CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3j. Poortgebied 2022 Bijlagen Toelichting bijlage 9 Verkennend natuuronderzoek.

Beeldvorming 6 oktober 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Ontwerpbestemmingsplan Poortgebied Bergsche Heide 2022 RMD22-002014.968 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Een oriënterend onderzoek in het kader van de wet- en regelgeving voor natuur

Verantwoording Titel: Onderwerp: Projectnummer: Klant: Referentienummer: Versie:

Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide 51002190 Port of Bergen op Zoom B.V Text.

D1.0

Datum:

23-03-2022

Auteur: E-mailadres:

Luca Prins luca.prins@sweco.nl

Gecontroleerd door: Paraaf gecontroleerd:

Maikell Verkade

Vrijgegeven door: Paraaf vrijgegeven:

Maarten Mouissie

Document referentie:

c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

2/60

Inhoudsopgave Samenvatting ..................................................................................................................................................... 5 1. 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding ................................................................................................................................................... 8 Aanleiding ................................................................................................................................................ 8 Kader van het onderzoek ........................................................................................................................ 8 Ligging plangebied .................................................................................................................................. 9 Voorgenomen activiteiten ......................................................................................................................10

2. 2.1 2.2 2.3 2.4

Wet natuurbescherming: Natura 2000-gebieden ..................................................................................14 Toetsingskader ......................................................................................................................................14 Inventarisatie .........................................................................................................................................14 Analyse van de mogelijke effecten ........................................................................................................16 Conclusie analyse van mogelijke effecten ............................................................................................16

3. 3.1 3.2

Wet natuurbescherming: soortenbescherming .....................................................................................18 Toetsingskader ......................................................................................................................................18 Methode .................................................................................................................................................20

4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9

Deelgebied I: Poortgebied .....................................................................................................................25 Voorkomende ecotopen .......................................................................................................................25 Vogels ....................................................................................................................................................26 Planten ..................................................................................................................................................29 Vleermuizen ...........................................................................................................................................29 Overige zoogdieren ...............................................................................................................................33 Amfibieën en reptielen ...........................................................................................................................35 Vissen ....................................................................................................................................................39 Ongewervelden .....................................................................................................................................40 Zorgplicht

...............................................................................................................................................40

5. 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9

Deelgebied II. Compensatiegebieden ...................................................................................................41 Voorkomende ecotopen ........................................................................................................................41 Vogels ....................................................................................................................................................44 Planten ..................................................................................................................................................45 Vleermuizen ...........................................................................................................................................45 Overige zoogdieren ...............................................................................................................................45 Amfibieën en reptielen ...........................................................................................................................46 Vissen ....................................................................................................................................................46 Ongewervelden .....................................................................................................................................47 Zorgplicht

...............................................................................................................................................47

6. 6.1 6.2 6.3

Wet natuurbescherming: Houtopstanden ..............................................................................................48 Toetsingskader ......................................................................................................................................48 Inventarisatie .........................................................................................................................................49 Conclusie ...............................................................................................................................................49

7. 7.1 7.2 7.3 7.4

Natuurbeleidskaders..............................................................................................................................50 Toetsingskader ......................................................................................................................................50 Natuurnetwerk Brabant .........................................................................................................................50 Gebieden buiten het NNN .....................................................................................................................52 Gemeentelijk beleid ...............................................................................................................................54

8. 8.1 8.2

Conclusies .............................................................................................................................................55 Wet natuurbescherming ........................................................................................................................55 Natuurbeleidskaders..............................................................................................................................58

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: sweco.projectId Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

3/60

Referenties ......................................................................................................................................................59

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: sweco.projectId Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

4/60

Samenvatting In onderstaande tabel is een samenvatting weergegeven van conclusies, voortkomend uit het verkennend natuuronderzoek. Wet natuurbescherming: gebiedsbescherming

Effecten

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

Natura 2000-gebieden

Toename stikstofdepositie

Passende beoordeling (uitgevoerd)

In- en extern salderen

Effecten

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

Jaarrond beschermde nesten

Geen

Geen

Zorgplicht1

Algemene broedvogels

Mogelijk verstoring broedvogels

Geen

Planten

Geen

Geen

Broedvogelcontrole bij werkzaamheden binnen het broedseizoen (15 maart – 15 augustus) Geen

Vleermuizen

Mogelijk verstoring vliegroute, mogelijk aanwezige verblijfplaatsen

Aanvullend onderzoek naar verblijfplaatsen, foerageergebied en vliegroute

Mogelijk is een ontheffing nodig, afhankelijk van resultaten

Grondgebonden zoogdieren

Mogelijk verstoring/vernietiging leefgebied marterachtigen (hermelijn, wezel, bunzing, steenmarter en boommarter)

Aanvullend onderzoek functie plangebied marterachtigen

Mogelijk is een ontheffing nodig, afhankelijk van resultaten

Amfibieën en reptielen

Mogelijk venietiging overwinteringshabitat poelkikker, rugstreeppad en Alpenwatersalamander.

Aanvullend onderzoek levendbarende hagedis

Werken buiten kwetsbare periode amfibieën (d.w.z buiten oktober t/m april). Indien niet mogelijk is een ontheffing noodzakelijk.

Wet natuurbescherming: soortbescherming

Aanvragen Wnb-vergunning

Poortgebied Vogels

Geen verlichting toepassen in april t/m oktober, tussen zonsondergang en zonsopgang tijdens aanlegfase. Tijdens gebruiksfase verstrooiing tegengaan.

1 De zorgplicht houdt in dat mogelijke nadelige gevolgen voor planten en dieren, voor zover redelijkerwijs

mogelijk, vermeden moeten worden. Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

5/60

Aantasting leefgebied levendbarende hagedis

Maatregelen treffen om te voorkomen dat rugstreeppadden naar het plangebied toe zullen trekken tijdens werkzaamheden. Schermen plaatsen rondom werkgebied. Mogelijk is een ontheffing noodzakelijk m.b.t. levendbarende hagedis

Vissen

Geen

Geen

Zorgplicht

Ongewervelden

Geen

Geen

Zorgplicht

Wet natuurbescherming: soortbescherming

Effecten

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

Jaarrond beschermde nesten

Geen

Geen

Zorgplicht

Algemene broedvogels

Mogelijk verstoring broedvogels

Geen

Planten

Geen

Geen

Broedvogelcontrole bij werkzaamheden binnen het broedseizoen (15 maart – 15 augustus) of werken buiten broedseizoen Geen

Vleermuizen

Geen

Geen

Geen verlichting toepassen (tijdens aanlegfase en gebruiksfase)

Grondgebonden zoogdieren

Geen

Geen

Zorgplicht

Amfibieën en reptielen

Geen

Geen

Werkzaamheden uitvoeren in minst kwetsbare periode (tussen oktober, november, december).

Vissen

Geen

Geen

Werkzaamheden uitvoeren in minst kwetsbare periode (tussen oktober, november, december).

Ongewervelden

Geen

Geen

Zorgplicht

Wet natuurbescherming: soortbescherming

Effecten

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

Jaarrond beschermde nesten

Geen

Geen

Zorgplicht

Algemene broedvogels

Mogelijk verstoring broedvogels

Geen

Planten

Geen

Geen

Broedvogelcontrole bij werkzaamheden binnen het broedseizoen (15 maart – 15 augustus) of werken buiten broedseizoen Geen

Vleermuizen

Geen

Geen

Geen verlichting toepassen (tijdens aanlegfase en gebruiksfase)

Grondgebonden zoogdieren

Geen

Geen

Zorgplicht

Compensatiegebied A Vogels

Compensatiegebied B Vogels

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

6/60

Amfibieën en reptielen

Geen

Geen

Werkzaamheden uitvoeren in minst kwetsbare periode (tussen oktober, november, december).

Vissen

Geen

Geen

Werkzaamheden uitvoeren in minst kwetsbare periode (tussen oktober, november, december).

Ongewervelden

Geen

Geen

Zorgplicht

Wet natuurbescherming: Houtopstanden

Effecten

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

Houtopstanden

Verwijdering bomen

n.v.t

Melden kap en herplantingsplicht (uitvoering binnen 3 jaar)

Natuurbeleidskaders

Effecten

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

Natuurnetwerk Brabant

Aantasting NNB

n.v.t.

Opstellen saldobenadering

Groenblauwe mantel

Aantasting groenblauwe mantel

n.v.t

n.v.t

Gemeentelijk beleid

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

7/60

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Port of Bergen op Zoom B.V. is voornemens om het Poortgebied Bergsche Heide te herontwikkelen om een kwaliteitsimpuls aan het gebied te geven. De ontwikkeling van het Poortgebied Bergsche Heide heeft betrekking op de omvorming en opwaardering van het bestaande recreatiepark (Vredenburg), die in de huidige situatie een verrommelde uitstraling kent. Met de plannen gaat de locatie functioneren als ‘recreatieve poort’ van de Brabantse Wal. Daarvoor worden binnen het terrein van het recreatiepark twee concrete ontwikkelingen uitgevoerd: de realisatie van het ‘Poortgebied’ naar het Landschapspark Bergsche Heide en de realisatie van de nieuwe ontsluitingsroute door het Landschapspark inclusief parkeervoorziening. Tevens zullen twee natuurcompensatiegebieden worden ontwikkeld om te compenseren voor het door de plannen aangetaste NNB. In het verleden is ecologisch onderzoek uitgevoerd op verschillende deellocaties binnen het plangebied. Om inzichtelijk te maken of de kans bestaat dat binnen het gehele plangebied beschermde plan- of diersoorten of beschermde gebieden in het geding zijn, is dit verkennende natuuronderzoek uitgevoerd.

1.2 Kader van het onderzoek Projecten of handelingen dienen te worden getoetst aan de wet- en regelgeving voor natuur. De natuurbescherming in Nederland bestaat uit de volgende kaders:

• Wet natuurbescherming:  Natura 2000-gebieden  Soorten  Houtopstanden • Provinciaal beleid  Natuurnetwerk Brabant (NNB)  Gebieden buiten het NNB (zoals Groenblauwe mantel) • Gemeentelijk beleid Het verkennend onderzoek is erop gericht om verder inzicht te krijgen in de mogelijke effecten op beschermde natuurwaarden in en om het plangebied en de mogelijke vervolgstappen die moeten worden genomen met betrekking tot aanvullend veldonderzoek, nader effectonderzoek en nadere procedures. Het verkennend onderzoek is de eerste stap in de procedure. Afhankelijk van het Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

8/60

resultaat moeten de navolgende stappen al dan niet worden doorlopen. In dit verkennend onderzoek heeft toetsing plaatsgevonden op beschermde Natura 2000-gebieden, beschermde soorten, houtopstanden en op de natuurbeleidskaders.

1.3 Ligging plangebied Het plangebied bevindt zich in Bergen op Zoom in de provincie Noord-Brabant. Het plangebied bevindt zich ten noordoosten van het centrum van Bergen op Zoom (Figuur 1 Ligging plangebied (rood omlijnd Bergsche Heide en groen omlijnd compensatiegebieden).Figuur 1). Binnen het plangebied zullen verschillende ontwikkelingen plaatsvinden, namelijk de ontwikkeling van het poortgebied in het westen van het plangebied en de realisatie van de ontsluitingsweg. De twee compensatiegebieden bevinden zich ten noorden en noordwesten van het plangebied en zijn beide langs de Kraggeloop gelegen.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

9/60

Figuur 1 Ligging plangebied (rood omlijnd Bergsche Heide en groen omlijnd compensatiegebieden).

1.4 Voorgenomen activiteiten Niet alleen het Poortgebied en de ontsluitingsweg met parkeervoorziening, maar het gehele terrein van het bestaande recreatiepark, worden in het bestemmingsplan meegenomen. Het voormalige campingterrein wordt getransformeerd tot een camping van deze tijd met 150 recreatiewoningen en 65 chalets/stacaravans. Een 6-tal recreatieve boomhutten en een natuurspeelbos gaan deel uitmaken van de bedrijfsvoering van het nabijgelegen horecabedrijf Brasserie de Berk. Verder vinden er op dit moment geen structurele planologische wijzigingen plaats op het recreatieve deel. Een eventuele uitbreiding en herstructurering van dit recreatiegebied is reeds in bestemmingsplannen juridisch verankerd. Hoe dit recreatiegebied in de toekomst wordt ingericht is nog onbekend. Tot slot wordt met de plannen op 2 locaties geïnvesteerd in natuur- en landschapsontwikkeling in het beekdal van Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

10/60

de Kraggeloop, ten noorden en ten oosten van het landschapspark; op beide locaties worden gronden met agrarisch gebruik omgevormd tot natuur. De toekomstige inrichting van het gehele gebied is weergegeven in figuur 2.

Figuur 2

Toekomstige inrichting plangebied

Het poortgebied krijgt een directe ontsluiting op de A4 en voorziet in een hotel, een energyhub en twee horecavestigingen (Figuur 3).

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

11/60

Figuur 3

Ontwikkeling poortgebied

Het natuurspeelbos gaat deel uitmaken van de bedrijfsvoering van het horecabedrijf Brasserie de Berk. Het gaat om een natuurlijke speeltuin, zonder bijvoorbeeld schommels en klimrekken, geschikt voor bouwen van boomhutten en bruggetjes en daarmee vergelijkbare natuurlijke spelactiviteiten in een bos. De verouderde camping binnen het plangebied is gesaneerd en wordt getransformeerd tot een camping van deze tijd met 150 recreatiewoningen, 65 chalets/stacaravans en 6 boomhutten. Bij de camping zijn ook - bij de camping behorende - centrale voorzieningen toegestaan. Gedacht moet worden aan: receptie, kantine, verblijfsruimten, sanitaire voorzieningen als ook restaurant, verhuurorganisatie dagrecreatie en een inpandig zwembad. Tevens zullen er twee compensatiegebieden (Figuur 4) en een ecologische verbindingszone worden gerealiseerd (Figuur 5). De twee compensatiegebieden bevinden zich langs de Kraggeloop en hebben momenteel een agrarische functie. Eén van de compensatiegebieden (gebied A) zal worden ingericht als loofbos. Het tweede compensatiegebied (gebied B) zal worden ingericht als zoom-mantel, waarbij een natuurvriendelijke oever zal worden gerealiseerd langs de aanwezige Kraggeloop.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

12/60

A

B

Figuur 4.

Plangebied met compensatiegebieden A & B.

Binnen de compensatiegebieden zal een biotoop worden gecreëerd dat voor meer soorten flora en fauna geschikt is dan het huidige NNB (droog productiebos). De uitwerking van compensatiegebied A is beschreven in het goedgekeurde compensatieplan (Moret, 2018). In de oplegnotitie van dit compensatieplan (Prins, 2022) is tevens de realisatie van compensatieplan B uitgewerkt. De ecologische verbindingszone welke binnen het plangebied zal worden gerealiseerd zal een breedte hebben van 15 meter en zodoende de natuurgebieden in de omgeving met elkaar verbinden.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

13/60

2. Wet natuurbescherming: Natura 2000-gebieden 2.1 Toetsingskader Bescherming van Natura 2000-gebieden vindt plaats op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb). Onder Natura 2000-gebieden vallen de gebieden die op grond van de Europese Vogelrichtlijn en/of Habitatrichtlijn zijn aangewezen. De essentie van het beschermingsregime voor deze gebieden is dat de duurzame instandhouding van soorten en habitats binnen de Europese Unie wordt gewaarborgd. Daarbij zijn instandhoudings-doelstellingen geformuleerd voor natuurlijke habitats en/of soorten. Dit kunnen behoudsdoelstellingen zijn voor habitats en leefgebieden van soorten die zich al op het gewenste niveau (kwalitatief en kwantitatief) bevinden of uitbreidings- respectievelijk verbeterdoelstellingen voor habitats en leefgebieden van soorten die zich nog niet op het gewenste niveau bevinden. Om dit toetsbaar te maken, kent de Wet natuurbescherming een goedkeuringsvereiste voor plannen die significante gevolgen voor de betreffende gebieden zouden kunnen hebben (artikel 2.7, eerste lid, Wnb) en een vergunningsplicht voor projecten en andere handelingen die (significant) negatieve gevolgen voor de betreffende gebieden zouden kunnen hebben (artikel 2.7, tweede lid, Wnb).

De goedkeuring of de vergunning wordt alleen verleend wanneer voldoende zeker is dat de instandhoudings-doelstellingen voor het betreffende Natura 2000-gebied niet in het geding zijn. Wanneer significante gevolgen voor Natura 2000-gebieden op grond van een passende beoordeling niet kunnen worden uitgesloten, kan alleen goedkeuring aan het plan of een vergunning voor het project worden verleend, indien een ADC-toets met succes doorlopen kan worden (artikel 2.8, vierde lid, Wnb). Dat betekent dat het project een dwingende reden van groot openbaar belang kent, er geen alternatieven zijn met minder grote effecten op Natura 2000-gebieden en compenserende maatregelen worden getroffen. In de navolgende paragrafen is beoordeeld of er significante effecten kunnen optreden op Natura 2000-gebieden en zo ja, wat de benodigde vervolgstappen zijn.

2.2 Inventarisatie Voor de inventarisatie van Natura 2000-gebieden is gebruik gemaakt van de Natura 2000-kaart, zoals deze beschikbaar is via het Nationaal Georegister. Uit Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

14/60

deze gebiedendatabase blijkt dat het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied op een afstand van 825 meter ten zuiden van het plangebied is gelegen. Dit betreft het Natura 2000-gebied ’Brabantse Wal’ (Figuur 5). Dit gebied kent stikstofgevoelige habitattypen in de vorm van Droge heiden (H4030) en zwakgebufferde vennen (H3130). De ‘Brabantse Wal’ is tevens aangewezen voor de volgende habitatrichtlijnsoorten; Kamsalamander (H1166) en drijvende waterweegbree (H13831).

Figuur 6. Ligging plangebied (rood omcirkeld Bergsche Heide en groen omcirkeld compensatiegebieden) t.o.v. het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

15/60

2.3 Analyse van de mogelijke effecten Het plangebied ligt niet binnen de begrenzing van een Natura 2000-gebied. Het Natura 2000-gebied ‘Brabantse Wal’ ligt op een afstand van circa 825 meter van het plangebied. Licht, trillingen en geluid kunnen tot enkele honderden meters ver reiken. Effecten door externe werking zoals verstoring door geluid, licht, optische verstoring e.d. zijn dan ook – gezien de afstand tot de Natura 2000-gebieden – op voorhand uit te sluiten. Bij de uitvoering van de werkzaamheden zal mogelijk materieel ingezet worden dat gepaard kan gaan met stikstofemissie. Stikstofemissie kan optreden tijdens zowel de aanlegfase als de gebruiksfase. Deze emissie kan zich verplaatsen over grote afstand en zodoende resulteren in stikstofdeposities in het Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige habitattypen. Effecten door een al dan niet tijdelijke of permanente toename aan stikstofdepositie is niet op voorhand uit te sluiten. De Wet stikstofreductie en natuurverbetering voorziet per 1 juli 2021 in een partiële vrijstelling van de vergunningplicht voor stikstofemissies afkomstig van bouw- en sloopwerkzaamheden. De aanlegfase kan vanaf die datum buiten beschouwen gelaten worden voor de beoordeling van de vergunningplicht.

De vrijstelling geldt alleen voor tijdelijke stikstofemissies en niet voor structurele stikstofemissies in de gebruiksfase van het bouwwerk of werk, als gevolg van bijvoorbeeld bewoning, gebruik van een gebouw, of verkeer dat over een weg rijdt. Het plan voorziet in ontwikkelingen met betrekking tot reacreatie, wat een verkeersaantrekkende werking wat mogelijk tot een toename aan stikstofdepositie zal leiden in Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige habitats. Door Sweco is een AERIUS-berekening (Dekker, 2021) uitgevoerd om de mogelijke effecten van stikstofdepositie tijdens de gebruiksfase op Natura 2000gebieden vast te stellen en een notitie opgesteld. In de notitie is het volgende geconcludeerd: “Voor de gebruiksfase van de planontwikkeling Poortgebied Bergsche Heide is het effect op de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden berekend. In de berekening is gerekend met de verkeersgeneratie vanuit het plan, het netwerkeffect als gevolg van de nieuwe ontsluitingsweg, de omvorming van landbouwgrond naar natuur, en externe saldering met de emissierechten van een veehouderij. Uit de berekening blijkt dat er in de gebruiksfase geen toenames van de stikstofdepositie groter dan 0,00 mol/ha/jaar zijn berekend”.

2.4 Conclusie analyse van mogelijke effecten Effecten door externe werking zoals verstoring door geluid, licht, optische verstoring e.d. zijn vanwege de afstand van het plangebied tot het Natura 2000gebied op voorhand uit te sluiten. Uit de analyse blijkt dat er mogelijke effecten van stikstofdepositie kunnen optreden op Natura 20000-gebieden als gevolg van het voorgenomen plan. Voor de gebruiksfase van de planontwikkeling Poortgebied Bergsche Heide is het effect op de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden berekend. Uit de berekening blijkt dat er in de gebruiksfase – na zowel interne als externe Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

16/60

saldering – geen toenames van de stikstofdepositie groter dan 0,00 mol/ha/jaar zijn berekend. De toepassing van zowel intern en extern salderen als mitigerende maatregel leidt automatisch tot de verplichting om een Passende Beoordeling uit te voeren en een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming aan te vragen. Een passende beoordeling is opgesteld en een Wnb vergunning is aangevraagd op 2 maart 2022.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

17/60

3. Wet natuurbescherming: soortenbescherming 3.1 Toetsingskader In de Wet natuurbescherming is de soortenbescherming in Nederland geregeld. In de Wet natuurbescherming worden drie verschillende beschermingsregimes gehanteerd waaraan verschillende verbodsbepalingen zijn gekoppeld:

3.1.1

Soorten Vogelrichtlijn (artikel 3.1 e.v.)

• lid 1) Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende • • • •

vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen; lid 2) Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen; lid 3) Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben; lid 4) Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen; lid 5) Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

3.1.2

Soorten Habitatrichtlijn (artikel 3.5 e.v.)

• lid 1) Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in

• • • •

bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen; lid 2) Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren; lid 3) Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen; lid 4) Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen; lid 5) Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

18/60

3.1.3

Andere Soorten (artikel 3.10 e.v.)

• lid 1) Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden:  onderdeel a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen;  onderdeel b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of  onderdeel c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Voor Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijnsoorten geldt dat voortplantings- en rustplaatsen (inclusief functionele leefomgeving) van beschermde soorten niet opzettelijk verstoord of vernietigd mogen worden en dat exemplaren van beschermde soorten niet opzettelijk mogen worden gedood of verwond. In gebruik zijnde nesten van vogels zijn te allen tijde beschermd gedurende het broedseizoen. Van een aantal vogelsoorten geniet de vaste rust- en verblijfplaats een aanvullende jaarronde bescherming. Deze soorten worden genoemd in een beleidsdocument dat onder de Flora- en faunawet is opgesteld2. Ook onder Wet natuurbescherming is deze lijst van kracht, maar provincies hebben de mogelijkheid deze aan te passen.

Voor Andere beschermde soorten geldt dat voortplantingsplaatsen en rustplaatsen (inclusief functionele leefomgeving) van beschermde soorten niet (opzettelijk) vernietigd mogen worden en dat exemplaren van beschermde soorten niet (opzettelijk) mogen worden gedood of verwond. Verbodsbepalingen ten aanzien van de verstoring zijn niet van toepassing op deze soorten. Ten aanzien van de andere beschermde soorten geldt dat het bevoegd gezag (provincies c.q. ministerie van LNV) de vrijheid hebben om soorten binnen deze categorie vrij te stellen van de verbodsbepalingen uit artikel 3.10 Wet natuurbescherming. Met artikel 3.10 van de wet wordt het mogelijk gemaakt om die bescherming op te heffen om redenen die onder meer verband houden met de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied, bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw, bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer en/of bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. Met artikel 2.82 van de Omgevingsverordening NoordBrabant wordt een dergelijke vrijstelling gegeven.

De diersoorten waarop de vrijstelling ten behoeve van ruimtelijke ingrepen ziet, worden genoemd in tabel 1.

2 Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. 2009. Aangepaste lijst jaarrond beschermde vogelnesten

ontheffing Flora- en faunawet ruimtelijke ingreep (Dienst Regelingen, brief 26 augustus 2009, kenmerk ffw2009,corr.046) te downloaden van de website van het Ministerie van EL&I. Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

19/60

Tabel 1

Vrijgestelde soorten in Noord-Brabant (Provincie Noord-Brabant, 2020)

Zoogdieren Aardmuis Bosmuis Dwergmuis Dwergspitsmuis Egel Gewone bosspitsmuis Haas Huisspitsmuis Konijn Ondergrondse woelmuis Rosse woelmuis

Ree Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos Woelrat Wild zwijn Amfibieën Bastaardkikker Bruine kikker Gewone pad Kleine watersalamander Meerkikker

Voor beschermde soorten die niet zijn vrijgesteld en de voorgenomen activiteiten strijdig zijn met de bepalingen in de wet geldt een ontheffingsplicht. Deze kan alleen worden verleend, indien de gunstige staat van instandhouding niet in het geding is. Voor vogels geldt in afwijking hierop dat voor verstoring geen ontheffing nodig is, indien de gunstige staat van instandhouding niet in het geding is. Het is ook mogelijk om voor beide categorie soorten te werken volgens een goedgekeurde gedragscode die is afgestemd op de Wet natuurbescherming. Er is dan geen ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming nodig.

3.1.4

Zorgplicht (artikel 1.11)

Naast bovengenoemde verbodsartikelen bevat de Wnb een algemeen geldende zorgplicht. Deze zorgplicht is altijd van toepassing en geldt ook voor niet beschermde flora en fauna. • lid 1) Eenieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. • lid 2) De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: o onderdeel a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, o onderdeel b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of o onderdeel c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. • lid 3) Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.

3.2 Methode 3.2.1

Bronnenonderzoek

De inventarisatie betreft een onderzoek naar de actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten in het plangebied. Het bronnenonderzoek Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

20/60

heeft als doel een overzicht te verkrijgen van de beschikbare informatie met betrekking tot het voorkomen van beschermde soorten in het plangebied en omgeving. Hiervoor zijn de volgende bronnen gebruikt:

• Nationale Database Flora en Fauna (NDFF): periode 2016-2021; • NDFF Verspreidingsatlas (https://www.verspreidingsatlas.nl); • Voorgaande rapportages.

3.2.2

Voorgaande rapportages

Binnen het plangebied zijn verschillende verkennende en aanvullende onderzoeken uitgevoerd: Soortenbescherming • In 2015 is een quickscan (Spruijt, 2015a) uitgevoerd door AGEL adviseurs, met een focus op het poortgebied (Figuur 7a). In dit onderzoek werd geconcludeerd dat, naast de potentiële aanwezigheid van een potentieel essentiële vliegroute voor vleermuizen, geen beschermde soorten binnen het gebied werden verwacht. • In 2015 is tevens een quickscan uitgevoerd (Spruijt, 2015b) door AGEL adviseurs uitgevoerd voor het uitgebreide poortgebied en de ontsluitingsweg (Figuur 7b). Hieruit bleek dat de uitbreiding van het poortgebied en de locatie van de beoogde ontsluitingsweg gelegen zijn binnen de NNB (destijds EHS). Geconcludeerd werd dat de aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten en de aanwezigheid van een potentieel essentiële vliegroute niet kon worden uitgesloten. a

b

Figuur 7. Onderzoek gebied quickscans 2015 (bron: AGEL adviseurs)

• In 2015 is door Ekoza aanvullend onderzoek (Janse, 2015) uitgevoerd naar vleermuizen rondom Brasserie de Berk en het poortgebied zoals weergegeven in figuur 7a. • In 2018 is door Ekoza aanvullend onderzoek (Avé, 2018) verricht naar beschermde soorten binnen het poortgebied (met uitbreiding en ontsluitingsweg). Tijdens dit onderzoek zijn de aanwezige bomen

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

21/60

gecontroleerd op de aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten. Deze zijn niet aangetroffen. Binnen het onderzochte plangebied zijn tevens geen verblijfplaatsen of essentiële vliegroutes van vleermuizen vastgesteld. Wel is vastgesteld dat vleermuizen het gebied gebruiken om te foerageren maar het betreft hier geen essentieel foerageergebied.

Figuur 8 onderzochte locaties (in rood) tijdens het onderzoek naar vleermuizen in 2019.

• Tevens heeft aanvullend onderzoek (Jong de, 2019), uitgevoerd door Anteagroup plaatsgevonden in 2019. Dit onderzoek naar jaarrond beschermde nesten, vleermuizen, amfibieën en de eekhoorn heeft plaatsgevonden rondom Brasserie De Berk en het naastgelegen bos waar de parkeervoorzieningen zullen worden gerealiseerd (Figuur 9). Uit dit onderzoek is gebleken dat de aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten, verblijfplaatsen van vleermuizen en de eekhoorn binnen het plangebied zijn uitgesloten, omdat er tijdens het aanvullend onderzoek geen sporen of verblijfplaatsen van deze soorten zijn aangetroffen. Tijdens het onderzoek zijn de rugstreeppad en de poelkikker in het water rondom Brasserie De Berk waargenomen. Dit deel van het onderzoekgebied valt buiten het huidige plangebied.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

22/60

Figuur 9. Onderzoeksgebied aanvullend onderzoek 2019 (bron: Antea groep).

Natura 2000-gebieden •

In 2018 is het plan van het Poortgebied op effecten op het nabijgelegen Natura 2000-gebied getoetst (Schellingen & Artz, 2018). Uit deze toetsing bleek dat de plannen niet tot mogelijk negatieve effecten, naast stikstofdepositie, op Natura 2000-gebieden zal hebben. Uit de stikstofberekeningen is gebleken dat mogelijk negatieve effecten op stikstofgevoelige instandhoudingsdoelen binnen de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden Brabantse Wal en Kalmthoutse Heide zijn uit te sluiten.

Gebiedsbescherming •

3.2.3

Een compensatieplan (Moret, 2018) is door AGEL-adviseurs in 2018 opgesteld waarbij het gehele Poortgebied Bergsche Heide is meegenomen. Dit plan voorziet in de compensatie van het aangetaste NNB binnen het plangebied. Binnen dit compensatieplan is het een compensatiegebied ten noorden van het plangebied aangewezen langs de Kraggeloop.

Habitatgeschiktheidsbeoordeling

Op basis van een oriënterend veldbezoek is de geschiktheid van biotopen voor beschermde soorten beoordeeld. Deze beoordeling brengt samen met het bronnenonderzoek de beschermde soorten(groepen) in beeld die in het plangebied (kunnen) voorkomen. Het veldbezoek heeft plaats gevonden op 19 november 2021 en is uitgevoerd door een ecoloog van Sweco. Analyse en toetsing van mogelijke effecten Op basis van het bronnenonderzoek en de habitatgeschiktheidsbeoordeling wordt een inschatting gemaakt in hoeverre de te verwachten soort(groepen)en Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

23/60

en/of het geschikte biotoop beïnvloed kunnen worden door de voorgenomen activiteit. Op basis van deze analyse wordt geconcludeerd voor welke soort(groepen) er nader (veld)onderzoek en eventueel ontheffingsplicht in kader van Wet natuurbescherming van toepassing is. Het onderzoek beperkt zich tot op grond van de Wnb beschermde planten- en diersoorten. Niet-beschermde Rode lijstsoorten die in het plangebied (kunnen) voorkomen zoals diverse soorten paddenstoelen en vaatplanten worden niet in het onderzoek betrokken omdat deze soorten niet relevant zijn voor toetsing aan de Wet natuurbescherming. De geschiktheid van de biotopen is los beoordeeld voor het poortgebied en de compensatiegebieden.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

24/60

4. Deelgebied I: Poortgebied 4.1 Voorkomende ecotopen Het plangebied omvat verschillende ecotopen. Op de locatie waar het parkeerterrein en het speelbos gerealiseerd zullen worden is naaldbos (voornamelijk grove den) aanwezig (Figuur 10a). Ook de nieuwe ontsluitingsweg zal dit naaldbos doorkruisen alsmede het westelijker gelegen loofbos (Figuur 10b). Het loofbos (voornamelijk eik en esdoorn) is binnen Poortgebied Bergsche Heide aanwezig vanaf de locatie van de camping tot de Randweg oost. De locatie van het poortgebied grenst aan een gevarieerd bos bestaande uit hoge bomen zoals zomereik, grove den en enkele berken. Het plangebied tussen het bos is begroeid met brem, Amerikaanse vogelkers en diverse grassen (Figuur 10c). Op het terrein van de camping is vervallen bebouwing aanwezig (Figuur 10d).

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

25/60

a

b

c

d

Figuur 10. Impressie plangebied.

4.2 Vogels 4.2.1

Jaarrond beschermde nesten

Uit gegevens van de NDFF blijkt dat in de omgeving van het plangebied de volgende vogelsoorten voorkomen met jaarrond beschermde nest- en rustplaatsen; bosuil, buizerd, havik, kerkuil, ransuil, torenvalk, wespendief, zwarte specht. In eerder uitgevoerd aanvullend onderzoek (Avé, 2018) door Ekoza, zijn in de bomen binnen het plangebied geen jaarrond beschermde nesten aangetroffen en geen nestindicerende waarnemingen gedaan met vogels met jaarrond beschermde nesten. Dit onderzoek is wegens de uitvoeringsdatum niet meer houdbaar. In een tweede aanvullend onderzoek in 2019 (Jong de, 2019) is geen aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten in het plangebied vastgesteld. Uit deze onderzoeken is gebleken dat het plangebied geen essentieel foerageergebied betreft. Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

26/60

Opgemerkt wordt dat dit onderzoek alleen is uitgevoerd rondom Brasserie De Berk en is daarom niet volledig plandekkend is.

Figuur 11. Geschikt habitat jaarond beschermde nesten omgeving plangebied.

Omdat het plangebied geschikt broedhabitat biedt voor vogels met jaarrond beschermde vaste rust- en verblijfplaatsen, is tijdens het veldbezoek extra aandacht geschonken aan de inspectie van bomen. De bomen binnen het plangebied zijn visueel geïnspecteerd. Er zijn gedurende het veldbezoek, binnen en in de directe omgeving van het plangebied, geen nesten van vogelsoorten met jaarrond beschermde vaste rust- en verblijfplaatsen aangetroffen. Het plangebied biedt mogelijk wel geschikt foerageergebied voor vogels met jaarrond beschermde nesten. Echter zal er voldoende foerageergebied binnen en in de directe omgeving van het plangebied overblijven zodat de Staat van Instandhouding van deze soorten niet in het geding zal komen door de voorgenomen plannen. Het plangebied ligt op nabije afstand van het Natura 2000-gebied Brabantse Wal. De Brabantse Wal is aangewezen voor de volgende broedvogels: dodaars, geoorde fuut, wespendief, nachtzwaluw, zwarte specht en boomleeuwerik. Aangewezen vogelsoorten kunnen tevens buiten het Natura 2000-gebied belangrijke leefgebieden hebben. Er is een mogelijkheid dat bovengenoemde soorten zoals de zwarte specht en wespendief van het plangebied gebruik kunnen maken. Het voorkomen van de zwarte specht valt vrijwel volledig samen met de aanwezigheid van oud gemengd bos. Dit is niet aanwezig binnen het plangebied.

De nachtzwaluw broedt in Nederland op heidevelden, zandverstuivingen en in open dennenbossen, dit habitat is niet aanwezig binnen het plangebied. De wespendief maakt gebruik van loofbossen en gemengde bossen met open plekken heide en graslandjes. Dit habitat is aanwezig binnen het poortgebied. Echter betreft dit slechts een (zeer) klein oppervlak van het gehele leefgebied van de wespendief. Er is voldoende leefgebied in de omgeving aanwezig. Deze foerageergebieden zijn te vinden aan de noordzijde van de Moerstraatsebaan en ten zuiden van het spoor. Zodoende wordt er geen effect op de Staat van Instandhouding van de soort verwacht.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

27/60

4.2.2

Overige broedvogels

Alle van nature in Nederland in het wild levende vogels zijn beschermd. Daarnaast zijn nesten van inheemse vogelsoorten gedurende de broedperiode 3 (ca. half maart – half augustus) beschermd. Op de locatie van de geplande parkeervoorzieningen en ontsluitingsweg is momenteel naaldbos aanwezig. Hierbinnen is een ‘ecowal’ gelegen (Figuur 12a). Deze ecowal is een sliert van takkenrillen, houtstapels en stammen en biedt zo beschutting, voeding en verblijfplaatsen voor verschillende diersoorten. Verschillende broedvogels, zoals de winterkoning en roodborst, zouden van de ecowal gebruik kunnen maken als nestlocatie tijdens het broedseizoen. De werkzaamheden kunnen een verstorende werking hebben op mogelijk aanwezig broedende vogels. Ook de bomen en struiken in het plangebied kunnen tijdens het broedseizoen gebruikt worden door algemene broedvogels zoals de houtduif, merel en winterkoning (Figuur 12b). a

b

Figuur 12. Geschikt habitat broedvogels omgeving plangebied.

Omdat de werkzaamheden een verstorend effect kunnen hebben op mogelijk aanwezig broedende vogels wordt aangeraden om de werkzaamheden buiten het broedseizoen plaats te laten vinden (globaal 15 maart tot 15 augustus), zodat broedende vogels geen verstoring zullen ervaren. Indien de werkzaamheden binnen het broedseizoen plaats zullen moeten vinden, dient het plangebied en directe omgeving (invloedsfeer van de werkzaamheden) door een ter zake kundig persoon te worden gecontroleerd op de aanwezigheid van broedvogels kort voorafgaand (uiterlijk een week) aan de werkzaamheden. Deze persoon bepaalt of en waar (op welke verstoringsafstand) werkzaamheden mogen worden uitgevoerd.

3 In de Wet natuurbescherming wordt geen vaste periode voor het broedseizoen gegeven omdat bepaalde

vogelsoorten (zoals bijvoorbeeld de houtduif) juist vroeg of erg laat in het seizoen kunnen broeden. Van belang is of een broedende vogel aanwezig is. Broedende vogels zijn volgens de Wet natuurbescherming altijd beschermd. Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

28/60

4.3 Planten In de omgeving van het plangebied zijn geen beschermde plantensoorten bekend (NDFF 2016-2021). Evenmin bestaan er binnen het plangebied geschikte groeiplaatsen voor deze soorten. Beschermde soorten komen voornamelijk voor in stabiele (voedselarme) habitattypen zoals duinen, heiden en venen. In het betreffende plangebied is geen sprake van een dergelijk habitat en zodoende worden beschermde soorten binnen het plangebied niet verwacht. De soorten die tijdens het veldbezoek zijn waargenomen zoals brem en Verbascum (spec.) duiden op een zanderige bodem (Figuur 13). Aanvullend onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde planten is niet noodzakelijk. Ook is een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming niet noodzakelijk.

Figuur 13. Aanwezige vegetatie poortgebied; bramenstruik, brem, verbascum spec.

4.4 Vleermuizen Uit gegevens van de NDFF (2016-2021) blijkt dat de volgende vleermuissoorten in en/of in de omgeving van het plangebied zijn waargenomen: gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis. Bij vleermuizen zijn naast de rust- en voortplantingsplaatsen ook voor de functionaliteit daarvan essentiële onderdelen, zoals foerageergebied en vliegroutes, beschermd.

4.4.1

Verblijfplaatsen

Vleermuizen zijn wat hun keuze voor verblijfplaatsen betreft, globaal in te delen in twee typen vleermuizen: gebouwbewonende en boombewonende vleermuizen (Dietz et al. 2011).

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

29/60

Boombewonende soorten Soorten zoals de ruige dwergvleermuis en de rosse vleermuis maken gebruik van holtes en spleten in bomen als verblijfplaats en worden soms ook achter loshangend schors waargenomen. Gebouwbewonende soorten Andere soorten zoals de gewone dwergvleermuis en de laatvlieger worden uitsluitend in gebouwen aangetroffen. Hier bevinden de verblijfplaatsen zich voornamelijk op zolders, onder dakpannen, in spouwmuren en achter houten betimmering. In eerder uitgevoerd aanvullend onderzoek uitgevoerd door Ekoza (Jassen, 2015 & Avé, 2018), zijn binnen het plangebied geen vaste rust- en verblijfplaatsen vastgesteld. Onderzoeken met strik beschermde soorten zijn in de regel drie jaar houdbaar. De voorgaande onderzoeken zijn wegens de uitvoeringsdatum, 2015 en 2018, niet meer houdbaar. Tevens zijn de onderzoejn niet volledig plandekkend geweest. Aanvullend onderzoek naar de aan- dan wel afwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen van vleermuizen is daarom noodzakelijk. Een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming is mogelijk nodig. Tijdens het veldbezoek zijn meerdere vleermuiskasten aangetroffen op de locatie van de toekomstige parkeervoorzieningen en ontsluitingsweg. Wanneer er met de voorgenomen planontwikkeling bomen gekapt zullen worden waarin vleermuiskasten aanwezig zijn, dienen deze kasten verplaats te worden.

De kasten dienen voorafgaand aan de werkzaamheden door een ecoloog gecontroleerd te worden op de aanwezigheid van vleermuizen.

Figuur 14. Aanwezige vleermuiskasten locatie parkeervoorzieningen en ontsluitingsweg.

Het is tevens van belang dat er geen verstoring door verlichting optreedt richting de bomen rondom het poortgebied en de parkeervoorzieningen tijdens de werkzaamheden als tijdens de gebruiksfase. Dergelijke verstoring is een overtreding van artikel 3.5, lid 2. Verstoring tijdens de aanlegfase kan tegengegaan worden door tijdens de kwetsbare periode (april t/m oktober, tussen zonsondergang en zonsopgang) geen verlichting toe te passen bij de werkzaamheden. Indien dit niet mogelijk is, moet de intensiteit en richting van de verlichting zodanig worden aangepast om Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

30/60

verstrooiing richting de bomen binnen en rondom het plangebied tegen te gaan. Er kan worden gewerkt met een amberkleurige vleermuisvriendelijke verlichting met een zogenaamde human/bat response ratio groter of gelijk aan 45. Daarnaast kan er gewerkt worden met armaturen die het licht goed richten met een scherpe bundel om onnodige verstrooiing tegen te gaan, met name ledlampen zijn dan geschikt (BIJ12, 2017). In de gebruiksfase dient de verlichting zo te worden geplaatst of te worden aangepast dat deze niet richting de bomen schijnt.

4.4.2

Foerageergebieden

Vleermuizen jagen in zeer uiteenlopende biotopen; hoog boven in de lucht, boven open water, langs heggen en lanen, maar ook in dichte vegetatie. Voorbeelden van foerageergebieden zijn bossen, parken, tuinen, plassen, sloten en halfopen of open grasland. Vleermuizen jagen bij voorkeur op beschutte plekken waar insecten makkelijk te vangen zijn. De plaats waar vleermuizen jagen is soort specifiek. Zo jaagt de gewone dwergvleermuis voornamelijk tussen boomkruinen, kleine open plekken en rondom lantaarnpalen en jaagt de laatvlieger liever in open tot halfopen landschap, vooral in de beschutting van opgaande elementen zoals bosranden, heggen en lanen (BIJ12, 2017a). Het plangebied is potentieel geschikt als foerageergebied voor met name de gewone dwergleermuis, ruige dwergvleermuis en de laatvlieger. Het plangebied biedt open plekken waarbij de bomen beschutting bieden. Echter zijn er in de directe omgeving veel foerageergebieden aanwezig in de vorm van beschut grasland ten noorden van de Moerstraatsebaan en ten zuiden van de Spoorweg. Aanvullend onderzoek naar foerageergebieden is daarom niet noodzakelijk. Een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming is niet nodig.

Figuur 15. Potentieel foerageergebied binnen plangebied.

4.4.3

Vliegroutes

De foerageergebieden van vleermuizen kunnen op kilometers afstand van de verblijfplaats liggen. Vleermuizen maken gebruik van vaste vliegroutes tussen Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

31/60

verblijfplaatsen en foerageergebieden. Als een vleermuis op zo’n vliegroute plekken tegenkomt waar veel insecten zijn, zal deze de route tevens gebruikt worden om te jagen. De meeste vliegroutes liggen langs lijnvormige landschapselementen zoals lanen, heggen, bomenrijen en watergangen. Er zijn lijnvormige elementen binnen het plangebied aanwezig op de locatie van het poortgebied (Figuur 16).

Figuur 16. Potentieel geschikte vliegroute binnen plangebied

In de eerder uitgevoerde aanvullende onderzoeken (Janssen, 2015 en Avé, 2018), uitgevoerd door Ekoza, zijn binnen het plangebied geen essentiële vliegroutes vastgesteld. Onderzoeken met strik beschermde soorten zijn in de regel drie jaar houdbaar. De voorgaande onderzoeken zijn wegens de uitvoeringsdatum niet meer houdbaar. Tevens zijn de onderzoeken niet geheel plandekkend geweest. Aanvullend onderzoek naar de aan- dan wel afwezigheid van essentiële vliegroutes van vleermuizen is noodzakelijk. Een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming is mogelijk nodig.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

32/60

Figuur 17. Potentiële vliegroutes binnen plangebied

4.5 Overige zoogdieren Uit gegevens van de NDFF (2016-2021) blijkt dat de volgende beschermde soorten in de omgeving van het plangebied zijn waargenomen; eekhoorn, bunzing en boommarter. Tevens is het plangebied geschikt voor de hermelijn, wezel en steenmarter. Verder kunnen algemene vrijgestelde soorten zoals de egel, haas en diverse algemene muizensoorten binnen het gebied voorkomen. Voor deze soorten geldt de zorgplicht.

Figuur 18. Geschikt leefgebied marterachtigen

Bunzing De bunzing is een donkerbruine marterachtige met witte flanken. De bunzing komt voor in verschillende landschapstypen, maar heeft de voorkeur naar kleinschalig landschap in de buurt van water met voldoende schuilmogelijkheden. Dit kunnen droge sloten zijn in weidegebieden, maar ook Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

33/60

houtwallen, heggen en bosranden. De bunzing kan zich verschuilen in oude holen van konijnen en vossen, maar ook in houtstappels, takkenhopen, steenhopen en holle bomen. In de winter verblijft de bunzing op warmere locaties zoals onder hooibalen bij boerderijen (Zoogdiervereniging, 2021). Uit het verkennend onderzoek is gebleken dat binnen het plangebied kleinschalig habitat aanwezig is in de vorm van takkenrillen en afwisselende vegetatie. Er zijn binnen het terrein van de camping voldoende verschuilmogelijkheden. Tevens vormt de bomenrij langs het poortgebied geschikt foerageergebied voor de bunzing. In verband met de aanwezigheid van geschikt habitat (kleinschalig landschap en voldoende beschutting) is de aanwezigheid van de bunzing niet uit te sluiten. Aanvullend onderzoek naar de aan- dan wel afwezigheid van de bunzing is daarom nodig. Boommarter De boommarter komt in allerlei typen en leeftijden bos voor. Boommarters leven bijvoorbeeld ook in de jonge bossen van de Flevopolders. Boommarters kiezen hun rustplaatsen vaak in boomholten, konijnen-, vossen of dassenholen, tussen boomwortels of onder takkenbossen. Nesten zitten vaak in oude spechten- of eekhoornholen, regelmatig in inrottigsholten en soms in gebouwen die in of aan de rand van het bos staan (Zoogdiervereniging, 2021).

Tijdens het veldbezoek zijn binnen het plangebied potentieel geschikte nesten/of rustlocaties waargenomen (zoals de ecowal). Omdat de boommarter in de directe omgeving (op circa 200 meter van het plangebied) is waargenomen, is het niet uit te sluiten dat het plangebied onderdeel is van de functionele leefomgeving van de boommarter. De aanwezigheid van de boommarter is dan ook niet op voorhand uit te sluiten. Om de aan- dan wel afwezigheid van de boommarter binnen het plangebied vast te stellen is aanvullend onderzoek noodzakelijk. Hermelijn De hermelijn heeft zijn hol meestal in een oud mollennest of konijnenhol waarbij hij regelmatig gebruikt maakt van holen van andere dieren. Om toegang tot een hol te krijgen is een ingang van vijf centimeter nodig. De hermelijn verplaatst zich langs lijnvormige elementen die dekking geven zoals heggen, muurtjes of oeverlijnen. Hermelijnen komen vooral voor in kleinschalige, rommelige, landschappen (Zoogdiervereniging, 2021). In verband met de aanwezigheid van geschikt habitat (kleinschalig landschap en voldoende beschutting) is de aanwezigheid van de hermelijn niet uit te sluiten. Om de aan- dan wel afwezigheid van de hermelijn binnen het plangebied vast te stellen is aanvullend onderzoeknoodzakelijk.

Wezel Wezels leven bij voorkeur in open, droge natuur- en cultuurlandschap, maar verder in veel verschillende biotopen (zoals bossen, duinen, wei- en akkerland. Ze zoeken graag dekking op, bijvoorbeeld bij bosschages, houtstapels of heggen. Ook bewonen ze vaak oude holen van muizen, ratten en konijnen die bekleed wordt met veren of haren van prooidieren (Zoogdiervereniging, 2021). In verband met de aanwezigheid van geschikt habitat (kleinschalig landschap en voldoende beschutting) is de aanwezigheid van de wezel niet uit te sluiten. Om de aan- dan wel afwezigheid van de wezel binnen het plangebied vast te stellen is aanvullend onderzoeknoodzakelijk. Steenmarter Sweco | Verkennend natuuronderzoek Poortgebied Bergsche Heide Projectnummer: 51002190 Datum: 23-03-2022 Versie: D1.0 Document referentie: c:\users\nllucp\desktop\rapportage verkennend natuuronderzoek poortgebied bergsche heide2.docx

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=864e7f1a-1f68-4ca0-adde-00006a68f2b1