Bijlage 4 - Ruimtelijk Afwegingskader - voorkeurslocatie hoogspanningsstation Halsteren
Tekst van het document
Notitie: Ruimtelijk afwegingskader - voorkeurslocatie hoogspanningsstation Halsteren Inhoud 1
Inleiding ........................................................................................................................................... 2
2
Het ruimtelijk afwegingskader ............................................................................................................. 2 2.1
Het projectboek: de basis voor het keuzeproces ........................................................................... 2
2.2
Het kader.................................................................................................................................. 3
2.3
Objectivering omgevingsbeeld .................................................................................................... 4
2.4
Werkwijze ................................................................................................................................. 4
3
De zoeklocaties ................................................................................................................................. 5
4
Het ruimtelijk afwegingskader: de scores.............................................................................................. 6
5
6
4.1
Natuur ...................................................................................................................................... 6
4.2
Geluid ...................................................................................................................................... 6
4.3
EM-velden ................................................................................................................................ 8
4.4
Landschap en recreatie .............................................................................................................. 9
4.5
Cultuurhistorie ......................................................................................................................... 13
4.6
Archeologie en aardkunde ........................................................................................................ 13
4.7
Veiligheid................................................................................................................................ 14
4.8
Water ..................................................................................................................................... 15
4.9
Bodem ................................................................................................................................... 15
4.10
Infrastructuur........................................................................................................................... 15
4.11
Ruimtegebruik ......................................................................................................................... 16
4.12
Bereikbaarheid (techniek) en kosten .......................................................................................... 16
4.13
Haalbaarheid tracé tussen twee zoeklocaties.............................................................................. 17
Het ruimtelijk afwegingskader: de wegingsfactoren.............................................................................. 18 5.1
Totaalscores per onderdeel ...................................................................................................... 18
5.2
De wegingsfactoren ................................................................................................................. 18
5.3
Interpretatie van de eindscores ................................................................................................. 19
Eindconclusie.................................................................................................................................. 21
1
1
Inleiding
Begin 2019 legde Enduris en TenneT de eerste contacten met de gemeente Bergen op Zoom over een mogelijke hoogspanningsverbinding verbinding tussen Schouwen Duiveland en Bergen op Zoom. Het project speelde ook al voor die tijd maar toen was Bergen op Zoom er nog niet bij betrokken omdat de mogelijkheid van een aansluiting van het zeeuwse elektriciteitsnet op de Brabantse nog niet in beeld was. Sindsdien zijn er ambtelijke overleggen geweest, zijn portefeuillehouders regelmatig bijgepraat. Toen ook Enexis bij TenneT verzocht om netversterking in de regio, is de optie om een aansluiting op de 380kV verbinding ergens in de Auvergnepolder met hoogspanningstation steeds meer als reële optie in beeld gekomen. Uiteindelijk heeft TenneT gevraagd of zij hierover de omgevingsdialoog met de belanghebbenden in het gebied mocht aangaan. Het college heeft hen op 28 oktober 2020 (collegebesluit) uitgenodigd om met de omgevingsdialoog te starten. Tot dan toe waren er wel enkele studies geweest naar tracévarianten en zoeklocaties echter deze waren technisch van aard en bedoeld voor een haalbaarheidsinschatting voor besluitvorming binnen TenneT of een dergelijke verbinding te realiseren is. Uit de onderzoeken kwam nadrukkelijk naar voren dat een verbinding met Bergen op Zoom verreweg de beste optie was.
Bovendien wordt door de vestiging van een nieuw hoogspanningsstation ook de bestaande transportschaarste op het hoogspanningssstation Bergen op Zoom opgelost. Verder zijn er meerdere zoeklocaties in de Auvergnepolder naar voren gekomen en andere afgevallen. Met deze uitgangspunten is TenneT het omgevingsproces ingegaan. Het projectboek is een vervolgstudie van de keuzemogelijkheden voor het totale project. Dat betekent dat ook zoeklocaties op Schouwen Duiveland en het verbindende tracé tussen de twee stations onderzocht en besproken worden. Verder is er ruim aandacht voor het gevoerde omgevingsproces en wordt dit samengevat in een omgevingsbeeld. Tijdens het besluitvormingsproces is gebleken dat de noordelijke buurtschappen te weinig bij de omgevingsdialoog waren betrokken. Tegelijkertijd is er nog een nieuwe locatie (een verschoven versie van locatie 4) ingebracht. Er is extra tijd genomen om nieuwe dialoogronden te houden en om onderzoek uit te voeren. De resultaten van de dialoogronden en het onderzoek zijn aan het projectboek toegevoegd. Nu is het aan de besturen op om basis van het projectboek een voorkeursvariant te kiezen. Voorliggend document gaat niet over de nut en noodzaak van het hoogspanningsstation maar schetst een alleen beeld van de onderzoeken en probeert hier middels weging waarde aan toe te kennen.
Zo wordt per zoeklocatie duidelijk of deze meer of minder wenselijk is. Het doel van het document is om hiermee de bestuurlijke besluitvorming te ondersteunen.
2
Het ruimtelijk afwegingskader
2.1 Het projectboek: de basis voor het keuzeproces De haalbaarheidsonderzoeken voor locatie BOZ-1 t/m 5 zijn in opdracht van TenneT uitgevoerd door Witteveen en Bos (hierna W&B). De zoeklocaties die zij hebben meegenomen komen deels uit de eerdere studies en zijn deels aangedragen. De nieuwe locaties BOZ-1 en 2 waren eerst niet in beeld en zijn aangedragen door deelnemers tijdens de gevoerde dialoog. De resultaten hiervan zijn weergegeven in het Projectboek. Ook gedurende de raadsbehandeling zijn nog nieuwe zoeklocaties toegevoegd. Locatie BOZ-6 is niet op het niveau van het projectboek onderzocht maar heeft wel een quickscan op haalbaarheid ondergaan. Deze quickscan is uitgevoerd door TenneT. Verder is ook locatie BOZ-4b aangdragen. Deze is in opdracht van de Gemeente Bergen op Zoom door W&B op projectboek niveau onderzocht. De resultaten van beide studies zijn met een addendum toegevoegd aan het projectboek. In totaal zijn er zeven zoeklocaties (zie afbeelding 1). 2
In het projectboek en het addendum voor locatie BOZ-4b wordt de haalbaarheid van de zoeklocaties aan de hand van een beoordelingskader onderzocht op mileuaspecten, technische aspecten en op kosten. Daarnaast wordt het beeld wat uit de dialoogronden naar voren komt per locatie samengevat. Het gebruikte beoordelingskader geeft W&B weer in hun tabel 2.3 op pagina’s 88 t/m 91 van het projectboek. De tabel is tevens toegevoegd in bijlage 1. W&B sluit voor het beoordelingskader aan bij de gebruikelijke ruimtelijke aspecten die bij de totstandkoming van een bestemmingsplan aan de orde zijn. In een bestemmingsplan moet namelijk worden aangetoond dat er sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ (op basis van art 3.1 lid 1 Wet ruimtelijke ordening). Het is daarom vanzelfsprekend om in een haalbaarheidsstudie voor de keuze voor een voorkeurslocatie dit uitgangspunt te nemen. Deze locatie- en haalbaarheidsstudie van W&B kent wel een ander detailniveau dan een uitgebreide milieustudie, zoals die wordt uitgevoerd bij de totstandkoming van een bestemmingsplan. De onderzoeken zijn uitgevoerd op hoofdlijnen. Dit komt door het doel van het projectboek, het ondersteunen van het keuzeproces voor een voorkeursalternatief en het in kaart brengen van de haalbaarheid van de verschillende alternatieven.
De door W&B uitgevoerde onderzoeken zijn bedoeld om een inzicht te geven in de ruimtelijk relevante aspecten per locatie. Bovendien wordt de benodigde informatie voor diepergaande studies (zoals aanlegmaterieel) pas in beeld gebracht na de keuze van een voorkeursalternatief. Het andere detailniveau komt vooral tot uiting in de beoordelingsschaal die W&B hanteert, zoals uit onderstaande tabel duidelijk wordt. Score
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel
0
De belemmering heeft geen of nauwelijks effect ten aanzien van het thema
-
De belemmering heeft een effect ten aanzien van het thema, dit effect is mogelijk oplosbaar door mitigerende maatregelen of verlegging van het alternatief
Tabel 1: beoordelingsschaal projectboek zoals gebruikt door W&B (bron tabel 2.2 pagina 87 van het projectboek)
2.2 Het kader Het ruimtelijk afwegingskader is een doorontwikkeling van het door W&B gebruikte beoordelingskader. Het kader bestaat uit de aspecten: natuur, geluid, electromagnetischevelden, landschap (o.a. mastposities), recreatie, cultuurhistorie, archeologie, aardkunde, veiligheid, water, bodem, infrastructuur, ruimtegebruik en de bereikbaarheid van de locaties in Schouwen Duiveland. Voor dit laatste aspect is met name de bereikbaarheid van SD-1 bekeken omdat dit de voorkeurslocaties is, die door de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland is gekozen. Uit de onderzoeken van W&B komen vele effecten naar voren. Soms gelden die effecten in eenzelfde mate voor alle zoeklocaties. In dat geval is er wel een effect maar is die niet van onderscheidend belang. Soms zijn er geen effecten te verwachten en soms is voor enkele locaties een effect en voor andere weer niet. Het ruimtelijk afwegingskader geeft duiding aan de onderzoeksresultaten uit het projectboek en kent per ruimtelijk aspect score’s toe. In tabel 2 zijn de mogelijke scores opgenomen. Score
Effectbeschrijving
0 -1 -2 -3 /
Geen effect Wel effect – normaal wegend Wel effect – zwaarwegend Wel effect – zeer zwaarwegend (no go) Geen onderscheidend effect
Tabel 2: Het ruimtelijk afwegingskader, de mogelijke scores per effect
Omdat het projectboek slechts over wel of geen effect spreekt is er weinig ruimte om een gradatie in het scoreverloop aan te brengen. Om toch enig verschil in zwaarte aan te brengen is er onderscheid gemaakt tussen een normaal- en een zwaarwegend effect. Dit is bijvoorbeeld gebruikt om verschil te maken in het aantal masten ten opzichte van het effect op het landschap. Het kan ook zo zijn dat nu al duidelijk is dat een effect mogelijk 3
doorslaggevend is op de vergunbaarheid van een locatie. Hierbij valt te denken aan de situatie dat een locatie in een natuurgebied ligt en door strenge regelgeving niet haalbaar is. In deze gevallen wordt de score -3 toegekent. Niet onderscheidende effecten gelden voor alle locaties in eenzelfde mate en zijn daarom niet van onderscheidend belang in het keuzeproces. Niet onderscheidende effecten krijgen om die reden geen score. De scores worden per onderdeel opgeteld. Vervolgens worden de totaalscores per onderdeel gewogen meegenomen in de eindtelling. De weging wordt toegepast aan de hand van het onderstaande model. wegingsfactor Mate van belang voor het keuzeproces 1 Van laag belang 2 Van middelmatig belang 3 Van groot belang Tabel 3: Het ruimtelijk afwegingskader, de mogelijke wegingsfactoren
2.3 Objectivering omgevingsbeeld Tijdens de gevoerde omgevingsdialoog zijn er vele reacties en opmerkingen binnengekomen, hetzij via de werkateliers, de website, de projectatlas of gewoon per email/telefoon. Gezien de hoeveelheid reacties heeft Witteveen en Bos samen met TenneT de hoofdlijnen samengevat in steekwoorden en deze in tabelvorm als omgevingsbeeld weergegeven. Hierbij is niet aangegeven of er al dan niet effecten zijn. Ze zijn alleen genoemd en onder positief of negatief geplaatst. Het omgevingsbeeld is na de extra dialoogronden geactualiseerd met de nieuwe inbreng. Doordat de extra omgevingsdialoog in februari 2022 met noordelijke buurtschappen veel later hebben plaatsgevonden, hadden zij een enorme kennisvoorsprong op de groep die tussen maart en juni 2021 hebben deelgenomen aan de werkateliers. Hierdoor konden zij veel doelgerichtere inbreng leveren en zich baseren op het raadsvoorstel en de hierbij horende scoretabellen. Het geactualiseerde omgevingsbeeld laat daarom een vertekend beeld zien. Dit is de reden dat het omgevingsbeeld is geobjectiveerd. Er is gekeken of genoemde punten die in het omgevingsbeeld naar voren komen in het kader van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en ‘het algemeen belang’ moeten bijdragen aan de scores. De uitkomsten van de omgevingsdialoog werken daarom alleen door in het ruimtelijk afwegingskader als dit objectief te verantwoorden is.
Dit komt voort uit de rol van het bevoegd gezag die alles afwegende, in het kader van het algemeen belang, het beste besluit moet nemen. De Wet ruimtelijke ordening geeft het bevoegd gezag daarnaast de opdracht om zorg te dragen voor een goede ruimtelijke ordening. Uiteindelijk kan bij een keuze nooit iedereen tevreden worden gesteld. Er zullen altijd belanghebbenden en omwonenden teleurgesteld zijn. Het doel van het maken van een keuze is dan ook niet om iedereen tevreden te stellen maar om de meest logische keuze in het algemeen belang te maken. 2.4 Werkwijze Alle onderzoeken uit het projectboek zijn inhoudelijk beoordeeld. Hierna is per onderdeel een score toegekend. Hierbij is rekening gehouden met de impact van het effect en objectiveerbare bijdragen uit het omgevingsbeeld. Vervolgens zijn per onderdeel van het ruimtelijk afwegingskader wegingsfactoren bepaald en zijn de scores hiermee vermenigvuldigd. Na een interpretatie van de eindscores is in de locaties een prioritering aangebracht. In de volgende paragrafen wordt per aspect aangegeven hoe de waardering tot stand is gekomen.
4
3
De zoeklocaties
Afbeelding 1: de zoeklocaties
De Ster van Lepelstraat: BOZ-6 Zoeklocatie BOZ-6 is in een eerder stadium afgevallen. Hierdoor is hij niet meegegaan in de haalbaarheidsstudies van het projectboek. Op verzoek van de raad, mede namens een bewonersbrief, is de locatie door TenneT nader onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat de locatie op onderdelen niet voldoet aan wet- en regelgeving en de traceringsprincipes (beleid) van TenneT. Door deze disqualificatie van de locatie zijn de overige ruimtelijke onderzoeksaspecten niet verder onderzocht. Voor zover de gegevens niet beschikbaar zijn, is in de scoringstabellen “Nvt” opgenomen. 5
Locatie BOZ-4b Tijdens de beeldvormende raadsvergadering van 11 januari 2022 is tijdens de inspraakbijdrage van een omwondende de optie van een verschoven versie van BOZ-4 naar voren gebracht. Op verzoek van de raad en met instemming van het college heeft W&B aanvullende onderzoek naar deze optie uitgevoerd. Het doel van het onderzoek was: kijken naar hoe het hier wel zou kunnen. Dit heeft geleid tot een geoptimaliseerde versie van de door de inspreker ingebrachte locatie. De haalbaarheid van de locatie wordt door W&B als kansarm beoordeeld. Ter volledigheid is hij wel meegenomen in de scoringstabellen.
4
Het ruimtelijk afwegingskader: de scores
4.1 Natuur Waar stikstof eerder bij allerlei projecten een doorslaggevende factor was, hoeft dat sinds 1 jul 2021 niet meer zo te zijn. Op deze datum is er regelgeving van kracht geworden die stelt dat de bouwfase van een project niet meetelt (na ontheffing) voor de stikstofdepositie berekening. Aangezien het hoogspanningsstation na realisatie geen stikstofdepositie veroorzaakt heeft dit onderdeel geen effect. Locaties BOZ-4, 4b en 5 hebben wel een effect omdat deze binnen een afstand van 1,5 km van het Natura2000 gebied (Zoommeer) zijn gelegen. Daarom moet voor die locaties extra onderzoek worden uitgevoerd. De locaties BOZ-1, 2, 3, 4 en 5 liggen aan of nabij het lange water en voor alle locaties zijn aanvullende veldonderzoeken nodig om de aanwezigheid van beschermde soorten vast te stellen. Dit zijn voor deze vijf locaties geen onderscheidende factoren. Locatie 4b ligt echter bovenop een uitloper van het Lange Water. Dit gebied is aangemerkt als Natuurnetwerk Brabant (NNB). De provincie heeft aangegeven dat locatie 4b niet in aanmerking komt voor herbegrenzing- en/of compensatieregeling omdat er andere alternatieven voorhanden zijn die niet binnen NNB liggen. Het is namelijk in strijd met de (interim) omgevingsverordening van de provincie. Daarom is dit aspect extra zwaar aangerekend en als no go bestempeld. (Subt)thema
Effect
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
Ligging in Natura 2000gebied of binnen verstoringsafstand
0
0
0
-1
-1
-1
Nvt
2
Ligging in overige beschermde gebieden
0
0
0
0
-3
0
Nvt
2
Aanwezige beschermde soorten flora en fauna
/
/
/
/
/
/
Nvt
0
0
0
-1
-4
-1
Nvt
Milieu
Natuur
Totaalscore Natuur
Tabel 4: Scoretabel, natuur
4.2 Geluid Geluid is een onderscheidend aspect omdat voor locatie BOZ-3, 4 en 5, in tegenstelling tot BOZ-1 en 2, geldt, dat er geluidgevoelige objecten binnen 500 meter zijn gelegen. Deze richtafstand is gebaseerd op de milieucategorie van het station conform het model voor milieucategorieën en richtafstanden van de VNG. Het voorgenomen 380/150/20 kV-station krijgt een totaal transformatorvermogen van meer dan 1.000 MVA. Daarmee gaat het om een hoogspanningsstation dat wordt aangemerkt als inrichting van milieucategorie 5.1. Hiervoor geldt een richtafstand tot geluidsgevoelige objecten van 500 meter.
6
In het omgevingsbeeld speelt geluid ook een voorname rol. Met name de noordelijke buurtschappen vinden dat zij door het open en stille karakter van de polder relatief gezien meer overlast gaan ervaren ten opzichte van de zuidelijk gelegen varianten. Als reden voeren ze aan dat die nabij industrie zijn gelegen. Daarom is gekeken of dit meegenomen moet worden in het ruimtelijk afwegingskader. W&B is daarop gevraagd hoeveel woningen er daadwerkelijk liggen binnen de 500 meter zone rondom een hoogsspanningsstation. Dit is weergegeven in de onderstaande tabel. Locatie alternatief BOZ-1 BOZ-2 BOZ-3 BOZ-4b BOZ-4 BOZ-5 BOZ-6
Aantal geluidsgevoelige (woon)objecten binnen 500 meter van het station 0 0 18 5 4 14 162
Tabel 5: aantal geluidsgevoelige woonobjecten binnen 500m zone
Uit de tabel blijkt dat bij locatie 6 er buitenproportioneel veel woningen gelegen zijn binnen de 500 zone. Dit verdient een duidelijke no go kwalificatie. Verder vallen locaties BOZ-3 en 5 op. Daarvan kan gezegd worden dat ze ten opzichte van de locaties BOZ 4 en 4b, overtuigend meer woningen binnen de zone hebben liggen. Locaties BOZ1 en 2, hebben helemaal geen woningen binnen de richtafstand liggen. Dan blijft nog de impact van het geluid over. Peutz heeft voor de locaties BOZ 1, 2, 3, 4 en 5 geluidsonderzoek verricht. Het onderzoek heeft een hoogspanningsstation zonder enige geluidbeperkende maatregelen als uitgangspunt. Dit betekent dat de werkelijke impact minder is dan de onderzoeken van Peutz laten zien. Dit uitgangspunt is puur ter objectieve vergelijking gebruikt omdat het toepassen van geluidbeperkende maatregelen maatwerk is en per station anders kan worden toegepast. Uit dit onderzoek blijkt dat de woningen langs de slotweg en begin van de kladseweg geheel binnen de lichtgele 40-45 dB(A) contour liggen ten opzichte van de locaties BOZ-1 en 2. Alleen bij locatie BOZ-2 ligt er één bedrijfswoning binnen de 45-50 dB(A) contour aan Bergen op Zoomse zijde. Als dan ter vergelijking de situaties rond locaties BOZ-3, 4, en 5 worden bekeken, hebben deze juist meer geluidsgevoelige objecten binnen de zone’s 45-50 dB(A) en zelfs 50-55 dB(A) liggen.
In de omgeving van de locaties BOZ-4 en 5 is een bestaand geluidgezoneerd gebied (zone rond industriegebied Theodorushaven-Noordland) aanwezig. Het hoogspanningsstation wordt geen onderdeel van het gezoneerde gebied. Dat betekent dat het geluid van het hoogspanningsstation moet worden gecummuleerd met het bestaande geluid van het gezoneerde industrieterrein. Het is dus niet zo dat het geluid van het hoogspanningstation, objectief gezien, ‘wegvalt’ tegen het aanwezige achtergrond geluid van de industrie. Conform de geluidsregelgeving moet je beide bronnen bij elkaar optellen waardoor een hoger geluidniveau ontstaat. Gezien het bovenstaande is objectief gezien de keuze voor een kwalificatie op basis van het aantal woningen binnen de richtafstand gerechtvaardigd. Het volgende scoremodel is toegepast. Score 0 -1 -2 -3
Aantal woningen binnen de 500m 0 >0 - <=10 >10 - <=20 >20
Effectbeschrijving Geen effect Wel effect – normaal wegend Wel effect – zwaarwegend Wel effect – zeer zwaarwegend
Tabel 6: toegepaste scoremodel, aspect geluid
7
Dit geeft het volgende scoreverloop in tabel 6. (Subt)thema Geluid
Effect 3
Criterium Geluidsgevoelige objecten binnen richtafstand (500 m)
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
0
0
-2
-1
-1
-2
-3
Tabel 7: scoretabel, geluid
4.3 EM-velden Voor de locaties BOZ-1 t/m 5 geldt dat er geen electromagnetische (EM) gevoelige objecten binnen 40 meter van het hek zijn gelegen. Hier is daarom geen effect te verwachten. Vanuit de werkateliers is wel zorg geuit over de aanwezigheid van EM-velden. Hier is zelfs een extra informatiebijeenkomst aan gewijd (samen met het aspect geluid). Uit de onderzoeken van Witteveen en Bos blijkt dat er op basis van de onderzoeksuitgangspunten geen reden is tot zorg. Wel houdt TenneT de actualiteit op dit onderwerp nauwlettend in de gaten omdat er voor EMvelden weinig regelgeving is. De situatie ter plaatse van BOZ-6 is geheel anders. Hier liggen 15 verblijfseenheden binnen de EMV-contour. Omdat dit grote gevolgen heeft voor de omgeving is dit extra zwaar aangerekend en als no go aangemerkt. (Subt)thema
Effect
EM-velden
Criterium EM-gevoelige objecten binnen richtafstand
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
0
0
0
0
BOZ-4b 0
BOZ-5
BOZ6
0
-3
Tabel 8: scoretabel, EM-velden
8
4.4 Landschap en recreatie Alle landschapsaspecten worden in het projectboek uitvoerig beschreven. Hierbij is onderscheid gemaakt in Landschappelijke effecten op gebieds- en objectniveau . Het onderzoek naar de landschapsaspecten is in opdracht van Witteveen & Bos door een landschapsdeskundige uitgevoerd. Hierbij is tevens het gebied gezocht. In paragraaf 3.2.4. ‘Landschap’ wordt toegelicht wat er met effecten op landschaps- en gebiedsniveau wordt bedoeld. “Alle locatiealternatieven hebben landschappelijke effecten op gebiedsniveau. De locatiealternatieven liggen alle in een zeekleigebied gericht op landbouw. De door dijken omgeven polders in dit gebied worden gekarakteriseerd door grootschaligheid, wijd uitlopende vergezichten en een strak verkavelingspatroon. De dijken zijn steil, hoog en vaak beplant, waarmee ze goed zichtbaar zijn in het landschap.” “Landschappelijke effecten op objectniveau komen voornamelijk voort uit aantasting van de belevingswaarden van en vanuit landschappelijke elementen. Hiervoor is de aantasting van belevingswaarden door ligging ten opzichte van objecten en belemmering van zichtlijnen vanuit woongebieden, uitkijkpunten of recreatieve- of verkeersroutes een belangrijke indicator.” De effecten zoals weergegeven in het projectboek, zijn in tabel 8 sterk samengevat weergegeven per locatie.
Voor een volledige weergave wordt verwezen naar paragraaf 3.2.4 ‘Landschap’ op pagina 98 t/m 105 van het projectboek. Voor locatie BOZ-4b zijn de effecten beschreven in het aanvullende haalbaarheidsonderzoek naar deze locatie. Criterium
BOZ-1 11 masten
Landschappelijke effecten op gebiedsniveau
Landschappelijke effecten op objectniveau
Effect op open landbouwkarakter en zeekleipolder. Effect wordt beperkt door aansluiting bij bestaande verkaveling en structuren
Ligt ver van de wal af, niet zichtbaar vanuit Tholen. Beleving gebied nauwelijks aangetast door aanwezige beplanting en dijken
BOZ-2 7 masten
Effect op open landbouwkarakter en zeekleipolder. Effect wordt beperkt door ingeklemde ligging
Ligt ver van de wal af, niet zichtbaar vanuit Tholen. Beleving gebied nauwelijks aangetast door aanwezige beplanting en dijken
BOZ-3 3 masten
BOZ-4 2 masten
Effect op het contrast tussen de open grootschalige zeekleipolders en de hoger gelegen, meer kleinschalige en besloten de Brabantse Wal
Effect op het open (landbouw)karakter van de zeekleipolder door ligging in het midden van de Auvergnepolder. Openheid en vergezichten worden hierdoor aangetast
Effect op belevingswaarde door contrast en hoogteverschil en nabije recreatieroute. Beleving steilrand aangetast. Beleving vanuit zorglandgoed beperkt aangetast
een effect op landschappelijk objectniveau door aantasting van de belevingswaarde van de open polder. Vrije zichtlijnen aangestast. Afstand tot steilrand is voldoende 1,5 km om effecten op zichtbeleving te voorkomen
BOZ-4b 2 masten Effect op open (landbouw)karakter zeekleipolder door ligging in het midden van de Auvergnepolder. Openheid en vergezichten worden hierdoor mogelijk aangetast. Effect op karakter Kreek Lange Water sterk aangetast door directe ligging aan deze kreek. Daarnaast overlap met landschap van NNN-gebied Lange Water. Effect op landschappelijke belevingswaarde open polder, beperkt tot omliggende woningen. Afstand tot hoger gelegen woonkernen (Halsteren) voldoende om effect vanuit verre zichtbeleving te voorkomen.
BOZ-5 2 masten
Effect op het het contrast tussen de open grootschalige zeekleipolders en de hoger gelegen, meer kleinschalige de Brabantse Wal (inclusief steilrand)
BOZ-6 Nvt
Nvt
Versterkt effect.
effect op de landschappelijke belevingswaarde. Dit komt door aantasting van de belevingswaarde van het contrast en hoogteverschil tussen de zeekleipolders
Nvt
Tabel 9: Samenvatting projectboek, landschap
Hieruit blijkt dat alle locaties invloed hebben op het landschap op gebiedsniveau. Dit is op zichzelf geen onderscheidend gegeven. Op objectniveau wordt het landschappelijk beeld wel onderscheidend beoordeeld. Om dit te duiden is het volledige citaat hierover betreffende de locaties BOZ-1 en 2 uit het projectboek opgenomen.
9
Locatiealternatief BOZ-1 heeft niet tot nauwelijks effect op landschappelijk objectniveau. Dit omdat de belevingswaarde van en vanaf landschappelijke elementen niet of nauwelijks wordt aangetast. Zo wordt de belevingswaarde vanaf de Brabantse Wal niet aangetast omdat het locatiealternatief op dusdanige afstand (circa 1 kilometer) ligt dat de landschappelijk waarde op objectniveau niet wordt aangetast. Ook is het hoogspanningsstation op deze locatie niet of nauwelijks zichtbaar vanuit Tholen doordat het zicht wordt weggenomen door de dijken rondom het ScheldeRijnkanaal. Daarnaast wordt de beleving van en vanaf het nabijgelegen oorlogsmonument (zie figuur 3.6, aangeduid met ster) niet of nauwelijks aangetast door aanwezige beplanting en dijken. Hetzelfde geldt voor de recreatieroute door het Lange Water. Locatiealternatief BOZ-2 heeft niet tot nauwelijks effect op de landschappelijke belevingswaarde. Dit omdat de belevingswaarde van en vanaf landschappelijke elementen niet of nauwelijks wordt aangetast. Zo wordt de belevingswaarde vanaf de Brabantse Wal niet aangetast omdat het locatiealternatief op dusdanige afstand (circa 1 kilometer) ligt dat de landschappelijk waarde op objectniveau niet wordt aangetast. Ook is het hoogspanningsstation op deze locatie niet of nauwelijks zichtbaar vanuit Tholen doordat het zicht wordt weggenomen door de dijken rondom het Schelde-Rijnkanaal.
Wel is mogelijk sprake van een beperkt effect op landschappelijk objectniveau door aantasting van belevingswaarde vanaf de recreatieroute door het Lange Water, echter zijn deze effecten beperkt door aanwezige beplanting. Beide bovenstaande beoordelingen leiden in het projectboek tot de kwalificatie ‘geen landschappelijk effect op objectniveau’ bij locaties 1 en 2. Omgevingsbeeld Ook in het omgevingsbeeld komt het landschap veelvuldig aan bod. Dit is natuurlijk niet zomaar. Men woont of recreëert in het gebied en heeft hier een beleving bij. Het geeft aan dat dat dit een van de belangrijkste onderdelen is vanuit de omgeving waarop zij vinden dat een keuze moet worden gebaseerd. Over het algemeen volgt het omgevingsbeeld de lijn van de landschapsbeoordeling die uit het projectboek naar voren komt. Zo worden komen zaken als open polderlandschap en de Brabantse Wal (steilrand) regelmatig terug.
Waar het beeld afwijkt is op de punten: a) Landschappelijke impact van de extra benodigde masten bij locaties BOZ-1 en 2: b) Uitzicht/horizonvervuiling ten aanzien van locatie BOZ-1; c) De recreatieve beleving van het landschap; d) De (landschappelijke) aansluiting bij industrie van met name locatie BOZ-04; Ad a) Landschappelijk impact van de extra benodigde masten bij locaties BOZ-1 en 2 Het hoogspanningsstation zal op de 380kV verbinding moeten worden aangesloten met twee bovengrondse verbindingen. Een verbinding naar het station toe één van het station af. Hoe verder het station van de 380kV af ligt, hoe meer masten er nodig zijn. Dit is tevens ook aangegeven als negatief punt tijdens de de werkateliers. Want hoewel Locatie BOZ-1 en 2 tijdens de werkateliers door deelnemers zijn aangedragen, liggen ze wel het verst van de 380kV af. Andere deelnemers hebben tijdens de werkateliers zodoende de hoeveelheid extra masten als negatief punt naar voren gebracht. Omgekeerd is in de werkateliers ook de ligging nabij de bestaand 380kV verbinding van de andere locaties als positief punt genoemd. In de extra gevoerde dialoogronden met de noordelijke buurtschappen zijn de negatieve landschappelijke gevolgen van de extra masten bij locaties BOZ-1 en 2 nogmaals benadrukt.
Aanvullend hebben ze aangegeven dat meer masten meer impact hebben en dat dit in de scoretabel tot uiting zou moeten komen. Op basis van deze inbreng is gekeken hoe dit vertaald kon worden in de effectscore van de scoringstabel. Uiteindelijk is gekozen voor hetvolgende model.
10
Score Aantal masten Effectbeschrijving 0 <=4 Geen effect -1 >4 - <=8 Wel effect – normaal wegend -2 >8 - <=12 Wel effect – zwaarwegend -3 >12 Wel effect – zeer zwaarwegend Tabel 10: toegepaste scoremodel, aspect landschap, onderdeel masten
Ad b) Uitzicht/horizonvervuiling ten aanzien van locatie BOZ-1 Het projectboek beoordeeld dat de locatie veraf ligt van de Brabantse Wal en dit de landschappelijke impact op objectniveau (uitzicht) zodanig verzacht dat er ten opzichte van de andere locaties geen sprake is van een effect. De bewoners uit de noordelijke buurtschappen geven aan dat omdat de polder een open karakter heeft zij juist ver kunnen kijken. Zij zien dit als een kwaliteit van het gebied. Daarnaast vinden zij dat het niet los gezien kan worden van de impact van de masten die van en naar het station toelopen en ook landschappelijke impact hebben. Om te beginnen met de masten, die zijn al apart meegenomen in de scoretabel landschap (tabel 9). Eenzelfde aspect kan niet tweemaal worden meegenomen binnen éénzelfde onderdeel van het ruimtelijke afwegingskader. Dat zou een dubbeltelling betekenen. Het aspect uitzicht/horizonvervuiling is gerelateerd aan de openheid en de karakteristiek van de polder. Kijkend naar de landschappelijke waarde op objectniveau, wordt dit effect verzacht door de afstand. De openheid en het karakter van het landschap is al meegenomen in het ruimtelijke afwegingskader. Niet alleen bij de landschappelijke effecten op gebiedsniveau maar ook bij het onderdeel cultuurhistorie (zie tabel 11).
In het projectboek wordt namelijk geconstateerd dat de keuze voor BOZ-1 een effect heeft op het behoud van de hierbij horende karakteristieken (waaronder openheid) van het cultuurhistorische landschap, de zeekleipolder (pagina 106, paragraaf 3.2.5. Cultuurhistorie). Daarom zal het aspect bij de landschappelijke beleving op objectniveau niet nogmaals worden meegenomen. Verder is het van belang om te vermelden dat de landschappelijke beoordeling van het projectboek gebaseerd is op de impact zonder enige verdere landschappelijke inpassing van het station. Ad c) De recreatieve beleving van het landschap; In het omgevingsbeeld is voor de locaties BOZ-1, 2 en 3 benoemd dat er zorg is over het verlies van de landschappelijke recreatieve (belevings) waarde van het gebied. Dit beeld bestond al in het omgevingsbeeld na de eerder gehouden werkateliers en is nogmaals bekrachtigd tijdens de later gehouden dialoogsessies met de noordelijke buurtschappen. Tevens hebben de noordelijke buurtschappen in een schriftelijke bijdrage aangevoerd dat zij vonden dat het aspect recreatie ten onrechte niet was opgenomen in de toenmalige scoretabel. Ter objectivering van dit aspect is van belang om te realiseren dat het hoogspanningsstation landschapellijk wordt ingepast.
Ten behoeve hiervan worden, nadat de voorkeurslocatie is bepaald, nieuwe werkateliers gehouden met de direct omwonenden en belanghebbenden om de landschappelijke inpassing vorm te geven. Ook is het voor de beleving van het landschap minder van belang of het gebied meer of minder bezocht wordt. Een gebied wat door weinig mensen bezocht wordt kan nog steeds landschappelijk zeer waardevol zijn. Zo wordt landschappelijke beleving van de zuidwestelijke Auvergnepolder, een gebied zonder doorgaande wegen, versterkt door de sterk beleefbare randen van het gebied. Beleving van locatie BOZ-01 gebeurt waarschijnlijk wel door meer passanten (recreatief en functioneel), doordat de locatie aan twee zijden wordt geflankeerd door openbare wegen met een lokale en regionale functie. De extra gevoerde dialoogronden en het hierop aangepaste omgevingsbeeld hebben aanleiding gegeven om opnieuw te bekijken of het aspect recreatie meegenomen moet worden in het ruimtelijk afwegingskader en de scoretabel. Hoewel aantallen passanten / bezoekers misschien geen goed beeld geven over de beleving van het landschap is zegt het wel iets over de orde van grootte waarin het landschap wordt beleefd. Hierbij maken we onderscheid tussen de eigenlijke landschappelijke waarde en de recreatieve landschappelijke waarde.
Zorg over het verlies aan recreatieve waarde is in gebieden die veel bezocht worden meer aan de orde dan in minder
11
bezochte gebieden. Daarom is recreatie alsnog opgenomen in het ruimtelijk afwegingskader met het in tabel 11 opgenomen scoremodel. Score
Zorg over het verlies van de landschappelijke recreatieve (belevings) waarde van het gebied Gebied minder bezocht door overwegende ligging aan niet doorgaande en/of doodlopende wegen/fiets0 en voetpaden -1 Gebied meer bezocht in verband met overwegende ligging aan doorgaande wegen/fiets- en voetpaden
Tabel 11: scoremodel recreatieve landschapsbeleving
Ad d) De (landschappelijke) aansluiting bij industrie van met name locatie BOZ-04; Vanuit de omwonenden (met name de noordelijke buurtschappen) gezien is het begrijpelijk dat zij een ligging van locatie BOZ-4 nabij een industriegebied, beoordelen als aansluitend bij dat gebied. Ook is het begrijpelijk dat de omwonenden het zuidwestelijke gebied van de Auvergnepolder aanmerken als gebied voor toekomstige uitbreiding van industrie. Het gebied is immers in de structuurvisie opgenomen als zoekgebied. Dit aspect vraagt dus om een verdere objectivering. Daarom is op dit onderdeel aanvullend landschappelijk advies ingewonnen. Hieruit blijkt dat BOZ-04 midden in een grootschalig verkavelde, open polder ligt die sterk gedefinieerd wordt door de beleefbare randen (hoge dijken, geaccentueerd door windmolens en het Lange Water). Vooral deze randen, maar ook de tamelijk geïsoleerde ligging, zorgen voor een soort eiland-effect. In de huidige situatie kan een hoogspanningsstation op deze locatie daardoor gezien worden als aantasting op gebiedsniveau, waarbij met name de openheid wordt beinvloed. De grote schaal van de mogelijke ingreep sluit wel aan bij de grote schaal van het landschap. De aansluiting bij de huidige industrie is ruimtelijk niet overtuigend, gezien de eerder genoemde ruimtelijke omkadering van de polder en de geïsoleerde ligging van het station.
Landschappelijk (beleidsmatig) gezien is ook de structuurvisie van belang. Hierin is dit gebied benoemd als “zoekgebied voor bedrijvigheid (lange termijn)”. Zie het met bolletjes gearceerde gebied in afbeelding 2. Er zijn geen concrete plannen om dit gebied te ontwikkelen. Ook zijn er geen beleidsvoornemens hiertoe. Het enige concrete is, dat het gebied is aangewezen als strategische reserve in de Programmering bedrijventerreinen Brabantse Wal, die in de commissievergadering van 22 februari 2022 gevoelenspeilend aan de gemeenteraad is voorgelegd. Afbeelding 2: Uitsnede kaart structuurvisie met daarin BOZ-4
Keuze locatie Reinierpolder III Reinierpolder III is voor de Brabantse Wal de enige kansrijke locatie om op korte en/of middellange termijn in de regionale marktvraag te kunnen voorzien. Hierbij zetten de Brabantse Wal gemeenten de Auvergnepolder, Ster van Lepelstraat en een verdere ontwikkeling van Reinierpolder in als strategische reservering voor de (middel-) lange termijn De locatie BOZ-4 ligt naast (noordelijk van) de aanduiding in de structuurvisie waar mogelijk op lange termijn verstedelijking zou kunnen plaatsvinden. Om werkelijk synergie te ondervinden met een stedelijke ontwikkeling, zou landschappelijk gezien een hoogspanningsstation eigenlijk binnen het zoekgebied moeten liggen en niet erbuiten. 12
Dit betekent dat het huidige landschappelijke beeld ter plaatse en niet een mogelijk toekomstige situatie wordt meegenomen in de landschappelijke beoordeling. Zonder concrete duidelijkheid over de toekomst is het niet valide om te concluderen dat locatie BOZ-4 landschappelijk aansluit bij de industrie. Locatie BOZ-4 ligt objectief gezien midden in een open polder die aan de oostzijde is begrenst door het Langse Water en een industriële functie, aan de zuidzijde door windmolens en aan de westzijde door een waterkering/dijk. Locatie BOZ-6 en landschap In het addendum van het projectboek is voor BOZ-6 opgenomen dat deze locatie weinig tot geen ruimte laat voor landschappelijke inpassing door het ruimtegebrek en de verschillende infrastructurele objecten rondom deze locatie (A4, bestaande 380 kV verbinding, woningen, kabels). Andere aspecten van de landschappelijke inpassing komen niet aan bod. Daarom is in de tabel bij deze onderdelen “Nvt” opgenomen. In de onderstaande tabel zijn de scores van het onderdeel landschap van het ruimtelijke afwegingskader opgenomen. (Subt)thema
Landschap
Effect
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
Masten
Landschappelijke effecten op gebiedsniveau
-2
-1
0
0
Landschap
Landschappelijke effecten op gebiedsniveau
-1
-1
-1
Station
Landschappelijke effecten op objectniveau
0
0
-3
Totaal Landschap
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
0
0
Nvt
-1
-1
-1
Nvt
-1
-1
-1
-1
Nvt
-2
-2
-2
-2
-2
Nvt
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-5
BOZ-6
-1
-1
-1
0
-1
Nvt
Tabel 12: scoretabel, landschap (Subt)thema
Effect
Criterium recreatieve landschapsbeleving
Recreatie
BOZ-4b 0
Tabel 13: scoretabel, recreatie
4.5 Cultuurhistorie Het aspect cultuurhistorie is verwant met het aspect landschap. Dit komt doordat de steilrand zowel een landschappelijk als cultuurhistorisch element is. Gezien de ligging van Locatie BOZ-3 en 5 ten opzichte van de steilrand geldt hier de zelfde afweging als bij landschap. BOZ-1 ligt ook in een cultuurhistorisch landschap namelijk de zeekleipolder. De cultuurhistorische waarde hier is gericht op behoud van karakteristieken en variatie aan landschapstypen. BOZ-1 ligt echter wel aan de rand van het gebied. (Subt)thema
Effect
Criterium
Cultuurhistorie
3
Ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
-1
0
-1
0
BOZ-4b 0
BOZ-5
BOZ-6
-1
Nvt
Tabel 14: scoretabel, cultuurhistorie
4.6 Archeologie en aardkunde Voor archeologie en aardkunde zijn uit de onderzoeken, afgezien van locatie BOZ-4b, geen mogelijke effecten naar voren gekomen. Wel liggen Locatie BOZ-2 en 5 in een gebied waar vanuit het bestemmingsplan de 13
dubbelbestemming Waarde – archeologie op is gelegd. Dit hoeft echter geen gevolgen te hebben. Het betekent alleen dat er extra regels gelden voor grondroerende werkzaamheden.
(Subt)thema
Effect
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden
0
0
0
0
Ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden
0
0
0
0
0
BOZ-1 0
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
0
0
Nvt
0
-1
0
Nvt
0
0
-1
0
Nvt
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
0
0
0
0
Nvt
Archeologie
Totaal Archeologie
Tabel 15: scoretabel, archeologie (Subt)thema
Effect
Criterium Ligging in gebieden met aardkundige waarden
Aardkunde
0
Tabel 16: scoretabel, aardkunde
4.7 Veiligheid TenneT streeft vanuit zijn beleid naar het vermijden van risicobronnen zoals inrichtingen waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen of vergelijkbare inrichtingen (richtafstand 800 meter), windturbines (richtafstand 245 meter), buisleidingen met gevaarlijke stoffen (zoals aardgasleidingen) en locaties waar een overstromingsrisico is. De Locaties BOZ-4, 4b en 5 liggen binnen de 800 meter zone rond Sabic. Daarnaast liggen Locaties BOZ-5 en 6 ook nabij een buisleiding. Door de nabijheid van de A4 ligt locatie BOZ-6 direct naast de 75 meter vrijwaringszone van de snelweg. Hierdoor is er een potentiële blootstelling aan risicobronnen. Locatie 4b ligt als enige ook binnen de 245 meter contour rondom de bestaande windmolens van Windpark Halsteren. Deze ligging is beoordeeld als een no go gezien de impact op de veiligheid van de nabijheid van de molens. Deze veiligheidsfactoren worden in volgende tabel 13 alsvolgt gewaardeerd. (Subt)thema
Effect
Criterium
Veiligheid
3
Blootstelling van assets aan risicobronnen
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
0
0
0
-1
-3
-1
-1
Tabel 17: scoretabel, veiligheid
14
4.8 Water Alle locaties liggen op of over watergangen. Dit is daarom geen onderscheidend effect. Bovendien zijn deze effecten door maatregelen te mitigeren. De enige onderscheidende effecten zijn voor Locatie BOZ-2, de ligging in en/of nabij een dijklichaam, en voor Locatie BOZ-1, de ligging in een verziltinggevoelig gebied. Deze hebben daarom een -1 score ontvangen. (Subt)thema
Effect
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
1
Ligging in beschermingszone water
0
0
0
0
1
Ligging in waterbergingsgebied
0
0
0
3
Ligging in / nabij waterkering of vrijwaringszone
0
-1
2 2
Kruisingen met waterwegen/-gangen (effecten zijn te mitigeren)
/
3
Ligging in verziltingsgevoelig gebied
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
0
0
Nvt
0
0
0
Nvt
0
0
0
0
Nvt
/
/
/
/
/
Nvt
-1
0
0
0
0
0
Nvt
-1
-1
0
0
0
0
Nvt
Water
Totaal Water
Tabel 18: scoretabel, water
4.9 Bodem De ondergrond (klei) is voor alle locaties hetzelfde. Deze zettingsgevoelige ondergrond is daarom geen onderscheidende factor. Verder heeft het onderzoek geen gebieden met verontreinigde grond opgeleverd. (Subt)thema
Effect
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
2
Ligging in zettingsgevoelige gebieden
/
/
/
/
1 1
Aanwezigheid (potentieel) verontreinigde grond
0
0
0
0
0
0
Bodem
Totaal Bodem
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
/
/
Nvt
0
0
0
Nvt
0
0
0
Nvt
Tabel 19: scoretabel, bodem
4.10 Infrastructuur Het aspect infrastructuur levert over het algemeen geen problemen op met één uitzondering. Locatie BOZ-2 ligt bovenop de Noorderkreekweg. Deze weg staat op de wegenlegger en kan niet zomaar worden afgesloten of veranderd. Daar gelden procedures voor waarbij ook de omgeving wordt geraadpleegd. Dit aspect is als zwaarwegend beoordeeld en heeft de hierbij horende score -2 ontvangen. Een no go is het niet omdat er, zoals het zich nu laat aanzien, geen sprake is van definitieve afsluiting van de weg. Er zijn voldoende andere mogelijkheden om deze situatie op te lossen. Mocht locatie BOZ-2 als voorkeurslocatie gekozen worden dan moet dit aspect meegenomen worden bij het vervolg van de omgevingsdialoog ten beoeve van de landschappelijke inpassing. Locatie BOZ-6 ligt direct naast de vrijwaringszone van de A4. Dit effect komt terug in de tabel 20.
15
(Subt)thema
Infrastructuur
Effect
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
Ligging in beheerzones hoofdwegennet (rijk/provincie/gemeente)
0
0
0
0
1
Kruising/overlap/parallelloop onder- en bovengrondse kabels en leidingen
0
0
0
3
Kruising/overlap met (spoor en auto)wegen
0
-2
0
-2
Totaal infrastructuur
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
0
0
-1
0
0
0
Nvt
0
0
0
0
Nvt
0
0
0
0
-1
Tabel 20: scoretabel, infrastructuur
4.11 Ruimtegebruik Onder het aspect ruimtegebruik is gekeken naar mogelijke beperkingen vanuit de bestemmingsplannen. Hieruit blijkt dat alle locaties binnen een agrarische bestemming liggen. Dat is daarmee geen onderscheidende factor. Drie locaties (2, 4 en 5) liggen tevens binnen een dubbelbestemming waarde - archeologie en/of waarde cultuurhistorie. Dit betekent dat hier extra regels gelden of dat er vergunningen moeten worden aangevraagd indien men bepaalde werkzaamheden wil uitvoeren. Er wordt dan getoetst of de beschermde waarde in het geding is. Daarmee hoeft de dubbelbestemming geen beperkende factor te zijn. Omdat er wel een effect is, zijn deze locaties hiervoor normaal gewaardeerd met de score -1. Voor Locatie BOZ-6 zullen enkele woningen/bedrijven moeten verdwijnen omdat deze op het terrein van het hoogspanningsstation liggen. Omdat dit voor geen enkel andere zoeklocatie geldt, is dit zwaarwegende effect gewaardeerd met -2. (Subt)thema
Effect 2 2
Ruimtegebruik
3
2
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
/
/
/
/
0
-1
0
Grondgebruik
/
/
Bebouwing
0 0
Aandachtspunten m.b.t. bestemmingsplannen en planologische belemmeringen
Totaal Ruimtegebruik
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
/
/
Nvt
-1
-1
-1
Nvt
/
/
/
/
Nvt
0
0
0
0
0
-2
-1
0
-1
-1
-1
-2
Tabel 21: scoretabel, ruimtegebruik
4.12 Bereikbaarheid (techniek) en kosten Deze aspecten zijn niet ruimtelijk relevant en spelen daarom geen rol in het keuzeproces. Technische aspecten (gebruikte nettechniek) zijn voor TenneT, net als de kosten voor het project. Ze zijn wel door Witteveen en Bos onderzocht omdat ze in de opdracht van TenneT waren opgenomen. Voor TenneT zelf zijn deze aspecten natuurlijk wel van belang. Op basis van de haalbaarheidsonderzoeken heeft TenneT aangegeven dat alle locaties, met uitzondering van locatie BOZ-6, technisch haalbaar zijn. Voor locatie BOZ-5 geldt wel dat nu Schouwen Duiveland heeft gekozen voor optie SD-1, de maximum kabellengte van 30km tussen beide locaties wordt overschreden. Het geld waar TenneT uiteindelijk de projecten mee realiseert, komt deels uit de energiebelasting die een ieder betaalt bij de jaarafrekening van het betreffende energiebedrijf. Daarnaast is het voor hen ook belangrijk om te weten of er een “bovengrens” qua kosten wordt overschreden. TenneT heeft aangegeven dat dit voor de locaties BOZ 1 t/m 5 niet het geval is. Van Locatie BOZ-6 is dit niet bekend maar dit is wel verreweg de duurste optie. Enexis heeft aangegeven dat door de krappe ligging en de aanwezigheid van het Lange Water, Locatie BOZ-2 voor hen moeilijker bereikbaar is ten opzichte van de overige locaties. Dit brengt hogere aansluitkosten met zich mee. 16
4.13 Haalbaarheid tracé tussen twee zoeklocaties Het laatste onderzoeksaspect is een belangrijke. Hierbij staat de vraag centraal of vanaf alle zoeklocaties in Bergen op Zoom, de zoeklocaties in Schouwen Duiveland zijn te bereiken? Dit blijkt niet in alle gevallen zo te zijn. Met name Locatie BOZ-5 en 6 geven hierbij problemen. Dit komt doordat het tracé hier de door TenneT gehanteerde maximum kabellengte van 30km ruim overschreidt. Locatie BOZ-5 is alleen voor SD-3 en 6 bereikbaar. Locatie BOZ-6 ligt nog ongunstiger en is alleen voor SD-6 bereikbaar. Inmiddels heeft de gemeenteraad van Schouwen Duiveland een voorkeur uitgesproken voor locatie SD-1. Dit betekent dat locaties BOZ-5 en BOZ-6 nu sowieso afvallen aangezien SD-1 vanuit BOZ-5 onbereikbaar is binnen 30km. BOZ-6 kon deze locatie al niet bereiken. Dit zwaarwegende effect is tevens als no go beoordeeld en ontvangt daarom een -3 als score. Vanaf Locatie BOZ-4 zijn alle locaties op Schouwen Duiveland te bereiken op één na. Daarbij is ook nog de keuze voor het te nemen tracé beperkt. Dit heeft daarom een effect op de haalbaarheid. BOZ-04 kan SD-1 alleen bereiken via het traject zuid-zuid. Dit is afwijkend van de noordelijke locaties die SD-1 via het tracé zuid-midden kunnen bereiken. TenneT heeft aangegeven dat de kabellengte van het zuid-zuid trace tussen BOZ-4 en SD-1 kritiek is ten opzichte van het maximum van 30km.
Optimalisatie van het tracé moet hier wel gunstig verlopen en niet resulteren in een lengte boven de 30km. Een voorbeeld van optimalisatie is dat het tracé niet midden door een perceel gelegd kan worden maar er omheen moet. Dit resulteert in een langer tracé. Dit is een risico wat is gewaardeerd met een effect in de tabel. Het zelfde geldt voor de nabij gelegen locatie 4b. Beide locaties liggen ook ongunstiger ten opzichte van een verbinding met Tholen. De overige locaties zijn zeer gunstig gelegen. Alle tracékeuzes zijn mogelijk en ook de kabellengte is binnen de maximale normen. Bijkomend voordeel van de noordelijk gelegen locaties is de ligging ten opzichte van Tholen, tegenover het bedrijventerrein. Bovendien blijven ze ruim binnen de maximale kabellengte waardoor optimalisatie van het tracé geen risico vormt. Bereikbaarheid heeft voor de locaties BOZ-1, 2 en 3 daarom geen negatief maar eerder een positief effect. Dit leidt tot de volgende scoretabel. (Subt)thema
Effect
Criterium
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
0
0
0
-1
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
-3
-3
Tracé tussen twee zoeklocaties SD
3
Haalbaarheid
-1
Tabel 22: scoretabel, bereikbaarheid
17
5
Het ruimtelijk afwegingskader: de wegingsfactoren
5.1 Totaalscores per onderdeel Tabel 23 bevat de totaalscores per onderdeel van het ruimtelijk kader. Dit geeft een eerste indicatie hoe de verschillende zoeklocaties zich tot elkaar verhouden. Hieruit blijkt dat locaties BOZ-1 t/m 4 zeer gelijkwaardig scoren. Daarnaast scoren ze overtuigend beter dan de andere zoeklocaties. Hierbij vallen vooral locaties BOZ-4b en 6 in negatieve zin op. Deze hebben namelijk op meerdere onderdelen een no go kwalificatie gekregen. Dit betekent dat, naast dat ze slecht scoren, ze hoogstwaarschijnlijk ook niet vergunbaar zijn. Om deze reden vallen beide locaties bij voorbaat af. Ook locatie BOZ-5 heeft een no go ontvangen voor het onderdeel bereikbaarheid omdat dat de lengte van de kabelverbinding met de voorkeurslocatie op Schouwen Duiveland SD-1 meer dan 30km bedraagt. Toch valt deze locatie niet bij voorbaat af omdat het hier een technisch- en niet een ruimtelijk aspect betreft. De kabellengte is een technisch uitgangspunt van TenneT zelf. Het zegt zeker iets over de haalbaarheid van de locatie maar in een ruimtelijke afweging zorgt dit niet voor een doorslaggevend effect. (Subt)thema
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
Natuur
0
0
0
-1
-4
-1
Nvt
Geluid
0
0
-2
-1
-1
-2
-3
EM-velden
0
0
0
0
0
0
-3
Landschap
-3
-2
-2
-2
-2
-2
Nvt
Recreatie
-1
-1
-1
0
0
-1
Nvt
Cultuurhistorie
-1
0
-1
0
0
-1
Nvt
Archeologie
0
0
0
0
-1
0
Nvt
Aardkunde
0
0
0
0
0
0
Nvt
Veiligheid
0
0
0
-1
-3
-1
-1
Water
-1
-1
0
0
0
0
Nvt
Bodem
0
0
0
0
0
0
Nvt
infrastructuur
0
-2
0
0
0
0
-1
Ruimtegebruik
0
-1
0
-1
-1
-1
-2
Bereikbaarheid
0
0
0
-1
-1
-3
-3
Subtotaal
-6
-7
-6
-7
-13
-12
-13
Tabel 23: Subtotaalscores
5.2 De wegingsfactoren Niet elk onderdeel van het ruimtelijk afwegingskader is even belangrijk in het keuzeproces. Dit blijkt ondere andere uit de gevoerde omgevingsdialogen. Daarin komt het onderdeel landschappelijke impact steeds als belangrijkste naar voren. Ook de onderdelen geluid, EM-velden, natuur en cultuurhistorie (Brabantse Wal) zijn in de dialogen veel aan bod gekomen. Bij het bepalen van de wegingsfactoren is rekening gehouden met het omgevingsbeeld. Tegelijkertijd is ook gekeken in welke mate een onderdeel bijdraagt aan het criterium van een goede ruimtelijke ordening en het algemeen belang. Duidelijk is dat de hinder die nabijgelegen woningen en/of buurtschappen ondervinden en impact die het hoogspanningsstation en de benodigde masten hebben op het landschap, zwaar mee moet wegen in de eindscore. Deze lokale aspecten hebben het meeste een onomkeerbare invloed. Om die reden is aan landschap en geluid de hoogste wegingsfactor 3 toegekend. De gevolgen voor natuurgebieden dienen ook meer mee te wegen, vanwege de status die het aspect heeft in de europese en nationale en provinciale regelgeving. Het zelfde geldt ook voor het aspect cultuurhistorie. Naast dat de Brabantse Wal een uniek cultuurhistorisch landschappelijk element is wat kenmerkend is voor de gemeente Bergen op Zoom, heeft ook de zeekleipolder als cultuurhistorisch landschap, waarde.
Dit laatste is onder andere vastgelegd in de provinciale- en gemeentelijk regelgeving. Het laatste aspect wat meer aandacht verdient zijn de electromagnetische velden (EMvelden) die het station en het verbindingstracé genereren. Uit de onderzoeken blijkt dat er binnen de EM-veldzone 18
geen gevoelige objecten zijn gelegen. Toch is het een belangrijk hinder aspect wat meer weging verdient. Gelet op het voorgaande is aan de onderdelen natuur, cultuurhistorie en EM-velden de wegingsfactor 2 toegekend. De overige onderdelen zijn in mindere mate van belang voor het keuzeproces. De impact van deze aspecten zijn later zeker van belang in het kader van het opstellen van een bestemmingsplan/omgevingsplan en moeten dan goed onderzocht worden. Ze spelen echter in het keuzeproces naar de voorkeurslocatie voor het hoogspannigsstation een mindere rol. Daarom hebben ze de wegingsfactor 1 ontvangen. In tabel 24 zijn alle wegingsfactoren per onderdeel weergegeven. Vervolgens zijn in tabel 25 de wegingsfactoren vermenigvuldigd met de scores. Natuur
Geluid
EMvelden
Landschap
Recreatie
2
3
2
3
1
CultuurArcheologie Aardkunde Veiligheid historie 2
1
1
1
Water
Bodem
1
1
infraRuimte- Bereikstructuur gebruik baarheid 1
1
1
Tabel 24: de wegingsfactoren (Subt)thema
Wegingsfactor
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-5
Natuur
2
0
0
0
-2
-2
Geluid
3
0
0
-6
-3
-6
EM-velden
2
0
0
0
0
0
Landschap
3
-9
-6
-6
-6
-6
Recreatie
1
-1
-1
-1
0
-1
Cultuurhistorie
2
-2
0
-2
0
-2
Archeologie
1
0
0
0
0
0
Aardkunde
1
0
0
0
0
0
Veiligheid
1
0
0
0
-1
-1
Water
1
-1
-1
0
0
0
Bodem
1
0
0
0
0
0
infrastructuur
1
0
-2
0
0
0
Ruimtegebruik
1
0
-1
0
-1
-1
Bereikbaarheid
1
0
0
0
-1
-3
-13
-11
-15
-14
-22
Subtotaal
Tabel 25: Totaalscores na toepassing van de wegingsfactor
5.3
Interpretatie van de eindscores
In tabel 26 zijn de eindscores per locatie weergegeven. De tabel laat een duidelijke winaar zien, BOZ-2. Op enige afstand gevolgd door BOZ-1. Het verschil in score tussen BOZ-1, 4 en 3 is klein. De meest negatief scorende locatie is BOZ-5. (Subt)thema Subtotaal
BOZ-1 -13
BOZ-2 -11
BOZ-3 -15
BOZ-4 -14
BOZ-5 -22
Tabel 26: eindscores per kanshebbende locatie
Kijkend naar tabel 25 tekent zich in algemene zin een duidelijk beeld af: het grootste onderscheid wordt gemaakt op de beleving van de landschappelijke- en cultuurhistorische waarden en de nabijheid van woningen. De landschappelijke- en cultuurhistorische waarden vertalen zich vooral in de aanwezigheid van de steilhang van de Brabantse Wal, het plaatsen van extra hoogspanningsmasten en het open karakter van de polder. De nabijheid van woningen komt in de onderzoeken en dus in de scores vooral naar voren bij het aspect geluid. Verder valt op 19
dat de onderdelen EM-velden, archeologie, aardkunde en bodem, in het geheel niet bijdragen aan de eindscore. Alle waarden zijn hier 0. Verder is het van belang om te vermelden dat het onderdeel bereikbaarheid wel bijdraagt aan de eindscore maar niet bepalend is voor uitkomst van de best scorende locatie. Ook als dit onderdeel wordt weggelaten, komt BOZ-2 nog steeds als best scorend naar voren. Het belangrijkste effect van het weglaten van het onderdeel bereikbaarheid is dat locaties BOZ-1 en 4 gelijk scoren en samen op de nummer twee positie innnemen. De overige onderdelen dragen in mindere mate bij aan de eindscore. Inzoomend op de locaties valt het volgende op. Voor locatie BOZ-5 zijn het vooral de negatieve scores op geluid, landschap en bereikbaarheid die het eindtotaal bepalen. Verder valt op basis van tabel 27 op dat de locatie op veel onderdelen scoort, namelijk zeven van de veertien. Hierdoor is de zoeklocatie terecht de meest negatief scorende locatie van de vijf. Bij BOZ-3 wordt de invloed op het eindtotaal bepaald door twee onderdelen. Dit zijn geluid en landschap, die beide zes punten scoren. Dat zijn twaalf punten op een totaal van vijftien. Het is hierdoor de op één na slechtst scorende locatie. Hierna volgt BOZ-4. BOZ-4 scoort na BOZ-5 op de meeste onderdelen (zes). Op het onderdeel landschap krijgt hij zes minpunten en op geluid drie.
Voor de rest sprokkelt hij op de overige onderdelen zijn punten bij elkaar. Het is een gemiddelde locatie die geen extreme scores laat zien. BOZ-01 heeft één onderdeel wat de score domineert, landschap. Hier scoort de locatie negen minpunten. Verder is opvallend dat er maar op vier onderdelen wordt gescoord. Dit geeft aan dat de negatieve effecten op het landschap de overwegende reden zijn dat de locatie niet als best scorende optie naar voren is gekomen. BOZ-2 scoort op vijf onderdelen waarvan landschap, met zes minpunten, het grootste aandeel heeft. De overige onderdelen scoren met één of twee minpunten minimaal. Dit is de reden dat locatie BOZ-2 uiteindelijk het beste scoort van alle locaties. Onderwerp
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-5
Eindscores
-13
-11
-15
-14
-22
Aantal onderelen waarop scores zjn toegekend (van de 14 onderdeleen in totaal)
4
5
4
6
7
Natuur Geluid
X
X
X
X
X
X
X
EM-velden Landschap
X
X
X
Recreatie
X
X
X
Cultuurhistorie
X
X
X
Archeologie Aardkunde Veiligheid Water
X
X
X
X
X
X
X
X
Bodem infrastructuur
X
Ruimtegebruik
X
Bereikbaarheid
Tabel 27: Aantal onderelen waarop scores zjn toegekend per locatie
20
6
Eindconclusie
Kijkend naar de resultaten is er maar één echte conclusie mogelijk. BOZ-2 is de meest logische keuze als locatie voor het nieuwe hoogspanningsstation. Aandachtspunt bij BOZ-2 is wel de ligging bovenop de Noorderkreekweg. Vermoedelijk zal de ligging van deze weg veranderen. Dit aspect dient in het vervolg van de omgevingsdialoog, waarbij de landschappelijke inpassing aan de orde komt, te worden meegenomen. Mocht de locatie BOZ-2 om één of andere reden tijdens het planvormingsproces toch niet haalbaar blijken, dan kan gekeken worden naar de alternatieven BOZ-1 en BOZ-4. Deze twee alternatieven ontlopen elkaar in score nauwelijks. Locatie BOZ-1 heeft een lichte voorkeur boven locatie BOZ-4 gezien het kleine scorevoordeel. BOZ-4 laat in vergelijking met BOZ-1 wel gemiddeldere scores zien. Omdat BOZ-4 echter op meer onderdelen scoort dan BOZ-1, is de eindscore van BOZ4 net een punt negatiever dan die van BOZ-1. De andere locaties zijn geen echte opties om wisselende redenen. Locatie BOZ-3 heeft twee onderdelen van de vier (geluid en landschap) die de score enorm beïnvloeden. De combinatie van deze twee factoren, zorgen ervoor dat de locatie geen echt alternatief is. Locatie BOZ-5 is zoals eerder gezegd een terechte afvaller omdat deze op vele onderdelen zeer negatief scoort. Dan blijven de locaties over die op meerdere onderdelen complicaties kennen in relatie tot de haalbaarheid.
Voor locatie 4b zijn dat de ligging in NNB gebied en de 245 meter zone rondom Windpark Halsteren. Voor locatie 6 zijn dat de vele woningen die binnen de 500 meter richtafstand (geluid) en binnen de 40 meter zone (EM-velden) liggen. Daarnaast spelen er bij locatie 6 nog een aantal andere complicaties zoals de overschrijding van de maximale kabellengte en het gebrek aan ruimte voor landschappelijke inpassing. Deze twee locaties zijn realistisch gezien geen haalbare locaties. Dit resulteert uiteindelijk in de prioritering van de zoeklocaties zoals weergegeven in tabel 28. Voor de volledigheid zijn ook locaties BOZ-4b en 6 meegenomen. (Subt)thema
BOZ-1
BOZ-2
BOZ-3
BOZ-4
BOZ-4b
BOZ-5
BOZ-6
2
1
4
3
6
5
7
Prioritering van de locaties
Tabel 28: prioritering van de locaties
21
Bijlage 1: Beoordelingskader projectboek
22
88
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
Tabel 2.3 | Beoordelingskader haalbaarheidsstudie Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom Omgeving