CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3b Natuurtoets (bijlage Ruimtelijke Onderbouwing)

Raadsvergadering 25 maart 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Uitspreken voornemen afgeven verklaring van geen bedenkingen Zonnepark Zuidgeest17.874 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Quickscan Wet natuurbescherming

Percelen 231 & 232 te Bergen op Zoom Solar Provider Group

Projectadviseur B. Wijnoltz MSc

Kwaliteitscontrole door: N. Kroese BSc

06-49958128 bianca@habitus.nl

Kwaliteitscontrole op datum: 15 juli 2019

Rapportage R. Notenboom BSc

Paraaf

Veldwerk R. Notenboom BSc Documentcode SOPG2019-1-RAP1 In opdracht van Dhr. Richard Stouthart Organisatie Solar Provider Group

Overname, verveelvoudiging of openbaarmaking van dit rapport (inclusief foto’s) is enkel toegestaan onder vermelding van de bron en na toestemming van de eigenaar (opdrachtgever). Dit rapport is met de grootste zorg samengesteld. Desondanks aanvaardt Habitus natuur & landschap geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of door toepassing van de adviezen.

Correspondentieadres: Tolnasingel 1 / 2411 PV / Bodegraven Kvk-nummer: 61229628 / Btw-nummer: NL854262301B01

Opleverdatum 19 juli 2019

Rekeningnummer: NL14ABNA0494577894 www.quickscan-flora-en-fauna.nl

Quickscan is een merk van Habitus natuur & landschap www.habitus.nl

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

2

INHOUDSOPGAVE

1.

INLEIDING EN ONDERZOEK 4

2.

PROJECTGEBIED EN WERKZAAMHEDEN 7

3.

RESULTATEN 8

4.

CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 14

5.

BOVENWETTELIJKE MAATREGELEN 17

BRONNENLIJST BIJLAGEN

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

3

1. INLEIDING & ONDERZOEK 1.1 Aanleiding

Dit rapport dient voor de initiatiefnemer als

De opdrachtgever is voornemens een zonnepark

bewijsstuk dat een ecologische quickscan is verricht.

te realiseren binnen het projectgebied. De activiteiten zullen plaatsvinden aan de percelen

1.3 Criteria

231 en 232 te Bergen op Zoom. In paragraaf 2.2

Op deze ecologische quickscan zijn de volgende

worden de werkzaamheden nader beschreven.

criteria van toepassing:

De quickscan wordt aangevraagd voor een

•

Het onderzoek is uitgevoerd door deskundige

aanvraag omgevingsvergunning. Daarom dient

ecologen

onderzocht te worden of met de voorgenomen

Rijksdienst voor ondernemend Nederland.

ruimtelijke ontwikkeling sprake is van overtreding

•

Het

volgens

onderzoek

is

de

definitie

uitgevoerd

van door

de een

van de geldende natuurwet en regelgeving.

onafhankelijk adviesbureau. Habitus natuur &

Indien na het onderzoek geen overtredingen

landschap verklaart hierbij geen enkel belang

worden verwacht, kan de ontwikkeling vanuit de

te hebben bij de uitkomst van het onderzoek.

ecologie zonder beperkingen doorgang vinden.

Ook heeft iedere vaste medewerker de

Indien wij vervolgonderzoek adviseren, kan

ethische

een voorgenomen ontwikkeling doorgaans nog

beloofd hiernaar te handelen.

steeds plaatsvinden na het verkrijgen van een

•

ontheffing of vergunning.

gedragscode

ondertekend

en

De resultaten zijn op een efficiënte wijze verkregen, dat wil zeggen dat er een adequate verhouding bestaat tussen kosten in relatie

1.2 Doel en centrale vraag In deze ecologische quickscan wordt een voorgenomen ontwikkeling getoetst aan de Wet natuurbescherming. De centrale vraag luidt:

• •

tot de geleverde resultaten. De resultaten zijn zo objectief en betrouwbaar mogelijk verkregen. De conclusie en aanbevelingen (inclusief vervolgstappen)

Zijn de voorgenomen werkzaamheden in strijd met de soort- of gebiedsbescherming uit de Wet natuurbescherming (Wnb) of provinciaal beleid? En welke vervolgstappen dienen genomen te worden voor met de uitvoering gestart kan worden?

•

van

het

onderzoek

zijn

duidelijk voor de opdrachtgever. Dit onderzoek is maximaal drie jaar geldig na de opleverdatum (zie colofon).

Toelichting op de afbeelding Impressie projectgebied: het projectgebied vanuit het zuidoosten.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

4

• •

De kwaliteit van het natuuronderzoek kan

1.4.2 Gebiedsbescherming en provinciaal beleid

beoordeeld worden door het bevoegd

Voor gebiedsbescherming wordt getoetst aan de

gezag.

volgende onderdelen van de Wet natuurbescherming:

Het onderzoek voldoet aan de interne proces- en kwaliteitseisen van Habitus

• •

Natura 2000-gebieden (artikel 2.7); Bijzondere nationale gebieden.

natuur & landschap. Bekijk deze op https://

•

habitus.nl/EisenEcologischOnderzoek.

Daarnaast wordt getoetst aan provinciaal beschermde

Voor

gebieden,

het

opsporen,

vangen

(met

beschermd

via

de

Wet

Ruimtelijke

toegestane vangmiddelen) of bemachtigen

Ordening. Het betreft gebieden die in de Verordening

van beschermde dier- of plantensoorten is

• •

een geldige ontheffing aanwezig.

Ruimte zijn aangewezen, zoals: Natuurnetwerk Brabant (NNB); Natte natuurparels.

1.4 Reikwijdte Onderstaand is beschreven aan welke wetten,

Indien uit de toetsing naar voren komt dat er mogelijk

artikelen en aan welk beleid de voorgenomen

sprake is van een overtreding, dan is vervolgonderzoek

ontwikkeling wordt getoetst in deze quickscan.

vaak benodigd. Hierbij valt te denken aan een soortgericht

1.4.1 Soortbescherming Er

wordt

getoetst

een aan

de

volgende

verbodsbepaling uit de Wet natuurbescherming:

onderzoek

NNB-toetsing

of

(soortbescherming) Voortoets

Natura

of

2000

(gebiedsbescherming). Deze nadere onderzoeken maken geen onderdeel uit van deze quickscan.

•

Vogelrichtlijnsoorten (artikel 3.1);

•

Habitatrichtlijnsoorten (artikel 3.5);

1.5 Werkwijze

•

Andere soorten (artikel 3.10);

De ecologische quickscan bestaat uit een bureau-

•

Zorgplicht (artikel 1.11).

onderzoek, een veldonderzoek en een toetsing. Daarna

In Bijlage 1 zijn de verbodsartikelen opgenomen.

volgen de conclusie en de aanbevelingen. Hieronder

In Bijlage 2 zijn de beschermde soorten te

volgt per onderdeel een toelichting op de methode.

vinden. De vrijgestelde soorten zijn opgenomen

Toelichting op de afbeelding Impressie projectgebied: het projectgebied vanuit het oosten.

in Bijlage 3.

1.5.1 Soortbescherming

Vrijgestelde soorten worden niet beoordeeld,

Als eerste wordt het bureau-onderzoek uitgevoerd.

want door de vrijstelling is er geen kans op het

Hieruit volgt een lijst met soorten die in de omgeving

overtreden van de Wet natuurbescherming

aanwezig zijn. Deze lijst is weergegeven in Bijlage 8a en

bij de geplande ruimtelijke ontwikkeling. Wel

•

worden

maatregelen

voorgesteld

om

met

vrijgestelde soorten rekening te houden. Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

is een samenstelling van: Soorten die naar voren komen uit een analyse van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). Er 5

•

wordt standaard gekozen voor een tijdreeks van vijf jaar en een afstand van vijf kilometer rond de

1.5.2 Gebiedsbescherming

grens van het projectgebied. Alle waarnemingen van soorten met relevant gedrag worden bekeken

De begrenzingen van beschermde (beleids)gebieden worden via provinciale kaartmachines geraadpleegd,

en beoordeeld.

dit is altijd de meest actuele stand van zaken. Via de website kunnen diverse provinciale kaartmachines

Soorten die niet uit te sluiten zijn op basis van verspreiding. Deze zijn weergegeven met een *. Dit

vlot geraadpleegd worden. De effectbeoordeling voor Natura 2000-gebieden wordt verricht door de

betreft soorten die zeer mobiel zijn (zoals de rivierrombout), vrij algemeen voorkomen (zoals de gewone dwergvleermuis) of soorten waarvan vestiging in de nabije toekomst verwacht wordt (zoals de bataafse stroommossel).

of de effecten compleet zijn én of een effect relevant is voor de voorgenomen ontwikkeling. De informatie over de ontwikkeling wordt aangeleverd door de opdrachtgever (zie Bijlage 5). De effectbeoordeling voor

Na het bureau-onderzoek wordt een veldonderzoek uitgevoerd. Bij dit veldonderzoek onderzoekt een deskundig ecoloog of er geschikt biotoop aanwezig is voor beschermde soorten. Het veldonderzoek is een potentiebepaling, en is geen onderzoek naar de daadwerkelijke aanwezigheid van soorten De beoordeling wordt verricht aan de hand van een lijst met alle beschermde soorten, dus niet alleen de soorten die uit het bureau-onderzoek komen. Er kunnen namelijk altijd soorten in het projectgebied aanwezig zijn, die niet uit het bureau-onderzoek komen.

Natuurnetwerk Nederland wordt uitgevoerd door te kijken naar de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied. Indien deze kenmerken en waarden niet bekend zijn, worden effecten bepaald op basis van het beheertype en/of kenmerkende soorten. Op deze manier kan er altijd een indicatie worden verkregen of de wezenlijke kenmerken en waarden worden aangetast. Aangezien deze beoordeling per situatie verschilt, wordt op basis van bronnen of expert judgement beoordeeld of een effect te verwachten is. 1.5.3 Toetsing, conclusie en aanbevelingen

De beoordeling van de biotopen wordt uitgevoerd op basis van de kennis van de ecoloog, eventueel aangevuld met een literatuurstudie, welke wordt vermeld in de bronnenlijst. Daarnaast wordt gezocht naar individuen, sporen of verblijfplaatsen van beschermde soorten, zoals (poot)afdrukken, holen, haren, braakballen, wissels en uitwerpselen. Alle aangetroffen geschikte biotopen, individuen, sporen en verblijfplaatsen worden in het veld geregistreerd met Waarneming Pro (WrnPro) en in het rapport weergegeven (zie Fig.4. in paragraaf 3.2). Als de ecoloog tijdens het veldonderzoek geschikt biotoop heeft gevonden voor een bepaalde soort, maar er niet zeker van is of deze soort op de betreffende locatie voor kan komen, dan wordt vastgesteld of de soort wel of niet in het projectgebied voor kan komen door te kijken naar:

• • • •

effectenindicator in te vullen. Eerst wordt de meest passende activiteit gekozen, daarna beoordeelt de ecoloog

verspreiding dispersie-afstand (vogels die zich naar broedplaatsen verplaatsen) mate waarin een soort onderzocht is aanwezigheid van obstakels.

Obstakels, zoals snelwegen en grote wateren, kunnen het projectgebied mogelijk isoleren. Het uitsluiten van soorten wordt altijd beargumenteerd in Bijlage 8b.

Nadat alle benodigde informatie over soorten en gebieden is verzameld, wordt getoetst aan de natuurwet- en regelgeving zoals gespecificeerd in paragraaf 1.4. Dit wordt gedaan door de effecten van de werkzaamheden (zie paragraaf 2.2) op de (mogelijk) aanwezige beschermde soorten en gebieden te bepalen. Op basis van de resultaten van de toetsing worden aanbevelingen gedaan. Per mogelijke overtreding wordt geadviseerd hoe hiermee omgegaan kan worden. Het uitgangspunt hierbij is dat een overtreding wordt voorkomen (door een aangepaste werkwijze) of pas kan worden begaan na ontvangst van een ontheffing of vergunning. Als een soort mogelijk aanwezig is en overtreding op deze soort niet kan worden uitgesloten, dan wordt nader onderzoek geadviseerd. In een enkel geval zal er voldoende informatie aanwezig zijn om direct een ontheffing of vergunning aan te vragen, dan zal uiteraard geen nader onderzoek geadviseerd worden. 1.5.4 Bovenwettelijke maatregelen Deze quickscan is opgesteld om aan de wettelijke eisen uit de geldende natuurwetgeving te voldoen. Echter, ook niet-beschermde natuurwaarden zijn waardevol om te behouden. Er zijn vaak ecologische kansen aanwezig voor een waardevolle verhoging van de plaatselijke biodiversiteit. Deze maatregelen kunnen een bijdrage leveren aan de biodiversiteit van de leef- en projectomgeving.

Daarom benoemen wij in hoofdstuk 5 de bovenwettelijke maatregelen.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

6

2. PROJECTGEBIED & WERKZAAMHEDEN 2.1 Huidige situatie

2.2 Werkzaamheden en planning

Het projectgebied betreft de percelen 231 en 232 aan de Zuidgeest 1 te Bergen op Zoom en is gelegen

In het projectgebied worden de volgende werkzaamheden uitgevoerd:

in de provincie Noord-Brabant. De begrenzing van het projectgebied is weergegeven in Figuur 1. In de

1. verwijderen van de opstallen in het projectgebied;

huidige situatie bestaat het projectgebied uit een maisakker met enkele schuurtjes en een bospad. De

2. aanleg zonnepark (inclusief aanbrengen van een kabelleiding).

omgeving van het projectgebied bestaat uit gemengd loof- en naaldbos met verder enkele huizen en

Een kaart met de voorgenomen werkzaamheden is weergegeven in Bijlage 4.

tuinen. De werkzaamheden beperken zich tot het projectgebied. Op basis van de aangeleverde informatie (zie Bijlage 5) wordt verwacht dat er geen sterke trillingen, maar wel extra (bouw)geluiden zullen ontstaan tijdens de werkzaamheden. Er wordt mogelijk tijdens de werkzaamheden extra verlichting geplaatst, maar niet in de definitieve situatie. Er wordt mogelijk gewerkt tussen zonsondergang en zonsopkomst. Er zal geen water onttrokken worden of water worden opgespoten. Er wordt niet in het water of langs de oever gewerkt. Er zullen geen zanddepots ontstaan. De opdrachtgever is voornemens om eind 2020 of begin 2021 te starten met de werkzaamheden. Dit is mede afhankelijk van de vergunningverlening.

Algemene opmerking: Indien er een wijziging plaatsvindt in het plan of de uitvoering, dient de effectbeoordeling opnieuw uitgevoerd te worden. Dit geldt in het bijzonder voor (extra) licht, geluid, trillingen of nachtelijke werkzaamheden. Dit geldt ook in gevallen waarbij het werkterrein groter wordt, werkroutes wijzigen of op andere plekken wordt gewerkt binnen het projectgebied, zoals een watergang, bosschage of oever. Deze verantwoordelijkheid ligt bij de initiatiefnemer/uitvoerder. Figuur 1: het projectgebied is rood omrand (PDOK, 2018).

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

7

3. RESULTATEN

3.1 Beschermde gebieden

Tabel 1: afstanden van het projectgebied tot beschermde gebieden

In de provincie Noord-Brabant zijn de volgende beschermde gebieden relevant:

• • •

Natura 2000; Natuurnetwerk Brabant (NNB); Natte natuurparel.

In Tabel 1 zijn de afstanden tot deze gebieden benoemd. In de figuren 2 en 3 is de ligging van het projectgebied weergegeven ten opzichte van beschermde gebieden. Binnen het projectgebied bevinden zich geen gebieden behorend tot

Beschermd gebied

Afstand tot projectgebied (in meters)

Natura 2000-gebied: 'Brabantse Wal' Natura 2000-gebied: 'Markiezaat' Habitatsoorten: zie Bijlage 6. (Niet-)broedvogelsoorten: zie Bijlage 6.

10 1.350

PAS-gebied*: ‘Brabantse Wal’

10

Natuurnetwerk Brabant Beheertype: N07.01 Droge heide N15.02 Dennen-, eiken- en beukenbos N16.03 Droog bos met productie

15 10 0

Natte natuurparel

360

*Zie Natura 2000 PAS-gebieden en Bijlage 9.

Natura 2000 of gebieden aangeduid als 'Natte natuurparel'. Binnen het projectgebied bevinden zich wel gebieden behorend tot Natuurnetwerk Brabant (NNB).

Een

Alle Natura 2000-gebieden binnen vijf kilometer worden beoordeeld of tot zo ver de verwachtte effecten reiken.

Algemene opmerking: grote

projectgebied

afstand en

een

tussen

het

beschermd

gebied betekent niet dat negatieve effecten

per

definitie

uitgesloten

kunnen worden. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van een negatief effect op een soort die buiten een beschermd gebieden verblijft óf van depositie. Ook de onttrekking van grondwater kan

Toelichting op de afbeelding

effecten veroorzaken op grote afstand.

Impressie projectgebied: de maisakker wordt aan de oostzijde begrensd door een helling met bos.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

8

Figuur 2: ligging projectgebied (rode omlijnd) ten opzichte van Natura 2000-gebieden (geel; PDOK,

Figuur 3: ligging projectgebied (rode omlijning) ten opzichte van NNB-gebieden (groen gearceerd)

2018).

en Natte natuurparels (blauw gearceerd); zie Bijlage 11 voor een gedetailleerde kaart van de NNB;

3.1.1 Effecttoetsing beschermde gebieden

De afstand tot PAS-gebied ‘Brabantse Wal’ is kleiner dan 5000 meter. Daarnaast geeft de ontwikkeling

De effectenindicator geeft aan dat mogelijke effecten van de werkzaamheden op Natura 2000-gebieden

aanleiding om depositie-effecten van stikstof en/of ammonia te verwachten, er worden namelijk

‘Brabantse Wal’ & 'Markiezaat' worden veroorzaakt door o.a. oppervlakteverlies; versnippering;

machines gebruikt die mogelijk stikstof uit zullen stoten. Een depositie-effect op PAS-gebied ‘Brabantse

verontreiniging; verdroging; verstoring door geluid en licht; verzuring en vermesting door N-depositie

Wal’ kan daarom niet uitgesloten worden.

provincie Noord-Brabant, 2019).

uit de lucht; optische verstoring en verstoring door mechanische effecten. Van deze effecten is in het Natura 2000 gebied 'Markietzaat' geen sprake, omdat dit gebied op te grote afstand ligt. (Niet-)

Een deel van het projectgebied ligt binnen de NNB met als beheertype N16.03 'Droog bos met

broedvogelsoorten van dit gebied betreffen verschillende soorten watergebonden vogels en worden niet

productie'. Er vindt ruimtebeslag plaats op het NNB (zie ook Bijlage 11 voor een detailuitsnede).

verwacht in het projectgebied. De meeste effecten kunnen ook worden uitgesloten voor de 'Brabantse

Echter, de werkzaamheden in deze terreindelen zullen zeer beperkt zijn (zie ook Bijlage 4). In het

Wal', omdat deze gedempt zullen worden door het tussenliggende (bos)landschap. Echter, verstoringen

zuidelijke deel van het NNB zal een kabelleiding aangelegd worden. In het oostelijke NNB deel zullen

door geluid, licht, optisch en mechanishe effecten op (niet-)broedvogelsoorten boomleeuwerik,

geen werkzaamheden plaatsvinden. De werkzaamheden zullen mogelijk leiden tot verstoring van

nachtzwaluw, wespendief en zwarte specht kunnen niet uitgesloten worden indien in het broedseizoen

kwalificerende broedvogelsoorten van het betreffende beheertype. Het projectgebied ligt daarnaast op

wordt gewerkt. Er is namelijk geschikt broedbiotoop aanwezig langs de randen van het maisveld.

korte afstand van NNB-gebied met als beheertypen N07.01 'Droge heide' en N15.02 'Dennen-, beukenen eikenbos'. Effecten op kwalificerende dagvlinder-, vaatplant- en sprinkhaansoorten worden echter niet verwacht, omdat er geen biotoop verloren gaat voor deze soorten. Echter, effecten op kwalificerende broedvogels voor deze beheertypen zijn wel mogelijk, indien er in het broedseizoen wordt gewerkt.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

9

Er vindt geen ruimtebeslag plaats op een 'Natte natuurparel'. De werkzaamheden zullen niet leiden tot externe werking op deze gebieden. De afstand tot deze gebieden is hiervoor te groot, met daarnaast demping van het tussenliggende landschap. Negatieve effecten worden daarom uitgesloten. 3.2 Beschermde soorten Het bureau-onderzoek is uitgevoerd op 24 juni 2019, voorafgaand aan het veldonderzoek. Het veldonderzoek heeft eveneens op 24 juni 2019 plaatsgevonden. Beide deelonderzoeken zijn verricht door een deskundig ecoloog, namelijk Richard Notenboom. In Bijlage 7 zijn de cv’s van de veldecoloog, projectleider en kwaliteitscontroleur opgenomen om deze deskundigheid aantoonbaar te maken. Tijdens het veldbezoek was het droog, circa 31 graden, licht bewolkt en stond er een windkracht van circa 2 Bft vanuit de richting zuidoost. De weersomstandigheden tijdens het veldbezoek zijn niet van invloed op de potentiebepaling (zie ook par. 1.5). Wel kunnen de weersomstandigheden van invloed zijn op de aangetroffen soorten. De potentiebepaling blijft daarom leidend. Omdat de omgeving ook beïnvloed kan worden door de voorgenomen ontwikkeling, is deze ook meegenomen in de beoordeling tot zo ver de invloedssfeer van het project reikt. In Tabel 2 is te zien welke soorten (mogelijk) in het projectgebied voorkomen en welke functies er verwacht worden.

Ook is weergegeven welke ecologische risico’s dit project met zich meebrengt met betrekking tot de Wet natuurbescherming (Wnb). De soorten genoemd in de tabel worden zowel op basis van het bureau- als veldonderzoek verwacht. Een overzicht van de soorten die uit het bureauonderzoek komen, zijn te zien in Bijlage 8a. Soorten die wel uit het bureauonderzoek komen maar op basis van het veldbezoek zijn uitgesloten, zijn te zien in Bijlage 8b.

Toelichting op de afbeelding Impressie projectgebied: de zonneopstelling zal worden geïnstalleerd op de plek waar nu een maisakker ligt. Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

10

Tabel 2: relevante resultaten bureau- en veldonderzoek. Zie Bijlage 8 voor een totaaloverzicht van de beoordeelde soorten. Zie Bijlage 10 voor relevante foto’s. Zie Figuur 4 voor Toelichting op Tabel 2:

een kaart met het projectgebied, geschikte biotopen en relevante waarnemingen.

In deze tabel staan enkel de soorten

Resultaten

waarvoor een overtreding verwacht wordt óf een effect niet uitgesloten kan worden. Hier hebben we voor gekozen om de leesbaarheid van het rapport te vegroten. De soorten waarvoor geen effect wordt is

een

nadere

Te verwachten soort op basis van bureau- en veldonderzoek

a/m/ vm

Te verwachten functies

Onderbouwing en locatie(s) in het projectgebied

Werkzaamheid1

Kans op overtreding Wnb2

Vogels zonder jaarrond beschermd nest

m

N

• •

Er zijn geen (oude) nesten of vogels met nestindicerend gedrag aangetroffen tijdens het veldbezoek. Categorie 5-soorten met een 'matig ongunstige' staat van instandhouding zoals de spreeuw en huiszwaluw worden niet verwacht, gezien de voorwaarden die de soorten stellen aan bebouwing.. De volgende biotopen zijn aanwezig: afgesloten water, intensief beheerd (gras)land, bebouwing en bomen of bos. Zie Tabel 3 op pagina 12 voor de vogelsoorten die verwacht worden. Duiven, zoals de houtduif, kunnen vrijwel het gehele jaar broeden en daar dient rekening mee gehouden te worden. Zie 4.3.2 voor de te nemen maatregelen.

1, 2

Artikel 3.1 lid 1,2 en 4

De volgende drie eisen worden gesteld volgens het Kennisdocument rugstreeppad: 1. Recente aanwezigheid (drie jaar) binnen één kilometer van de projectlocatie. 2. Geen barrières aanwezig tussen bekende waarnemingen. 3. Er is een geschikte combinatie van habitats aanwezig: voortplanting- , zomer- en winterverblijfplaatsen. Er zijn waarnemingen van de rugstreeppad bekend binnen vijf kilometer van het projectgebied in de laatste vijf jaar. Tussen het projectgebied en de bekende waarneming(en) bestaan geen onoverbrugbare barrières. Er is geschikt voortplantingsbiotoop aanwezig in de vorm van (tijdelijke) ondiepe wateren, die snel opwarmen, zoals vegetatie-arme poeltjes en karresporen. Er is geschikt terrestrisch biotoop aanwezig zoals (teelt)akkers, muizen- of konijnenholen en tegels die kunnen dienen als zomerverblijfplaats. Verder zijn bosschages of struwelen aanwezig boven het grondwater die kunnen dienen als winterverblijfplaats. Vanwege de gestelde eisen is er kans op vestiging in nieuw voortplantingsbiotoop. Ook is er kans op vestiging in geschikt winterbiotoop.

1, 2

Er is geschikt biotoop aanwezig, namelijk bossen, bosranden, zoomstruwelen en akkerland met kleinschalige landschapselementen zoals houtwallen, heggen, watertjes en schuurtjes. Daarbij zijn er mogelijke verblijfplaatsen aangetroffen aan de rand van het projectgebied, zoals holtes onder boomwortels, muizen- en konijnenholen, dichte struwelen en oude veldschuurtjes.

1, 2

Er is geschikt voortplantingsbiotoop aangetroffen in de vorm van een ondiepe poel in de buurt van bos. Echter, dit blijft behouden. Van beide soorten zijn recente waarnemingen in de omgeving van het projectgebied bekend (NDFF, 2019). Geschikt overwinteringsbiotoop is aanwezig rondom het bosgebied, zoals onder boomstammetjes, losse stenen en holletjes.

2

Er is geschikt biotoop voor deze soort aanwezig, namelijk structuurrijke bermen en ruigten. Er zijn mogelijke verblijfplaatsen aangetroffen zoals steenhopen, houtafval en stammetjes.

2

Inclusief cat. 5-soorten zonder zwaarwegende ecologische redenen voor bescherming.

verwacht, zijn opgenomen in Bijlage 8b. Daar

Toetsing aan de Wnb

onderbouwing

• •

te vinden over waarom een soort of beschermde functie uitgesloten is.

Rugstreeppad

m

v, w

Legenda Tabel 2: a = beschermde functie aangetroffen m = beschermde functie mogelijk aanwezig vm = vestiging van deze soort is mogelijk Verblijfplaatsen N = nest (vogels) R = rust- of verblijfplaats

Boommarter, bunzing, hermelijn, steenmarter, wezel

m

Alpenwatersalamander, vinpootsalamander

m

Levendbarende hagedis

m

R

v, w

v = voortplantingsbiotoop w = winterverblijfplaats

R

en/of Artikel 1.11

Artikel 3.5 lid 1,2 en 4

Artikel 3.10 lid 1

Artikel 3.10 lid 1

Artikel 3.10 lid 1

¹ Zoals omschreven in paragraaf 2.2. 2

De beschermingsregimes zijn toegelicht in Bijlage 1.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

11

Tabel 3: Beschrijving van de biotopen en te verwachten vogels zonder jaarrond beschermd nest

Aanwezige biotopen

Beschrijving biotoop

Vogels zonder jaarrond beschermd nest die te verwachten zijn (indicatief, het betreft geen volledige lijst):

Afgesloten water

poel of klein geïsoleerd water

geen

Ruigte

kruidenvegetatie (>50%)

graspieper, fazant

Intensief beheerd (gras)land

gewasteelt (zoals mais)

kievit

Bomen of bos

boom, boomgroep of houtig vlakelement

houtduif, winterkoning, roodborst, zwartkop, boomleeuwerik (Natura 2000 & NNB), nachtzwaluw (Natura 2000), appelvink (NNB), geelgors (NNB)

Bebouwing

veldschuren

holenduif, zwarte roodstaart, merel, winterkoning

Verharding

betonnen pad

geen

Figuur 4: kaart met het projectgebied, biotopen waar plant- en diersoorten in verwacht worden en relevante waarnemingen. Alleen biotopen waar beschermde soorten aanwezig kunnen zijn,

zijn weergegeven in deze

figuur. In Tabel 3 wordt per biotoop beschreven welke broedvogels er kunnen voorkomen. Dit is echter slechts een indicatie, er kunnen altijd nog andere vogels aanwezig zijn in dit biotoop. In de biotoop 'afgesloten water' is voortplantingsbiotoop voor de alpenwatersalamander, rugstreeppad en vinpootsalamander mogelijk aanwezig. Ook is dit mogelijk overwinteringsbiotoop voor de vinpootsalamander. Daarnaast is er in de biotoop 'bomen en bos' geschikt leefgebied aanwezig voor marterachtigen, geschikt overwinteringsbiotoop de genoemde amfibieënsoorten en is er in de randen van dit biotoop geschikt leefgebied voor de levendbarende hagedis aanwezig. Daarnaast zijn er diverse potentiële verblijfplaatsen aangetroffen. Konijnenholen, holtes tussen boomwortels, hooi en muizenholen kunnen door marterachtigen gebruikt worden als verblijfplaats. Dood hout, muizenholen, holtes tussen boomwortels en steenhopen kunnen gebruikt worden als winterverblijf door de genoemde amfibieënsoorten. Steenhopen, dood hout en houtafval kunnen gebruikt worden als verblijfplaats door de levendbarende hagedis.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

12

3.3 Zorgplicht In de Wet natuurbescherming is een zorgplicht opgenomen (zie Bijlage 1). Uit de zorgplicht volgt dat nadelige gevolgen voor flora of fauna voorkomen wordt of dat noodzakelijke maatregelen getroffen worden. De volgende diersoorten kunnen aanwezig zijn én zijn relevant om rekening mee te houden bij de voorgenomen ontwikkeling: gewone pad, bruine kikker, huisspitsmuis en bosmuis. In de bosschages kunnen egel, gewone bosspitsmuis, rosse woelmuis en bruine kikker aanwezig zijn. In de akker kunnen ree, haas en konijn voorkomen. In de poel worden bruine kikker en kleine watersalamander verwacht. Zie het kader hieronder hoe met de betreffende zorgplichtsoorten omgegaan kan worden. De volgende plantensoorten zijn in het projectgebied aangetroffen: bosandoorn, sint-janskruid, brem, zeeden, zomereik, gewone vlier, amerikaanse vogelkers, muizenoor, vogelwikke, smeerwortel, speerdistel, brede wespenorchis, zachte ooievaarsbek, grote brandnetel, robinia, timoteegras en puntwederik. Voor deze algemene planten zijn geen maatregelen benodigd. Er zijn geen planten van de rode lijst aangetroffen.

Strategie zorgplicht: Om invulling te geven aan de zorgplicht wordt de volgende strategie gevolgd: 1. In eerste instantie worden alle vaste rust- of verblijfplaatsen waar mogelijk gespaard of worden de werkzaamheden verricht buiten de verstoringsafstand van de betreffende soorten. 2. Indien dit niet mogelijk is, vinden de werkzaamheden plaats buiten de kwetsbare perioden voor de betreffende soorten. De voortplantingsperiode en de winterrust zijn voorbeelden. In paragraaf 4.5.2 worden specifieke maatregelen genoemd die nadelige gevolgen op dieren en/of planten in het projectgebied kunnen voorkomen of beperken.

Toelichting op de afbeelding Impressie projectgebied: langs de westzijde loopt een (deels) verhard pad.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

13

4. CONCLUSIE & AANBEVELINGEN 4.1 Inleiding op de conclusie

4.3 Aanbevelingen

Dit hoofdstuk bestaat uit twee belangrijke onderdelen, namelijk de conclusie (4.2) en de aanbevelingen

Als door het nemen van een maatregel een wetsovertreding niet kan worden voorkomen, wordt nader

(4.3). Indien de conclusie aangeeft dat er een effect kan plaatsvinden op beschermde soorten, dan zijn

onderzoek geadviseerd, zie paragraaf 4.4. Indien met een maatregel een bepaalde wetsovertreding wel

er twee mogelijkheden om de voorgenomen ontwikkeling door te laten gaan, namelijk:

geheel kan voorkomen, is deze opgenomen in paragraaf 4.5.

1. Er worden maatregelen getroffen die het negatieve effect opheffen; 2. Er is een ontheffing of vergunning verleend voor de overtreding*.

4.4 Nader onderzoek is nodig voor de volgende soorten en gebieden

Indien een overtreding niet voorkomen kan worden door maatregelen te treffen, zal nader onderzoek

Voor iedere soort waarvoor de Wet Natuurbescherming en/of het natuurbeleid van de provincie

worden geadviseerd om overtreding te voorkomen óf om daarmee ontheffing aan te kunnen vragen.

• •

Zowel de aanbevelingen als de maatregelen hebben een verplicht karakter. *Een ontheffing kan normaliter enkel verkregen worden indien er vervolgonderzoek heeft plaatsgevonden volgens de geldende

(mogelijk) wordt overtreden, wordt hieronder de vervolgstap beschreven. PAS: Er is een aeriuscalculatie benodigd om te bepalen of er depositie-effecten optreden. Natura 2000: voorkom effecten op (niet-)broedvogelsoorten van het Natura 2000 gebied 'Brabantse Wal' door maatregelen te treffen (zie 4.5.1). Indien hier niet aan kan worden voldaan,

onderzoeksprotocollen. Of, indien er geen protocol beschikbaar is, na afstemming met het bevoegd gezag.

is er een Voortoets Natura 2000 benodigd om de effecten op het Natura 2000-gebied nader te 4.2 Conclusie De conclusie geeft antwoord op de centrale vraag:

•

bepalen. NNB: voorkom effecten op het NNB door maatregelen te nemen (zie 4.5.1). Indien hier niet kan worden voldaan is er vervolgonderzoek nodig, namelijk een NNB-toetsing om de effecten op het

Zijn de voorgenomen werkzaamheden in strijd met de soort- of gebiedsbescherming uit de Wet natuurbescherming (Wnb) of provinciaal beleid? En welke vervolgstappen dienen genomen te worden voor met de uitvoering gestart kan worden?

• •

NNB nader te bepalen. Vogels zonder jaarrond beschermd nest: er kan een broedvogelinspectie benodigd zijn (zie paragraaf 4.5.1). Boommarter, bunzing, hermelijn, steenmarter en wezel. Dit onderzoek dient bij voorkeur verricht

Effecten op vogels zonder jaarrond beschermd nest kunnen niet worden uitgesloten, maar kunnen

te worden in de voortplantingsperiode, welke loopt van eind maart t/m eind juli voor de wezel

mogelijk door maatregelen worden voorkomen (zie par. 4.5.1). Effecten op marterachtigen,

en hermelijn, van eind maart t/m juni voor de boom- en steenmarter en van juli tot en met

alpenwatersalamander, rugstreeppad, vinpootsalamander en levendbarende hagedis dienen

september voor de bunzing (Bouwens, 2017). Tijdens deze periode dienen gedurende twee weken

nader onderzocht te worden. Effecten op andere beschermde soorten worden niet verwacht.

cameravallen opgehangen worden op de mogelijke verblijfslocatie (stapel los materiaal, holtes

Effecten op PAS-gebied 'Brabantse Wal' dienen nader onderzocht te worden. Effecten op het

in boomwortels, konijnen- en muizenholen, houtstapels). Ook kan gebruik gemaakt worden van

Natura 2000-gebied 'Brabantse Wal' en het NNB kunnen niet worden uitgesloten, maar kunnen door maatregelen worden voorkomen.

•

sporenonderzoek. Levendbarende hagedis: er dient er nader soortgericht onderzoek verricht te worden door middel van het uitleggen van reptielenplaatjes en drie controlebezoeken in de periode 15 juli t/m eind

Algemene opmerking: In 4.2 is de conclusie weergegeven. Voor de volledigheid én om een verkeerde interpretatie te

•

september. Alpenwatersalamander en vinpootsalamander: werk volgens een ecologisch werkprotocol om

voorkomen, dient het gehele rapport gelezen te worden. Zo geeft hoofdstuk 1 belangrijke informatie

overtreding te voorkomen (zie 4.5.1). Indien dit niet mogelijk is, dient er onderzoek te worden

over de opzet en afbakening van het onderzoek. In hoofdstuk 2 wordt informatie gegeven over de

uitgevoerd. Dit onderzoek dient uitgevoerd te worden door het uitvoeren van twee veldbezoeken

begrenzing van het projectgebied en welke werkzaamheden getoetst zijn. Hoofdstuk 3 geeft nadere informatie over de aanwezigheid van soorten en gebieden. Ook de bijlagen zijn onlosmakelijk met de inhoud verbonden, met name Bijlage 8.

•

in de periode maart t/m eind mei. Rugstreeppad: zie Tabel 2 voor de functies. Nader onderzoek dient verricht te worden naar landbiotoop in de periode juni t/m half oktober. Winterverblijfplaatsen zijn redelijkerwijs

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

14

niet te onderzoeken. Onderzoek naar de voortplantingfunctie kan indicatief zijn voor andere

Tabel 4: indicatieve broedperiode vogels zonder jaarrond beschermd nest per biotoop

verblijfplaatsfuncties, dit onderzoek kan globaal plaatsvinden van half april t/m eind juli.

Aanwezige biotopen

Voorbeelden van vogels zonder jaarrond beschermd nest die te verwachten zijn:

Indicatieve broedperiode (bron: sovon)

Ruigte

graspieper, fazant

begin februari t/m augustus

Intensief beheerd (gras)land

kievit

maart t/m half augustus

Bomen of bos

houtduif, winterkoning, roodborst, zwartkop, boomleeuwerik (Natura 2000 & NNB), nachtzwaluw (Natura 2000), appelvink (NNB), geelgors (NNB)

half februari t/m oktober

Bebouwing

holenduif, zwarte roodstaart, merel, winterkoning

half februari t/m oktober

4.5 Maatregelen Hieronder volgen de te nemen maatregelen om overtreding van wetsartikelen te voorkomen tijdens de uitvoering van de werkzaamheden. De maatregelen zijn opgedeeld in:

• •

4.5.1 Maatregelen beschermde soorten (artikelen 3.1, 3.5 en 3.10) en/of beschermde gebieden 4.5.2 Zorgplichtmaatregelen (artikel 1.11).

4.5.1 Maatregelen voor beschermde soorten en/of gebieden Verricht geen werkzaamheden voordat de nadere onderzoeken zijn afgerond, maatregelen zijn genomen en/of (indien aan de orde) een ontheffing of vergunning is verkregen. Of treed voorafgaand aan de werkzaamheden in overleg met een deskundig ecoloog over welke werkzaamheden wél mogelijk zijn. Afwijkingen dienen altijd schriftelijk vastgelegd te worden om aantoonbaar volgens de wet te werken (omgekeerde bewijslast). Zie ook paragraaf 4.7. Broedvogels zonder jaarrond beschermd nest, Natura 2000 & NNB Voorkom vernietiging van vogelnesten of een verstoring die van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van een in Europa inheemse vogelsoort (inclusief kwalificerende doelsoorten voor Natura 2000-gebied 'Brabantse Wal' en de NNB-beheertypen N07.01, N15.02 & N16.03; zie Bijlage 11 voor de doelsoorten van de NNB). Het vernietigen van nesten of het verstoren van vogels kan enkel plaatsvinden als er daadwerkelijk broedgevallen aanwezig zijn op of rond de projectlocatie. Een broedvogelinspectie geeft hier meer duidelijkheid over. In Tabellen 3 en 4 zijn de verwachte vogelsoorten benoemd. Nesten van deze soorten mogen niet beschadigd, weggehaald of vernietigd worden. Ook verstoringen die leiden tot het verlaten van het nest zijn verboden. De meeste vogels broeden globaal tussen half maart en half augustus.

Echter, alle broedende in Europa inheemse vogelsoorten zijn te allen tijde beschermd. In Tabel 4 is per biotoop een indicatieve broedperiode opgenomen. Maatregel 1: verricht de werkzaamheden buiten de broedperiode. In Tabel 4 is per biotoop een indicatieve broedperiode opgenomen. Het is ook mogelijk om buiten de broedperiode te starten en door te gaan in het broedseizoen, met als voorwaarde dat er voortdurende activiteit is en de werkzaamheden niet tijdelijk stil komen te liggen. Indien het niet mogelijk is om buiten deze broedperiode te werken, kan maatregel 2 uitkomst bieden. Maatregel 2: laat voorafgaand aan de werkzaamheden een broedvogelinspectie uitvoeren door een ecoloog. Indien er geen broedende vogels worden vastgesteld, kunnen de werkzaamheden alsnog

doorgang vinden. Let op: in de aangegeven broedperioden (Tabel 4) is er veelal wel een grote kans op het aantreffen van broedende vogels. Een gunstige uitkomst van de inspectie is dus vooraf niet te geven. Alpenwatersalamder en vinpootsalamander Doordat er niet in het water gewerkt wordt of in de oever, wordt er geen effect op het voortplantingswater verwacht. Er wordt alleen een effect op de overwinterplaatsen verwacht. Door volgens een ecologisch werkprotocol te werken, kan overtreding van de Wet natuurbescherming worden voorkomen. Indien er niet volgens een ecologisch werkprotocol kan worden gewerkt, dient er onderzoek te worden uitgevoerd. 4.5.2 Zorgplichtmaatregelen Hieronder worden per soort(groep) de maatregelen benoemd: Zoogdieren In het projectgebied kunnen soorten voorkomen zoals bosmuis, egel, ree, haas en/of konijn. De volgende maatregelen zijn nodig om rekening te houden met deze soorten:

• • •

Spaar rust- en schuilplekken, zoals holen (muizensoorten, egel en konijn) en legers (haas). Zorg dat er voldoende dekking van bosschages aanwezig blijft voor de egel en diverse muizensoorten. Plant bij voorkeur nieuwe beplanting aan, voordat de oude verwijderd wordt. Ondanks zorgvuldig handelen is verstoring van vooral fauna niet altijd te vermijden. Indien er verstoring plaatsvindt, dient er een goede vluchtroute beschikbaar te zijn. Dit geldt in het bijzonder voor vogels en grondgebonden zoogdieren (zoals muizen, egels) om verkeersslachtoffers te voorkomen. Werk vanaf

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

15

• •

één zijde en bij voorkeur van een drukke locatie, zoals een woonwijk naar een rustige locatie, zoals

>4. Indien uit het totale vervolgonderzoek blijkt dat er geen beschermde functies van beschermde

het buitengebied. Werk ook op een aangepast tempo, zodat dieren kunnen vluchten.

soorten aanwezig zijn, kunnen de werkzaamheden zonder verdere beperking doorgang vinden. Wel

Kunstmatige verlichting werkt verstorend op zoogdieren en andere fauna. Werk niet tussen

dient altijd de zorgplicht in acht genomen te worden (zie 4.5.2) voor zover aan de orde. Indien er wel

zonsondergang en zonsopkomst.

beschermde functies aangetroffen en effecten niet te voorkomen zijn, zal een ontheffing of vergunning

Voorkom of beperk daarnaast de toepassing van kunstlicht en de verstrooiing van licht buiten de

aangevraagd moeten worden om de ontwikkeling doorgang te laten vinden.

projectlocatie. Voorkom ook het direct schijnen op wateroppervlakken of groenelementen, zoals 4.7 Wat te doen bij een wijziging van de ontwikkeling of bij het afwijken van het advies?

bosschages en ruigtes. Indien deze maatregelen niet mogelijk zijn, dient een nadere effectbeoordeling plaats te vinden.

De adviezen in deze ecologische quickscan zijn opgesteld om te werken volgens de geldende natuurwetgeving. Wij zijn hierbij uitgegaan van de geplande ontwikkeling zoals aangeleverd door de

Amfibieën

opdrachtgever of tussenpersoon. Indien de geplande ontwikkeling wijzigt, bijvoorbeeld doordat

In het projectgebied kunnen soorten voorkomen zoals bruine kikker, gewone pad en kleine

het projectgebied groter wordt of de werkzaamheden veranderen, dan is de kans aanwezig dat ook

watersalamander. De volgende maatregelen zijn nodig om rekening te houden met deze soorten:

het voorliggende advies wijzigt. Neem in dat geval contact op met een adviseur (zie colofon) om te

• •

Spaar rust- en schuilplekken, zoals takkenhopen, boomstammetjes, losliggende stenen en/of

onderzoeken of er passende maatregelen zijn waarbij conform de geldende natuurwetgeving kan

boomstronken met holtes.

worden gewerkt. Ook kan het zijn dat wij maatregelen of vervolgstappen adviseren die niet goed in te

Verplaats individuen die aanwezig zijn binnen het werkterrein naar een vergelijkbare, veilige plek

passen zijn in de planning of uitvoering. Afwijken van het plan of advies is sommige gevallen mogelijk,

buiten de invloedssfeer van de werkzaamheden.

maar altijd onder begeleiding van een deskundig ecoloog. Het is mogelijk dat in een vervolgtraject beschermde planten uitgestoken moeten worden of beschermde dieren gevangen moeten worden.

4.6 Wat betekent de conclusie nu voor uw project?

Hiervoor is een ontheffing benodigd. Dit dient daarom altijd onder begeleiding plaats te vinden van een

Er is vervolgonderzoek (4.4) geadviseerd, er zijn maatregelen (4.5) geadviseerd en er is advies gegeven tot

deskundig ecoloog met kennis van de betreffende soorten.

het laten opmaken van een ecoloigisch werkprotocol (4.5). Dit betekent dat nog niet gestart kan worden met de werkzaamheden tot het vervolgonderzoek is afgerond en de maatregelen zijn gerealiseerd.

Indien er beschermde soorten worden aangetroffen die niet in deze quickscan benoemd zijn, dient

Anders zal mogelijk overtreding van de Wet natuurbescherming plaatsvinden.

direct contact opgenomen te worden met een ecoloog om te bepalen hoe gehandeld dient te worden.

Concreet adviseren wij de volgende stappen te nemen: >1. Beoordeel of alle maatregelen in 4.5.1 en 4.5.2 genomen kunnen worden. Zo ja, dan zijn er voor deze soort(groep)en geen vervolgacties benodigd. Zo nee, overleg dan met een adviseur en zie stap 2. >2. Vraag zo spoedig mogelijk een offerte aan voor het vervolgonderzoek en het ecologisch werkprotocol genoemd in 4.4. Eventueel aangevuld met maatregelen benoemd in 4.5.1 of 4.5.2. >3. Indien er tijdsdruk is van een planningsdeadline die gehaald dient te worden, kan beoordeeld worden of het mogelijk is om te starten met voorbereidende werkzaamheden of te werken in een gedeelte van het projectgebied. Als dit gewenst is, dient contact opgenomen te worden met een adviseur (zie colofon). Deze vervolgvraag maakt geen onderdeel uit van deze quickscan.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

16

5. BOVENWETTELIJKE MAATREGELEN Deze ecologische quickscan is opgesteld om aan de wettelijke eisen uit de Wet natuurbescherming te voldoen. In het rapport wordt dus geen rekening gehouden met aanwezige natuurwaarden die niet wettelijk beschermd zijn. Maar ook niet-beschermde natuurwaarden zijn waardevol om te behouden. Daarnaast zijn er vaak ecologische of landschappelijke kansen aanwezig die eenvoudig te realiseren zijn. Wij vinden het belangrijk om ook niet-beschermde natuurwaarden en ecologische kansen te benoemen. 5.1 Aanwezige niet beschermde natuur- en/of landschapswaarden Binnen het projectgebied zijn de volgende niet-beschermde natuur- en landschapswaarden aangetroffen:

•

Bosranden zijn ecologisch waardevol. Door de geleidelijke overgang van bomen naar struweel en kruiden is hier een hogere biodiversiteit. Veel vogels broeden in bosranden om in het nabijgelegen veld te foerageren.

5.2 Ecologische en/of landschappelijke kansen Binnen het projectgebied zijn de volgende ecologische en/of landschappelijke kansen of mogelijkheden aanwezig:

•

Realiseer een rand of plek met ruigtekruiden langs de randen. Door een plek met ruigtekruiden te realiseren langs de randen en deze slechts éénmaal per twee jaar te maaien, ontstaat een overgang met ruigtekruiden. Deze rand is waardevol voor bijvoorbeeld planten, vlinders en kleine zoogdieren, maar ook vogels kunnen hiervan profiteren voor hun nestplaats. Kies hierbij wel voor inheemse

• •

kruiden. Kies voor de beplanting voor inheemse bomen en struiken. Deze planten hebben voor insecten, vlinders en vogels een hogere waarde dan uitheemse planten.

5.3 Aanbevelingen bovenwettelijke maatregelen Wij stellen voor om de volgende aanbevelingen uit te voeren:

•

gaan. Herstel of opnieuw ontwikkelen van natuurwaarden is veelal lastiger

Zorg dat er nog voldoende zonlicht en regenwater de grond bereikt bij de plaatsing van de zonnepanelen. Zonnepanelen vangen het grootste deel van het zonlicht op, waardoor er vaak onder de panelen te weinig licht overblijft voor planten. Ook valt er alleen nog maar regenwater tussen de panelen, waardoor er onder de panelen minder regenwater beschikbaar is. Daardoor kunnen er onder de panelen geen tot weinig planten groeien (Kok et al., 2017). Dit kan beperkt of voorkomen worden

Zorg dat de aanwezige natuur- en/of landschapswaarden niet verloren

•

dan een goede inpasbare oplossing zoeken. Realiseer de aangegeven ecologische- en/of landschappelijke kansen om het projectgebied aantrekkelijker te maken voor flora en fauna. Dit versterkt de algemene omgevingskwaliteit.

door de panelen zo te plaatsen dat er nog steeds zonlicht op de grond valt. Dit betekent wel dat er minder zonnepanelen geplaatst kunnen worden, maar hier tegenover staat dat dit beter is voor de natuur en er is minder protest vanuit de omgeving. In Drenthe is afgelopen jaar het eerste ecologische zonnepark gebouwd. De opbrengst is hier minder dan bij een traditioneel zonnepark, maar er is meer draagvlak vanuit de omgeving en de natuurwinst is groter (Straver, 2018).

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

17

BRONVERMELDING Boeken •

Siebel, H. & H. During (2006). Beknopte mosflora van Nederland en België. Utrecht: KNNV Uitgeverij.

Internetpagina’s en online documenten •

BIJ12 (2017). Kennisdocumenten soorten natuurbescherming.

•

Boomvalk (z.d.). Voortplanting.

•

Bouwens, Sander (2017). Handreiking kleine marters in relatie tot soortbescherming.

•

BWLG (2007). Tonghaarmuts.

•

Cuppen, J.G.M. & Koese, B (2005). De gestreepte waterroofkever Graphoderus bilineatus in Nederland: een eerste inhaalslag.

•

Dijkstra (2018). Wilde planten.

•

EIS Kenniscentrum Insecten (z.d.). Vermiljoenkever.

•

EIS Kenniscentrum Insecten (2018). Beschermde vermiljoenkever duikt op in Gelderland.

•

IvL & RHB (2014-2016). Platte schijfhoren.

•

Ministerie van Economische Zaken (2017). Effectenindicator.

•

Ministerie van Economische Zaken (z.d.). Wet natuurbescherming,

•

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (2018). PAS-gebieden.

•

NDFF-ecogrid (2017). Uitvoerportaal van de Nationale Databank Flora en Fauna.

•

Netwerk Groene Bureaus (2017a). Vleermuisprotocol 2017.

•

Netwerk Groene Bureaus (2017b). Soortinventarisatieprotocollen.

•

Provincie Noord-Brabant (2019). Geodataviewer Natuurnetwerk Nederland.

•

Ravon (z.d.). Soorteninformatiepagina

•

Sovon (z.d.). Sovon.

•

Straver, F. (2018). Ecologisch zonnepark is geen geldmachine, maar draagt wel zorg voor de natuur

•

Vleermuis.net (2018). Pagina bescherming en pagina ruige dwergvleermuis.

•

Vlinderstichting (z.d.a). Vlinderstichting startpagina.

•

Vogelbescherming Nederland (z.d). Vogelgids

•

Zoogdiervereniging (z.d.a). Startpagina zoogdiersoorten.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

18

BIJLAGE 1 - WET NATUURBESCHERMING Wet natuurbescherming (Wnb)

Verbodsartikel

Lid

Toelichting

3.1 Vogelrichtlijn

Lid 1

Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen.

In de Wet natuurbescherming zijn meerdere oude wetten samengevoegd. Relevant

zijn

de

samenvoegingen

van

de

Lid 2

Natuurbeschermingwet

Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen.

1998 die over beschermde gebieden gaat, de Boswet die over bescherming van houtopstanden gaat en de Flora- en faunawet die

Lid 3

Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben.

over de bescherming van soorten gaat. Al deze regels zijn al dan

Lid 4

Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen.

Lid 5

Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van

niet aangepast overgenomen in de Wnb. Wij toetsen een ingreep in een ecologische quickscan aan de Wnb en daardoor aan wat eerst drie wetten waren. Hiernaast is weergegeven waar wij aan toetsen.

instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. 3.5 Habitatrichtlijn

Lid 1

Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te

Soortbescherming

vangen.

De Wet natuurbescherming kent drie beschermingsregimes waarin de voorschriften van de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn en twee verdragen (Bern en Bonn) zijn geïmplementeerd. Aanvullende voorschriften zijn gesteld voor de dier- en plantensoorten die niet onder die specifieke voorschriften vallen, maar wel bescherming behoeven, dat zijn de andere soorten. In de Wet

Lid 2

Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren.

Lid 3

Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen.

Lid 4

Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen.

natuurbescherming zijn de beschermingsregimes in drie aparte paragrafen

Lid 5

Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag

neergelegd. Per beschermingsregime is bepaald welke verboden er gelden

van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te

en onder welke voorwaarden ontheffing of vrijstelling kan worden verleend

vernielen.

door het bevoegd gezag. In de tabel hiernaast is weergegeven op welke

Artikel 3.10 andere

beschermingsregimes welke verboden van toepassing zijn.

soorten

Elke provincie heeft de mogelijkheid soorten die onder de andere soorten vallen vrij te stellen. De vrijgestelde soorten zijn in Bijlage 3 weergegeven.

Lid 1

Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet: a: opzettelijk te doden of te vangen; b: de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, c: vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Omgevingswet Het kabinet heeft besloten dat de natuurbeschermingsregels overgaan in het stelsel van de Omgevingswet. De Aanvullingswet natuur voorziet in deze wijzigingen van de Omgevingswet, zodat die wet straks over de nodige bevoegdheden en instrumenten beschikt om regels te stellen en maatregelen te treffen voor de bescherming van de natuur. Vermoedelijk zal de wet in 2021 in werking treden.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

19

Beschermde nesten

Beschermde gebieden

*Het verbod van het vernietigen of wegnemen van nesten geldt alleen tijdens het broedseizoen van de

In Europa is een netwerk van beschermde gebieden opgezet. Dit zijn de zogenoemde Natura 2000-

soorten die elk jaar een nieuw nest maken. De soorten die jaarlijks terug komen op het zelfde nest zijn

gebieden. Deze gebieden zijn in de Wnb zwaar beschermd. Volgens de Wnb is het volgens artikel 2.7 lid 2

jaarrond beschermd. Specifiek gaat dit om vogels van categorie 1t/m 4 en de nesten van soorten in

verboden zonder vergunning projecten te realiseren of andere handelingen te verrichten die gelet op de

categorie 5 als er onvoldoende alternatieven zijn.

instandhoudingsdoelstellingen voor een Natura 2000-gebied de kwaliteit van de natuurlijke habitats of

• • • • •

Nesten die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn

de habitats van soorten in dat gebied kunnen verslechteren of een significant verstorend effect kunnen

als vaste rust- en verblijfplaats.

hebben op de soorten waarvoor dat gebied is aangewezen.

Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer

Dit geld ook voor projecten die fysiek buiten het Natura 2000-gebied gelegen zijn maar wel een effect

honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats

kunnen hebben op het gebied (externe werking).

zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden

Natuurnetwerk Nederland (NNN)

en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de

Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen

nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.

natuurgebieden. In de wet heet dit de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het netwerk moet

Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat

natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied.

zijn een nest te bouwen. Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen.

De soorten die beschermd zijn staan in Bijlage 2 weergegeven, hierbij wordt ook aangegeven welke vogels onder de categorieën vallen.

In het Natuurnetwerk Nederland liggen:

• • • • •

bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 Nationale Parken; gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt; landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer; ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren, rivieren, de kustzone van de Noordzee en de Waddenzee; alle Natura 2000-gebieden.

Zorgplicht In de Wet natuurbescherming is een zorgplicht opgenomen:

Vanaf 2014 zijn de provincies verantwoordelijk voor het Natuurnetwerk Nederland. De ligging en

Artikel 1.11, lid 1: Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere

bescherming van de NNN is vastgelegd in de provinciale Structuurvisie, welke door de gemeentes wordt

nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving.

uitgewerkt in bestemmingsplannen, conform de Wet Ruimtelijke Ordening.

Artikel 1.11, lid 2: De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

20

Natuurwaarden buiten het Natuurnetwerk Nederland Ook buiten het NNN zijn grote natuurwaarden aanwezig. Behoud, herstel en verdere ontwikkeling van deze natuurwaarden dragen substantieel bij aan de biodiversiteit. Wij beoordelen ook eventuele effecten op beschermde beleidsgebieden. Zuid-Holland: strategische reservering natuur en belangrijke weidevogelgebieden Het realiseren van een natuurmantel in de vorm van een groenblauwe dooradering rondom de natuurkernen in het NNN. Deze mantel wordt de ‘Strategische reservering natuur’ genoemd. Het in stand houden van de belangrijke leefgebieden voor weidevogels in blijvend agrarisch gebied door agrarisch natuurbeheer. Weidevogelgebieden worden gerekend tot categorie 2 in het handelingskader ruimtelijke kwaliteit. Deze gebieden worden ‘Belangrijke weidevogelgebieden’ genoemd. Beschermde houtopstanden In de Wnb is het conform artikel 4.2 verboden houtopstanden te kappen buiten de bebouwde kom houtopstanden grenzen zonder hier vooraf een melding van te maken aan het bevoegd gezag. Deze regel geldt niet voor: a. houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom; b. houtopstanden op erven of in tuinen; c. fruitbomen en windschermen om boomgaarden; d. naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, indien niet ouder dan twintig jaar; e. kweekgoed; f.

uit populieren of wilgen bestaande: 1°. wegbeplantingen; 2°. beplantingen langs waterwegen, en12 3°. eenrijige beplantingen langs landbouwgronden; g. het dunnen van een houtopstand; h. uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn bedoeld voor de productie van houtige biomassa, indien zij: 1°. ten minste eens per tien jaar worden geoogst; 2°. bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid, zijnde een aaneengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter, en 3°. zijn aangelegd na 1 januari 2013.

Quickscan Wet natuurbescherming. Wij maken ecologische risico’s inzichtelijk en adviseren over het voorkomen van wetsovertreding.

21

BIJLAGE 2 - BESCHERMDE SOORTEN

Nederlandse naam

Categorie

SvI* (als broedvogel)

Nederlandse naam

Categorie

SvI (als broedvogel)

Steenuil

1

matig ongunstig

Gekraagde roodstaart

5

matig ongunstig

Gierzwaluw

2

gunstig

Glanskop

5

matig ongunstig

gekoppeld, namelijk 3.1. vogelrichtlijnsoorten, 3.5 habitatrichtlijnsoorten en 3.10

Huismus

2

matig ongunstig

Grauwe vliegenvanger

5

matig ongunstig

andere soorten.

Roek

2

matig ongunstig

Groene specht

5

gunstig

Grote gele kwikstaart

3

gunstig

Grote bonte specht

5

gunstig

Kerkuil

3

gunstig

Hop

5

artikel 1 van de Vogelrichtlijn. Deze worden hieronder niet allemaal specifiek

Oehoe

3

gunstig

onbekend, vermoedelijk ongunstig

Huiszwaluw

5

matig ongunstig

benoemd. Hieronder wordt alleen ingegaan op de uitzonderingen en dat zijn de

Ooievaar

3

gunstig

IJsvogel

5

gunstig

Slechtvalk

3

gunstig

Kleine bonte specht

5

gunstig

Boomvalk

4

matig ongunstig

Kleine vliegenvanger

5

Buizerd

4

gunstig

onbekend, vermoedelijk geen broedvogel

Havik

4

gunstig

Koolmees

5

gunstig

Kortsnavelboomkruiper

5

gunstig

Oeverzwaluw

5

gunstig

Pimpelmees

5

gunstig

Raaf

5

gunstig

Ruigpootuil

5

onbekend, vermoedelijk geen vaste broedvogel

Spreeuw

5

matig ongunstig

Tapuit

5

zeer ongunstig

Torenvalk

5

matig ongunstig

Zeearend

5

gunstig

Zwarte kraai

5

gunstig

Zwarte mees

5

matig ongunstig

Zwarte roodstaart

5

gunstig

Zwarte specht

5

matig ongunstig

Tabellen Wet Natuurbescherming Aan de indeling van de regels van de Wnb (bijlage 1) zitten verschillende soortenlijsten

Artikel 3.1 Vogelrichtlijnsoorten. Dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten in

vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten van de categorieën 1 t/m 4 en bij uitzondering categorie 5-vogels.

Legenda tabel Categorie 1: Jaarrond gebruikte nesten (steenuil)

Ransuil

4

zeer ongunstig

Sperwer

4

gunstig

kolonie)

Wespendief

4

gunstig

Categorie 4: Vogels die ieder jaar terugkeren naar specifiek nest

Zwarte wouw

4

onbekend, vermoedelijk gunstig

Categorie 2: Zeer honkvaste koloniebroeders of afhankelijk bebouwing Categorie 3: Zeer honkvaste broeders of afhankelijk bebouwing (geen

Categorie 5: Honkvaste broeders, maar voldoende flexibel. Enkel beschermd bij zwaarwegende ecologische redenen, zoals een zeer

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=6d5073aa-3c60-4a20-ac92-20b6aa086b73