Bijlage 4C Bijlagen bij de regels
Tekst van het document
Mobycon
pagina 9
Nota Parkeernormering Bergen op Zoom
parkeerdruk van de ontwikkeling in de omgeving worden opgevangen. Of deze ruimte er is, blijkt voor het gereguleerd gebied uit de frequente monitoringscijfers (parkeerdrukmetingen) van de gemeente Bergen op Zoom. Buiten dit gebied dient de initiatiefnemer zelf te zorgen voor een representatief1 parkeeronderzoek. De wijze van onderzoek moet vooraf met de gemeente gecommuniceerd zijn. De bezettingsgraad van de openbare parkeerplaatsen in de omgeving wordt door de gemeente getoetst bij het verzoek om afwijking van een deel van de parkeervraag. Uit de gemeentelijke monitoringscijfers of onderzoek van de initiatiefnemer blijkt op welke momenten op acceptabele loopafstand voldoende vrije parkeerplaatsen beschikbaar zijn om het deel van de parkeervraag waarin de nieuwe functie niet kan voorzien oorzien op te vangen. Hierbij mag de acceptabele bezettingsgraad bezettingsgraa (85%) niet overschreden overschrede worden door de parkeervraag van de nieuwe ruimtelijke functie. Acceptabele loopafstand Het gebruik van bestaande parkeerplaatsen of het aanleggen van nieuwe parkeerplaatsen parkeerpla in de openbare ruimte dient op loopafstand van de ontwikkellocatie plaats te vinden.
Wat een acceptabele loopafstand is, wordt beoordeeld bij de aanvraag omgevingsvergunning en is afhankelijk van de functie, het specifieke gebied waar het bouwplan gerealiseerd ge wordt en een aantal ruimtelijke aspecten aan een looproute zoals sociale veiligheid, aantrekkelijkheid et cetera. De richtlijnen van het CROW voor acceptabele loopafstanden worden hierbij als leidraad gebruikt en zijn weergegeven in tabel 3.2.
Hoofdfunctie
Acceptabele loopafstanden
Wonen
Ca. 100 meter (1,0 – 1,5 minuten)2
Winkelen
Ca. 400 meter (5 minuten)
Werken
Ca. 500 meter (6 minuten)
Ontspanning
Ca. 100 meter (1,0 – 1,5 minuten)
Gezondheidszorg
Ca. 100 meter (1,0 – 1,5 minuten)
Onderwijs
Ca. 100 meter (1,0 – 1,5 minuten)
Tabel 3.2
Richtlijn acceptabele loopafstanden
Acceptabele bezettingsgraad De bezettingsgraad in de directe omgeving mag, inclusief de extra parkeerdruk van de nieuwe ontwikkeling, de gestelde grenswaarde van 85% niet overschrijden. Het realiseren
1 Representatief onderzoek bestaat uit: parkeerdrukmeting op verschillende momenten, dagen en tijden (buiten
vakantieperiode) en zeker tijdens periodes wanneer aanspraak gedaan gaat worden door de nieuwe ontwikkeling op de parkeercapaciteit. 2 Bij een gemiddelde loopsnelheid van 5 kilometer per uur.
Mobycon
pagina 10
Nota Parkeernormering Bergen op Zoom
van het bouwplan mag zonder te voldoen aan de volledige parkeervraag op eigen terrein, geen onacceptabele parkeersituatie in de omgeving tot gevolg hebben. Bij het bepalen van de grenswaarde (gemiddelde van 80-90%) is gekeken naar richtlijnen uit de landelijke CROW-publicatie publicatie 311 (Handboek parkeren): parkeren •
bezettingsgraad < 80% : voldoende parkeerplaatsen beschikbaar;
•
bezettingsgraad > 80% en < 90% : behoorlijk lange zoektijd en sprake van overlast door zoekverkeer afhankelijk afhankel van gebiedsindeling en type parkeerders; rders; Bij kortparkeren en verspreid spreid liggende parkeervoorzieningen ligt de grens op 80%. Bij lang parkeren en geconcentreerd treerd gelegen parkeervoorzieningen ligt de grens op 90% of zelfs nog hoger.
•
bezettingsgraad > 90% : onvoldoende parkeerplaatsen beschikbaar.
Overigens betekent het toestaan van het gebruik van openbare parkeerplaatsen aan een bouwplan niet, dat deze parkeerplaatsen exclusief voor dat bouwplan gebruikt mogen mog worden. Het blijven openbare parkeerplaatsen. De aanvrager kan hierop geen exclusieve rechten claimen. Het spreekt voor zich, dat dit vastgestelde “overschot” aan parkeerplaatsen maar één keer gebruikt kan worden. De ruimtelijke initiatieven in combinatie combinat met de monitoringsresultaten geven een duidelijk beeld of er nog sprake is van een overschot. 3.3.2
Afwijken: aanleg anleg parkeerplaatsen in de openbare ruimte Wanneer de mogelijkheid niet aanwezig is om de parkeerdruk op te vangen met bestaande parkeerplaatsen, kan an onderzocht worden of er mogelijkheden zijn om extra parkeerplaatsen in de openbare ruimte aan te leggen. Bij het bepalen van een eventuele locatie moet rekening gehouden worden met: •
De loopafstanden zoals geformuleerd in tabel 3.2
•
De kwaliteit van de omgeving. omgeving. De aanleg van extra parkeerplaatsen mag niet ten koste gaan van de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving. leef Er dient altijd een interdisciplinaire afweging gemaakt te worden met het ruimtelijkruimtelijk en groenbeleid.
Het college gaat alleen akkoord met met deze mogelijkheid op basis van de volgende voorwaarden: •
De parkeerplaats kan verkeerstechnisch aangelegd worden. Maatgevend hierbij is onder andere de verkeersveiligheid en de mate van hinder die dit op kan leveren voor andere weggebruikers.
•
De gemeente wil deze ruimte niet als reserve houden voor het opvangen van al bestaande parkeertekorten of andere doeleinden.
•
Er vindt een ruimtelijke afweging plaats ten aanzien van de plaats en de hoeveelheid te realiseren parkeerplaatsen in bijvoorbeeld een groenvoorziening. groenv
•
De kosten die gemoeid zijn met de aanleg van deze parkeerplaatsen worden in principe volledig
gefinancierd
door
de
initiatiefnemer.
Dit
zal
door
middel
van
een
(realisatie)overeenkomst overeenkomst tussen de gemeente en de aanvrager moeten worden geregeld.
Mobycon
pagina 11
Nota Parkeernormering Bergen op Zoom
Afwijkingsbevoegdheid fwijkingsbevoegdheid college van B&W Het college kan in specifieke uitzonderingsgevallen gehele of gedeeltelijk afwijken van de parkeernorm. Deze afwijkingsbevoegdheid mag echter niet plaatsvinden op verkeerskundige gronden, aangezien: •
De
parkeervraag
op
verkeerskundige
wijze
bepaald
worden
in
deze
Nota
Parkeernormen. •
De e benodigde parkeerplaatsen feitelijk niet worden gerealiseerd en de parkeerdruk in de nabije omgeving van het te realiseren bouwplan toeneemt en daarmee mogelijk de bereikbaarheid in het he gebied verslechtert (verkeerskundig onwenselijk). onwenselijk)
Voorwaarden voor de afwijking van de parkeernorm op basis van deze de bevoegdheid zijn voornamelijk maatschappelijk-economisch maatschappelijk van aard waarbij het “voldoen aan de parkeervraag door bijzondere omstandigheden omstandigheden op overwegende bezwaren stuit”. Deze afwijkingsbevoegdheid heid kan alleen door het college worden toegepast. Terughoudend Te gebruik van deze bevoegdheid is geboden. Er dient een zorgvuldige motivatie te worden opgesteld waarin de aantoonbare bijzondere omstandigheden en overwegende bezwaren uiteen worden gezet en waarom de afwijkingsbevoegdheid dan wordt toegepast. Een voorbeeld van afwijken kan zijn het op een externe locatie, binnen acceptabele loopafstand, huren van extra parkeercapaciteit.
3.4
Overgangsregeling De in deze nota opgenomen parkeernormen zijn niet van toepassing in de volgende gevallen: •
Initiatieven waarvoor het college vóór de datum van inwerkingtreding van deze nota heeft ingestemd met een parkeernorm welke is vastgelegd in een door do het college geaccordeerd document, zoals een stedenbouwkundig plan c.q. programma van eisen / nota van uitgangspunten en/of in een intentieintentie of exploitatieovereenkomst. Deze documenten zijn niet eerder dan één jaar voor de inwerkingtreding van deze nota geaccordeerd. In deze gevallen gelden de parkeernormen zoals vastgelegd in het door het college geaccordeerde document.
•
Initiatieven die passen binnen een (ontwerp)bestemmingsplan bestemmingsplan waarvan het college vóór de datum van inwerkingtreding van deze nota heeft ingestemd met terinzagelegging. In deze
gevallen
gelden
de
parkeernormen
zoals
opgenomen
in
het
voorontwerpbestemmingsplan. •
Op een aanvraag om omgevingsvergunning, afwijking, ontheffing of toestemming anderszins, die is ingediend vóór de datum van inwerkingtreding inwerkingtreding van deze nota en waarop op die datum nog niet is beschikt. In deze gevallen gelden de vóór de datum van inwerkintreding van deze nota geldende parkeernormen.
Mobycon
pagina 12
Nota Parkeernormering Bergen op Zoom
4
Gebiedsindeling ebiedsindeling en parkeernormen
4.1
Gebiedsindeling Bergen op Zoom Stedelijkheidsgraad Welke parkeernormen er voor een gebied gelden is mede afhankelijk van de stedelijkheidsgraad.
De
stedelijkheidsgraad
wordt
bepaald
op
basis
van
de
omgevingsadressendichtheid (aantal adressen per km²), kortweg OAD. In een gebied met een hoge OAD is het aanbod aanb - en de kwaliteit van andere vervoerswijzen – over het algemeen groter dan in een gebied met een lage OAD. Daarom worden in een gebied met een hoge stedelijkheidsgraad lagere parkeernormen toegepast. De gemeente Bergen op Zoom valt qua stedelijkheidsgraad stedelijkheidsgr - in zijn geheel - in de categorie ‘sterk stedelijk’.. Echter heeft niet elk gebied deze stedelijkheidsgraad. Het buitengebied heeft een veel lagere OAD dan het centrumgebied van Bergen op Zoom. Daarom is onderstaande verdeling in stedelijkheidsgraad van va toepassing, gebaseerd op de OAD van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Stedelijkheidsgraad
Gebiedstype
Bergen op Zoom kernwinkelgebied, centrum en schil Rest bebouwde kommen Bergen op Zoom, Halsteren en overige dorpskernen/buurtschappen Buitengebied Tabel 4.1
Omgevingsadressendichtheid
Sterk stedelijk
1500 – 2500 adressen/km2
Matig stedelijk
1000 - 1500 adressen/km2
Niet stedelijk
Minder dan 500 adressen/km2
Overzicht stedelijkheidsgraad
Stedelijke zones De hoogte van de parkeernorm wordt ook bepaald door te kijken naar de stedelijke zone (centrum, schil, overig) van een gebied. Hoe dichter bij het centrum, des te beter is de kwaliteit en het aanbod van overige vervoerswijzen en des te lager dus de parkeernorm. parkeer Bergen op Zoom kenmerkt zich door een aantal te onderscheiden stedelijke zones. Dit zijn gebieden die qua geografische ligging, ruimtelijke kenmerken en stedelijke dichtheid zorgen voor een bepaald mobiliteitspatroon en bijbehorende parkeervraag (zie ook bijlage 1). 1) Bergen op Zoom Kernwinkelgebied (1A) Het kernwinkelgebied typeert zich met name door functies die gericht zijn op het funshoppen (winkelen) en verblijven (toerisme, horeca) in het centrum van Bergen op Zoom.
Mobycon
pagina 13
Nota Parkeernormering Bergen op Zoom
Combinatiebezoek van lokale winkels, winkelketens, de historische panden/musea en diverse horeca zorgen voor deze verblijfsfunctie. Het kernwinkelgebied functioneert hiermee eigenlijk als één binnenstadsfunctie. Het autogebruik in dit gebied wordt zeer beperkt toegestaan (vrijwel alleen een de distributiefunctie). Bergen op Zoom Centrum (1) Het centrumgebied betreft met name de aanloopgebieden richting het kernwinkelgebied. De eerste winkeltjes en horecagelegenheden zijn hier in combinatie met woningen gevestigd. Autogebruik in dit gebied gebie wordt niet belemmerd. Omdat het aanbod en de kwaliteit van andere vervoerswijzen in het centrum van de kern Bergen op Zoom hoger is dan in de rest van de gemeente is het aannemelijk dat het autobezit en de modal-split modal (verdeling van verkeersbewegingen over over de modaliteiten: auto, openbaar vervoer en langzaam verkeer) in dit deel verschilt van andere gebieden in de gemeente. Bergen op Zoom: schilgebied (2) Dit gebied is direct gelegen om het centrumgebied. centrumgebied. Hier vindt met name de verkeersontsluiting van het centrum plaats richting andere gebieden in de gemeente Bergen op Zoom en daarbuiten (richting uitvalswegen). De ruimtelijke kenmerken zijn met name woningen al dan niet in combinatie met bedrijven, kantoren kantoren (al dan niet aan huis). Hier ligt vaak wel een directe relatie met het centrum.
Het gebied is makkelijker toegankelijk met alternatieve vervoerswijzen. men Bergen op Zoom, Halsteren en overige verige dorpskernen (3) Rest bebouwde kommen De overige delen binnen de bebouwde komgrenzen van de kern Bergen op Zoom en Halsteren vallen in een andere stedelijk zone. Het aanbod en de kwaliteit van andere vervoerswijzen dan de auto zijn daar lager dan in het centrum. Daarom zal het aandeel autogebruik in dit deel hoger zijn zijn en is de parkeervraag voor een functie dus ook hoger. De kern Lepelstraat en buurtschappen Klutsdorp, Heimolen en Vrederust zijn de overige kleinschalig bebouwde gebieden in de gemeente Bergen op Zoom. De functie van deze dorpen beperkt zich vrijwel alleen alleen tot wonen. Er is nauwelijks sprake van een winkel/bedrijvenaanbod. Ook is er geen OV-aanbod in deze dorpen. Deze dorpen vallen qua stedelijke zone in ‘rest bebouwde kom’. Landelijk gebied (4) Tussen Bergen op Zoom, en de overige dorpskernen ligt een een uitgestrekt landelijk gebied (Buitengebied Oost, Buitengebied Bui engebied West, Augustapolder, Nieuwe Molen, Halsters Laag, Halsterse Polders en Oud Glymespolder). Glymespolder). Dit gebied kenmerkt zich door veel (op afstand van elkaar gelegen) boerderijen en poldergebieden. Het autogebruik is erg hoog en de OVvoorzieningen in het gebied is laag tot zeer laag te noemen. Dit gebied valt in de stedelijke zone ‘Buitengebied’.
Mobycon
pagina 14
Nota Parkeernormering Bergen op Zoom
In onderstaande tabell zijn bovenstaande afwegingen overzichtelijk op een rij gezet.
Gebiedsindeling
Stedelijkheidsgraa
Stedelijke zones
d (binnen
(binnen gemeente
gemeente Bergen
Bergen op Zoom)
op Zoom) Bergen op Zoom Kernwinkelgebied (1a)
Sterk Stedelijk
Centrum
Bergen op Zoom Centrumgebied (1)
Sterk stedelijk
Centrum
Bergen op Zoom Schilgebied (2)
Sterk stedelijk
Schil
Matig stedelijk
Rest bebouwde kom
Niet stedelijk
Buitengebied
Overige
gebieden
in
bebouwde
kom
Bergen op Zoom, Halsteren en de overige dorpskernen/buurtschappen /buurtschappen (3) Buitengebied (4) (gebieden buiten bebouwde kom) kom Tabel 4.2
Overzicht gebiedsindeling naar stedelijkheidsgraad en stedelijke zones.
Op de kaarten in bijlage 1 zijn de gebiedsindelingen weergegeven.
4.2
Tabel met parkeernormen Op basis van de publicatie: ‘317 - Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’ (CROW, oktober 2012), is een lijst met parkeernormen voor de gemeente Bergen op Zoom opgesteld. Hierbij is rekening gehouden met de verschillen die tussen stedelijke zones - zoals deze in tabel 4.2 .2 zijn genoemd - bestaan. Een gelijke functie in het ‘centrum’ heeft een lagere lag norm dan dezelfde functie die in ‘rest bebouwde kom’ of ‘buitengebied’ is gelegen. De gemeente Bergen op Zoom kiest binnen de kaders van de beleidsnota Parkeren ervoor om met ‘gemiddelde gemiddelde parkeernormen’ parkeernormen te werken. Het is deze gemiddelde parkeernorm die als ‘vaste norm’ toegepast wordt bij ruimtelijke ontwikkelingen. In het kader van een goede ruimtelijke ordening biedt deze vaste parkeernorm als vertrekpunt ruimte voor alle belanghebbenden om ‘op maat’ de parkeervraag voor een betreffende functie te bepalen. be Bij de realisatie van nieuwe functies is het belangrijk om te voorzien
in
voldoende
parkeerplaatsen
(vraagvolgend).
Echter
dienen
bestaande
mogelijkheden in de openbare ruimte of gebouwde parkeervoorzieningen in ogenschouw te worden genomen alvorens de parkeervraag direct voor het eigen terrein wordt opgelegd. In bestaande situaties zorgt het bovenliggende parkeerbeleid middels de BBBB-benadering BBBB voor verbetering van het woonwoon en leefklimaat. In bijlage 2 zijn de parkeernormen per functie weergegeven.
Mobycon
pagina 15
Nota Parkeernormering Bergen op Zoom
Één parkeernorm voor functies in het Kernwinkelgebied van Bergen op Zoom Voor het kernwinkelgebied van Bergen op Zoom wordt de parkeervraag voor alle bezoekersaantrekkende ruimtelijke functies (met uitzondering van woonfuncties) berekend middels els een algemene parkeernorm voor binnenstadsfuncties van 3,8 parkeerplaats per 100 m2 bvo3. Bij een functiewijziging tussen deze functies zal dit middels deze algemene parkeernorm niet meer leiden tot het realiseren van extra parkeerplaatsen. Bij nieuwbouw uw of uitbreiding leidt de parkeernorm voor deze ‘binnenstadsfuncties binnenstadsfuncties’ wel tot een te realiseren parkeervraag, parkeer evenals bij een functiewijziging van een binnenstadsfunctie naar een woonfunctie of vice versa. In dit geval worden de centrum-normen normen gehanteerd.
3 uitgaande van het parkeerkencijfer van het CROW voor binnensteden/hoofwinkelcentrum (50.000-100.000 (50.000
inwoners) en gebaseerd op stedelijkheidsgraad ‘sterk stedelijk; en stedelijke zone ‘centrum’
Mobycon
pagina 16
Bijlagen
1
Gebiedsindeling
223639.dgn 8-9-2015 16:47:10
2
Parkeernormen Hoofdfunctie Wonen Voor de functie ‘wonen’ is een andere indeling aangehouden dan de richtlijnen van het CROW (publicatie 317) aangeven. Voor de implementatie in de bestemmingsplannen is een indeling naar ‘omvang van de woning’ en ‘typologie van de woning’ beter toepasbaar en toetsbaar dan een indeling uitgaande van de prijsklasse van de woning. Eenheid
Centrum BoZ
Schil BoZ
Rest bebouwde kommen
Buiten gebied
Aandeel bezoekers
Gestapeld (appartement) < 60 m2 go
woning
1,0
1,1
1,4
1,4
0,3 pp
<100 m2 go
60 – 80 m2 go
woning
1,2
1,3
1,6
1,6
0,3 pp
100 m2 – 120 m2
80 – 100 m2 go
woning
1,4
1,6
1,9
2,0
0,3 pp
120 m2 – 160 m2 go
100 m2 – 120 m2 go >120 m2 go
woning
1,5
1,7
2,1
2,2
0,3 pp
woning
1,6
1,8
2,2
2,4
0,3 pp
Kamer student (niet zelfstandig) Wonen bij zorginstelling of extramurale zorgwoningen Woon of verpleegeenheid in zorginstelling (intramurale zorg)
kamer
0,3
0,3
0,3
0,3
0,2 pp
woning
0,7
1,1
1,1
1,2
0,3 pp
woning
0,5
0,5
0,7
0,7
60%
Type woning Grondgebonden (rij, vrij, 2/1 kap)
> 160 m2 go
Go: gebruiksoppervlak (conform begripsomschrijving NEN 2580)4.
4 NEN 2580 is dé Nederlandse norm voor het bepalen van de oppervlakte en inhoud van een gebouw. De norm
omschrijft diverse soorten van oppervlakten en inhouden van gebouwen. In de praktijk wordt de term ‘GebruiksOppervlakte’ (GO) voor woningbouw het meest gehanteerd.
Hoofdfunctie werk
kantoor (zonder baliefunctie) kantoor (met baliefunctie) commerciële dienstverlening bedrijf arbeidsintensief/ bezoekersextensief (bijv. industrie bedrijf arbeidsextensief/ bezoekersextensief (bijv. loods) bedrijfsverzamelgebouw
Eenheid
Centrum BoZ
schil BoZ
Rest bebouwde kom + dorpskernen
Buiten gebied
Aandeel bezoekers
100 m2 bvo
1,2
1,6
2,1
2,6
5%
100 m2 bvo
1,6
1,9
2,9
3,6
20%
100 m2 bvo
1,4
1,8
2,4
2,4
5%
100 m2 bvo
0,7
0,8
1,1
1,1
5%
100 m2 bvo
1,1
1,4
2,0
2,0
5%
Verklaring •
Commerciële dienstverlening: Kantoren met een baliefunctie
•
Kantoor (zonder baliefunctie): Administratief en zakelijk
•
Bedrijf arbeidsextensief/bezoekersextensief: Bijvoorbeeld loods, opslag of transportbedrijf (relatief weinig werknemers en relatief weinig bezoekers)
•
Bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief: Bijvoorbeeld industrie, laboratorium of een werkplaats (relatief veel werknemers en relatief weinig bezoekers)
•
Bedrijfsverzamelgebouw: Mix van kantoren (zonder baliefunctie) en bedrijven
•
Bedrijf arbeidsextensief/bezoekersextensief: exclusief vrachtwagenparkeren
•
Bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief: exclusief vrachtwagenparkeren
•
Bedrijfsverzamelgebouw:
gelijkwaardige
mix
arbeidsextensieve en arbeidsintensieve bedrijven
van
kantoren
(zonder
baliefunctie),
Hoofdfunctie Winkels Eenheid
Centrum BoZ
schil BoZ
Rest bebouwde kom + Dorpskernen
Buiten gebied
Aandeel bezoekers
buurtsupermarkt
100 m2 bvo
1,9
2,7
3,5
nvt
93%
discountsupermarkt
100 m2 bvo
3,3
4,9
6,5
nvt
96%
fullservice supermarkt
100 m2 bvo
3,3
4,3
5,2
nvt
93%
grote supermarkt
100 m2 bvo
5,9
6,8
7,7
nvt
84%
groothandel in levensmiddelen binnenstad of hoofdwinkelcentrum (50.000 - 100.000 inw.) buurt- en dorpscentrum
100 m2 bvo
nvt
6,4
6,4
nvt
80%
100 m2 bvo
3,8
nvt
nvt
nvt
92%
100 m2 bvo
nvt
3,1
3,7
nvt
72%
wijkcentrum (klein)
100 m2 bvo
nvt
3,7
4,5
nvt
76%
wijkcentrum (gemiddeld)
100 m2 bvo
nvt
4,3
5,1
nvt
79%
wijkcentrum (groot)
100 m2 bvo
nvt
4,8
5,7
nvt
81%
stadsdeelcentrum
100 m2 bvo
nvt
5,2
6,3
nvt
85%
weekmarkt
m1 kraam
0,20
0,20
0,20
nvt
85%
kringloopwinkel
100 m2 bvo
nvt
1,2
1,9
2,3
89%
bruin- en witgoedzaken
100 m2 bvo
3,7
5,6
7,9
9,3
92%
woonwarenhuis/woonwinkel
100 m2 bvo
1,2
1,6
1,9
2,0
91%
Woonwarenhuis (zeer groot) meubel/woonboulevard
100 m2 bvo
nvt
nvt
5,1
5,2
95%
100 m2 bvo
nvt
1,9
2,4
nvt
93%
winkelboulevard
100 m2 bvo
nvt
3,5
4,2
nvt
94%
outletcentrum
100 m2 bvo
nvt
8,8
10,1
10,4
94%
bouwmarkt
100 m2 bvo
nvt
1,8
2,4
2,5
87%
tuin-, groencentrum
100 m2 bvo
nvt
2,3
2,6
2,9
89%
Verklaring •
Buurtsupermarkt: kleinere supermarkt (kleiner dan 600 m2 winkelvloeroppervlak)
•
Discountsupermarkt: relatief laag prijsniveau en serviceniveau, beperkt assortiment (bijvoorbeeld Aldi en Lidl)
•
Fullservice
supermarkt:
uitgebreid
assortiment,
vaak
meer
dan
1.000
m2
winkelvloeroppervlak. •
Grote
supermarkt:
(zeer)
uitgebreid
assortiment,
zeer
hoog
serviceniveau,
verkoopvloeroppervlak groter dan 2.500m2 (bijvoorbeeld Albert Heijn XL) •
Groothandel in levensmiddelen: meestal een grootschalige detailhandelsvestiging op een industrieterrein aan de rand van een stad (bijvoorbeeld Makro, Hanos en Sligro)
•
Winkelboulevard: Een winkelboulevard of retailpark is een verzameling van meerdere, vaak grootschalige detailhandelsvestigingen op korte loopafstand van elkaar
(die in tegenstelling tot een woon- of meubelboulevard niet gericht zijn op een gezamenlijk thema). •
Woonwarenhuis/woonwinkel (overig): Het betreft grootschalige detailhandelszaken die een breed assortiment voeren met betrekking tot het inrichten van woningen in de breedste zin van het woord. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om meubels, verf, behang, accessoires en verlichting. Voorbeelden van dergelijke woonwinkels zijn Kwantum, Profijtmeubel, Trendhopper en Leen Bakker. In verband met het ontbreken van praktijkgegevens wordt aangeraden deze kencijfers ook te gebruiken voor meer gespecialiseerde grootschalige woonwinkels die zich toeleggen op keukens, zonwering, verlichting, bedden, enzovoort.
•
Outletcentrum: Een
outletcentrum
bestaat
uit
een
verzameling
van
meerdere
detailhandelsvestigingen op korte loopafstand van elkaar, die gezamenlijk een grootschalig winkelgebied vormen (met een oppervlakte van 5.000 tot 40.000 m² wvo). Een outletcentrum profileert zich meestal met lagere prijzen dan standaardwinkels. •
Tuincentrum (inclusief buitenruimte): Het betreft de middelgrote en grootschalige detailhandelsvestigingen (> 1.000 m² wvo) in (perifeer) stedelijk gebied of het buitengebied. Er worden in deze centra ook aanverwante artikelen verkocht, zoals dierartikelen, seizoensartikelen (zoals kerstversiering), accessoires en decoratiemateriaal voor in huis. De buitenruimte is verkoopruimte (voor klanten toegankelijk).
•
Groencentrum (inclusief buitenruimte): Het betreft kleinere tuincentra (< 2.000 m² wvo) die liggen in (perifeer) stedelijk gebied of het buitengebied. Er worden in beperkte mate aanverwante
artikelen
verkocht
(alleen
aan
groen
gerelateerde
zaken,
zoals
tuingereedschap, materiaal ten behoeve van klein tuinonderhoud en groengerelateerde decoraties). Er worden geen seizoensartikelen (zoals kerstversiering) verkocht. Groencentra zijn meestal kleinere bedrijven met als achtergrond een hoveniersbedrijf of plantenkwekerij, die fungeren als lokaal tuincentrum. De buitenruimte is verkoopruimte (voor klanten toegankelijk). •
Weekmarkt: 1m1 kraam = 6 m2 bvo (indien geen parkeren achter kraam dan + 1,0 pp per standhouder extra).
•
Woonwarenhuis: Kengetallen gebaseerd op vestiging van circa 25.000 m2 bvo.
•
Tuincentrum en groencentrum: oppervlakte inclusief buitenruimte.
Hoofdfunctie horeca en (verblijfs)recreatie Eenheid
Centrum BoZ
Schil BoZ
Rest bebouwde kom + Dorpskernen
Buiten gebied
Aandeel bezoekers
camping
standplaats
nvt
nvt
nvt
1,2
90%
bungalowpark
bungalow
nvt
nvt
1,7
2,1
91%
hotel 1*
per 10 kamers
0,4
0,8
2,4
4,5
77%
hotel 2*
per 10 kamers
1,4
2,2
4,1
6,3
80%
hotel 3*
per 10 kamers
2,0
3,1
5,0
6,8
77%
hotel 4*
per 10 kamers
3,2
4,9
7,2
9,0
73%
hotel 5*
per 10 kamers
5,0
7,6
10,6
12,6
65%
café/bar/cafetaria
100 m2 bvo
5,0
5,0
6,0
nvt
90%
restaurant
100 m2 bvo
9,0
9,0
13,0
nvt
80%
discotheek Evenementenhal/b eursgebouw/congr esgebouw
100 m2 bvo 100 m2 bvo
8,9 4,0
15,9 5,5
22,8 8,5
22,8 nvt
99% 99%
Opmerking •
Camping: exclusief 10% voor gasten van bezoekers
Hoofdfunctie onderwijs Eenheid
Centrum BoZ
Schil BoZ
Rest bebouwde kom + Dorpskern
Buiten gebied
Aandeel bezoekers
0%
kinderdagverblijf (excl. kiss & ride) basisonderwijs (excl. kiss & ride) middelbare school
per 100 m2 bvo
0,9
1,1
1,4
1,5
per leslokaal
0,8
0,8
0,8
0,8
per 100 leerlingen
3,3
4,0
4,9
4,9
11%
ROC
per 100 leerlingen
4,2
4,8
5,8
5,9
7%
hogeschool
Per 100 studenten
8,3
8,9
10,7
10,9
72%
universiteit
Per 100 studenten
11,7
13,5
16,5
16,8
48%
avondonderwijs
per 10 studenten
4,0
5,0
6,8
10,5
95%
Opmerking •
Kinderdagverblijf: exclusief Kiss & Ride
•
Basisonderwijs: exclusief Kiss & Ride
•
Middelbare school en ROC: bezoekers zijn leerlingen
•
Hogeschool en avondonderwijs: bezoekers zijn studenten
Hoofdfunctie gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen Eenheid
Centrum BoZ
Schil BoZ
Rest bebouwde kom + Dorpskern
Buiten gebied
Aandeel bezoekers
per behandelkamer
2,1
2,5
2,9
3,3
57%
per apotheek
2,3
2,8
3,2
nvt
45%
Fysiotherapiepraktijk (-centrum) consultatiebureau
per behandelkamer
1,3
1,5
1,8
2,0
57%
per behandelkamer
1,3
1,6
1,9
2,2
50%
consultatiebureau voor ouderen Tandartsenpraktijk (-centrum) Gezondheidscentr um ziekenhuis
per behandelkamer
1,3
1,6
1,9
2,2
38%
per behandelkamer
1,6
2,0
2,4
2,7
47%
per behandelkamer
1,6
1,9
2,2
2,5
55%
Per 100 m2 bvo
1,4
1,6
1,7
2,0
29%
per (deels) gelijktijdige plechtigheid per (deels) gelijktijdige plechtigheid Per 10 cellen
nvt
nvt
30,1
30,1
99%
nvt
nvt
31,6
31,6
97%
1,7
2,2
3,3
3,5
37%
per zitplaats
0,2
0,2
0,2
nvt
per wooneenheid
0,6
0,6
0,6
nvt
huisartsenpraktijk (-centrum) apotheek
crematorium begraafplaats Penitentiaire inrichting religiegebouw verpleeg- en verzorgingstehuis
60%
Opmerking •
Ziekenhuis: De weergegeven kengetallen gelden voor een gemiddeld ziekenhuis. Een gedetailleerde parkeerberekening is mogelijk door gebruik te maken van de volgende parkeerkengetallen: o
bezoekers van klinische patiënten: 0,5 p.p. per bed bij beperkt aantal bezoekuren per
o
dagverplegings- respectievelijk deeltijdbehandelingspatiënten: 0,5 p.p. per bed
dag, 0,25 p.p. per bed bij gespreide bezoektijden respectievelijk plaats o
medewerkers: 0,25 p.p. per formatieplaats (voor elke ambulante behandelaar 1 parkeerplaats)
•
Verpleeg-en verzorgingstehuis: parkeerkencijfers zijn inclusief parkeren voor personeel
Hoofdfunctie sport, cultuur en ontspanning Eenheid
Centrum BoZ
Schil BoZ
Rest bebouwde kom + Dorpskern
Buiten gebied
Aandeel bezoekers
Bibliotheek
100 m2 bvo
0,5
0,8
1,2
1,4
97%
Museum
100 m2 bvo
0,4
0,6
1,1
nvt
95%
Bioscoop
100 m2 bvo
3,2
7,9
11,2
13,7
94%
filmtheater/filmhuis
100 m2 bvo
2,6
5,2
7,9
9,9
97%
theater/schouwburg
100 m2 bvo
7,3
7,9
9,8
12,0
87%
musicaltheater
100 m2 bvo
2,9
3,4
4,0
5,1
86%
casino
100 m2 bvo
5,7
6,1
6,5
8,0
86%
bowlingcentrum
per baan
1,6
2,2
2,8
2,8
89%
biljart- en snookercentrum dansstudio
per tafel
0,9
1,1
1,4
1,8
87%
100 m2 bvo
1,5
3,8
5,5
7,4
93%
fitnessstudio/sport school fitnesscentrum
100 m2 bvo
1,4
3,4
4,8
6,5
87%
100 m2 bvo
1,7
4,3
6,3
7,4
90%
wellnesscentrum (thermen, kuuroord) sauna, hammam
100 m2 bvo
nvt
nvt
9,3
10,3
99%
100 m2 bvo
2,5
4,6
6,7
7,3
99%
sporthal
100 m2 bvo
1,5
2,1
2,9
3,5
96%
sportzaal
100 m2 bvo
1,1
1,9
2,8
3,6
94%
tennishal
100 m2 bvo
0,3
0,4
0,5
0,5
87%
squashhal
100 m2 bvo
1,6
2,4
2,7
3,2
84%
zwembad overdekt
per 100 m2 bassin
nvt
10,7
11,5
13,3
97%
zwembad openlucht
per 100 m2 bassin
nvt
10,1
12,9
15,8
99%
zwemparadijs
100 m2 bvo
nvt
nvt
13,5
nvt
sportveld
per ha netto terrein per zitplaats
20,0
20,0
20,0
20,0
95%
0,1
0,1
0,1
nvt
99%
100 m2 bvo
1,2
1,4
1,9
2,1
98%
100 m2 bvo
nvt
2,1
2,6
2,8
98%
nvt
nvt
5,7
nvt
Jachthaven
Per 100 m2 sneeuw (excl. oefenpistes) per ligplaats
0,6
0,6
0,6
0,6
golfoefencentrum
per centrum
nvt
nvt
51,1
56,2
93%
golfbaan (18 holes)
per 18 holes, 60 ha 100 m2 bvo
nvt
nvt
96,0
118,3
98%
2,9
3,7
4,7
5,1
97%
stadion Kunstijsbaan (< 400 meter) Kunstijsbaan (400 meter) Ski- en snowboardhal
indoorspeeltuin (klein, gemiddeld)
indoorspeeltuin (groot) Indoorspeeltuin (zeer groot) Kinderboerderij (stadsboerderij) manege (paardenhouderij) dierenpark, attractiepark volkstuin plantentuin (botanische tuin)
100 m2 bvo
3,5
4,3
5,6
6,1
98%
100 m2 bvo
3,7
4,6
5,8
6,4
98%
Per gem. boerderij per box
nvt
18,8
22,5
nvt
nvt
nvt
nvt
0,4
90%
per ha. netto terrein per 10 tuinen
8,0
8,0
8,0
8,0
99%
nvt
1,3
1,4
1,5
100%
per gem. tuin
nvt
27,5
30,5
nvt
Verklaring: •
Fitnesstudio/sportschool: kleinschaligere voorzieningen (indicatie: circa 750 m2 bvo)
•
Fitnesscentrum: grotere multifunctionele centra (groter dan 1.500 m2 bvo)
•
Golfoefencentrum: (ook wel pitch & put genoemd) al dan niet in combinatie met een golfbaan
Opmerking •
Bioscoop: 1 zitplaats is circa 3m2 bvo. Bij bioscopen moet voor parkeren rekening worden gehouden met een eventuele overlap tussen twee voorstellingen (+40%). Gegeven kengetallen betreffen de drukste voorstelling op de drukste dag van de drukste maand.
•
Filmtheater/filmhuis: 1 zitplaats is circa 3m2 bvo. Bij filmhuizen moet voor parkeren rekening worden gehouden met een eventuele overlap tussen twee voorstellingen (+40%). Gegeven kengetallen betreffen de drukste voorstelling op de drukste dag van de drukste maand.
•
Theater/schouwburg: 100 zitplaatsen is 300 m2 bvo
•
Musicaltheater: 100 zitplaatsen is 840 m2 bvo
•
Golfoefencentrum: uitgaande van een omvang van circa 6 ha
•
Golfbaan: Een 18-holes golfbaan is gemiddeld 60-70 ha groot
•
Sportveld: exclusief kantine, kleedruimte, oefenveldje en toiletten.
Algemene opmerkingen/definities •
bvo: bruto vloeroppervlak (het totale vloeroppervlak binnen de buitenmuren inclusief alle verdiepingen).
•
Vvo ofwel wvo: verkoop vloeroppervlak ofwel winkelvloeroppervlak.
•
omrekenformule: Voor winkels is het bvo gemiddeld 1,25 maal het winkeloppervlak.
•
arbeidsplaats: maximaal aantal gelijktijdig aanwezige werknemers.
Aantal arbeidsplaatsen per m2 bvo voor enkele functiegroepen: •
Binnenstad of hoofdwinkelgebied
1 arbeidsplaats is 40 m2 bvo
•
Stadsdeel, wijk, buurt, dorpscentrum
1 arbeidsplaats is 40 m2 bvo
•
Grootschalige detailhandel
1 arbeidsplaats is 40 m2 bvo
•
Kantoor
1 arbeidsplaats is 25-35 m2 bvo
•
Commerciële dienstverlening
1 arbeidsplaats is 25-35 m2 bvo
•
Bedrijf arbeidsintensief, bezoekersextensief
1 arbeidsplaats is 25-35 m2 bvo
•
Bedrijfsverzamelgebouw
1 arbeidsplaats is 25-35 m2 bvo
•
Bedrijf arbeidsextensief /bezoekersextensief
1 arbeidsplaats is 30-50 m2 bvo
Aanwezigheidspercentages Bij de berekening van de parkeerplaatsverplichting wordt bij gebiedsontwikkeling gebruik gemaakt van aanwezigheidspercentages. Bij meerdere functies kan er namelijk sprake zijn van een verschillend patroon van tijden waarop gebruikers, of bewoners aanwezig zijn. Zo is de parkeerdruk bij woningen bijvoorbeeld vooral 's avonds en 's nachts groot. Overdag ligt de aanwezigheid lager, omdat een groot deel van de bewoners met de auto naar het werk gaat. Dit biedt mogelijkheden om andere functies (bijvoorbeeld een kantoor) deze ruimte te laten benutten. Zo kan dubbelgebruik van parkeerplaatsen plaatsvinden. De aanwezigheidspercentages zijn ontleend aan publicatie: ‘317 - Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’ (CROW, oktober 2012). Als de volledige parkeervraag van een functie gedurende een periode volledig aanwezig is geldt een aanwezigheidspercentage van 100%.
Aanwezigheidspercentages (dubbelgebruik parkeervoorzieningen) Functies werkdagochtend werkdagmiddag werkdagavond koopavond werkdagnacht zaterdagmiddag zaterdagavond zondagmiddag woningen bewoners 50% 50% 90% 80% 100% 60% 80% 70% woningen bezoekers 10% 20% 80% 70% 0% 60% 100% 70% kantoor/bedrijven 100% 100% 5% 5% 0% 0% 0% 0% commerciële dienstverlening 100% 100% 5% 75% 0% 0% 0% 0% detailhandel 30% 60% 10% 75% 0% 100% 0% 0% grootschalige detailhandel 30% 60% 70% 80% 0% 100% 0% 0% supermarkt 30% 60% 40% 80% 0% 100% 40% 0% sportfuncties binnen 50% 50% 100% 100% 0% 100% 100% 75% sportfuncties buiten 25% 25% 50% 50% 0% 100% 25% 100% bioscoop/theater/podium 5% 25% 90% 90% 0% 40% 100% 40% sociaal medisch: arts/maatschap/therapeut/ consultatiebureau 100% 75% 10% 10% 0% 10% 10% 10% verpleeg- of verzorgingstehuis/aanleunwoning/verzorgingsflat 50% 50% 100% 100% 25% 100% 100% 100% ziekenhuispatiënten inclusief bezoekers 60% 100% 60% 60% 5% 60% 60% 60% ziekenhuis medewerkers 75% 100% 40% 40% 25% 40% 40% 40% dagonderwijs 100% 100% 0% 0% 0% 0% 0% 0% avondonderwijs 0% 0% 100% 100% 0% 0% 0% 0%
Halen en brengen bij scholen en dagverblijven: Kiss and Ride Het met de auto halen en brengen van kinderen naar kinderdagverblijven en basisscholen heeft door de steeds grotere groep tweeverdieners een vlucht genomen. Hierdoor is ook de behoefte ontstaan om bij nieuwe ontwikkelingen parkeerplaatsen aan te leggen, om ook deze parkeerders te kunnen faciliteren en parkeeroverlast bij schoolomgevingen te voorkomen. In de parkeernormen tabellen - in deze nota - is alleen een norm opgenomen voor het parkeren van medewerkers van een basisschool, peuterspeelzaal en een buiten schoolse opvang. Er is geen parkeernorm voor bezoekers of het halen en brengen van kinderen van deze voorzieningen opgesteld. Scholen Het aantal parkeerplaatsen ten behoeve van Kiss and Ride kan worden berekend op basis van een formule. Maatwerk is hierbij altijd mogelijk. : De percentages en reductiefactoren uit de formule zijn terug te vinden in onderstaande tabel. Onderbouw (groep 1 tot en met 3) Aantal leerlingen x % leerlingen auto halen en brengen x reductiefactor parkeerduur5 x reductiefactor aantal kinderen Bovenbouw groep 4 tot en met 8 Aantal leerlingen x % leerlingen auto halen en brengen x reductiefactor parkeerduur6 x reductiefactor aantal kinderen.
Kinderdagverblijf en Buitenschoolse Opvang Aantal leerlingen x % leerlingen auto halen en brengen x reductiefactor parkeerduur7 x reductiefactor aantal kinderen.
Doelgroep
% halen en brengen met Reductiefactor de auto parkeerduur groep 1 t/m 3 30-60% 0,5 5-40% 0,25 groep 4 t/m 8 kinderdagverblijf 50-80% 0,25
Reductiefactor aantal kinderen per auto 0,75 0,85 0,75
input gegeven t.b.v. berekening halen en brengen
5 Groepen 1 t/m 3 parkeren gemiddeld 10 minuten in een periode van 20 minuten. De reductiefactor is hiermee 0,5. 6 Groepen 4 t/m 8 parkeren gemiddeld 2,5 minuut in een periode van 10 minuten. De reductiefactor is hiermee 0,25. 7 Kinderdagverblijf gemiddeld 15 minuten in periode van 60 minuten = reductiefactor 0,25.
3
Stroomschema’s Berekening parkeervraag:
Toets omgevingsvergunning
Overzicht cultuurhistorische waarden in het plangebied Toelichting De beschrijving gaat over het aangewezen gebied ten oosten van de stad exclusief bestemmingsplan Klimbos wat recentelijk onherroepelijk is geworden Een klein deel van het plangebied maakt onderdeel uit van een cultuurhistorisch landschap zoals opgenomen in de provinciale Verordening ruimte, te weten Zuiderwaterlinie bij Steenbergen( in het noordoostelijke deel van het plangebied). Binnen de Cultuurhistorische landschappen wordt onderscheid gemaakt in historische landschappelijke lijnen en historische vlakken. Het betreffende gebied kent ook een viertal erkende landgoederen waarvan de kern van een van de landgoederen, Wouwse Plantage, niet binnen de grenzen van het gemeentelijk grondgebeid ligt. Daarnaast hebben we nog te maken met een zichtrelatie en een verboden kring(schotsveld). De in het totale gebied gelegen monumenten en bijzondere objecten worden nader d.m.v. adressering vernoemd. Historische-landschappelijke lijnen Gemeente: Bergen op Zoom, Roosendaal, onderdeel; turfvaart Zoom/Spillebeek; Karakteristiek: Waarschijnlijke de oudste turfvaart van de regio, daterende uit 1263. Het gedeelte tussen de Belgische grens en de spoorlijn Roosendaal/Bergen op Zoom is diep ingegraven en aan beide zijden voorzien van dijklichamen met waardevolle opgaande beplanting, waaronder hakhout en laanbeplanting.
Oorspronkelijk was deze turfvaart veel korter. Eerst diende deze voor ontwatering van het moer De Noort, later voor de vervening van de moeren ten oosten van Bergen op Zoom. In 1350 is de vaart doorgetrokken tot op het huidige Belgische grondgebied. In 1508 kreeg de vaart een nevenfunctie voor de aanvoer van water voor de grachten en inundatiegebieden rond de vesting Bergen op Zoom. In de negentiende eeuw haalde de suikerindustrie het nodige water uit de Zoom. Ten noorden van de Zoom, nabij Bergen op Zoom bevindt zich in de stroomgeul een tankversperring uit omstreeks 1943. Tussen de Wouwse Plantage en de camping Zoomland bevindt zich langs de stroom zeldzaam iepenhakhout. Onderdeel: Schansbaan; Karakteristiek: de Schansbaan (1600-1700) is exact geleden op de grens van twee verschillende historische landschaptypes: het natte, open vlakke landschap met vergezichten van het Halstersch Laag (tot aan landgoed de Dassenberg) in het noorden en het drogere, gesloten, reliëfrijke boslandschap van de Brabantse Wal in het zuiden, met steilranden nabij de Schansbaan. De Schansbaan is voorzien van laanbeplanting en getenailleerd getraceerd op fort De Roovere. Langs de baan, met name aan de zuidelijke zijde, relicten van hakhoutcultuur.
Onderdeel: wegenstructuur Zoomland; Karakteristiek: in het samengestelde landgoed Zoomland bevindt zich een opvallend groot aantal onverharde lanen (1700 en later), die grotendeels getraveerd zijn op de voormalige landhuizen in deze landgoederenreeks. In het noordoosten regelmatige gespatieerde, onverharde wegen, voorzien van laanbeplanting, knothout en struwelen. Gemeente: Bergen op Zoom, Roosendaal onderdeel: lanenstructuur Wouwse Plantage; Karakteristiek: de verschillende kruisdreven, hoofdzakelijk beplant met beuk, dateren uit achttiende eeuw en vormen de beroemde stervorm (Plantage-Centrum) van de Wouwse Plantage. In een later stadium (1800-1900) werd in het centrum van deze ster het landhuis met bijgebouwen opgetrokken. De overige lanen op de oorspronkelijke Plantage zijn veel ouder (1500-1800) en volgen een eerder rationeel patroon van parallellen en dwarsen.
Historische-landschappelijke vlakken Onderdeel: veenontginning Halstersch Laag, Het laag; Karakteristiek: hoofdzakelijk zeer nat, open gebied met wei- en hooilanden met struweel- en broekbosjes in de dalen van de Ligne of Bergsche Water en Smalle Beek. Een aantal turfvaarten herinnert er aan dat dit een voormalig veengebied is. Al in 1584 in gebruik als inundatiegebied en in 1600-1700 als onderdeel van de Vesting Bergen op Zoom, de West-Brabantse waterlinie, de latere Zuiderwaterlinie. Dit inundatiegebied maakte deel uit van de ondoordringbare zone tussen de vestingsteden Bergen op Zoom en Steenbergen. Tot in de negentiende eeuw heeft vooral aan de westelijke rand van het gebied kleinschalige vervening in putten plaatsgevonden. Hiervan zijn thans nauwelijks nog sporen terug te vinden. Opvallend zijn de zichtrelaties met landgoed De Dassenberg(Steenbergen) en fort De Roovere. Onderdeel: landgoed Zoomland; Karakteristiek: Zoomland is een landschappelijk zeer gevarieerd landgoed, in 1972 gevormd uit een viertal oude landgoederen (kern 1600-1700): Goeree, Weltevreden of Klein Gemini, ’s Heeren Plantage en Lievenshoven. Grote delen van deze landgoederenreeks zijn na de Tweede Wereldoorlog door de uitbreidingen van Bergen op Zoom bebouwd geraakt.
Zoomland is opgebouwd uit naaldbossen, eikenhakhoutbossen, wei- en bouwland, lanen, houtwallen, struwelen, heideveldjes, gefixeerde stuifduinen en moerassen. De bij de historische landgoederen horende bebouwing is dan wel merendeels verdwenen, de historische patronen en structuren zijn grotendeels bewaard gebleven. Het noordoostelijk deel is een coulisselandschap, bestaande uit natte weilanden, doorsneden door eikenlanen, bomenrijen en houtwallen. De Zeezuiper is een relict van een uitgestrekt moerassencomplex ten oosten van Bergen op Zoom. Na ontvening (1300-1500) vormde het moeras een onderdeel van het inundatiegebied te bescherming van Bergen op Zoom tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Later werd het gebruikt als viskwekerij. Van het voormalige landgoed Weltevreden of Klein Gemini zijn de doorgeschoten beukenhagen rond de voormalige tuinen nog zeer herkenbaar aanwezig. Van het voormalig landgoed Goeree, voor het eerst vermeld in 1411 als moergebied, zijn de lanen naar en de rechthoekige gracht rond de plaats waar de gebouwen gestaan hebben nog aanwezig. Onderdeel: landgoed Ruijtershove; Landgoed(1534) wat geen gebouwen of zichtbare stramien meer kent. De bossen zijn nog wel aanwezig maar voor en deel gekapt en of uitgedund. Het gebied strekt zich uit tot en met de bekend staande heide- en zanderij gebieden.
De zanderijen is ontstaan door een afgraving waarbij de toenmalige eigenaar de Nederlandse Spoorwegen het zand gebruikte voor spoordijken in Zeeland. Begin jaren 50 maakte de gemeente als nieuwe eigenaar hier een natuurbad van. Het gebied kenmerkt zich door bossen, water en stuifzandgebieden en hoogte verschillen. Onderdeel: landgoed Lievensberg; Zie bestemmingsplan Klimbos. De contouren van het landgoed (96 ha) liggen in het bestemmingsplan Buitengebied oost. Onderdeel: landgoed Boslust; Karakteristiek: landgoed met een rationeel aangelegd stramien van lanen, voorzien van singel- of laanbeplanting uit loofhout (eik, beuk). Tussen dit skelet van lanen bevinden zich opstanden van Grove en Corsicaanse den met opslag van inheems loofhout en nabij het landhuis bevinden zich meer loofhoutopstanden. Vanuit het landhuis(voormalig jachthuis), gebouwd omstreeks 1900, is een brede laan getraceerd die het centrum ontsluit. Bij het landhuis hoort ook een boerderij en een bakhuis. Landschappelijk kenmerkt het landgoed zich door een stuifzand gebied wat ook bekend staat als de Borgvlietsche Duinen.
Gemeente: Bergen op Zoom en Roosendaal, onderdeel: landgoed Wouwse Plantage; Karakteristiek: oud landgoed, gesitueerd in het oostelijk deel van de Brabantse Wal, waarvan delen teruggaan tot ca. 1500-1600, met rationeel aangelegde, uitgestrekte naald- en loofbossen, landbouwgronden, relicten van zandverstuivingen, heidevelden en lange beukenlanen in stervormig patroon. Groepen rhododendrons en tot vijvers omgevormde vennen zorgen plaatselijk voor het parkachtig karakter. Aanleg van naaldbossen, ontginning van landbouwgronden en het uitvoeren van landbouwexperimenten behoorden tot de belangrijkste activiteiten. Plantage Centrum, een gebouwencomplex met landhuis, bevindt zich op het assenkruis van een aantal lanen. Na 1850 door baron P.J. Caters en diens zoon belangrijk uitgebreid. Toen het landgoed in 1895 overging in handen van de industrieel P.P. Emsens, werd het landhuis “kasteliger”gemaakt. De Plantage was nagenoeg zelfvoorzienend; op het landgoed bevinden zich een drietal pachthoeven, een steenbakkerij, een boswachterswoning die later gebruikt als herberg en jachthuis, een hotel, een school, een smidse, bakkerij, houtzagerij en een elektriciteitscentrale. Onderdeel: landgoed Groot Molenbeek; Karakteristiek: zeer oud landgoed (oorsprong 1291) met bos- en cultuurgronden op een overgang van dalflank naar Molenbeekvallei. Op de flanken naaldbomen.
Lanen met monumentale beplanting verdelen het cultuurland in compartimenten. Het stramien van monumentale paden en lanen is getraceerd op het landhuis en diverse. bijgebouwen. Zichtrelaties Wanneer nederzettingen hun traditionele situering ten opzichte van het omringende landschap en open wateren hebben behouden is deze zichtrelatie op de kaart aangegeven. Onder traditionele situering wordt verstaan de structuur, en vaak ook omvang van de dorpen of steden die niet noemenswaardig minder herkenbaar is geworden door recente toevoegingen (woonwijken, industrieterreinen, verhoogd aangelegde infrastructuren). De zichtrelatiepijlen zijn indicatief voor de locatie en richting. Hun overwegend uniforme lengte is zodoende geen absolute aanduiding voor de ruimtelijke begrenzing van de zichtrelatie. In het bijzonder voor zeekleipolders, maar ook in het Halstersch Laag geldt dat de visuele openheid zeer karakteristiek is. De combinatie van de schaarse bebouwing en infrastructuur en een op akkerbouw afgestemd bodemgebruik vormt de achtergrond voor dit kenmerk. Aangezien deze situatie op vele plaatsen nog bestaat zou bij uitputtende kartering het kaartbeeld in aanzienlijke mate gevuld worden. Mede omdat dit in cartografisch-technische zin onbevredigend werkt, is gezocht naar een aanscherping van het criterium openheid.
Deze visuele openheid komt vooral tot uitdrukking ter plaatse van de dijken, waar veelal lintbebouwing, dan wel een doorgaande beplanting is gesitueerd. Dit gegeven is als historisch-landschappelijke karakteristiek van belang. Zeer bijzonder zijn de zichtrelaties van en op de Brabantse Wal. Van hoge waarde zijn de visueel ‘open’ gebleven gebieden zoals het Halstersch Laag. Verboden Kringen Bij sommige objecten is in verband met de historische functie het vrijhouden van de omliggende ruimte van bebouwing ook in het verleden al van belang geweest. Dit gegeven is vooral pregnant bij molens, eendenkooien en vestingwerken. Verdedigingswerken zoals vestingsteden, forten, linies en kazematten hebben gemeen dat naast het eigenlijke vestingbouwkundige werk een vrij schootsveld onontbeerlijk is. De gewenste diepte van dat vrije schootsveld kon variëren. In beginsel kan met stellen dat uitsluitend voor de nabijverdediging een in oorlogssituaties vrij gemaakt schootsveld was vereist. Volgens de Wet op de Verboden Kringen (1853, van kracht gebleven tot 1951) diende een schootsveld van resp. 300, 600 of 1000 meter vrij te worden gehouden van permanente bebouwing. Voor alle bouwen aanlegwerkzaamheden in het gebied was een speciale vergunning van het Ministerie van Oorlog noodzakelijk.
Daar het in het kader van het onderzoek ten behoeve van de Cultuur-historische Waarden onmogelijk is om na te gaan welke schootsveld op welk verdedigingswerk op welk moment gegolden heeft, is gekozen voor een pragmatische oplossing: daar waar het historische schootsveld (of de Verboden Kring) overwegend intact is, is een kring van 1000m (straal vanuit centrum werk) toegepast; indien daarentegen of vestingwerk of schootsveld (dan wel Verboden Kring). Fort de Roovere is een locatie met een schotsveld gerekend vanuit het hart van de terre wat voor een klein deel binnen het bestemmingsplan buitengebied oost valt.
Monumenten, beeldbepalende panden en objecten Rijksmonumenten(waardevast) - Landhuis(jachthuis) Molenzichtweg 12 en 14 - 8 tal rijksmonumentale graven inclusief Calvarieberg Mastendreef - 3 tal rijksmonumentale graven Marconilaan 2 Gemeentelijke Monumenten(waardevast) - Landhuis Groot-Molenbeek 10-11 - Boerderij Grote Lind 1 - Boerderij Moerstraatsebaan 121 - 3 stuwen aan de Zoomweg - 28 graven aan de Mastendreef Beeldbepalende panden(karakterstiek) - (Landhuis Lievensberg Balsedreef 4 > zie bestemmingsplan Klimbos) - Boerderij Balsedreef 16 - Boerderij Balsedreef 29 - Schuur(woonhuis) Groot Molenbeek 9 - Boerderij Moerstraatsebaan 210 - Boerderij Moerstraatsebaan 81 Cultuurhistorische objecten - Het Joods kerkhof(1783) aan de Bergse baan - Het Brits-Canadees oorlogskerkhof Ruijtershoveweg - Toegangspoort voormalig Ruijtershoveweg gelegen aan de Moervaart
Vastgesteld in het RRO West-Brabant, 18-12-2014
Afsprakenkader Kwaliteitsverbetering van het landschap in de regio West-Brabant 1. Aanleiding en doel Aanleiding Voorliggende notitie bevat eenduidige afspraken die de regio West-Brabant en de provincie NoordBrabant gezamenlijk hebben gemaakt met betrekking tot de toepassing van het principe Kwaliteitsverbetering van het landschap. Dit principe vindt zijn oorsprong in de Structuurvisie ruimtelijke ordening van de provincie Noord-Brabant en de Verordening ruimte. Een nadere uitwerking van dit principe was de Handreiking kwaliteitsverbetering van het landschap die is opgesteld door de provincie als hulpmiddel voor een nadere invulling van het kwaliteitsverbeteringsprincipe door de Brabantse gemeenten. Voorliggende notitie is de nadere uitwerking van de kwaliteitsverbetering van het landschap voor de regio West-Brabant en bevat afspraken die in het regionaal ruimtelijk overleg (RRO) van West-Brabant zijn gemaakt. Het principe voor kwaliteitsverbetering van het landschap is in principe van toepassing op alle ruimtelijke ontwikkelingen die plaatshebben buiten het bestaand stedelijk gebied, zoals begrensd in de Verordening ruimte 2014 (hierna te noemen: Vr). In artikel 3.2 van de Vr is onder lid 5.
opgenomen dat ‘de toelichting van een bestemmingsplan een verantwoording kan bevatten over de wijze waarop de afspraken over de kwaliteitsverbetering van het landschap, die zijn gemaakt in het regionaal ruimtelijk overleg, bedoeld in artikel 37.4, onder b, worden nagekomen’. De regio West-Brabant is landschappelijk gezien een regio met grote verschillen. Waar het zuidelijk gedeelte overwegend bestaat uit een meer kleinschalig landschap op zandgronden, wordt het landschap naar het noorden toe grootschaliger met open polders op zee- en rivierklei. In het landschap komen ook relicten uit het verleden voor, zoals linies, vestingen en turfvaarten. Ook de infrastructuur en de verstedelijking bepalen voor een groot deel het beeld van het landschap. Vanwege deze diversiteit zal de ene gemeente andere gedachten hebben bij kwaliteitsverbetering van het landschap dan de andere. Het afsprakenkader biedt ruimte voor kwaliteitsverbetering in en van verschillende landschappen en voor verschillende gedachten over kwaliteitsverbetering. In dit afsprakenkader is de minimale basisinspanning voor de investering in het landschap opgenomen. Gemeenten kunnen er voor kiezen een grotere investering te vragen voor ontwikkelingen in het buitengebied. Doel van het afsprakenkader Deze notitie geeft aan hoe de gemeenten in de regio West-Brabant toepassing geven aan artikel 3.2.
Kwaliteitsverbetering van het landschap van de provinciale verordening. Deze notitie biedt: - een eenduidig regionaal beleidskader en methodiek voor de West-Brabantse gemeenten, met uitzondering van de gemeente Steenbergen, met instemming van de provincie Noord-Brabant; - duidelijkheid over hoe aan het principe Kwaliteitsverbetering van het landschap uitvoering gegeven kan worden in te ontwikkelen bestemmingsplannen in overeenstemming met de Verordening ruimte; - de mogelijkheid tot maatwerk. Voor gemeenten is het mogelijk om de ‘couleur locale’ te behouden. Het afsprakenkader biedt duidelijkheid voor het grootste gedeelte van de buitenstedelijke ruimtelijke ontwikkelingen. In het afsprakenkader is opgenomen of en welke vorm van kwaliteitsverbetering van
toepassing is bij ontwikkelingen, aan de hand van een drietal categorieën. Niet alle buitenstedelijke ruimtelijke ontwikkelingen zijn vooraf in een categorie te plaatsen. In dergelijke situaties blijft het noodzakelijk om aan artikel 3.2 Vr te blijven voldoen, maar zal in overleg tussen initiatiefnemer, gemeente en provincie naar maatwerkoplossingen moeten worden gezocht. Deze zullen in lijn met de voorliggende notitie moeten zijn. Het is van belang op te merken dat het afsprakenkader niet de aanvaardbaarheid of wenselijkheid van een bepaalde ruimtelijke ontwikkeling bepaalt. Deze afweging wordt gemaakt in besluitvormingsprocessen op basis van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Het is aan het bevoegd gezag om hier een besluit over te nemen. Alleen indien het bevoegd gezag besluit mee te werken aan een bepaalde ruimtelijke ontwikkeling is het Afsprakenkader Kwaliteitsverbetering van het Landschap van toepassing. Leeswijzer De uitwerking van het afsprakenkader Kwaliteitsverbetering van het Landschap voor de regio WestBrabant is uitgewerkt aan de hand van de volgende hoofdstukken met bijlagen: -
Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 6
Aanleiding en doel Reikwijdte regeling Kwaliteitsverbetering van het landschap Methodiek categorie-indeling Investeren in Kwaliteitsverbetering van het landschap Hardheidsclausule Borging kwaliteitsverbetering van het landschap
Bijlagen Bijlage 1.1 Verwerking regeling Kwaliteitsverbetering van het landschap/koppeling in het gemeentelijke beleid - Bijlage 1.2 Stappenplan toepassing artikel 3.2 Verordening ruimte - Bijlage 1.3 Voorbeeld borging landschappelijke inpassing in bestemmingsplan - Bijlage 1.4 Standaardovereenkomst Kwaliteitsverbetering van het landschap en planschade - Bijlage 1.5 Bijlage c t/m e van het Groen Blauw Stimuleringskader Noord-Brabant (STIKA) - Bijlage 1.6 Voorbeeld goed LandschapsInpassingsPlan gemeente Moerdijk - Bijlage 1.7 Voorbeeld goed LandschapsInpassingsPlan gemeente Etten-Leur -
2. Reikwijdte regeling Kwaliteitsverbetering van het Landschap Begrip ruimtelijke ontwikkeling De Verordening ruimte 2014 definieert het begrip ruimtelijke ontwikkeling als ‘bouwactiviteiten en planologische gebruiksactiviteiten waarvoor een wijziging van het planologisch regime nodig is’. Echter, er zijn ook besluiten die niet onder de werking van de Verordening vallen. Zie in dit kader artikel 4.1 Wro: 1. Indien provinciale belangen dat met het oog op een goede ruimtelijke ordening noodzakelijk maken, kunnen bij of krachtens provinciale verordening regels worden gesteld over de inhoud van bestemmingsplannen, van omgevingsvergunningen waarbij met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a, onder 3, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht van het bestemmingsplan of de beheersverordening wordt afgeweken, over de daarbij behorende toelichting of onderbouwing, evenals over de inhoud van beheersverordeningen. Dit betekent het volgende: - Artikel 4.1 van de Wro bepaalt dat de Verordening regels kan stellen over bestemmingsplannen, beheersverordeningen, projectafwijkingsbesluiten en projectuitvoeringsbesluiten.
- Artikel 1.2 van de Verordening bepaalt dat onder een bestemmingsplan tevens wordt verstaan een beheersverordening, een projectafwijkingsbesluit en een projectuitvoeringsbesluit (alle conform artikel 4.1 van de Wro) en een omgevingsvergunning (op basis van binnenplanse afwijking). - Dit houdt in dat alles wat vergunningvrij is en alle binnenplanse afwijkingsbesluiten op basis van bestaande bestemmingsplannen die niet onder de werking van Verordening zijn vastgesteld, niet onder de Verordening vallen. - Bij nieuwe bestemmingsplannen die onder de werking van de Verordening ruimte zijn vastgesteld vallen de binnenplanse afwijkingen uiteraard wel onder de Verordening. - Verder vallen ook alle buitenplanse afwijkingsbesluiten op basis van artikel 4 van Bijlage II van het Bor niet onder de Verordening. Systematiek regionaal afsprakenkader Artikel 3.2 stelt dat elke ruimtelijke ontwikkeling, buiten het “bestaand stedelijk gebied” (zoals is aangeduid in de Vr) gepaard moet gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap.
Onder kwaliteitsverbetering wordt verstaan: landschappelijke inpassing (van bebouwing), toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land, activiteiten gericht op behoud of herstel van cultuurhistorische waardevolle bebouwing of terreinen, wegnemen van verharding, slopen van bebouwing, een fysieke bijdrage aan de realisering van de ecologische hoofdstructuur en ecologische verbindingszones. Ook voorzieningen ten behoeve van extensieve recreatie, extra investeringen in beeldkwaliteit en watergerelateerde elementen, zoals poelen, worden als kwaliteitsverbetering van het landschap gezien. Groen- of landschappelijke structuren die onderdeel uitmaken van een stedelijke uitbreiding/ontwikkeling of de inrichting van (recreatieve) bedrijfspercelen worden hier niet toe gerekend. Landschappelijke inpassing van deze gebieden en terreinen in het buitengebied wel. De regio West-Brabant meent dat het begrip "elke ruimtelijke ontwikkeling" genuanceerd moet worden op basis van de ruimtelijke invloed die een beoogde ruimtelijke ontwikkeling heeft op de omgeving.
Deze invloed wordt onder meer bepaald door: - de omvang van de ontwikkeling (is daarvoor vergroting bestemmingsvlak of bouwvlak nodig); - nieuw ruimtebeslag of wordt er gebruik gemaakt van bestaande bebouwing; - de aard van de locatie en de omgeving; - de aard van de ontwikkeling en de mogelijke hinder voor de omgeving (verkeersaantrekkende werking, geluid, milieucategorie); - het onderscheid in een (traditionele) gebiedseigen, of gebiedsvreemde ontwikkeling; - de “gewenstheid” van een ontwikkeling vanuit een (sectorale) beleidswens.
Hiermee rekening houdend heeft de regio de volgende categorieën onderscheiden, welke in het volgende hoofdstuk nader worden uitgewerkt: - Categorie 1:
Ruimtelijke ontwikkelingen met nauwelijks tot geen landschappelijke invloed en waarbij geen (extra) kwaliteitsverbetering van het landschap wordt geëist.
- Categorie 2:
Ruimtelijke ontwikkelingen met weinig landschappelijke invloed, dan wel ruimtelijke ontwikkelingen die van nature aan het buitengebied zijn gebonden, of plaatsvinden in hiervoor aangewezen gebieden. De kwaliteitsverbetering vindt plaats in de vorm van landschappelijke inpassingsmaatregelen. Deze categorie is niet limitatief.
- Categorie 3:
Ruimtelijke ontwikkelingen welke niet tot categorie 1 of 2 behoren. De kwaliteitsverbetering wordt berekend op basis van de bestemmingswinst.
De beschrijving en verantwoording van de maatregelen ten behoeve van de kwaliteitsverbetering van het landschap, zowel op basis van categorie 2 als 3, dienen opgenomen te worden in de ruimtelijke onderbouwing. Onderbouwd dient worden dat de kwaliteitsverbetering in verhouding is tot de ontwikkeling, en inzichtelijk dient te zijn, uit een deugdelijk landschappelijk inpassingsplan en een beschrijving van maatregelen, dat aan het afsprakenkader wordt voldaan. Omdat voor alle ruimtelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied het principe van kwaliteitsverbetering van het landschap geldt, dient een beschrijving hiervan in alle gevallen, ook wanneer sprake is van categorie 1, onderdeel uit te maken van de ruimtelijke onderbouwing.
3.
Methodiek categorie-indeling
Zoals in hoofdstuk 2 is aangegeven heeft de regio West-Brabant gekozen voor een indeling van ruimtelijke ontwikkelingen in 3 categorieën. Dit hoofdstuk geeft een nadere uitwerking van deze categorieën.
3.1 Categorie 1 Ruimtelijke ontwikkelingen met nauwelijks tot geen landschappelijke invloed en waarbij geen (extra) kwaliteitsverbetering van het landschap wordt geëist. De ontwikkelingen die in categorie 1 zijn opgenomen betreffen de volgende ontwikkelingen: a. Ontwikkelingen die de geldende (bestemmings)planregeling rechtstreeks mogelijk maakt of die door de wet zijn uitgezonderd. De Vr, en daarmee ook artikel 3.2, is alleen van toepassing als er planologische besluitvorming nodig is. Daarmee is het gebruik maken van de directe bouw- en gebruiksregels die in geldende plannen zijn opgenomen, uitgesloten van de verplichting tot kwaliteitsverbetering van het landschap. In het Besluit omgevingsrecht is in Bijlage II, art. 2, 3 en 4 door de wetgever aangegeven welke ruimtelijke ontwikkelingen vergunningsvrij of met buitenplanse ontheffing van het bestemmingsplan kunnen worden gerealiseerd. Hiermee vallen ook deze ruimtelijke ontwikkelingen niet onder de werkingssfeer van artikel 3.2. van de Vr. Naar verwachting zal de wetgever deze lijst in de toekomst verder uitbreiden. Dit komt tegemoet aan de wens tot deregulering. b.
Ontwikkelingen die primair kwaliteitsverbetering van het landschap tot doel of gevolg hebben Hiertoe behoren alle ontwikkelingen die primair tot doel hebben de fysieke verbetering van de kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap of cultuurhistorie of van extensieve recreatieve mogelijkheden. Dit betreft niet alleen de aanleg van natuur- en landschapselementen, maar ook van voorzieningen ten behoeve van extensief recreatief medegebruik, zoals de aanleg van wandelpaden. Verder behoren hiertoe ook planologische ontwikkelingen/gebruiksactiviteiten die bijdragen aan het behoud of herstel van cultuurhistorische waarden, zoals woningsplitsing binnen cultuurhistorisch waardevolle bebouwing. c. Kleinschalige ontwikkelingen die plaatsvinden binnen bestaande en/of binnen de geldende planologische regeling passende bebouwing. Hiertoe behoren onder meer aan huis gebonden beroepen en bedrijven, huisvesting van seizoensarbeiders en reclasseringsjongeren in omgebouwde bedrijfsgebouwen, bed & breakfast, (o.a. recreatieve) nevenactiviteiten en verbrede landbouwactiviteiten voor zover dit alles gerealiseerd wordt binnen de bestaande bebouwing en/of vigerende bouwregeling. d. Kleinschalige ontwikkelingen waarvan de regio en de provincie afgesproken hebben dat voor deze ontwikkelingen vanwege de (zeer) geringe ruimtelijke impact geen kwaliteitsverbeteringsvereiste geldt.
Deze ontwikkelingen worden specifiek benoemd en zijn daarmee limitatief. Het gaat hier bijvoorbeeld om het vergroten van het bestemmingslak wonen of het vergroten van de inhoud van solitaire recreatiewoningen.
De ontwikkelingen die onder categorie 1 zijn geplaatst zijn hierna weergegeven. GENERIEK: - Ontwikkelingen die zonder dat een afwijkingsbesluit nodig is passen binnen de regels van het geldende bestemmingsplan (planconforme vergunningen); - Ontwikkelingen die vallen onder artikel 2 – 3 en 4 Bijlage II Bor, voor zover deze vergunningsvrij zijn; - Ontwikkelingen die vallen onder artikel 3 Bijlage II Bor, voor zover niet vergunningsvrij (een aantal specifieke vergunningen met een afwijkingsbesluit); - Ontwikkelingen die vergund worden op basis van artikel 2.12 lid 1 onder a onder 1 Wabo (vergunningen met binnenplanse afwijking), voor zover die afwijking geen wezenlijke ruimtelijke impact heeft; - Ontwikkelingen die vergund worden op basis van artikel 2.12 lid 1 onder a onder 2 Wabo juncto artikel 4 Bijlage II Bor (vergunningen met kleine buitenplanse afwijking), met uitzondering van lid 6 (installatie bij een glastuinbouwbedrijf voor warmtekrachtkoppeling als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder w, van de Elektriciteitswet) en lid 7 (installatie bij een agrarisch bedrijf waarmee duurzame energie wordt geproduceerd door het bewerken van uitwerpselen van dieren tot krachtens artikel 5, tweede lid, van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet aangewezen eindproducten etc.), voor zover die afwijking geen wezenlijke ruimtelijke impact heeft; - Ontwikkelingen die naar hun aard reeds