Bijlage 3 Rapportage Online Research Community
Tekst van het document
“Geen nieuwe woningen in de Spinolaberg, Bij vrijkomen van een bestaande woning hier doelgroep bewoning van maken: leefgemeenschappen gebaseerd op verschillende woonleef visies. Kleinschalig en betaalbaar, zowel huur- als koopwoningen. En/of seniorwoningen dichtbij de dorps-en stadskern”. - vrouw, 69jaar “Woningbouw kan beter geconcentreerd worden aan de randen van de dorpen zodat het karakter van de Steilrand en zichtlijnen niet verder aangetast worden, waardoor de aantrekkelijkheid van het gebied verloren gaat. Omdat de Steilrand gebieden dicht bij de stad en dorp liggen zijn ze zeer geschikt als wandel en fiets gebied, gebruikmakend van de kleinschalige infrastructuur.... Waar ze zeker behoedzaam voor moeten zijn dat het unieke karakter van het hoogteverschil tussen de zand en kleigronden verloren raakt in bebouwing of landschap versnippering.”- man, 70 jaar
Economie en infrastructuur Er is maar een enkele opmerking over dit thema geplaatst. Daarin lezen we voornamelijk instemming met het geschetste toekomstbeeld: uitbreiding van bedrijven is ongewenst. Herbestemming is wel gewenst, aldus een communitylid, omdat leegstand vooral voorkomen moet worden in dit gebied. Verder oppert iemand om bestaande bedrijven zoals Transportbedrijf Bernaards en de Intratuin te verplaatsen naar een bedrijfsterrein ergens anders in de gemeente. De dan ontstane ruimte kan voor woningbouw bestemd worden.
šponl telos
“Wellicht is het slim om de bedrijvigheid, zoals Bernaards en Intratuin te verplaatsen naar elders in de gemeente (lees bedrijfsterrein). Deze stukken kun je dan omtoveren tot bestemming wonen, en is het niet nodig om natuur, weilanden, etc op te offeren.”- man, 52jaar
27
Deelgebied 4 De Zeekleipolders Een mogelijk toekomstbeeld Hallo allemaal, Dank voor jullie vele reacties op de drie deelgebieden die deze week voorbij gekomen zijn. We leggen jullie nu graag deelgebied 4: De Zeekleipolders voor.
Wat vind jij van dit toekomstbeeld? Welke ideeën vind je wel goed en welke niet? Het belangrijkste hierbij is om zo goed mogelijk proberen aan te geven waarom je iets wel of geen goed idee vindt. Probeer je mening dus zo goed mogelijk met argumenten te onderbouwen.
Recreatie In de Zeekleipolders wordt recreatie niet actief gestimuleerd. Grootschalige recreatieve ontwikkelingen zijn niet toegestaan. Recreatie zoals fiets-en wandelroutes, kleinschalige horeca, dagactiviteiten zoals boerengolf of kamperen bij de boer, zijn mogelijk als zij een verbinding hebben met de agrarische functie van het gebied. Recreatie mag agrarisch gebruik niet hinderen.
Klimaat en energie Deelgebied de Zeekleipolders is groot, uítgestrekt en relatief dunbevolkt, waardoor het geschikt is voor het opvangen van water en voor energieopwekking. De randvoorwaarden zijn dat het waardevolle open landschap behouden blijft en de ontwikkelingen een directe meerwaarde moeten hebben voor de gemeente Bergen op Zoom. Zonneparken en windmolens worden goed ingepast in het landschap en bij voorkeur aan de randen van de Zeekleipolders (het noorden en het zuiden) geplaatst.
Wonen Woningbouw in de vorm van Ruimte voor Ruimte woningen en het ombouwen van leegstaande boerderijen (VAB's) is gewenst in de Zeekleipolders. Hiermee neemt de kwaliteit van het landschap toe en wordt leegstand voorkomen. Kleinschalige nieuwbouw van geclusterde woningen is toegestaan als dit leidt tot een ruimtelijke verbetering, het open landschap behouden blijft en past binnen provinciale regelgeving. Het is de vraag of permante bewoning in recreatiewoningen mogelijk gemaakt moet worden.
Oi
M
Economie en infrastructuur Nieuwe vormen van bedrijvigheid zijn alleen toegestaan als sprake is van functieverandering van agrarische boerderijen (VAB's) naar andere bedrijfsvormen.
4. De Zeekleipolders - Een mogelijk toekomstbeeld (1/4)
In onze woorden
In hun woorden
Landbouw
“Dit gebied is hoofdzakelijk in gebruik door akkerbouwers (en een enkele melkveehouder). Het is het enige kleigebied binnen de gemeente Bergen op Zoom en deze polders zijn uitermate geschikt voor voedselproductie”. - man, 42 jaar
De communityleden geven aan dat de zeekleigrond erg geschikt is voor voedselproductie en kunnen zich vinden in het toekomstbeeld waarin landbouw gezien wordt al belangrijkste functie voor dit gebied. Het kunnen (blijven) beschikken over voldoende zoetwater is daarbij een belangrijke voorwaarde. Communityleden vinden verduurzaming van de landbouw een goed idee. Initiatieven zoals Heerenboeren, voedselbossen en circulaire gemengde bedrijven worden omarmd, maar zij geven ook aan dat dit een nichemarkt betreft. De ondernemers in de Zeekleipolders moeten zorgen voor betaalbaar voedsel in de supermarkt en de manier waarop de boer hier invulling aan geeft, binnen de al strenge wettelijke kaders, vinden de communityleden een verantwoordelijkheid van de ondernemer. De aanwezige veehouderijen in het gebied passen prima in het gebied. In de reacties lezen we dat communityleden glastuinbouw niet wenselijk vinden. Het verstoort de openheid en beleving van het gebied, het kost veel energie en geeft lichtvervuiling.
“Landbouw laten zoals die is met de drie veehouders die er zijn. Voor kassenbouw is het beter om nieuwe te bouwen bij een bestaand kassengebied.”- man, 40 jaar “De agrarische sector ontwikkelt zich snel richting een duurzamer bedrijfsmodel, maar dat is logischerwijs niet iets van 5-10 jaar, maar van een generatie. Als ik zie hoe vandaag de dag wordt gewerkt is dat al veel duurzamer dan een generatie terug. Ik ben het met @Frank eens: boeren werken binnen de wettelijke kaders op hun eigen landbouwgrond in deze polders. ” - man, 42 jaar “Ik ben geen voorstander van glasbouw: dit kost veel energie en geeft lichtvervuiling. Dit is een gebied waar nog niet veel licht in de nacht is, graag houden zo.. ”- vrouw, 69 jaar “Het is een prachtige open polder, mooi zicht op Tholen en wijdheid. dit zo behouden past helemaal in het landschap. ” - vrouw, 69 jaar
Natuur en landschap Communityleden zijn het ermee eens dat het open landschap behouden moet blijven, zoals geschetst in het toekomstbeeld. Daarbij geven ze aan dat de cultuurhistorische waarde van het gebied explicieter benoemd mag worden in de toekomstvisie. Over het maken van een verbinding met het Schelde-Rijnkanaal en het behouden van het gebied als inundatiegebied zijn de meningen verdeeld. Voor de één betekent inundatie historisch herstel, voor de ander gaat dat ten koste van vruchtbare landbouwgrond.
šponl telos
“Zeekleipolders is een mooie naam die naar het verleden verwijst. De zee is nu ver weg, maar de klei en polders zijn gebleven. Dat stukje cultuurhistorie mis ik bij de schrijvers van het toekomstbeeld. Het landschap is voor een deel gemaakt door drooglegging en aanleg van het rijn schelde kanaal. Een kanaal wat als basis had de linie van de Eendracht de oudste waterlinie van Nederland. ” - man, 68 jaar
30
4. De Zeekleipolders - Een mogelijk toekomstbeeld (2/4)
In onze woorden
In hun woorden
Recreatie
“Er is een educatief wandelpad over de watersnoodramp van 1953, dit pad is sober en passend. Dit lijkt me voldoende voor de zeekleipolder.”- vrouw, 69 jaar
Communityleden geven aan dat de recreatie in het gebied beperkt moet blijven tot (bestaande) wandel- en fietsroutes met een educatief en/of cultuurhistorisch karakter en kamperen bij de boer. Een communitylid oppert het idee om wandelhutten te plaatsen voor meerdaagse wandel- en fietsroutes. Een ander communitylid vraagt om aandacht voor ruiterpaden. Eén communitylid wijst op de realisatie van een camping en recreatiewoningen op grondgebied van de aangrenzende gemeente Nieuw Vossemeer, wat extra druk zal geven op het zeekleipoldergebied.
“Voor recreatie kleine campings toestaan. Voor fietsen en wandelen bestaande routes gebruiken en geen nieuwe aanleggen. ” - man, 40jaar “Delen van de linie van de Eendracht, de oudste waterlinie van Nederland, zijn nog zichtbaar. Met Europese subsidie wordt eraan gewerkt om de zichtbaarheid vast te houden en te laten zien d.m.v. een fiets -en wandelroute door het zeekleipolder gebied.” - man, 68jaar
Klimaat en energie
“Windmolens horen op zee thuis en niet in een gebied waar ook (beperkt) gebouwd kan worden. Ook de nabijheid van vogelbroedgebieden (lange water) is funest voor de vogelstand als daar windmolens komen. Opslag van water kan hier goed. ” - man, 63 jaar
Windmolens passen volgens de communityleden niet in de Zeekleipolders omdat in het gebied (beperkt) gebouwd kan worden, het in de nabijheid is van vogelbroedgebieden bij Lange Water en het tot horizonvervuiling van het open landschap leidt.
“Afstemming met de buurtgemeente is noodzaak om een eensluidend toekomstbeeld te verkrijgen. De Windturbines die door de Gem Steenbergen noordelijk van de Zeekleipolders geplaats zijn, zijn ook goed te zien vanuit de Gem BoZ”. - man, 71 jaar
Aan de andere kant geven communityleden ook aan dat de gemeente invulling zal moeten geven aan de energietransitie. Er staan reeds windmolens aan de westkant van de Zeekleipolders. Mogelijk kunnen deze in de toekomst geüpgrade worden, aldus een communitylid. Uitbreiding van windmolens is volgens communityleden denkbaar langs de oever van het Schelde-Rijnkanaal, bij SABIC, grenzend aan het industrieterrein, en een kleine windmolen per boerderij, voor eigen gebruik. Ook is afstemming met buurgemeente Steenbergen noodzakelijk, die reeds windmolens heeft geplaatst aan de noordrand van de Zeekleipolders.
lil
pon | telos
“Er staan al windmolens aan de zuidkant mogelijk kunnen deze in de toekomst geupgrade worden en gecombineerd met klein zonnepark nabij SABIC. ” - man, 55jaar “In het kader van de energietransitie zal de gemeente daar invulling aan moeten geven. Nog meer zonne-energie zal niet gaan, omdat daar al een overschot van is. Voor windenergie zijn deze polders de enige echt geschikte locatie binnen de gemeentegrenzen.“ - man, 42 jaar “Tja zonneparken en windmolens moeten ergens staan. Uitbreiding zou kunnen langs de oever van het Rijn Schelde kanaal, of grenzend aan het industrieterrein. ” - vrouw, 69 jaar
31
4. De Zeekleipolders - Een mogelijk toekomstbeeld (3/4)
In onze woorden
In hun woorden
Een communitylid wijst op landelijke afspraken waarin is vastgelegd dat een deel van de opbrengst van windmolens op land naar de bewoners moet gaan die er de nadelen van ondervinden.
“Geen ‘zon-op-land’ of windmolens. We brengen al genoeg offers met de plaatsing van de vele hoogspanningsmasten ten behoeve van het TenneT trafo station. PVpanelen kunnen alleen met "multifunctioneel ruimtegebruik, dus op daken van loodsen, gebouwen of parkeergarage. ” - man, 59 jaar
Voor zonneparken wordt de voorkeur gegeven aan zonnepanelen op daken en langs de snelweg. Eventueel is een zonnepark mogelijk bij SABIC B.V.. Voor overbelasting van het energienet oppert een communitylid het idee om zonne-energie om te zetten in waterstof. Er zijn ook communityleden die vinden dat Bergen op Zoom al voldoende offers brengt met de plaatsing van de vele hoogspanningsmasten en het TenneT-station. Communityleden zijn bovendien erg verbolgen over de locatiekeuze van het TenneTstation. Deze had volgens hen bij SABIC B.V., in aansluiting op het industrieterrein, moeten komen staan. De nu gekozen locatie raakt zowel het Lange Water, De Groenendijk en Fort Zeeland, het zorgt voor geluidsoverlast bij de inwoners van Lepelstraat en het gaat ten koste van het open landschap wat, aldus enkele communityleden tegenstrijdig is met de eigen visie van de gemeente. Als het TenneTstation er dan toch komt, dient deze volgens de communityleden in ieder geval goed te worden ingepast in het landschap door er zoveel mogelijk bomen rondom te plaatsen. Wonen
“Het lange water wordt als natuurgebied beschermd, maar het laatste stukje bij de aansluiting op het Kanaal bij de Pals komt TenneT te staan! Een dergelijk groot verdeelstation hoort in de buurt van het industrieterrein thuis en niet plompverloren in een prachtig landschap dat eigenlijk nog deel uitmaakt van de Brabantse Wal. Door de hoge ligging is het een fabel om te denken dat het geluidsoverlast beperkt moet kunnen worden, dus voor Lepelstraat is dit echt een ramp. Het TenneT station in de buurt van Sabic kan niet omdat er een boerderij staat, maar wat is één boerderij verplaatsen ten opzichte van een heel dorp vervuilen met geluid? En bovendien is dat hele stuk van de polder bedorven, er komen ook veel masten te staan heen en terug naar de huidige masten.” - vrouw, 70 jaar “Het is een verstoring van het open polderlandschap en gaat leiden tot geluidsoverlast voor Lepelstraat. Bovendien is het in strijd met de visie zoals door de Gemeente verwoord: ‘behoud van het waardevolle open landschap’.”- vrouw, 49jaar “Het TenneT station wordt op een plek gebouwd watje niet moet willen zo pal aan de waterkerende dijk waardoor heel het station de hoogte in gaat en het van alle kanten, ook in Tholen zichtbaar wordt. Blijkbaar kon het niet anders omdat alle andere opties ook weer neven effecten vooroorzaken.
Nu het dan toch door moet gaan steek dan veel energie in het inpassen van het landschap. ” - man, 68 jaar
Communityleden zijn over het algemeen geen voorstander van woningbouw en permanente bewoning van recreatiewoningen in de Zeekleipolders.
lil
pon | telos
32
4. De Zeekleipolders - Een mogelijk toekomstbeeld (4/4)
In onze woorden
In hun woorden
De kostbare landbouwgrond en het open landschap moeten niet worden opgeofferd voor woningbouw. Volgens hen zijn er nog voldoende mogelijkheden voor woningbouw binnen de kernen, tegen de randen van de dorpen en verdichting van bijvoorbeeld de aanwezige lintbebouwing tussen kernen en gehuchten. Iemand doet de suggestie om het laatste stukje van de geluidswal langs de A4 te verlengen, zodat ook daarachter gebouwd/gewoond kan worden.
“Voor woningbouw zeker niet deze gronden ook bestemmen. Er zijn veel logischer plekken in de gemeente om woningbouw te realiseren: inbreiding binnen of tussen de kernen (niet de steilranden). Er is wat lintbebouwing waar nog wellicht een huis bij kan.” - man, 42 jaar
Het ombouwen van leegstaande boerderijen tot woningen zou volgens de communityleden mogelijk moeten zijn, mits kleinschalig en met respect voor de omgeving. Dit kan gaan om het ombouwen van de boerderij tot woning of enkele appartementen en het plaatsen van enkele tiny houses op het erf ten behoeve van sociale woningbouw of mantelzorg. Economie en infrastructuur Communityleden omarmen de keuze die in het toekomstbeeld wordt geschetst om het gebied niet te bestemmen voor industrie. Iemand geeft aan dat aan de zuidzijde, in aansluiting op industrieterrein Theodorushaven, nog wel wat ruimte zijn voor groene industrie. Omvormen van boerderijen naar bedrijvigheid vinden de communityleden prima, mits er aan het landschap verder niets veranderd en de landerijen bewerkt blijven door de agrarische sector en dezelfde uitstraling behouden. Om duidelijkheid te creëren wat wel en niet mogelijk is, wordt voorgesteld om heel concreet vast te leggen binnen welke normen (sectoren, grootte, milieubelasting, verkeersdruk, et cetera) bedrijvigheid moet blijven.
šponl telos
“Ook zeer zorgvuldig omgaan met bouwen van RVR woningen die de openheid en de ruimtelijke structuur kunnen verpesten.” - vrouw 77jaar “Open landschap behouden blijven, dus geen uitbreiding woningbouw ook niet wenselijk om permanente bewoning recreatiewoningen.” - man, 55jaar “Kleinschalige nieuwbouw niet toestaan behalve bijv. behoud van oude boerderij en onderverdeling in 4 appartementen en ruimere mogelijkheden voor bijv. mantelzorg.” vrouw, 49jaar “In het deel dat aansluit op het industrieterrein Theodorushaven zou ruimte zijn voor groene industrie (bedrijven die het milieu niet belasten). Daar zou ook het trafostation onderdeel van moeten zijn. Hierdoor voorkom je verkruimeling van andere gebieden.” - man, 65 jaar “Herbestemmingen zoals vrachtwagenstalling, recreatie, B&B, zorgboerderij of enkele woningen op het erf (een hofje) kan zeker de leefbaarheid ten goede komen. Maak het mogelijk! “- man, 59 jaar Ik vind in de laatste zin in het toekomstbeeld 'andere bedrijfsvormen' wel erg abstract. Letterlijk genomen zou het nu echt alles kunnen zijn. Het lijkt me verstandig als vooraf heel concreet wordt vastgelegd binnen welke normen (sectoren, grootte, milieubelasting, verkeersdruk, etc.) bedrijvigheid moet blijven. Dat voorkomtjuridisch getouwtrek achteraf en verkleint het risico op ongewenste en verstorende activiteiten. - man, 54 jaar
33
Deelgebied 5: Het Coulisselandschap Het Coulissenlandschap Een mogelijk toekomstbeeld Het Coulisselandschap is het meest noordoostelijke deel van de gemeente Bergen op Zoom, grenzend aan de gemeenten Steenbergen en Roosendaal. Het deelgebied bestaat uit de meer open rand van de Brabantse Wal en het buitengebied van Lepelstraat.
Landbouw
Het Coulisselandschap wordt gekenmerkt door een lapjesdeken van kleine percelen die worden omgeven door heggen en houtwallen (coulissen), de kronkelende wegen ten noorden van Lepelstraat en weidse uitzichten op agrarische percelen. Behoud van dit landschap is het belangrijkste uitgangspunt voor ontwikkelingen in dit deelgebied.
Het Coulisselandschap kent een aantal veehouderijen, maar ook veel akker- en tuinbouw. Voortzetting van deze agrarische bedrijven is het uitgangspunt in dit gebied, waarbij verduurzaming belangrijk is. Denk aan kringlooplandbouw, nieuwe vormen van gewasteelt en natuurinclusieve landbouw, waarbij de activiteiten ook gericht zijn op het beheren, onderhouden en creëren van natuur.
Natuur en landschap Uitgangspunt is behoud van het kleinschalige landschap. De relatief kleine agrarische percelen en kronkelende wegen aan de noordzijde van het buitengebied van Lepelstraat zijn cultuurhistorisch waardevol en dienen beschermd te worden. Het Halsters Laag wordt in de toekomst verder ontwikkeld als natuurgebied: een natte natuurparel, met ruimte voor beekherstel, het verminderen van verrommeling in het landschap, maatregelen voor het vasthouden van water en ruimte voor extensieve recreatie, zoals wandel- en fietsroutes en kleinschalige horeca en activiteiten.
Recreatie Omdat het Coulisselandschap grenst aan de Brabantse Wal is er veel verblijfsrecreatie (campings, vakantieparken e.d.) in dit deelgebied. Uitbreiding en nieuwe (verblijfs)recreatieve bedrijven in dit deelgebied is mogelijk als het in het landschap past en er een goede ontsluiting gerealiseerd kan worden voor het verkeer. Het is de vraag of permante bewoning in recreatiewoningen mogelijk gemaakt moet worden.
Klimaat en energie Nabij Halsters Laag is ruimte om water op te slaan om droogte op de Brabantse Wal tegen te gaan en is heel geschikt om onder water te zetten. De gebieden langs de A4 kunnen ingezet worden voor opwekking van zonne- of windenergie, maar alleen als dat het zicht op het Coulisselandschap niet belemmert.
Wonen Het ombouwen van leegstaande boerderijen (VAB’s) tot woningen en het daarbij realiseren van Ruimte voor Ruimte woningen is toegestaan, als deze qua structuur goed ingepast worden in het karakteristieke landschap. Woningbouw biedt hiermee kansen om de versnipperde stukken groen weer met elkaar te verbinden en de stikstofuitstoot bij beschermd Natura 2000-gebied terug te dringen. Het is de vraag of permante bewoning in recreatiewoningen mogelijk gemaakt moet worden.
Economie en infrastructuur Het Coulisselandschap is een geschikt gebied voor kleinschalige bedrijven en bedrijven die weinig milieuhinder veroorzaken. Zij moeten wel goed worden ingepast in het landschap en mogen niet ten koste gaan van de landschap. Het deelgebied is goed ontsloten door de ligging van het knooppunt Zoomland en de afslagen Bergen op Zoom-Noord en Bergen op Zoom-Oost.
5. Het Coulisselandschap - Een mogelijk toekomstbeeld (1/5)
In onze woorden Landbouw Over thema Landbouw zijn maar enkele opmerkingen gemaakt. Deze zijn voornamelijk positief over het geschetste toekomstbeeld. Vooral akkerbouw zou goed kunnen samengaan met natuurbeheer door de agrariërs , aldus een communitylid. Over de herbestemming van vrijgekomen grond, indien in de toekomst agrarische bedrijven verdwijnen, zijn de meningen verdeeld. Zo wordt ecologisch bouwen (de manier waarop woongemeenschap Het Oererf het voor ogen heeft) genoemd, terwijl de ander de gronden juist zou willen gebruiken voor meer natuurontwikkeling. Natuur en landschap Het behoud van het kleinschalige landschap en bescherming van het cultuurhistorisch waardevolle landschap is voor veel communityleden belangrijk. Het Coulisselandschap verbindt diverse plukken bos en natte gebieden, aldus een communitylid die aangeeft dat het daarom belangrijk is om in stand te laten en niet te verstoren door intensievere recreatie te stimuleren. Ook geeft iemand aan dat het zuidelijke deel van dit gebied juist geschikt om stukje bij beetje wat extra natuur te creëren en aan te laten sluiten bij bestaand bosgebied. Groen kan met elkaar worden verbonden door meer groen aan te planten.
Een communitylid geeft aan dat het stuk bij Halstersch Laag in het Natuurnetwerk Brabant ligt en dat het daarom goed is als bij de ontwikkeling van dit gebied samengewerkt wordt met alle betrokken organisaties en een gebiedscoördinator wordt aangesteld. Ook afstemming met buurgemeente Roosendaal en Steenbergen nv/pr Hp \zĩc;ĩp nn hpt rni ili^^plíìnrl^rhíìn íq hiprhii pççpntippl
lil
pon | telos
In hun woorden “Akkergrond die niet meer kan/mag worden gebruikt voor landbouw of veeteelt (veevoer) toestaan om ecologisch te bebouwen: bouwen met milieu vriendelijke materialen, zoals woongemeenschap in oprichting Het Oererf voor ogen heeft. Initiatieven hiertoe honoreren. Recreatie toestaan voor de boer die zijn bedrijf moet opgeven” - vrouw, 71 jaar “In de toekomst zullen er boeren stoppen in dit gebied (gedwongen, niet rendabel meer of geen opvolging) en dan zou het mooi zijn als daar extra natuur voor terug zou komen.” vrouw, 61 jaar “Landbouw, vooral de akkerbouw kan hier heel goed samengaan met natuurbeheer, evt. uitgevoerd door de agrariërs ter plaatse. Veehouderij zal in de toekomst door regelgeving minder intensief worden, mogelijk omschakeling naar akkerbouw. ”- man, 63 jaar “Het stuk in het Halstersch Laag ligt in het Brabants NatuurNetwerk. Daar liggen dus grote plannen klaar om het als natuur te ontwikkelen met ook recreatiefuncties. Voor de succesvolle uitvoering lijkt het me essentieel dat er goed wordt samengewerkt door betrokken projecten en partijen, zoals het Waterschap De Brabantse Delta, Staatbosbeheer, de Gemeente Bergen op Zoom en plaatselijke belanghebbenden zoals grondeigenaren, agrarische bedrijven en andere ondernemingen.
Dus oa een gebiedscoördinator aanstellen met voldoende mandaat.” - man, 57jaar “Ik vind dit gebied (zuidelijk deel) juist geschikt om stukje bij beetje weer wat extra natuur te creëren en aan te laten sluiten bij bestaand bosgebied, Dit is ten dele ook al gedaan bijvoor beeld tussen Delweg / Moerstraatsebaan. Dit zou dan niet moeten betekenen daar creëren, elders vernietigen = saldo negatief, maarjuist daadwerkelijk toevoegen.”- vrouw, 59 jaar “Halsterslaag als natte parel is een prima idee. Is al een nat gebied, maar water kan er zeker opgeslagen worden. Daarom geen uitbreiding van wandel- en fietspaden en verder recreatie stimuleren. ”- vrouw, 69jaar
35
5. Het Coulisselandschap - Een mogelijk toekomstbeeld (2/5)
In onze woorden
In hun woorden
Recreatie
“Ik ben van mening dat natuurbehoud in dit gebied wederom goed samen kan gaan met recreatie. Zeker het Laag, de Dassenpias en naastgelegen beek (naast de camping) zou wat aantrekkelijker en toegankelijker gemaakt mogen worden.” - man, 56 jaar
Sommige deelnemers noemen dat recreatie in het Halsters Laag, de Dassenplas en de naastgelegen beek bij de camping aantrekkelijker gemaakt kunnen worden. Het aanleggen en uitbreiden van fiets- en wandelpaden is goed mogelijk. Als voorbeeld wordt het fietspad door het Halsters Laag genoemd, met aansluiting via de Welberg naar Steenbergen. Echter zijn er ook communityleden die geen voorstander van het stimuleren van meer recreatie. Zij geven aan dat het een uniek gebied betreft en vrezen dat meer recreatie meer druk geeft op de aanwezige natuur. Het zal het afvalprobleem in ieder geval vergroten, aldus sommige communityleden. Over de oplossingen voor het verminderen van zwerfafval (wel of niet meer afvalbakken plaatsen, meer toezicht et cetera) zijn de meningen verdeeld. Ook maken sommige communityleden zich zorgen over gezamenlijk gebruik van de openbare ruimte door autoverkeer en verschillende type recreanten. Meer recreatie zal de veiligheid niet ten goede komen. Verder vraagt een deelnemer aandacht om bij de realisatie van recreatiewoningen rekening te houden met de ontwikkelingen van de ROBEL-lijn, aangezien het de druk op het gebied kan verspreiden
“De Dassenplas zou veel aantrekkelijker gemaakt kunnen worden voor recreanten. Goede afstemming nodig met buurgemeenten want volgens mij ligt de Dassenplas zelf niet in gemeente Bergen op Zoom “ - vrouw, 43jaar “Wij zien dat individualisme en onbegrip naar elkaar en de natuur toeneemt. De overheid voorziet in de infrastructuur en regels om samen te kunnen bewegen en recreëren in dit gebied. Helaas zien we desondanks irritaties, ruiters die niet de daarvoor bestemde ruiterpaden gebruiken, mountainbikers idem en vice versa. Op wegen in dit gebied wordt abnormaal hard gereden en veelvuldig afval achtergelaten. Dit is ook een van de grootste zorgen om meer recreatie te faciliteren.”- man, 47jaar “Twijfel heb ik wel voor het verder ontwikkelen van wandel- en fietsroutes en nog meer horeca. Het is misschien beter om reeds aanwezige horeca verder te ontwikkelen om zo drukte te centraliseren. Verder zijn er naar mijn inzien meer dan genoeg wandelpaden en fietsroutes door het gebied. Nog meer routes zorgen alleen maar voor meer druk op de natuur.”- man, 38jaar “Recreatie: dit gebied is met name voor wat betreft het stuk grenzend aan de Bergsche heide, natuurnetwerk Brabant belangrijk voor de natuur zoals vleermuizen, amfibieën, reeën enz. Er bevinden zich momenteel enkel kleinschalige (boeren) campings en ik ben van mening dat het daarbij moet blijven.”- man, 47jaar
šponl telos
5. Het Coulisselandschap - Een mogelijk toekomstbeeld (3/5)
In onze woorden
In hun woorden
Klimaat en energie
“Ik ben erg voorstander van zonnepanelen op woningen en gebouwen. In Lepelstraat ligt al een veld vol naast de A4: ik vind dit op die locatie wel passen maar wat mij betreft is dit wel voldoende. Het net is ook hier best wel vol ondertussen. Windmolens graag op zee.” - man, 56jaar
Veel communityleden zijn positief over de ideeën in het geschetste toekomstbeeld dat gebieden langs de A4 ingezet kunnen worden voor opwekking van zonne-energie. Over opwekken van windenergie Z windmolens zijn de communityleden minder positief omdat er grote kans is dat deze het zicht op het Coulisselandschap zullen belemmeren. Ook op het idee om water op de slaan bij het Halsters Laag om de droogte in de Brabantse Wal tegen te gaan, komen enkele positieve reacties, mits de overige natuur er niet door op achteruit gaat. Een communitylid wijst er op dat de plas van Jaarsveld door velen uit Klusdorp werd gebruikt om te zwemmen. Dergelijke plassen zouden de druk op de Heide kunnen verminderen. Wonen Enkele communityleden reageren op de zin in het toekomstbeeld: “Woningbouw biedt hiermee kansen om de versnipperde stukken groen weer met elkaar te verbinden.....”. Ze begrijpen niet hoe woningbouw kan bijdragen aan het verbinden van versnipperde stukken groen en ook geeft een communitylid aan dat het juist een typerend kenmerk van het Coulisselandschap is, dat het groen nooit verbonden was. Woningbouw in het coulisselandschap vinden de meeste commmunityleden ongewenst. Zij pleiten voor woningbouw in en aan de rand van de kernen. Wel kan de lintbebouwing worden versterkt.
Kleinschalige woningbouw in de vorm van tiny houses en een woongemeenschap zoals Oererf bij (vrijgekomen) agrarische bebouwing zou voor sommige communityleden ook tot de mogelijkheden behoren.
lil
pon | telos
“Ook bij de andere gebieden mis ik een initiatief voor de opslag van elektriciteit. Dit zou in de buurt van zonneparken zeer welkom zijn. Het geeft de industrie meer lucht in verband met overbelaste leidingnet in de regio.” - man, 79 jaar “Nog steeds is mijn mening dat zonnepanelen naast de snelweg kunnen komen (niet in velden maar net als en Etten-Leur als een lange sliert). De snelweg is toch al een noodzakelijk maar ontsierende weg. Panelen er naast belast het achterliggende landschap minder. ” vrouw, 50jaar “Alleen het stuk over woningbouw die kansen biedt om versnipperd groen te verbinden is mij niet helemaal duidelijk.” - vrouw, 42 jaar “Ook ik snap niet wat woningbouw toe kan voegen aan de versnippering van natuur. Ik ben van mening dat er niet meer gebouwd moet worden in de schaarse natuur die we hebben. Er staan zoveel kantoren en andere gebouwen leeg.” - vrouw, 50 jaar “We zullen ervoor moeten waken dat de verstening niet te veel buiten de huidige woonkernen en gehuchten zal plaatsvinden en er meer op focussen dat er gebouwd wordt direct rond of in de huidige woonkernen om verdere versnippering van het landschap en de natuur te beperken.” - man, 70 jaar
37
5. Het Coulisselandschap - Een mogelijk toekomstbeeld (4/5)
In onze woorden De reacties over het toestaan van permanente bewoning van recreatiewoningen in dit gebied zijn diffuus. Er zijn zowel voor- als tegenstanders onder de deelnemende communityleden.
Economie en infrastructuur Over dit thema zijn maar enkele opmerkingen geplaatst in de community. Communityleden vinden het belangrijk dat kenmerkende landschapselementen zoals de kronkelende weggetjes niet verloren mogen gaan. Een aantal opmerkingen gaan over de A4, die veel impact op het gebied heeft en een belangrijke barrière vormt tussen de dorpen Lepelstraat en Halsteren en het Coulisselandschap. Een deelnemer noemt dat het viaduct bij Lepelstraat naar het Halsters Laag een gevaarlijke oversteek is voor wandelaars en fietsers. Ook wordt genoemd dat de snelweg overal vanuit het Halsters Laag zichtbaar is en je steeds het gevoel hebt langs een snelweg te fietsen of te wandelen. Door het plaatsen van een visuele barrière kunnen meerdere doelen worden gediend, aldus een deelnemer: Naast het wegnemen van het zicht op de snelweg kunnen bijvoorbeeld aan de oostkant zonnepanelen worden geplaatst en aan de westkant groen voor een natuurlijke aanblik. Ook kan een zandwal worden aangelegd met bomen en struiken voor extra natuurontwikkeling.
šponl telos
In hun woorden
“De A4 heeft er grote impact op meerdere aspecten en een belangrijke daarvan is datje deze snelweg voortdurend ziet als je in het Halstersch laag bent. Dit verlaagt de aantrekkelijkheid voor wonen, wandelen, fietsen en andere vormen van recreatie. Op punten ben je voorje gevoel aan het fietsen en wandelen langs de snelweg. Een slimme visuele barrière naast de A4 kan meerdere doelen dienen inclusief het visueel verbergen van deze snelweg. Er kunnen op het oosten zonnepanelen geplaatst worden met aan de westkant een visueel natuurlijke aanblik. Er kan op stukken een zandwal komen met bomen en struiken voor zowel natuur als CO2-vastleggen. Bij het inrichten en ontwikkelen van de natuur komt veel zand vrij, vanwege aanleg van poelen en natuurvriendelijke oevers, afgraven van de teeltlaag. Dit kan deels voor een zandwal gebruikt worden. Door het land tussen de A4 en de parallelle weg te gebruiken voor houtwallen, houtsingels en poelen, dalen ook de onderhoudskosten, lijkt mij.... “ - man, 57jaar “Op zich prima om passende bedrijven als zorgboerderijen, hoveniers, agrariërs, boerdenwinkels enz. te vestigen. Uit de tekst kan ik niet helemaal opmaken of dit bedoeld wordt. Het lijkt me absoluut geen gebied om bedrijvigheid toe te voegen. Hiervoor zal naar bestaande bedrijvenclusters gekeken moeten worden verder van natuurgebieden.
Qua infrastructuur kenmerkt dit gebied zich door smalle kronkelende weggetjes en dit element zou in stand moeten blijven. Toevoegen van bedrijvigheid, recreatie en woningbouw zorgt voor toenemende druk op de bestaande infrastructuur die hier niet voor geschikt is.”- man, 47jaar
5. Het Coulisselandschap - Een mogelijk toekomstbeeld (5/5)
In onze woorden
In hun woorden
Ook spreken enkele communityleden hun zorgen uit dat de infrastructuur van de Bergsebaan te wensen over laat en niet geschikt is om toename van verkeer, door bijvoorbeeld uitbreiding van en vestiging van nieuwe (verblijfs)recratieve bedrijven, op een verkeersveilige manier te kunnen verwerken.
“De Bergsebaan is een smalle, drukke binnenweg. Er zijn geen voet- of fietspaden en er is geen straatverlichting. De gebrekkige infrastructuur en de slechte ontsluitingssituatie zijn ongeschikt om verdere toename van recreatief verkeer op een verkeersveilige manier te kunnen verwerken. Voor ons als bewoners zijn alle initiatieven met een grote verkeersaantrekkende werking uitgesloten, zoals uitbreiding van bestaande of vestiging van nieuwe (verblijfs)recreatieve bedrijven zoals campings. Dergelijke initiatieven voldoen volstrekt niet aan het toetsingscriterium: beperkte verkeersaantrekkende werking, passend bij de ontsluitingssituatie. ”- vrouw 78jaar,
Ook wijzen enkele communityleden er op dat het risico bestaat dat er door de goede ontsluiting meer verkeer en/of bedrijvigheid komt. Dat mag volgens hen zeker niet de bedoeling zijn. In het gebied passende bedrijvigheid zoals zorgboerderijen, hoveniers en boerenwinkels zijn prima, aldus een communitylid.
ï pon | te los
“Het in stand houden van de kleinschalige bedrijvigheid is goed voor de werkgelegenheid en diversiteit. We moeten wel waken dat er langzaamaan in de toekomst geen andere industrie of bedrijvigheid zich in dit gebied gaat vestigen omdat er een goede ontsluiting is.”- man, 38 jaar
© 2023 Het PON Ā Telos -
-
-
" ;į;-, í.
»,v* .
'
1. !
Het auteursrecht van deze publicatie berust bij Het PON Ã Telos. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm dan dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van Het PON ã Telos. Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan Het PON ã Telos geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten.
. :
^,.
Auteurs Jolanda Luijten en Karin du Long | Het PON ã Telos
WW TįļlW. Met dank aan Leander van Berkel | Pouderoyen Tonnaer Renske van den Branden - van Eldik | gemeente Bergen op Zoom Mark en Wessel van den Hoven I BSB Advies Foto’s Gemeente Bergen op Zoom www.hetpon-telos.nl
pon | telos