ruimte-voor-Ruimtewoningen blijven faciliteren is gewenst om tegelijk gelden te genereren voor landschapsverbetering. Uitgangspunt daarbij is dat nieuwe rode functies de verdere ontwikkeling van de landbouwfunctie in de daarvoor aangewezen gebieden niet beperken. De landbouw blijft de drager van het gebied. Specifieker gebiedsgericht beleid zal verder worden uitgewerkt in het bestemmingsplan buitengebied. Kleigebied gericht op landbouw Deze polders zijn van oorsprong grootschalig van karakter met wijd uitlopende vergezichten. Het beleid in dit gebied is primair gericht op het faciliteren van de landbouw. Nieuwvestiging van grootschalige intensieve veeteelt is in deze gebieden niet gewenst.
Natte natuur De platen in het Zoommeer, de Molenplaat, delen van het Markiezaatsmeer en ’t Laag zijn benoemd als natte natuur. Veel van deze gebieden zijn beschermd in het kader van Natura 2000. Het beleid is gericht op behoud en versterking van de natuurfunctie in combinatie met het benutten van de recreatieve waarden. In ’t Laag gaan landbouw en natuurontwikkeling samen. Water De aanduiding betreft de Binnenschelde en de Theodorushaven. Voor de Binnenschelde is het beleid gericht op het op verbeteren van de waterkwaliteit en de daaraan gekoppelde mogelijkheden voor recreatieve functies. De kansen die zich aandienen voor de Binnenschelde als gevolg van de verzilting van het Zoommeer dienen benut te worden. Ook het benutten van kansen ten aanzien van (dag)recreatie is van belang. De Theodorushaven heeft primair een industriële functie. Water met natuurwaarden Het betreft het Markiezaatsmeer en een deel van het Zoommeer en de Rijnscheldeverbinding. Voor het Zoommeer en de Rijnscheldeverbinding worden de natuurwaarden gecombineerd met goederentransport en waterrecreatie. Het Markiezaatsmeer heeft primair een natuurfunctie. Op lange termijn dient bezien te worden of verzilting van deze gebieden een mogelijkheid is. Bergen op Zoom is een voorstander van het op lange termijn samenvoegen van de Binnenschelde, Zoommeer en Markiezaatsmeer aan de westzijde van de stad.
Steilrand De steilrand van de Brabantse Wal, een abrupte overgang van de hoger gelegen zandgronden met de lagere zeekleipolders die aangemerkt is als aardkundig waardevol, kan verder benut worden voor de recreatieve kwaliteit van de gemeente. Het beleid is erop gericht de steilrand als beeldmerk van de Brabantse Wal meer zichtbaar en beleefbaar te maken bijvoorbeeld door de aanleg van een langslopend wandel- en fietspad.
30
Natte verbinding versterken Ter plaatse van een natte verbinding is het gewenst om door middel van een natte natuurontwikkeling de groenstructuur te versterken. De natuurlijke waarde dient zoveel mogelijk te worden gecombineerd met een recreatieve functie. Groene verbinding versterken Ter plaatse van een groene verbinding is het gewenst om door middel van een natuurontwikkeling de groenstructuur te versterken. De natuurlijke waarde dient zoveel mogelijk gecombineerd te worden met een recreatieve functie. Een voorbeeld is de natuurlijke waarde van de groenblauwe verbinding van De Zoom te vergroten en deze te combineren met een fietsroute. Cultuurhistorische waarden De gemeente Bergen op Zoom is rijk aan cultuurhistorische waarden. De binnenstad van Bergen op Zoom is benoemd als beschermd stadsgezicht. De resterende delen van de oorspronkelijke omwalling hebben een beschermde status. Grote delen van het omliggende landschap is archeologisch en/of cultuurhistorisch waardevol. Grootschalige cultuurhistorische eenheden zijn in het kaartbeeld aangegeven zoals het Ravelijn, de Waterschans, Fort Pinsen en Fort de Roovere. Uiteraard zijn er ook vele kleinere cultuurhistorisch waardevolle eenheden, bijvoorbeeld het Smitsvest en de overblijfselen in het park Kijk-in-de-Pot.
Historische forten / Schans De cultuurhistorische waardevolle forten van de West-Brabantse Waterlinie en de restanten van de omwalling van Bergen op Zoom zijn van groot belang als beeldmerk voor de gemeente. De historische werken dienen zoveel mogelijk in hun oorspronkelijke glorie te worden hersteld, waarbij het combineren met hedendaagse functies hun betekenis kan vergroten. Geledingszone tussen de kernen De geledingszones tussen Bergen op Zoom en Halsteren en tussen Halsteren en Lepelstraat dienen zoveel mogelijk gevrijwaard te blijven van nieuwe bebouwing om het onderscheid tussen de kernen in stand te houden. De landbouwfunctie in combinatie met landschapselementen is de dragende functie in deze gebieden. Daar waar mogelijk kunnen deze geledingszones versterkt worden met nieuwe agrarische, groen- of waterimpulsen.
31
5. Uitvoeringsparagraaf 5.1 Status structuurvisie Nieuw wettelijk instrumentarium Sinds de invoering van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro) is het voor gemeenten wettelijk verplicht om in de structuurvisie aan te geven hoe de gemeente denkt de daarin genoemde (beleidsmatige) ontwikkelingen te realiseren. Het ruimtelijk beleid en de uitvoeringsparagraaf vormen samen de structuurvisie zoals bedoeld in de Wro. De structuurvisie met een uitvoeringsparagraaf is te gebruiken voor het inzetten van instrumenten uit de grondexploitatiewet die ingevoegd zijn in de nieuwe Wro. Onderliggende tekst zal een basis bieden voor het stellen van locatie-eisen en daarnaast ingaan op de instrumenten uit de grondexploitatiewet voor kostenverhaal. Ook zal aandacht besteed worden aan de financieringsstrategie van de gemeente Bergen op Zoom in relatie tot de (nieuwe) projecten. Herziening structuurvisie en uitvoeringsparagraaf Elke 10 jaar wordt de structuurvisie geëvalueerd. Op dat moment wordt bezien welke ontwikkelingen gerealiseerd zijn en in hoeverre het beleid gestalte heeft gekregen. Tevens zal dan beoordeeld worden in hoeverre de beoogde ontwikkelingen nog gewenst zijn en of het beleid vastgelegd in de structuurvisie wordt doorgezet of gewijzigd.
De uitvoeringsparagraaf geeft een antwoord op de vraag hoe en met welke inzet van middelen en instrumenten de structuurvisie wordt gerealiseerd. De uitvoeringsparagraaf wordt indien nodig, bijvoorbeeld tweejaarlijks, geactualiseerd en is daarom gekoppeld aan de gemeentelijke planning- en controlcyclus. Status structuurvisie Het gemeentebestuur verplicht zichzelf naar de structuurvisie te handelen. De structuurvisie bevat geen verplichtingen naar derden. Men mag wel verwachten dat het bestuur de koers van de structuurvisie aanhoudt, vooral bij beoordeling van plannen van derden. De structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid weer. Strategische beleidskeuzen worden verder uitgewerkt in sectoraal meer operationeel gericht beleid. Het daadwerkelijk monitoren (evalueren en sturen) van het beleid is van belang om te beoordelen of de beoogde ambities worden behaald. Bij de daadwerkelijke uitvoering van projecten zullen de wijze van financiering en mogelijkheden van kostenverhaal nadrukkelijk in beeld moeten worden gebracht. Rol gemeente Bergen op Zoom De gemeente voert projecten veelal uit samen met andere partijen, zoals een woningbouwcorporatie, een projectontwikkelaar of andere overheden. In paragraaf 5.2 wordt in een tabel nader ingegaan wie bij welke projecten op hoofdlijnen zijn betrokken.
De gemeente zal door middel van periodiek overleg met de betrokken partijen de prestaties monitoren ten aanzien van de doelstellingen uit de structuurvisie. Financieringsstrategie gemeente Bergen op Zoom De gemeente Bergen op Zoom gaat er vanuit dat alle nieuwe ontwikkelingen binnen het gemeentelijk grondgebied worden gefinancierd door de opbrengsten uit de betreffende ontwikkelingen. Ontwikkelingen die geen opbrengstpotentieel hebben, maar waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat deze toch gerealiseerd worden en die een meerwaarde hebben, worden mogelijk gefinancierd uit de eigen middelen van de gemeente. Wanneer dit aan de hand is zal altijd eerst onderzocht worden of er mogelijkheden zijn om de realisatie van de betreffende ontwikkeling mede te financieren door bijdragen van derden, subsidies van hogere overheden, etc. Mogelijke tekorten kunnen dan nog door de gemeente worden aangevuld. Op het moment dat ontwikkelingen nader worden uitgewerkt door het vigerende bestemmingsplan te herzien zal worden beoordeeld of de betreffende ontwikkeling financieel haalbaar is of op termijn haalbaar kan worden. 32
5.2 Projectenlijst
Om de ambities te verwezenlijken voorziet de structuurvisie in een projectenoverzicht. Het projectenoverzicht bestaat uit de lopende projecten en de toekomstambities die als project benoemd zijn. De projecten zijn vervolgens in een tabel uitgewerkt waarbij de aard van het project is aangegeven, welke partijen betrokken zijn en in welk tijdsbestek het project wordt gerealiseerd. Aangegeven is van welke projecten redelijkerwijs een financiële afdracht kan worden verwacht. Ook zijn bovenplanse projecten benoemd die afhankelijk zijn van een financiële bijdrage. De tabel verantwoordt daarmee een door de gemeente te vragen financiële bijdrage bij winstgevende projecten ten behoeve van projecten die van een bijdrage afhankelijk zijn. De aangegeven projecten die van een bijdrage afhankelijk zijn hebben in een grote mate een bovenplans karakter, dat wil zeggen dat het effect van het project het exploitatiegebied overstijgt. In paragraaf 5.3 is de wijze van kostenverhaal bij projecten nader uitgewerkt. Herstructurering kerngebied Voor de stadskern van Bergen op Zoom zijn verschillende projecten reeds in gang gezet. Het betreft het zogenaamde Pleinenplan waarbij het opknappen van de openbare ruimte gecombineerd wordt met herstructurering (Korenmarkt, St. Catharinaplein). Doelstelling is om de binnenstad vitaal te houden.
Voor het terrein van de ABG aan de Zuid-Oostsingel heeft de gemeente behoefte dat snel tot een verantwoorde invulling wordt gekomen. Voor het Havenkwartier is een visie opgesteld waarbij verschillende herstructureringslocaties met elkaar in verband worden gebracht om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Herontwikkeling van de voormalige gemeentewerf, het PNEM-terrein, de brandweerkazerne en de herinrichting van de Westersingel zijn hierbij betrokken. Ook voor de kerngebieden van Halsteren en Lepelstraat zijn centrumplannen gedefinieerd om deze gebieden vitaal te houden. Voor het kernwinkelgebied van Halsteren worden plannen voorbereid om tot een verantwoorde herstructurering rondom Vogelenzang te komen. Voor Lepelstraat is een projectenboek opgesteld om de kern met verschillende nieuwe impulsen te verlevendigen. Deze projecten zijn veelal niet rendabel en afhankelijk van bijdragen uit andere bronnen. Herstructurering woongebied Voor genoemde woonwijken in Bergen op Zoom voert de gemeente een actief herstructureringsbeleid om deze wijken vitaal te houden en verpaupering tegen te gaan. Veelal gebeurt dit in combinatie met woningcorporaties die een groot gedeelte van het vastgoed in de wijken beheren. Doelgericht worden projecten in deze wijken opgestart waarbij verouderde woningen worden vervangen en de openbare ruimte wordt heringericht.
Veelal zijn deze projecten niet rendabel en afhankelijk van bijdragen uit andere bronnen. Een voorbeeld is de voorgestane reconstructie van de Guido Gezellelaan-Pastoor Jutenlaan in Warande West. Planontwikkeling woonwijk De gemeente Bergen op Zoom heeft verschillende woonwijken in ontwikkeling. Veelal zijn hierbij projectontwikkelaars en woningstichtingen betrokken. In Bergen op Zoom is de laatste jaren gebouwd in De Markiezaten, in project Kijk-inde-Pot (Schelde Veste) en het Groene Gordijn. Al deze wijken zijn nog in afbouw. In Halsteren wordt De Schans 5e fase afgebouwd en is het project Hoek Grondmolen in voorbereiding. In Lepelstraat is de woonwijk Bloemendaal II in aanbouw. Ruimte voor ruimte kavels zijn onder andere in voorbereiding bij de Fort Pinsenweg en in Heimolen. Bij woningbouwprojecten wordt veelal een rendabele exploitatie nagestreefd. Indien de exploitatie rendabel is acht de gemeente het redelijk ten behoeve van de hiervoor genoemde herstructureringsprojecten een bijdrage te vragen. Planontwikkeling bedrijventerrein In Bergen op Zoom is bedrijventerrein Noordland in afbouw waarbij de aanleg van een containerterminal in onderzoek is. Op bedrijventerrein Theodorushaven is een groene campus voor biobased economy in oprichting.
Revitalisatie of anders gezegd herwaardering al dan niet door middel van herstructurering is gewenst voor de oudere terreinen in de Geertruidapolder en De Lage Meren/Meilust.
33
34
35
Projectenlijst Uitvoeringsparagraaf Herstructurering kerngebied Pleinenplan Havenkwartier ABG Zuid-Oostsingel Kern Halsteren (Vogelenzang) Kern Lepelstraat (projectenboek) Stedelijke vernieuwing woongebied Fort Zeekant Gageldonk West Warande West Borgvliet / Langeweg Planontwikkeling woonwijk Schelde Veste Markiezaten Groene Gordijn De Schans 5e fase Bloemendaal II Ruimte voor Ruimte Fort Pinsenweg Ruimte voor Ruimte Heimolen Ruimte voor Ruimte Fort De Roverweg Hoek Grondmolen Planontwikkeling bedrijventerrein Afbouw Noordland incl. containerterminal Groene campus biobased economy Revitalisering De Lage Meren / Meilust Revitalisering bedrijfsdeel Schelde Veste Afbouw Oude Molen De Schans 6e fase als bedrijventerrein Ontwikkeling Ster van Lepelstraat Revitalisatie Wouwseweg Halsteren Planontwikkeling voorzieningen Stationsomgeving De Zeeland Recreatieve ontwikkelingen Boulevard Techniekboulevard Nobellaan (onderwijs) Hotelontwikkeling afslag Heimolen Groen en/of recreatie Revitalisering Anton van Duinkerkpark Landschap v.
allure Brabantse Wal (o.a.recreatieve poort) Reconstructie West Brabantse Waterlinie Groene verbindingszones in de kernen Natuurontwikkeling ’t Laag Ecologische verbindingszone Kraggeloop Golfbaan (Heide) Landgoed Ter Wal Poortgebied / Bungalowpark (Heide) Water Waterkwaliteit Binnenschelde + recreatie Infrastructuur Afslag Heimolen (verplaatsen afslag Zuid) Rooseveltlaan Reconstructie Markiezaatsweg - V. Konijnenburgweg Halsterseweg Distributiecentrum voor de binnenstad
Openbare ruimte
Woningbouw
x x
x x x x x
x x
Aard Kantoor Bedrijventerrein
Commercieel
Integraal x x
x
x x x x x x
x
x x x x x x x x x
x x
x
x
x
(x)
x
x x x x x x x x
x
(x)
x
x x x x
x x x x x x
x x (x)
x
(x)
x x x
x x x x x
36
x x
(x) x
x x
x
x
Rol Gemeente Markt Corporaties x x
x x
x x
x
x x x x x
x
x x x x
x x x x x
x x x x
x x x x
x x x x x x x x
x x x x x x (x) x
x
x x x x x
x x x
x x x x x x x
x x x x x
Hogere Actief overheid grondbeleid x
x
x x
x x x (x)
x x
x x
x x x x
x x x x
uitvoering voorbere uitvoering uitvoering voorb. uitvoering voorbe
x
x x x x
x
x
x x x x
x
x
x x
x x
uitvoering uitvoering
Lang > 10 jaar
uitvoering
voo uitv uitvoeri voorbe uitvoering voorbereidin uitvoering voorbereiding uitvoering voorb uitvoering
x x x
x
voorbereiding uitvoering voorbereiding uitvoering voorbereiding uitvoering voorber. uitvoering uitvoering voorber. uitvoering voorbereidin uitvoering voorb uitvoering
x x x x x
x
x
x x x x x x x
uitvoering voorbereiding uitvoeri voorbereidin uitvoering voorbereiding uitvoering voo uitvoerin voorbe uitvoering
x
x
voorbereiding
x
x x x x x
x
x x
x
Fasering Middellang 5-10 jaar
x
x x x x x x x x x
x x
Kort < 5jaar
voorbe uitvoering vo uitvoering voorb uitvoering voorb. uitvoering voorb. uitvoering
x
x x x x x
x x x x
x
Afdrachten Dient af te Van bijdrage dragen afhankelijk
37
voorb. uitvoering voorb. uitvoering voorbereidin uitvoering voorbereidin uitvoering voorbereiding uitvoering uitvoering uitvoering uitvoering
voorbereidin uitvoering voorbereiding uitvoering voorbereidin uitvoering voorbereid uitvoering voorbe uitvoering
uitvoering
In Halsteren is bedrijventerrein Oude Molen in afbouw. Voor het bedrijventerrein aan de Wouwseweg in Halsteren is een geplande herstructurering in voorbereiding. Nieuwe bedrijfsontwikkelingen voor de toekomst zijn op (middel)lange termijn gedacht in De Schans 6e fase en de Ster bij Lepelstraat, dit afhankelijk van de behoefte aan bedrijfsterrein. Bij bedrijfsprojecten op nieuw terrein wordt veelal een rendabele exploitatie nagestreefd. Indien de exploitatie rendabel is acht de gemeente het redelijk ten behoeve van de herstructurering/revitalisatie van de oudere terreinen een bijdrage te vragen. Planontwikkeling voorzieningen De gemeente Bergen op Zoom heeft verschillende projecten voor voorzieningen in voorbereiding. De belangrijkste zijn de herontwikkeling van de stationsomgeving ten behoeve van kantoren, onderwijs en andere voorzieningen, en de herontwikkeling van De Zeeland ten behoeve van een supermarkt en grootschalige detailhandel. Ideevorming vindt plaats voor het terrein ten zuiden van de Zeeland (Calandweg Zuid) en voor nieuwe recreatieve ontwikkelingen langs De Boulevard Noord. De herontwikkeling van de stationsomgeving wordt gecombineerd met een herinrichting van de openbare ruimte voor het station. Langs de Nobellaan kan het aanwezige onderwijs nadrukkelijker worden geprofileerd door de omvorming naar een techniekboulevard.
Bij de toekomstige snelwegaansluiting bij Heimolen zijn plannen om tot een hotelontwikkeling en/of verzorgingsplaats te komen. Bij dergelijke grootschalige voorzieningen speelt de bereikbaarheid een grote rol. Indien de exploitatie rendabel is acht de gemeente Bergen op Zoom het redelijk om een bijdrage te vragen voor de aanleg van bovenwijkse voorzieningen die de ontwikkeling bereikbaar maken. Groen en/of recreatie project De gemeente Bergen op Zoom wil zich nadrukkelijk profileren als recreatiegemeente, hiervoor zijn verschillende projecten in voorbereiding. Het Anton van Duinkerkenpark wil de gemeente nieuw elan geven door een vernieuwde inrichting en de aanleg van een horecapaviljoen in het park. De oprichting van een provinciaal landschap voor de Brabantse Wal wordt op dit moment nader onderzocht en uitgewerkt. Langs de Balsedreef is een recreatieve poort in de vorm van een milieueducatiecentrum gedacht om de Brabantse Wal als recreatiegebied beter toegankelijk te maken. De West-Brabantse Waterlinie met haar forten wordt zoveel mogelijk gereconstrueerd. De groenstructuren in de stad wil de gemeente beter met het buitengebied verbinden. Nieuwe natuurontwikkeling is aan de hand bij ’t Laag en op termijn ziet de gemeente mogelijkheden voor een ecologische verbindingszone in de vorm van de Kraggeloop.
Een aantal recreatieve initiatieven is in het buitengebied in voorbereiding, zoals een golfbaan, een poortgebied (met onder meer een hotel, twee restaurants, een energyhub en infrastructuur) en een bungalowpark in de omgeving van De Heide. De aanleg van een landgoed is in voorbereiding ten westen van Lepelstraat. Groen- en natuurprojecten zijn veelal onrendabel en afhankelijk van ruimtelijke bijdragen. Waterproject Op (middel)lange termijn streeft de gemeente Bergen op Zoom naar een structurele verbetering van de waterkwaliteit van de Binnenschelde en het Zoommeer. Dit wordt gecombineerd met recreatieve ontwikkelingen in de Binnenschelde. Een dergelijke opgave is afhankelijk van bijdragen van hogere overheden. Infrastructurele projecten De zuidelijke snelwegafslag zal worden verplaatst naar de omgeving bij Heimolen. Reconstructie van de snelwegaansluiting bij de Rooseveltlaan is gewenst als gevolg van toenemende verkeersstromen. Aanleg en reconstructie van een rijkswegafslag gebeurt altijd in samenspraak met hogere overheden en is ook sterk afhankelijk van een bijdrage van deze hogere overheden. Indien nieuwe grootschalige functies (zoals bij De Zeeland) zich vestigen is het noodzakelijk de toe leidende wegen te reconstrueren om de nieuwe verkeersstromen aan te kunnen.
De gemeente acht het redelijk om een bijdrage van die projecten te vragen die profiteren van een dergelijke reconstructie. Ten behoeve van de bevoorrading van de binnenstad wil de gemeente de goederenstromen beter reguleren door te voorzien in een goederendistributiecentrum. Een locatie is in onderzoek en nog niet bepaald. 38
Toelichting tabel projectenlijst uitvoeringsparagraaf Aard van de ontwikkeling Alle bestaande en nieuwe projecten binnen Bergen op Zoom zijn ten tijde van schrijven in te delen in één of meerdere categorieën. Vooral de projecten op de middellange en lange termijn zijn indicatief aangeven en kunnen mogelijk nog wijzigen. •
•
•
•
•
•
Reconstructie openbare ruimte Reconstructie van de openbare ruimte vindt vooral plaats in de herstructureringsgebieden. De gemeente zal zich inzetten om te komen tot deze reconstructie. Woningbouw In de projecten die onder de categorie woningbouw vallen worden woningen gebouwd en zal slechts sporadisch invulling worden gegeven aan andere bestemmingen. Bedrijventerrein In de projecten die onder de categorie bedrijventerreinen vallen worden gronden uitgegeven met een bedrijfsfunctie en zal slechts sporadisch invulling worden gegeven aan andere bestemmingen. Kantoor In de projecten die onder de categorie kantoren vallen worden gronden uitgegeven met een functie ten behoeve van kantoren en zal er slechts sporadisch invulling worden gegeven aan andere bestemmingen. Commercieel In de projecten die onder de categorie commercieel vallen worden gronden uitgegeven met een functie ten behoeve van commerciële doeleinden en zal er slechts sporadisch invulling worden gegeven aan andere bestemmingen. Integraal project Onder integraal wordt in dit overzicht verstaan projecten die uit verschillende categorieën bestaan. Indien een bepaalde categorie benadrukt dient te worden is in het projectenoverzicht naast ‘integraal’ ook de desbetreffende categorie geselecteerd.
Binnen een project zijn er verschillende partijen die kunnen participeren, ieder met een eigen belang. Voor de projecten is aangegeven wat voor soort partijen bij de desbetreffende ontwikkeling betrokken zijn: • • • • Indien het project nog niet is opgestart is een indicatie aangegeven. Actief Grondbeleid: Bij een aantal projecten zal de gemeente haar rol ook invullen door actief grondbeleid te voeren. Wij spreken van actief grondbeleid indien de gemeente Bergen op Zoom de instrumenten Wet voorkeursrecht gemeenten of onteigening inzet dan wel zelf gronden (risicodragend) inbrengt.
39
Afdrachten De gemeente kent naast een aantal nieuwbouwplannen ook een aantal projecten, zowel woningbouw als bedrijventerrein, welke op termijn geherstructureerd dienen te worden. Hierbij zal de gemeente zich richten op voornamelijk fysieke ingrepen in het openbaar gebied. Om de herstructureringen (financieel) mogelijk te maken is het noodzakelijk dat nieuwbouwplannen, zowel woningbouw als bedrijventerreinen, financieel bijdragen. In het projectenoverzicht is in beeld gebracht welke projecten ten tijde van schrijven dienen bij te dragen en welke projecten van een bijdrage afhankelijk zijn. •
•
Dient af te dragen Projecten welke een financieel overschot kennen en welke daarnaast conform de wetgeving ook de mogelijkheid hebben om een bijdrage te doen zijn aangeven als financieel af te dragen. De mate van bijdrage is nader omschreven in de Nota Grondbeleid van de gemeente Bergen op Zoom. In principe wordt per project berekend wat de hoogte van de afdracht dient te zijn, aangezien die van meerdere en wisselende factoren afhankelijk is. Van bijdrage afhankelijk Herstructureringslocaties komen normaliter in aanmerking voor een bijdrage. In het projectenoverzicht is inzichtelijk gemaakt hoe ten tijde van schrijven financieel aangekeken wordt tegen de opgenomen projecten. De mate van de te ontvangen bijdrage is nader omschreven in de Nota Grondbeleid van de gemeente Bergen op Zoom. In principe wordt per project berekend wat de hoogte van de bijdrage kan zijn aangezien die van meerdere en wisselende factoren afhankelijk is.
Zodra een planologisch procedure doorlopen moet worden zal de afweging, op basis van onder andere een financiële doorrekening, gemaakt worden of het desbetreffende project dient af te dragen of te ontvangen. Deze lijst biedt dan ook geen zekerheid maar is slechts een weergave van wat ten tijde van schrijven bekend is. Het beleid binnen de gemeente is er namelijk op gericht dat indien zich geen bijzondere omstandigheden voordoen, positieve plannen bijdragen aan negatieve plannen. De tabel geeft hier een indicatief beeld van. Fasering Er is voor de verschillende projecten globaal in beeld gebracht wat op basis van de huidige inzichten verwacht wordt ten aanzien van de fasering. • •
•
Kort = < 5 jaar Dat wil zeggen de projecten die ten tijde van schrijven binnen maximaal 5 jaar uitgevoerd worden; Middellang = tussen 5 en 10 jaar Dat wil zeggen de projecten waarvan ten tijde van schrijven over circa 5 jaar de uitvoering start en die binnen 10 jaar worden afgerond; Lang = > 10 jaar Dat wil zeggen de lange termijn projecten die over circa 10 jaar in uitvoering worden genomen.
40
5.3 Kostenverhaal en fondsvorming Met de inwerkingtreding van de Wro per 1 juli 2008 is de gemeente in beginsel verplicht bij het vaststellen van een planologisch besluit de kosten van de grondexploitatie te verhalen op particuliere grondeigenaren. De kosten die in ieder geval verhaald kunnen worden, zijn opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). De regering is voornemens om een aantal kostensoorten te limiteren. Hiertoe wordt een ministeriële regeling voorbereid, maar deze regeling is nog niet vastgesteld. De kosten kunnen op twee verschillende wijzen worden verhaald op particuliere grondeigenaren. Dit kan langs publiekrechtelijk spoor (vaststellen exploitatieplan in combinatie met financieel voorschrift in omgevingsvergunning) en langs privaatrechtelijke spoor (door het sluiten van een overeenkomst). Het uitgangspunt bij kostenverhaal is dat eerst geprobeerd wordt de gemeentelijke kosten te verhalen via het privaatrechtelijke spoor met als stok achter de deur het publiekrechtelijk spoor indien de gemeente en de particuliere grondeigenaar niet slagen om een overeenkomst te sluiten. Privaatrechtelijk spoor De gemeente geeft de voorkeur aan het kostenverhaal te verzekeren door het sluiten van anterieure overeenkomsten met particuliere grondeigenaren.
In deze overeenkomsten worden onder meer afspraken gemaakt over de bijdrage van de grondeigenaar in de kosten van grondexploitatie. Deze overeenkomsten dienen te worden gesloten voorafgaand aan het vaststellen van het bestemmingsplan dat de nieuwe ontwikkeling mogelijk maakt. Publiekrechtelijk spoor De gemeente is in beginsel verplicht bij het vaststellen van een bestemmingsplan voor een nieuwe ontwikkeling een exploitatieplan vast te stellen, tenzij: • het kostenverhaal op een andere wijze is geregeld, bijvoorbeeld door subsidiebijdragen of door het sluiten van een anterieure overeenkomst waarin afspraken zijn gemaakt over vergoeding van de gemeentelijke kosten; • het aanbrengen van een fasering niet noodzakelijk is, en; • het stellen van eisen, regels of uitwerking van regels niet noodzakelijk is. Exploitatieplan Het vaststellen van een exploitatieplan maakt het mogelijk om aan een omgevingsvergunning een financiële voorwaarde te verbinden ter voldoening van een bijdrage in de kosten van grondexploitatie. Het gaat hierbij om de kosten van de grondexploitatie zoals opgenomen in het Bro en die aan het exploitatiegebied zijn toe te wijzen op grond van de criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit. In een exploitatieplan kunnen tevens een fasering en locatie-eisen opgenomen worden.
Het exploitatieplan is hiermee een uitvoeringsinstrument voor de door de gemeente gewenste ontwikkelingen. Kostenverhaal Om bepaalde kosten die op grond van het Bro voor verhaal in aanmerking komen daadwerkelijk te kunnen verhalen op particuliere grondeigenaren stelt de wet een aantal voorwaarden. Bij het verhalen van de volgende kostensoorten speelt de structuurvisie een belangrijke rol. • Een structuurvisie is te gebruiken als grondslag voor het afspreken van bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen in een anterieure overeenkomst tussen de gemeenten en een particuliere grondeigenaar; • en bij het verhalen van kosten voor bovenplanse voorzieningen. Hieronder zal worden ingegaan op de rol van de onderhavige structuurvisie bij het verhalen van gemeentelijke kosten. Naast onderstaande kostensoorten kan de gemeente ook nog andere kostensoorten in rekening brengen. Om welke kosten het gaat zal per ontwikkeling moeten worden vastgesteld op het moment dat de gemeente een bestemmingsplan voor die ontwikkeling voorbereid.
41
Bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen In het kader van een anterieure overeenkomst kunnen tussen de gemeente en een particuliere grondeigenaar afspraken worden gemaakt over een bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen. Wat een ruimtelijke ontwikkeling is, is niet gedefinieerd in de wet. Er zijn in de parlementaire stukken wel voorbeelden opgenomen. Het gaat om bijdrage aan ontwikkelingen met een maatschappelijke functie zoals natuur, recreatie, waterberging en infrastructuur buiten het exploitatiegebied, maar het kan ook gaan om een bijdrage in de bouwkosten van een maatschappelijke functie. Een kenmerk is dat de kosten van dergelijke voorzieningen op grond van de criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit niet zijn toe te rekenen aan een bepaalde ontwikkeling. De hoogte van de bijdrage moet redelijk en billijk zijn. Daarbij speelt een rol of er een verband is tussen de locatie en de functie, waarvoor de bijdrage is bedoeld. In dit kader wordt ook vaak gesproken over bovenplanse verevening. Een deel van het opbrengstpotentieel van de ene ontwikkelingslocatie wordt ingebracht in een verliesgevende ontwikkeling op een andere locatie, bijvoorbeeld nieuwbouw draagt bij aan herstructurering.
Om een bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen te kunnen afspreken, moet in een structuurvisie opgenomen zijn: • welke ontwikkelingen binnen het plangebied van de structuurvisie rendabel zijn; • welke ontwikkelingen met een bovenplans karakter binnen het plangebied verliesgevend zijn en tevens in aanmerking komen voor een bijdrage uit de opbrengstlocaties. De projectenlijst en tabel uit paragraaf 5.2 geeft hier inzicht in. Herstructureringsfonds woningbouw, bedrijventerreinen en groen De gemeente stelt een ‘fonds’ herstructurering woningbouw, bedrijventerreinen en groen in, waarin een bijdrage wordt gestort vanuit de hiervoor genoemde ontwikkelingen met opbrengstpotentieel. Zie hiervoor de Nota Grondbeleid van de gemeente Bergen op Zoom. De gelden uit dit fonds zullen worden aangewend om de hiervoor genoemde ontwikkelingen die in principe verliesgevend zijn, te financieren omdat deze normaliter een maatschappelijk belang en een bovenplans karakter hebben. Per ontwikkeling zal tijdens het voorbereiden van het benodigde bestemmingsplan worden bezien of er een bijdrage in rekening wordt gebracht en wat de hoogte daarvan is, daarbij zal de Nota Grondbeleid leidend zijn.
In de projectenlijst is ten tijde van schrijven in beeld gebracht van welke projecten normaliter een bijdrage wordt verwacht (positieve plannen) en welke projecten normaliter een bijdrage kunnen verwachten (negatieve plannen). Parkeerfonds De huidige parkeerfondsregeling wordt in stand gehouden, waarbij de gemeente kan besluiten een afdracht te vragen indien niet kan worden voldaan aan de gemeentelijke parkeernormering door aanleg van parkeerplaatsen op eigen terrein. De gelden uit het parkeerfonds worden gebruikt om zo dicht als mogelijk bij de te ontwikkelen locatie in de openbare ruimte de benodigde parkeergelegenheid toe te voegen. Op deze wijze kan aan een zeer gewenste bouwactiviteit toch medewerking worden verleend. Het betreft een specifieke vorm van kostenverhaal vanwege een bovenwijkse voorziening in de nabijheid van het plangebied. Om voldoende juridische waarborg te garanderen worden afspraken ten behoeve van het parkeerfonds door een overeenkomst tussen de partij en de gemeente vastgelegd. Kosten bovenwijkse voorzieningen Met de komst van de Wro krijgen gemeenten duidelijke en betere publiekrechtelijke instrumenten welke in bovenstaande tekst behandeld zijn. Eén van de aspecten die nog niet besproken is, maar welke een rol speelt bij kostenverhaal, zijn de mogelijke bovenwijkse voorzieningen.
Dit zijn voorzieningen die van nut zijn voor meerdere exploitatiegebieden waardoor de kosten van de voorziening aan meerdere gebieden moeten worden toegerekend op basis van de criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit. De betreffende voorziening hoeft niet binnen het exploitatiegebied zelf te liggen, maar kan ook daar buiten liggen. In een structuurvisie kunnen bovenwijkse voorzieningen worden opgenomen, waarbij aangegeven wordt aan welke projecten kosten worden toegerekend. De onderlinge samenhang tussen de ontwikkelingen dient zichtbaar te worden gemaakt. Een voorbeeld is de reconstructie van de Markiezaatsweg die nodig is om nieuwe projecten langs deze weg bereikbaar te maken. Daarbij dient aangeven te worden of het project daadwerkelijk profijt heeft van de reconstructie,
42
in hoeverre de reconstructie toe te rekenen is aan het betreffende project en in welke mate dit profijt kan worden genoten. Nota bovenwijkse voorzieningen Bovenwijkse voorzieningen worden veelal in de vorm van een fondsbijdrage in de grondexploitatie van een project meegenomen. Voorwaarde hiervoor is dat met de structuurvisie of met een “Nota bovenwijkse voorzieningen” inzicht gegeven wordt over de bestedingen die ten laste van het fonds kunnen komen en welke projecten dienen af te dragen. Omdat een dergelijke berekening pas gemaakt kan worden indien in grote mate zekerheid bestaat over een project zal de gemeente Bergen op Zoom indien noodzakelijk een “Nota Bovenwijkse Voorzieningen” opstellen om de criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit nader te onderbouwen. In deze nota worden de verhaalbare voorzieningen op de desbetreffende plannen benoemd, de kosten ervan begroot en gefaseerd in de tijd. Dit zal na vaststelling, in beginsel jaarlijks, worden geactualiseerd of zoveel eerder als dit noodzakelijk wordt geacht. Gemeentelijke werkwijze bij kostenverhaal De gemeentelijke werkwijze bij kostenverhaal op een ruimtelijk plan is in onderstaand schema nader inzichtelijk gemaakt.
Opstellen bestemmings - plan
Reguliere afdracht
43
Uitvoering