Bijlage 3 - Projectboek deel 2 - Locatie en haalbaarheidsstudie
Tekst van het document
Afstand
Bereikbaarheid 380 kV-verbinding
BOZ-5
• Afstand tot woningen • Aangedragen
Negatief (zorgen en afkeuren)
Tracés
BOZ-4
Omgevingsproces
Positief (belangen en voorkeuren)
Bereikbaarheid
BOZ-3
125
Tijdelijke lijn Bereikbaarheid Enexis
Bereikbaarheid Enexis (toekomstige kabels)
Goed
Bereikbaarheid verharde weg
Bereikbaarheid verharde weg
Toegangsweg nodig
Kosten Verwachte kosten (relatief)
Verwachte kosten Verklaring kosten
• v erbinding naar 380 kV (2 km) •1 1 nieuwe masten • k abeltracé naar tracéalt. NN en NM/ZM (100 m)
Tabel 3.14 | Overzicht analyses locatiealternatieven Bergen op Zoom
126
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland Dit hoofdstuk presenteert de analyse voor de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland. Paragraaf 4.1 gaat kort in op de opgave. Daarna volgt een uiteenzetting van de effecten op milieu (4.2), omgeving (4.3), techniek (4.4) en kosten (4.5). Tot slot laat paragraaf 4.6 het overzicht van beoordelingen zien. Deze overzichtstabel biedt inzicht in de beoordelingen, maar is niet per definitie als los onderdeel leesbaar. Voor sommige beoordelingen biedt de bijbehorende toelichting uit de analyses de benodigde nuances of aandachtspunten die nodig zijn voor de afweging van de alternatieven.
4.1 Toelichting opgave Op Schouwen-Duiveland wordt een 150/20 kV-hoogspanningsstation gerealiseerd. Vanuit hier wordt een 150 kV-verbinding naar het te realiseren 380/150/20 kV-hoogspanningsstation nabij Bergen op Zoom gerealiseerd. Het hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland krijgt een oppervlakte van circa 3,5 hectare (250 bij 180 meter), exclusief landschappelijke inpassing. Deze locatie- en haalbaarheidsstudie onderzoekt in dit gebied 6 locatiealternatieven, namelijk SD-1 tot en met SD-6 (op volgorde west-oost).
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
127
4.2 Analyse milieu 4.2.1 Natuur De locatiealternatieven zijn op het thema natuur beoordeeld
Locatiealternatief SD-5 onderscheidt zich positief van de
op:
overige locatiealternatieven doordat deze locatie ver van
• • •
ligging in Natura 2000-gebied of binnen
Natura 2000-gebied ligt. De locatiealternatieven SD-1
verstoringsafstand;
(circa 400 meter), SD-2 (grenzend aan), SD-3 (circa
ligging in overige beschermde gebieden, zoals
350 meter), SD-4 (circa 1,2 kilometer) en SD-6 (circa
Natuurnetwerk Nederland (NNN-) gebieden;
900 meter) liggen nabij Natura 2000-gebied Oosterschelde.
aanwezigheid beschermde soorten flora en fauna
Natura 2000-gebieden zijn gebieden die beschermd zijn
(op basis van de Nationale Databank Flora en Fauna).
onder Europese richtlijnen, met als doel de Europese biodiversiteit te waarborgen.
Figuur 4.1 laat de ligging van de locatiealternatieven ten opzichte van natuurgebieden zien.
Oosterschelde
Figuur 4.1 | Analyse natuur Schouwen-Duiveland
128
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
De Oosterschelde is onder deze Europese richtlijnen
nodig is een activiteit met enkel stikstofuitstoot tijdens de
aangewezen als Vogel- en Habitatrichtlijngebied. Voor
aanlegfase te toetsen op stikstofdepositie op Natura
bescherming van soorten (flora en fauna) binnen dit gebied
2000-gebieden. Zowel bij de hoogspanningsstations als bij
gelden een aantal verbodsbepalingen, zoals een verbod tot
de kabels is enkel sprake van stikstofuitstoot tijdens de
opzettelijk doden van dieren en planten, het vernielen van
aanlegfase en niet tijdens de gebruiksfase. Daarom is voor
nesten, rustplaatsen en eieren of het verstoren van dieren.
het aspect stikstof geen vervolgonderzoek nodig, zolang
De bouwwerkzaamheden voor het 150/20 kV-hoogspan
gebruik gemaakt kan worden van de Bouwvrijstelling.
ningsstation binnen de locatiealternatieven SD-1, SD-2, SD-3, SD-4 en SD-6 kunnen een verstorende werking
Geen van de locatiealternatieven ligt in overige beschermde
(geluid, licht, trillingen) hebben op het Natura 2000-gebied
gebieden. De provincie Zeeland hanteert voor beschermde
Oosterschelde. De verstoringsafstand van dergelijke
gebieden een verstoringsafstand van 100 meter waarbinnen
werkzaamheden is ongeveer 1,5 kilometer. Hierdoor zijn
moet worden aangetoond dat geen sprake is van externe
effecten op het Natura 2000-gebied Oosterschelde niet
werking door indirecte effecten (verstoring). Dit is relevant
uitgesloten. Nader onderzoek na keuze van een
voor alle locatiealternatieven, met uitzondering van SD-1.
voorkeursalternatief moet verder in beeld brengen welke
De overige locatiealternatieven liggen nabij NNN-gebieden,
soorten (habitattypen) hier voorkomen en of er
ecologische verbindingszones of natte (robuuste)
instandhoudingsdoelstellingen in gevaar worden gebracht.
ecologische verbindingszones. Dit zijn lijnvormige natuurzones (zoals bomenrijen of kreekoevers) die een
Voor alle locatiealternatieven geldt dat tijdens de aanlegfase
verbinding vormen tussen natuurgebieden. Hiermee zijn ze
sprake kan zijn van stikstofdepositie op Natura
belangrijk met betrekking tot mogelijkheden voor
2000-gebieden. De werkzaamheden resulteren in emissies
verplaatsing van diersoorten. Door ligging nabij deze
van met name stikstofoxiden (NO2). Deze komen vrij uit de
ecologische zones zijn indirecte effecten (door verstoring)
verbrandingsmotoren van vrachtverkeer en mobiele
niet uitgesloten. In vervolgonderzoek moeten de indirecte
werktuigen. Deze emissies kunnen resulteren in
effecten worden uitgesloten.
stikstofdeposities in de nabijgelegen beschermde Natura 2000-gebieden (stikstofdeposities kunnen ver reiken;
Op basis van de NDFF zijn geen beschermde flora en fauna
> 3 kilometer en soms zelfs > 10 kilometer). Door de aard
aanwezig binnen de locatiealternatieven, maar veldbezoek
en omvang van de werkzaamheden, in combinatie met de
na keuze van een voorkeursalternatief moet hierover
geringe afstand tot het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige
uitsluitsel geven. Door de aanwezigheid van bosschages
Natura 2000-gebied Oosterschelde, zijn effecten van
en watergangen met natuurvriendelijke oevers is het
stikstofdepositie op voorhand niet uit te sluiten. Per 1 juni
voorkomen van zoogdieren, vleermuizen, vogels en
2021 is echter de wet Stikstofreductie en Natuurverbetering
amfibieën niet uitgesloten. Dit geldt voor alle locatie
in werking getreden. Onderdeel van deze wet is de
alternatieven, waardoor deze niet onderscheidend zijn
Bouwvrijstelling. Deze vrijstelling houdt in dat het niet langer
ten opzichte van elkaar.
Criterium
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel
Natuur
SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
Ligging in Natura 2000-gebied of binnen verstoringsafstand
-
-
-
-
0
-
Ligging in overige beschermde gebieden
0
0
0
0
0
0
Aanwezige beschermde soorten flora en fauna
0
0
0
0
0
0
Tabel 4.1 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - natuur
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
129
4.2.2 Geluid De locatiealternatieven zijn op het thema geluid beoordeeld
‘passend’ zijn. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen
op:
verschillende gebieden, zoals een rustige woonwijk of een
• de ligging van geluidsgevoelige objecten binnen de VNG-richtafstand (300 meter).
gemengd gebied. Met deze milieuzonering wordt in de ruimtelijke inrichting preventief rekening gehouden met milieubelastende en milieugevoelige functies ter
Geluidsgevoelige objecten zijn woningen (ook
bescherming van de leefkwaliteit. Van de Handreiking van
bedrijfswoningen, ligplaatsen van woonschepen en
de VNG kan door jurisprudentie alleen gemotiveerd worden
woonwagenstandplaatsen), onderwijsgebouwen,
afgeweken. Per situatie is maatwerk nodig om te bepalen
kinderdagverblijven, ziekenhuizen, verpleeg- en
welke richtafstanden van toepassing zijn, omdat
verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen en
bijvoorbeeld een ligging nabij een rustige woonwijk andere
kinderdagverblijven. Om deze objecten te beschermen
richtafstanden kent dan ligging nabij een gemengd gebied.
tegen geluidshinder, zijn in de VNG-publicatie ‘Handreiking
In deze studie is uitgegaan van de richtafstanden die van
bedrijven en Milieuzonering (VNG)’ richtafstanden
toepassing zijn op het gebiedstype ‘rustige woonwijk’,
opgenomen tussen geluidsgevoelige objecten en bedrijven
waarmee rekening wordt gehouden met de zogenaamde
die geluidsbelasting veroorzaken. Deze richtafstanden geven
‘worst case’ situatie.
aan welke gemiddelde afstanden tot woonbebouwing
Overige geluidsgevoelige objecten
Figuur 4.2 | Analyse geluid Schouwen-Duiveland
130
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Criterium Geluid Geluidsgevoelige objecten binnen richtafstand (300 meter)
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
-
0
-
-
0
-
Tabel 4.2 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - geluid
Het voorgenomen 150/20 kV-station op Schouwen-
4.2.3 EM-velden
Duiveland krijgt een totaal transformatorvermogen van 200-1.000 MVA. Daarmee gaat het om een hoogspannings
De locatiealternatieven zijn op het thema EM-velden
station dat wordt aangemerkt als inrichting in milieucategorie
beoordeeld op:
4.2. Hiervoor geldt een richtafstand tot geluidsgevoelige
• EM-gevoelige objecten binnen de aanlegzone
objecten van 300 meter.
(40 meter vanaf hekwerk station).
De locatiealternatieven SD-1, SD-3, SD-4 en SD-6
Onder EM-gevoelige objecten worden objecten als
onderscheiden zich negatief van de locatiealternatieven
woningen, crèches, scholen en kinderopvangplaatsen
SD-2 en SD-5. Bij deze locatiealternatieven liggen meerdere
verstaan. Voor hoogspanningsstations en ondergrondse
geluidsgevoelige objecten binnen de VNG-richtafstand van
hoogspanningsverbindingen heeft de Rijksoverheid
300 meter. Voor alle locatiealternatieven is voldoende
vooralsnog geen voorzorgbeleid geformuleerd met
schuifruimte beschikbaar om het hoogspanningsstation in
betrekking tot EM-velden. Wel is er beleid dat van
te passen buiten de 300-richtafstand. Figuur 4.2 laat dit
toepassing is op bovengrondse hoogspannings
zien.
verbindingen, waaruit volgt dat EM-gevoelige objecten niet binnen de 0,4 microtesla magneetveldcontour van
Zonder het benutten van schuifruimte is de afstand tot
bovengrondse hoogspanningsverbindingen mogen
geluidsgevoelige objecten volgens de VNG-Handreiking
liggen.
‘niet-passend’. Geluidshinder op de aanwezige geluids gevoelige objecten is daarom niet uitgesloten. Door het
Ondanks dat er voor stations geen beleid is, houdt TenneT
benutten van schuifruimte binnen het locatiealternatief kan
ook bij hoogspanningsstations en ondergrondse
het hoogspanningsstation op een locatie worden ingepast
kabelverbindingen, rekening met de ligging van de
die volgens de VNG-handreiking ‘passend’ is. Nader
0,4 microtesla magneetveldcontour. TenneT heeft in het
onderzoek na keuze van een voorkeursalternatief moet
verleden bij diverse vergelijkbare hoogspanningsstations
uitwijzen in welke mate geluidshinder daadwerkelijk
magneetveldberekeningen uitgevoerd. Daaruit volgt dat de
optreedt en of en hoe met de definitieve inrichting van
contour van 0,4 microtesla (jaargemiddeld) voor
het hoogspanningsstation aan de geluidsnormen voldaan
hoogspanningsstations buiten het hoogspanningsstation
wordt.
kan liggen, maar altijd op minder dan 40 meter van het hek. Daarom wordt bij de ontwikkeling van nieuwe hoogspanningsstations getoetst aan de ligging van EMgevoelige objecten binnen een aanlegzone van 40 meter van het hekwerk rondom het hoogspanningsstation. Bij geen van de locatiealternatieven ligt een EM-gevoelig object binnen de aanlegzone van 40 meter vanaf het hekwerk. Figuur 4.3 laat dit zien. De locatiealternatieven onderscheiden zich daarom niet op het thema EM-velden.
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
131
Figuur 4.3 | Analyse EM-velden Schouwen-Duiveland
Criterium EM-velden EM-gevoelige objecten binnen richtafstand (40 meter)
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
0
0
0
0
0
0
Tabel 4.3 | Analyse EM-velden Schouwen-Duiveland
4.2.4 Landschap De locatiealternatieven zijn op het thema landschap
Op Schouwen-Duiveland wordt een 150/20 kV-hoogspan
beoordeeld op:
ningsstation gerealiseerd met een oppervlakte van circa
•
landschappelijke effecten op gebiedsniveau;
3,5 hectare (250 bij 180 meter), exclusief landschappelijke
•
landschappelijke effecten op objectniveau;
inpassing. Op Schouwen-Duiveland worden geen
• mogelijkheden voor landschappelijke inpassing (geen beoordeling).
bovengrondse hoogspanningslijnen gerealiseerd, maar is enkel sprake van ondergrondse kabels.
132
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
De landschappelijke effecten op gebiedsniveau zijn
De landschappelijke effecten op objectniveau hangen
onderzocht aan de hand van de landschapstypen met
samen met de beleving van en vanuit specifieke
bijbehorende gebiedskarakteristieken en de samenhang
landschappelijke elementen. Voorbeelden hiervan zijn
daartussen. Het landschap is opgebouwd uit verschillende
belevingswaarden van of vanuit een open gebied, een
kenmerkende landschappelijke elementen. Voorbeelden
uitkijkpunt, een landschappelijk hoogteverschil, een
hiervan zijn de mate van openheid, karakteristieke
recreatiegebied of een natuurgebied. De landschappelijke
bebouwing, dijkstructuren, groenstructuren,
effecten op objectniveau worden onder dit criterium in beeld
verkavelingspatronen en markante hoogteverschillen.
gebracht aan de hand van zichtlijnen van en vanaf objecten
De samenhang van de functie, vorm en betekenis van deze
of gebieden en de gevolgen voor de belevingswaarde.
landschappelijke elementen bepaalt de herkenbaarheid van
De landschappelijke effecten op objectniveau spelen
een plek. Bij dit criterium is de invloed van een 150/20
daarmee op een kleiner schaalniveau dan de
kV-station op de (in beleid vastgelegde)
landschappelijke effecten op gebiedsniveau.
gebiedskarakteristiek en de samenhang tussen de landschappelijke elementen beoordeeld. Dit is de
De mogelijkheden voor landschappelijke inpassing zijn sterk
beoordeling van landschappelijke effecten op
afhankelijk van de definitieve locatie en dimensies van het
gebiedsniveau.
hoogspanningsstation en de voorkeuren en keuzes in landschappelijke inpassing. De locatiealternatieven zijn
Figuur 4.4 | Zeekleigebieden Schouwen-Duiveland
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
daarom niet beoordeeld op dit criterium. Wel zijn voor de
watersnoodramp in 1953, waarbij beplanting werd
verschillende locatiealternatieven globale oplossings
weggevaagd en het landschap werd ingericht voor
richtingen in beeld gebracht die mogelijk toegepast kunnen
landbouw en bescherming tegen het water.
133
worden bij landschappelijk onderzoek na keuze van een voorkeursalternatief. De oplossingsrichtingen zijn
De locatiealternatieven SD-1, SD-2, SD-3 en SD-4 liggen in
nadrukkelijk bedoeld ter indicatie en illustratie van mogelijke
de Gouwepolders. De Gouwepolders vormen een open tot
landschappelijke inpassing. Verdere uitwerking van de
halfopen landschap, met veel binnendijken op geringe
landschappelijke inpassing volgt na keuze van een
afstand van elkaar. De locatiealternatieven SD-1 en SD-2
voorkeursalternatief. Dit wordt uiteindelijk– in overleg met
liggen ten zuiden van Zierikzee. Locatiealternatief SD-1
bewoners en belanghebbenden uit de omgeving -uitgewerkt
grenst aan de bestaande bebouwing van Zierikzee waarmee
in een landschapsontwerp.
het halfopen landschap niet of nauwelijks wordt aangetast. Ook wordt het verkavelingspatroon en de dijkenstructuur
Landschappelijke effecten op gebiedsniveau
niet aangetast. Daarmee leidt dit alternatief niet of nauwelijks
De locatiealternatieven SD-1 en SD-6 onderscheiden zich
tot landschappelijke effecten op gebiedsniveau.
positief van de overige locatiealternatieven omdat deze
Locatiealternatief SD-2 sluit aan bij de bestaande zeedijk
locaties niet of nauwelijks landschappelijke effecten op
(Weg naar de Val) en tussengelegen provinciale weg N256.
gebiedsniveau veroorzaken.
Daarmee ligt deze locatie in de halfopen polder en wordt het halfopen karakter van deze polder aangetast. Daarmee leidt
Schouwen-Duiveland is gevormd door de voormalige
dit alternatief tot beperkte landschappelijke effecten op
eilanden Schouwen, Duiveland, Bommenede en Dreischor.
gebiedsniveau. Het verkavelingspatroon en de
Tussen de voormalige eilanden Schouwen en Duiveland
dijkenstructuur wordt niet aangetast.
bevond zich de zeearm de Gouwe. Na inpoldering en samenvoeging van deze eilanden en zeearm (de
Locatiealternatief SD-3 sluit aan bij de Groenedijk, die de
Gouwepolders), ontstond het zeekleilandschap Schouwen-
grens vormt tussen de zuidelijke Gouwepolders en de
Duiveland. De eilanden Schouwen (westelijk) en Duiveland
westelijke polders van Duiveland. Het locatiealternatief ligt in
(zuidoostelijk) vormen hierbij het zogenoemde ‘oudland’,
de hoek van deze binnendijk, waarmee het gedeeltelijk in de
terwijl de Gouwepolders het zogenaamde ‘nieuwland’
halfopen polder ligt en gedeeltelijk aansluit bij de bestaande
vormen. Figuur 4.4 laat dit zien.
dijkenstructuur. Realisatie van het hoogspanningsstation leidt daarmee tot aantasting van het halfopen landschap ter
Binnen het oudland en nieuwland zijn verschillende polders
plaatse, omdat de locatie gedeeltelijk middenin de halfopen
gedurende verschillende tijdsperioden ontstaan. Dit komt
polder ligt. Wel sluit een hoogspanningsstation op deze
doordat Schouwen-Duiveland in de loop der eeuwen door
locatie aan bij de windturbines (afstand 250 meter),
stormvloeden en dijkvallen meerdere malen land verloor
waardoor het past bij een bestaand energielandschap.
aan- en terugwon van de zee. Typerend voor Schouwen-
Hiermee wordt het landschappelijk effect beperkt. Het
Duiveland zijn daarmee de vele inlaagdijken (‘reservedijken’)
verkavelingspatroon en kenmerkende historische
die in het huidige landschap nog goed zijn terug te zien. Met
dijkenpatroon wordt hier niet aangetast. Hetzelfde geldt voor
name in de halfopen en smalle Gouwepolders is de
locatiealternatief SD-4, welke ook op de grens ligt van de
inpolderingsgeschiedenis nog goed te zien. Het landschap
zuidelijke Gouwepolders en de polders van Duiveland. Dit
in het plangebied bestaat hoofdzakelijk uit grote agrarische
locatiealternatief ligt in de hoek tussen de Groenedijk en de
polders gekenmerkt door openheid en verre zichten. De
N59. De grens tussen de polders wordt haaks doorsneden
kleinere polders en landschappen (zoals de Gouwepolders
door deze provinciale weg. Door aansluiting bij deze weg,
en polder bij Bruinisse) worden veelal omgeven en
wordt de openheid van het halfopen landschap hier beperkt
gekenmerkt door dijken in plaats van beplanting. Dit komt
aangetast. Ook hier wordt het historische dijkenpatroon niet
voort uit de grootschalige herverkaveling na de
aangetast. Omdat beide alternatieven wel de openheid van
134
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
de polders beperkt aantasten, leiden deze alternatieven tot
Locatiealternatief SD-1 sluit aan bij de bedrijfsmatige- en
landschappelijke effecten op gebiedsniveau.
industriële bebouwing van Zierikzee. Vanaf de bedrijfsweg Gouwepoort, is momenteel vrij uitzicht in zuidelijke richting
Locatiealternatief SD-5 ligt in de polder Duiveland, op de
over het polderlandschap richting de Oosterschelde.
grens met de Gouwepolders. De locatie sluit aan bij de
De belevingswaarde van dit vrije uitzicht over het
Oudepolderdijk. Het landschap wordt hier gekenmerkt door
kenmerkende polderlandschap vanaf het bedrijventerrein en
openheid, blokverkaveling en bedijking. De locatie ligt in het
het verkeer op de Gouwepoort wordt aangetast door
midden van het open zeekleilandschap, wat gekenmerkt
realisatie van het hoogspanningsstation binnen SD-1.
wordt door grootschalige agrarische activiteiten. Hierdoor is
Hoewel deze effecten relatief beperkt zijn omdat het karakter
sprake van grote kavels, waarmee de openheid van het
aan de overzijde van de weg ook bedrijfsmatig is, is sprake
polderlandschap benadrukt wordt. Rondom de dijk en
van beperkte landschappelijke effecten op objectniveau.
Kieweg staan enkele bomen, die de openheid van het
Omdat locatiealternatief SD-1 aanzienlijk groter is dan de
landschap licht onderbreken. Realisatie van het
benodigde oppervlakte van 3,5 ha (exclusief
hoogspanningsstation binnen dit locatiealternatief leidt tot
landschappelijke inpassing), kan schuifruimte benut worden
aantasting van de openheid en landschappelijke effecten op
om het hoogspanningsstation zoveel mogelijk te laten
gebiedsniveau. Het verkavelingspatroon en de
aansluiten bij de aanwezige bedrijvigheid aan de
dijkenstructuur worden niet aangetast.
Gouwepoort, Straalweg en Ruigendijkweg. Daarmee kunnen landschappelijke effecten op objectniveau beperkt of bijna
Locatiealternatief SD-6 ligt ten noorden van Oosterland,
volledig weggenomen worden. Landschappelijke effecten op
tussen de N59 en de Platte Capelledijk. Het landschap op
objectniveau treden daarom niet of nauwelijks op.
deze locatie is halfopen tot kleinschalig. De locatie wordt omgeven door de verhoging van de dijk en de daarop
Locatiealternatief SD-2 ligt in de hoek van de halfopen
aanwezige hoog opgaande beplanting. Het landschap ter
polder, grenzend aan de provinciale Weg naar de Val (N256).
plaatse wordt niet gekenmerkt door grote open agrarische
Deze weg vormt de toegangsweg van Schouwen-Duiveland
kavels, maar kleinschalig grondgebruik met enkele kassen
via de zuidzijde, waarmee het een relatief drukke
(glastuinbouw). Hierdoor zijn de vergezichten al verdwenen,
verkeersroute is. Vanaf deze weg is vrij zicht over de
en wordt dit deel van landschap beperkt gekarakteriseerd
halfopen polder aan de noord- en westzijde. Realisatie van
door openheid, maar meer door kleinschaligheid. Het
een hoogspanningsstation op deze locatie tast de
hoogspanningsstation heeft door de schaal van het
belevingswaarde van de openheid van het polderlandschap
hoogspanningsstation ten opzichte van het kleinschalige
vanaf de Weg naar de Val aan. Daarmee leidt dit
landschap een vergrotende werking op het landschap ter
locatiealternatief tot beperkte landschappelijke effecten op
plaatse. Omdat deze vergrotende werking beperkt is tot het
objectniveau.
landschap tussen de N59, de Platte Capelledijk en de kassen, zijn deze effecten relatief beperkt. Toch wordt het
Locatiealternatief SD-3 ligt in de hoek van de Groene Dijk en
landschap op gebiedsniveau aangetast door de bouw van
de Gouweveerseweg. Op de Groene Dijk is veel begroeiing
het hoogspanningsstation binnen locatiealternatief SD-6.
aanwezig en ligt enkel een fietspad. Vanaf dit fietspad is in westelijke richting vrij uitzicht over het polderlandschap. Op
Landschappelijke effecten op objectniveau
de Gouweveerseweg ligt een lokale weg voor voornamelijk
Landschappelijke effecten op objectniveau komen
agrarisch- en bestemmingsverkeer. Vanaf deze weg is vrij
voornamelijk voort uit aantasting van de belevingswaarden
uitzicht over het open polderlandschap. De realisatie van
van en vanuit landschappelijke elementen. Hiervoor is de
een hoogspanningsstation op deze locatie leidt tot
aantasting van belevingswaarden door ligging ten opzichte
aantasting van de belevingswaarde van de open polders,
van objecten en belemmering van zichtlijnen vanuit
gezien vanaf de weg (fietspad en lokale weg). Deze effecten
woongebieden, uitkijkpunten of recreatieve- of
worden beperkt door de ligging nabij (250 meter) drie
verkeersroutes een belangrijke indicator.
bestaande windturbines langs de Gouweveerse Zeedijk.
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Criterium Landschap
135
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
Landschappelijke effecten op gebiedsniveau
0
-
-
-
-
-
Landschappelijke effecten op objectniveau
-
-
-
-
-
-
Tabel 4.2 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - geluid
Hierdoor sluit een hoogspanningsstation op deze locatie aan
Daarom leidt het hoogteverschil niet tot nauwelijks tot een
bij een bestaande energielandschap. Omdat de wegen geen
versterking van het effect op de landschappelijke
drukke verkeersroutes zijn en er weinig bebouwing in de
belevingswaarde. Omdat de belevingswaarde van het open
omgeving aanwezig is, leidt de bouw van het
polderlandschap vanaf de Oude Polderdijk en Kieweg wordt
hoogspanningsstation op deze locatie tot beperkte
aangetast, is sprake van beperkte landschappelijke effecten
landschappelijke effecten op objectniveau.
op objectniveau.
Locatiealternatief SD-4 ligt aan de N59 en Groene Dijk. De
Realisatie van een hoogspanningsstation binnen
N59 betreft een drukke verkeersroute, vanaf waar vrij uitzicht
locatiealternatief SD-6 leidt tot beperkte landschappelijke
is over het open polderlandschap. Dit vrije uitzicht wordt in
effecten op objectniveau. Dit komt door de beperkte
de huidige situatie in beperkte mate weggenomen door
aantasting van de beleving van het agrarisch landschap
aanwezige beplanting, maar de bouw van een
vanaf de Platte Capelledijk en Maartje Harings Jobsweg
hoogspanningsstation leidt tot verdere aantasting van de
(lokale wegen) en de woningen langs de N59 en parallelweg.
belevingswaarde van het landschap vanaf deze drukke weg.
Vanuit deze woningen wordt de beleving van het relatief
Daarnaast leidt realisatie van een hoogspanningsstation hier
kleinschalige landschap binnen deze dijken, wegen en
tot aantasting van de beleving van de openheid van de
bebouwing aangetast. Daarmee leidt de bouw van het
polder vanaf het fietspad op de Groene Dijk. Daarmee leidt
hoogspanningsstation binnen dit locatiealternatief tot
de bouw van het hoogspanningsstation binnen dit
beperkte landschappelijke effecten op objectniveau. Het
locatiealternatief tot landschappelijke effecten op
zicht en de belevingswaarde vanaf de N59 wordt niet
objectniveau.
aangetast door bestaande bomen langs de weg die het zicht op het landschap van het locatiealternatief
De bouw van een hoogspanningsstation binnen locatie
belemmeren. Dit maakt dat het hoogspanningsstation niet of
alternatief SD-5 leidt tot beperkte aantasting van de
nauwelijks zichtbaar is vanaf de weg, en daarmee ook niet
belevingswaarde vanaf de Oude Polderdijk en Kieweg van
vanuit Oosterland.
het open en grootschalige polderlandschap. Ook hier betreft het geen drukke wegen en ligt er weinig bebouwing rondom, waarmee de effecten op objectniveau beperkt zijn. Daarnaast vormt deze binnendijk de overgang tussen de iets hoger gelegen Gouwepolders en de lager gelegen polders van Duiveland (hoogteverschil is circa één meter). Dit hoogteverschil is beperkt zichtbaar in het landschap door aanwezigheid van de dijk (Oude Polderdijk) die de polders scheidt, inclusief de op de dijk aanwezige weg en bomenrij.
136
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Mogelijkheden voor landschappelijke inpassing
Figuur 4.5 visualiseert een aantal oplossingsrichtingen (links)
De locatiealternatieven kunnen op verschillende manieren
kunnen worden om het 150/20 kV-hoogspanningsstation
worden ingepast bij het bestaande landschap. Hiervoor
landschappelijk in te passen. Na keuze van een
bestaan diverse oplossingsrichtingen en ‘bouwstenen’.
voorkeursalternatief wordt in een uitgebreid landschaps
Zo zijn er oplossingsrichtingen en bouwstenen die het
onderzoek in kaart gebracht welke landschappelijke
hoogspanningsstation landschappelijk inpassen door
bouwstenen het best bij de desbetreffende locatie past.
toevoeging van bomenrijen om aan te sluiten bij bestaande
Zonder uitgebreid landschapsonderzoek kan geen
bosschages. Ook kan gedacht worden aan toevoeging van
betrouwbare en feitelijk onderbouwde uitspraak worden
rietoevers bij bestaande watergangen met rietbeplanting of
gedaan over de beste bouwstenen per locatie. Daarom is dit
het toevoegen van lage beplanting of dijken om het zicht op
in deze fase van het project (locatie- en haalbaarheidsstudie)
het hoogspanningsstation te ontnemen. Ook kan een dijk
niet gedaan.
en mogelijk toepasbare bouwstenen (rechts) die ingezet
worden aangelegd om het hoogspanningsstation landschappelijk in te bouwen en aan te laten sluiten bij het bestaande dijkenlandschap. In open gebieden kan gekozen worden voor behoud van openheid door rondom het hoogspanningsstation geen beplanting of dijken aan te leggen. Dit is sterk afhankelijk van de locatie waar het hoogspanningsstation gerealiseerd wordt.
Figuur 4.5 | Oplossingsrichtingen (links) en bouwstenen (rechts) landschappelijke inpassing hoogspanningsstation
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
137
4.2.5 Cultuurhistorie De locatiealternatieven zijn op het thema cultuurhistorie
De meeste polders in het plangebied zijn ontstaan tussen
beoordeeld op:
circa 1300 en 1700. Tussen de meeste van deze polders
•
liggen historische dijken, die momenteel nog steeds een
ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden.
primaire (actieve, directe) of secundaire (inactieve, indirecte) De cultuurhistorische waarden op Schouwen-Duiveland
waterkerende functie hebben. Een aantal van deze dijken is
komen voort uit de rijke inpolderingshistorie van het gebied.
geslecht, wat betekent dat ze bijna verdwenen zijn. Een
Het zuidoostelijk deel van Schouwen-Duiveland (het
voorbeeld hiervan is de Meeldijk, gelegen ten zuiden van
plangebied voor dit project) bestaat uit diverse polders,
Zierikzee door de Zuidhoekpolder. De Meeldijk hoorde
gescheiden door bestaande en verloren dijken. Figuur 4.6
voorheen bij de voormalige Zuidernieuwlandpolder, maar
laat het historisch polderlandschap zien. Binnen het gebied
heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 door doorbraak
is geen eenduidig beschermingsregime op gebiedsniveau.
geen waterkerende functie meer voor deze polder. De dijk is
Wel worden elementen zoals biotopen beschermd, er is
daarom min of meer verdwenen, hoewel deze door een
echter geen sprake van overlap tussen deze elementen en
kreek (watergang) nog steeds zichtbaar is in het landschap.
de locatiealternatieven.
Locatiealternatief SD-2 grenst aan deze Meeldijk en locatiealternatief SD-1 overlapt met de Meeldijk.
Figuur 4.6 | Historisch polderlandschap Schouwen-Duiveland
138
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Criterium
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel
Cultuurhistorie Ligging in gebieden met cultuurhistorische waarden
SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
0
0
0
0
0
0
Tabel 4.5 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Cultuurhistorie
Schuifruimte binnen het omvangrijke locatiealternatief SD-1 biedt voldoende mogelijkheden om overlap met de Meeldijk te voorkomen. Omdat deze voormalige dijk geen uitgesproken cultuurhistorische waarde is (en niet beschermd is), is aantasting van cultuurhistorische
te brengen in het landschap.
4.2.6 Archeologie en aardkunde
Alle locatiealternatieven liggen in de historische polders van
De locatiealternatieven zijn op het thema archeologie
Schouwen-Duiveland. Geen van de locatiealternatieven
en aardkunde beoordeeld op:
overlapt met historische bestaande dijken. Wel grenzen
•
waarden hier niet van toepassing. Wel bieden beide locatiealternatieven kansen om de verdwenen dijk terug
waarden;
locatiealternatieven SD-3, SD-4 en SD-5 aan historische dijken (waaronder de Groene Dijk), die cultuurhistorische
•
ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden;
waarden hebben in relatie tot het historisch polder landschap. Daarmee is dit een aandachtspunt. Ook heeft
ligging in gebieden met bekende archeologische
•
ligging in gebieden met aardkundige waarden.
de realisatie van het hoogspanningsstation geen wezenlijk effect op de cultuurhistorische waarde van een van deze
Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden
polders, die ook niet als zodanig beschermd zijn. Geen van
gaat om overlap met archeologische monumenten. Deze zijn
de locatiealternatieven overlapt met overige cultuur
opgenomen en weergegeven op de Archeologische
historische elementen, zoals beschermde molenbiotopen,
Monumentenkaart (AMK). Ligging in gebieden met verwachte
landgoederen en kastelen of groen erfgoed. Daarmee heeft
archeologische waarden is beoordeeld aan de hand van de
de bouw van een hoogspanningsstation binnen de
Indicatieve kaart archeologische waarden (IKAW). Zowel de
locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland niet of
AMK als de IKAW zijn bronnen van de Rijksdienst voor
nauwelijks effect op cultuurhistorische waarden.
cultureel erfgoed, in samenwerking met provincies. Beide kaarten worden in de ruimtelijke ordening gebruikt om gebieden met (mogelijke) archeologische waarden aan te duiden en passende onderzoeken uit te voeren. Ligging in gebieden met aardkundige waarden wordt geduid aan de hand van de Aardkundig waardevolle gebiedenkaart (incl. signaleringskaart) van de provincie Zeeland.
Archeologie De locatiealternatieven overlappen niet met bekende archeologische waarden. Alle locatiealternatieven liggen in een gebied met een lage trefkans op archeologische waarden, met uitzondering van locatiealternatief SD-5 (middelhoge trefkans). Figuur 4.7 laat dit zien.
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
139
Figuur 4.7 | Analyse Archeologie Schouwen-Duiveland
Ligging in een gebied met een lage trefkans op
gebied. Meestal zijn dit verschijnselen zoals zandruggen,
archeologische waarden betekent niet dat er geen
stuwwallen of voormalige geulen of zeearmen. Aan
archeologische waarden aanwezig kunnen zijn. Zonder
bepaalde aardkundige waarden is een (inter)nationale
nader onderzoek kan bij uitvoering van de werkzaamheden
beschermingsstatus toegekend.
gestuit worden op archeologische waarden, met mogelijke
Hierbij is nader onderzoek nodig waarin wordt aangetoond
aantasting of vernietiging tot gevolg. Voor locatiealternatief
dat de aardkundige waarden niet of beperkt worden
SD-5 geldt dat de trefkans middelhoog is, waarmee de kans
aangetast (afhankelijk van het exacte beschermingsregime).
op het aantreffen van archeologische waarden hier hoger is
Naast dit beschermingsregime, heeft de provincie Zeeland
dan op de overige locaties. Voor alle locatiealternatieven
een signaleringskaart waarop mogelijk aardkundige waarden
geldt dat archeologisch (bureau)onderzoek voor uitvoering
zijn weergegeven. Geen van de locatiealternatieven ligt in
van de werkzaamheden uitsluitsel moet geven over de
een mogelijk aardkundig waardevol gebied, zoals aangeduid
mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden en de
op de Signaleringskaart Aardkundig waardevolle gebieden
bijpassende maatregelen.
(provincie Zeeland). Uitzondering hierop vormt locatiealternatief SD-6, waarbinnen een voormalige kreek
Aardkunde Binnen het plangebied (op land) liggen geen bekende aardkundige waarden. Daarmee overlapt geen van de locatiealternatieven met aardkundig waardevolle gebieden. Aardkundige waarden zijn onderdelen van een landschap die iets vertellen over de natuurlijke ontstaanswijze van een
ligt. Figuur 4.8 laat dit zien.
140
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Figuur 4.8 | Analyse Aardkunde Schouwen-Duiveland
Omdat de voormalige kreek binnen locatiealternatief SD-6
schuifruimte binnen dit locatiealternatief om de voormalige
niet als aardkundig waardevol gebied is aangeduid, leidt de
kreek zoveel als mogelijk te vermijden. Daarmee kan ook de
bouw van het hoogspanningsstation binnen deze locatie niet
waarde op de aardkundige signaleringskaart worden
direct tot effecten op aardkundige waarden. Wel kan tijdens
vermeden.
een vervolgfase rekening worden gehouden met
Criterium Archeologie en aardkunde
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
Ligging in gebieden met bekende archeologische waarden
0
0
0
0
0
0
Ligging in gebieden met verwachte archeologische waarden
0
0
0
0
-
0
Ligging in gebieden met aardkundige waarden
0
0
0
0
0
0
Tabel 4.6 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Archeologie en Aardkunde
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
141
4.2.7 Veiligheid De locatiealternatieven zijn op het thema veiligheid
Geen van de locatiealternatieven overlapt met een risicovolle
beoordeeld op:
inrichting of bijbehorende risicocontour. De
•
locatiealternatieven SD-1 en SD-6 grenzen aan agrarische
blootstelling van TenneT-assets aan risicobronnen.
inrichtingen, waarvoor geen richtafstanden gelden. Daarmee TenneT streeft vanuit zijn beleid naar het vermijden van
worden TenneT assets binnen geen van de
risicobronnen zoals inrichtingen waar gewerkt wordt met
locatiealternatieven blootgesteld aan risico’s vanuit
gevaarlijke stoffen of vergelijkbare inrichtingen (richtafstand
risicovolle inrichtingen.
800 meter), windturbines (richtafstand 245 meter), buisleidingen met gevaarlijke stoffen (zoals aardgasleidingen)
Figuur 4.10 laat het overstromingsrisico voor het plangebied
en locaties waar een overstromingsrisico is die hoger is dan
op Schouwen-Duiveland zien. De locatiealternatieven SD-1
TenneT nastreeft. De locatiealternatieven zijn beoordeeld op
en SD-6 liggen in een gebied waar het overstromingsrisico
blootstelling aan deze risicobronnen. Figuur 4.9 laat de
‘klein’ (eens in de 1.000 jaar) en ‘middelgroot’ (eens in de
ligging van de locatiealternatieven ten opzichte van de
100 jaar) is11.
aanwezige risicobronnen in het plangebied zien.
Figuur 4.9 | Analyse veiligheid Schouwen-Duiveland
11
onform handboek Overstromingsrisico’s op de risicokaart, via: https://www.helpdeskwater.nl/publish/pages/132175/ C handboek_overstromingsrisicos_op_de_kaart.pdf
142
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Figuur 4.10 | Analyse overstromingsrisico Schouwen-Duiveland met kleine kans (links) en middelgrote kans (rechts).
Meerdere gebieden hebben zowel een kleine als een
overstromingsdiepten niet verschillen bij beide
middelgrote overstromingskans, waarbij de middelgrote
overstromingsrisico’s (zie figuren 4.11 en 4.12).
overstromingskans leidend is (deze komt immers vaker voor). Voor het plangebied geldt dat de maximale
Figuur 4.11 | Analyse overstromingsrisico Schouwen-Duiveland, maximale overstromingsdiepte (kleine kans, 1/1.000 j)
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
143
Figuur 4.12 | Analyse overstromingsrisico Schouwen-Duiveland, maximale overstromingsdiepte (middelgrote kans, 1/100 j)
TenneT hanteert in het kader van leveringszekerheid beleid
gelijk, namelijk een maximale overstromingsdiepte van
over overstromingsrisico’s van hoogspanningsstation. Eén
circa 0,5 meter voor locatiealternatief SD-1 en een maximale
daarvan is een maximale overstromingsdiepte van 2,5
overstromingsdiepte van circa 0,5 - 2 meter voor
meter, zodat het railportaal van het hoogspanningsstation
locatiealternatief SD-6. Omdat de maximale overstromings
nooit onder water komt te staan. Figuur 4.11 laat de
diepte lager dan 2,5 meter is, is dit risico voor TenneT
maximale overstromingsdiepte bij een kleine overstromings
acceptabel. Na keuze van een voorkeursalternatief wordt
kans zien. Figuur 4.12 laat de maximale overstromingsdiepte
dit nader in kaart gebracht om te kijken of er eventuele
bij een middelgrote overstromingskans zien. Voor beide
aanvullende maatregelen getroffen moeten worden.
situaties is de maximale overstromingsdiepte nagenoeg
Criterium Veiligheid Blootstelling van assets aan risicobronnen (incl. overstromingsrisico) Tabel 4.7 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Veiligheid
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
0
0
0
0
0
0
144
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
4.2.8 Water De locatiealternatieven zijn op het thema water beoordeeld op:
bij realisatie van het hoogspanningsstation. Hierop zijn regels
• de ligging in beschermingszone water (waterwingebied,
van het waterschap op van toepassing, vaak met betrekking
grondwaterbeschermingsgebied, boringsvrije zone of
tot compensatie. Effecten zijn hierdoor te mitigeren.
intrekgebied); •
de ligging in een waterbergingsgebied;
Ook overlappen locatiealternatieven met beschermings
•
de ligging in of nabij een waterkering of vrijwaringszone;
zones van primaire en regionale waterkeringen. Primaire
•
de aanwezigheid van watergangen;
waterkeringen zijn direct waterkerend en bieden
•
en de verziltingsgevoeligheid van het gebied.
bescherming tegen overstromingen van grotere wateren zoals de Oosterschelde. Regionale waterkeringen liggen in
Figuur 4.13 laat de ligging van de waterwegen/-gangen en
het binnenland en bieden bescherming tegen over
waterkeringen in het plangebied zien.
stromingen van kleinere wateren zoals kanalen. De locatiealternatieven SD-2 (primair), SD-3 (regionaal), SD-4
Geen van de locatiealternatieven overlapt met een
(regionaal), SD-5 (regionaal) en SD-6 (regionaal) overlappen
beschermingszone water of met een waterbergingsgebied.
met de beschermingszone van een waterkering. Deze zone
De locatiealternatieven SD-1, SD-5 en SD-6 overlappen met
is bedoeld om de waterkering en de bijbehorende water
watergangen (sloten). Deze moeten mogelijk gedempt worden kerende functie te beschermen, door voorwaarden te stellen
Figuur 4.13 | Analyse water Schouwen-Duiveland
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
145
Figuur 4.14 | Analyse verzilting Schouwen-Duiveland
aan toegestane bouwwerken en werkzaamheden binnen
grondwater op en rondom deze locatie. Effecten van bemaling
deze zone. Werkzaamheden binnen deze zone zijn daarom
reiken verder dan de bemalingslocatie zelf.
niet zonder meer toegestaan. Met het benutten van schuifruimte en eventuele optimalisatie in de positionering
Als maatstaf voor verzilting is het chloridegehalte (zoutgehalte)
van het hoogspanningsstation zijn deze beschermingszones
op 1,75 meter beneden NAP in kaart gebracht. Dit geeft een
te vermijden.
beeld van het zoutgehalte in de ondiepe ondergrond, waar werkzaamheden plaatsvinden om het hoogspanningsstation te
De locatiealternatieven SD-1 en SD-2 onderscheiden zich
realiseren. Een chloridegehalte van > 1.000 mg/l betekent dat
negatief van de overige locatiealternatieven op ligging in
het grondwater zout is. Tussen de 150 en 1.000 mg/l betekent
verziltingsgevoelig gebied. Verzilting is het toenemen van het
dat het grondwater brak is. Beneden de 150 mg/l betekent
chloridegehalte (zout) in de bodem of in het grondwater. Dit
zoet grondwater. Een risico op verzilting treedt met name op in
kan ongewenste effecten hebben voor met name agrarische
gebieden waar het chloridegehalte hoger dan 1.000 mg/l is.
activiteiten, omdat sommige gewassen niet bestand zijn
De locatiealternatieven SD-1 en SD-2 liggen gedeeltelijk in een
tegen hogere chloridegehaltes. De realisatie van een
verziltingsgevoelig gebied. Het chloridegehalte is hier >10.000
hoogspanningsstation kan verzilting veroorzaken door
mg/l op -1,75 meter NAP. Nader onderzoek naar het
toepassing van bemaling. Met bemaling wordt het
verziltingsrisico’s en de mogelijke maatregelen zijn hier nodig.
hoogspanningsstation ‘droog’ aangelegd (de bouwkuip
Voor locatiealternatief SD-5 is geen openbare data
wordt droog gehouden). Hierdoor wordt grondwater
beschikbaar, waarmee hiervoor geen beoordeling is
weggetrokken en verandert het chloridegehalte van het
toegekend. Figuur 4.14 laat dit zien.
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
146
Criterium Water
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
Ligging in beschermingszone water
0
0
0
0
0
0
Ligging in waterbergingsgebied
0
0
0
0
0
0
Ligging in / nabij waterkering of vrijwaringszone
0
-
-
-
-
-
Kruisingen met waterwegen/-gangen
-
0
0
0
-
-
Ligging in verziltingsgevoelig gebied
-
-
0
0
n.v.t.
0
Tabel 4.8 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Water
4.2.9 Bodem De locatiealternatieven zijn op het thema bodem beoordeeld
De locatiealternatieven onderscheiden zich niet op het thema
op:
bodem. Figuur 4.15 laat de ligging van de locatiealternatieven
•
de ligging op zettingsgevoelige gronden;
op de bodemsoort ter plaatse zien. De bodemopbouw en
•
de aanwezigheid van (potentieel) verontreinigde grond.
bodemsoort zijn van belang in verband met de zettings gevoeligheid van de grond.
Figuur 4.15 | Analyse bodem Schouwen-Duiveland
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Criterium
147
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel
Bodem
SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
Ligging in zettingsgevoelige gebieden
-
-
-
-
-
-
Aanwezigheid (potentieel) verontreinigde grond
0
0
0
0
0
0
Tabel 4.9 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Bodem
Alle locaties bevinden zich op zeekleigronden. Klei is matig gevoelig voor zettingen. Het risico op zettingen door bouwwerkzaamheden voor het hoogspanningsstation staat in verband met de samenstelling van de bodem. Hierbij zijn textuur, structuur en het watergehalte van de grond belangrijke parameters. Door lucht en water uit poriën te persen, klinkt de grond in. Veen is zeer gevoelig voor zetting, aangezien dit veel water en lucht bevat (groot volume dat makkelijk kan worden samengedrukt). Klei en zand zijn beter
4.2.10 Infrastructuur
bestand tegen zettingen. Hierbij geldt dat zand het minst gevoelig is voor zettingen, vanwege de gunstige textuur en
De locatiealternatieven zijn op het thema infrastructuur
structuur en een laag watergehalte (water stroomt makkelijk
beoordeeld op:
weg uit de poriën tussen zandkorrels). Door de ligging op
•
matig zettingsgevoelige gronden kunnen er maatregelen
• overlap met planologisch beschermde onder- en
de ligging in beheerzones van het hoofdwegennet; bovengrondse kabels en leidingen;
nodig zijn die de stabiliteit van de bodem vergroten en ongewenste effecten voorkomen.
•
overlap met spoor of autowegen.
Uit gegevens van het Bodemloket blijkt niet dat de
Figuur 4.16 laat de ligging van de locatiealternatieven zien ten
locatiealternatieven overlappen met verontreinigde gronden.
opzichte van de aanwezig infrastructuur in het plangebied.
Gegevens uit het Bodemloket zijn veelal niet allesomvattend
Geen van de locatiealternatieven overlapt met beheerzones
omdat het enkel informatie bevat over locaties waar
van het hoofdwegennet (Rijkswegen) of met spoor of
onderzoek is uitgevoerd. Na de keuze voor een
autowegen.
voorkeursalternatief is verkennend bodemonderzoek nodig om eventuele bodemverontreiniging uit te sluiten.
Geen van de locatiealternatieven overlapt met planologisch beschermde kabels en leidingen (zoals hoogspanningsverbindingen of buisleidingen die zijn vastgelegd in de Risicokaart of in bestemmingsplannen). Voor alle locatiealternatieven geldt dat na keuze van een voorkeursalternatief een KLIC-melding moet worden uitgevoerd om inzicht te verkrijgen in de ligging van overige kabels, leidingen en leidingstraten die niet planologisch beschermd zijn. Dit omvat onder andere datakabels, waterleidingen en midden- en laagspanningskabels. Indien nodig moeten daarna maatregelen worden getroffen om eventuele effecten te voorkomen.
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
148
Figuur 4.16 | Analyse infrastructuur Schouwen-Duiveland
Criterium Infrastructuur
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
Ligging in beheerzones hoofdwegennet (rijk/provincie/gemeente)
0
0
0
0
0
0
Overlap onder- en bovengrondse kabels en leidingen
0
0
0
0
0
0
Overlap met (spoor en auto)wegen
0
0
0
0
0
0
Tabel 4.10 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Infrastructuur
4.2.11 Ruimtegebruik De locatiealternatieven zijn op het thema ruimtegebruik
Alle locatiealternatieven liggen in het buitengebied van de
beoordeeld op:
gemeente Schouwen-Duiveland. Figuur 4.17 laat de
• aandachtspunten m.b.t. bestemmingsplannen en
locatiealternatieven zien ten opzichte van de overige
planologische belemmeringen;
bestemmingsplannen. De separate plankaarten van het
•
grondgebruik;
buitengebied12 laten zien dat alle locatiealternatieven
•
bebouwing.
momenteel de bestemming agrarisch hebben. Voor de bouw
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
van een hoogspanningsstation moet daarom worden
149
locatiealternatief SD-3. Dit vormt een aandachtspunt.
afgeweken van het bestemmingsplan. Binnen het bestemmingsplan zijn diverse locaties aangewezen die de
Alle locatiealternatieven liggen op agrarische gronden.
planologische mogelijkheid hebben om een mini-camping te
Dit is oplosbaar door grondverwerving zodat het hoog
beginnen. Hieronder valt ook het perceel aan de
spanningsstation gerealiseerd kan worden. Geen van de
Gouweveerseweg 8, gelegen direct ten noordwesten van
locatiealternatieven overlapt met bebouwing.
Figuur 4.17 | Analyse ruimtegebruik Schouwen-Duiveland
Criterium Ruimtegebruik Aandachtspunten m.b.t. bestemmingsplannen en planologische belemmeringen
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
-
-
-
-
-
-
Grondgebruik
Grondgebruik agrarisch. Oplosbaar door verwerving gronden.
Bebouwing
Geen bebouwing binnen locatiealternatief.
Tabel 4.11 | Effectbeoordeling locatiealternatieven Schouwen-Duiveland - Ruimtegebruik
12
iet interactief digitaal en dus niet op kaart opgenomen. Plankaarten in te zien via: https://www.ruimtelijkeplannen.nl/ N documents/NL.IMRO.1676000000217BpaBU-/p_NL.IMRO.1676000000217BpaBU-.pdf
150
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
4.3 Analyse omgevingsbeeld Gedurende de totstandkoming van de alternatieven heeft
ers (te denken valt aan (lokale) overheden, waterschappen,
een omgevingsproces plaatsgevonden. Hierbij zijn om-
Staatsbosbeheer, heemkundige organisaties, dorpsraden en
wonenden en stakeholders meegenomen in de totstand-
andere lokale verenigingen). Tijdens het omgevingsproces
koming van locatiealternatieven. De deelnemers hebben in
zijn zowel zorgen geuit als voorkeuren aangegeven. Zo heeft
drie (digitale) werkateliers (andere dan bij Bergen op Zoom)
een groep inwoners een presentatie gegeven waarin zij
hun vragen kunnen stellen en hun zorgen en voorkeuren
locatie SD-2 inbrachten en uiteenzetten waarom dat hun
kunnen uitspreken. Ook zijn er locaties ingebracht tijdens
voorkeurslocatie is.
deze werkateliers. Daarnaast is er een fysieke inloopbijeenkomst georganiseerd. Tot slot hebben omwonenden en
Gedurende het omgevingsproces zijn daarnaast algemene
stakeholders reacties ingebracht middels een digitale projec-
zorgen uitgesproken over (laagfrequent) geluid, EM-velden,
tatlas, een reactieformulier (na werkatelier 3) en ingezonden
verzilting en het proces rondom de landschappelijke
brieven en e-mails.
inpassing van hoogspanningsstations van TenneT. Zo heeft
Onderstaande samenvatting laat de overkoepelende
realisatie van het hoogspanningsstation in de buurt van
belangen en voorkeuren (positief) en zorgen en afkeuringen
woonbebouwing vragen opgeroepen over geluidshinder en
(negatief) zien die zijn opgehaald met dit omgevingsproces.
de insteek en juistheid van de nationale geluidswetgeving.
Hierbij geldt: • •
•
•
de teksten laten een samenvatting van de meest
Tijdens de werkateliers heeft TenneT aangegeven de
voorkomende ingebrachte reacties zien;
locaties van de hoogspanningsstations en het kabeltracé te
in de werkateliers hebben voor- en tegenstanders van
optimaliseren na een keuze voor een voorkeursalternatief
verschillende locaties zeer nadrukkelijk hun zorgen en
door het bevoegd gezag. Binnen de locatiealternatieven op
belangen uitgesproken. Deze stemming is meegenom-
Schouwen-Duiveland zit schuifruimte, die optimaal kan
en in onderstaande teksten, maar vormt niet per
worden benut. Daarnaast kan nog beperkt met het gekozen
definitie een representatief beeld van het algehele
voorkeursalternatief als geheel worden geschoven, als dit
omgevingsbeeld;
leidt tot het voorkomen van milieu- en omgevingseffecten.
voor een uitgebreider overzicht van het omgeving-
Zo is bijvoorbeeld voor locatiealternatief SD-3 door de
sproces zijn de verslagen van de werkateliers en het
omgeving gesuggereerd om de locatie in westelijke richting
overzicht van reacties op de projectatlas in te zien op
te verschuiven richting de Weg van de Val en
de projectwebsite (https://ten.projectatlas.app/
Gouweveersedijk, mocht dit locatiealternatief als voorkeur-
schouwen-duiveland);
salternatief worden gekozen.
het register met ingebrachte reacties (e-mails, reacties van de werkateliers en inloopspreekuren, brieven en
Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-1
overige ingezonden reacties) met betrekking tot de
•
stemming reacties: verdeeld tot gematigd positief;
voorkeursalternatieven en mogelijke andere locaties, is
•
positief (belangen en voorkeuren):
op de projectatlas, het reactieformulier, de verslagen
• aansluiting bij bestaand bedrijventerrein en
overhandigd aan het bevoegd gezag om dit mee te
daarmee beperkte aantasting van het landschap;
nemen in hun keuzeproces. •
Algemeen Het omgevingsproces heeft geleid tot inzicht in de zorgen en wensen vanuit de omgeving en informatie over het gebied. Onder ‘de omgeving’ worden in dit geval met name (direct) omwonenden verstaan, maar ook andere stakehold-
negatief (zorgen en afkeuren): • zorgen over geluidshinder nabijgelegen woningen Zierikzee; • zorgen over omgevingshinder nabijgelegen mini-camping.
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
151
Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-2
Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-4
•
stemming reacties: overwegend positief;
•
stemming reacties: overwegend negatief;
•
positief (belangen en voorkeuren):
•
positief (belangen en voorkeuren):
• aangedragen in werkatelier en verder uitgewerkt en toegelicht in werkatelier 2 door voorstanders; • mogelijkheden voor landschappelijk terugbrengen
•
oude Meeldijk;
•
aansluiting bij N59;
•
afstand tot Zierikzee;
negatief (zorgen en afkeuren): • zorgen over aantasting open polder en beleving
• aansluiting bij bedrijvigheid Zierikzee en ligging
daarvan vanaf de N59;
langs drukke weg N59 en daarmee beperkte
• zorgen over aantasting grens tussen de voormalige
aantasting van het landschap; • •
eilanden Schouwen en Duiveland;
afstand tot bewoning en stadskern Zierikzee;
• zorgen over omgevingshinder op nabijgelegen
negatief (zorgen en afkeuren): •
camping;
zorgen over geluidshinder Zierikzee;
• zorgen over hinder (EM-velden en geluid) in relatie
• zorgen over aantasting zichtlijnen vanaf de
tot biologisch agrarische bedrijfsvoering.
Zeelandbrug, een drukke toegangsweg van Schouwen-Duiveland.
Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-3 •
stemming reacties: verdeeld;
•
positief (belangen en voorkeuren): •
aangedragen in werkatelier;
•
aansluiting bij windturbines;
•
weinig woningen rondom;
Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-5 •
stemming reacties: overwegend negatief;
•
positief (belangen en voorkeuren): •
•
•
zorgen over aantasting open polder en cultuurhistorisch gebied (grens Gouwe);
• zorg over aantasting recreatieve en natuurlijke
• mogelijkheden voor landschappelijke inpassing
waarden;
tegen Gouweveerse Zeedijk; •
afstand tot woningen en dorpskernen;
negatief (zorgen en afkeuren):
• zorgen over mogelijk aantrekkende werking andere
negatief (zorgen en afkeuren):
(energie)projecten;
• zorgen over aantasting landschaps- en cultuurhis-
• zorgen over omgevingshinder voor de nabijgelegen
torische waarde bij plaatsing tegen oude Groene
zorgboerderij
Dijk; • zorgen over hydrologisch systeem van het gebied bij ingrepen in het bestaande watersysteem.
Beknopte samenvatting omgevingsinbreng locatiealternatief SD-6 •
stemming reacties: overwegend negatief;
•
positief (belangen en voorkeuren): • direct omwonenden zien mogelijkheden voor het station in noordwesthoek van locatie, indien noodzakelijk; • ligging nabij bestaande energie-infrastructuur Enduris;
•
negatief (zorgen en afkeuren): • zorgen over omgevingshinder (geluid en EM-velden) omliggende woningen en dorpskern Oosterland.
152
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
3D visualisatie 150/20 kV hoogspanningsstation Schouwen-Duiveland
4.4 Analyse (net)techniek
Dit is een eerste impressie op basis van het basisontwerp van het station. Aan de afbeeldingen kunnen geen rechten worden ontleend.
Op Schouwen-Duiveland wordt een 150/20 kV-station
Het hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland bestaat
gerealiseerd. Vanuit dit hoogspanningsstation wordt een
uit twee onderdelen, namelijk een 150 kV-deel en een
150 kV-kabelverbinding gerealiseerd met het te realiseren
20 kV-deel. Deze gedeelten bestaan uit verschillende
380/150/20 kV-hoogspanningsstation nabij Bergen op Zoom.
onderdelen, zoals transformatorvelden, (dwars)koppelvelden
Het 20 kV-deel is van Enduris, waarmee Enduris inspeelt op
en reservevelden voor toekomstige uitbreidingen van
voldoende netcapaciteit voor realisatie van de doelstellingen
het hoogspanningsstation. Alles tezamen beslaat het
vanuit de Regionale Energie Strategie 2030. Daarnaast wordt
hoogspanningsstation circa 3,5 hectare, namelijk 250 bij
rekening gehouden met verdere groei van de
180 meter (kan iets afwijken na definitieve inpassing). Dit is
energievoorziening na 2030, door toekomstige
voor alle locatiealternatieven gelijk. Figuur 4.18 laat
uitbreidingsruimte te reserveren.
een 3D-visualisatie zien van het basisontwerp van het 150/20 kV-hoogspanningsstation. Deze inrichting staat niet vast, maar wordt geoptimaliseerd na keuze van een voorkeursalternatief.
Figuur 4.18 | Voorlopige 3D-visualisatie van het basisontwerp ontwerp van het 150/20 kV-hoogspanningsstation
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
153
Figuur 4.19 | Aansluitgebied Enduris Schouwen-Duiveland
Het aansluitgebied van Enduris op Schouwen-Duiveland is
Tabel 4.12 laat de analyse techniek zien voor de
afhankelijk van de locatie van het 150/20 kV-station. Vanuit
locatiealternatieven op Schouwen-Duivweland. Hierbij geldt:
het 150/20 kV-station kan Enduris een kabel realiseren met
• de maximale lengte van het tracé tussen een
een maximale lengte van 20 kilometer. Figuur 4.19 laat dit
hoogspanningsstation bij Bergen op Zoom en bij
aansluitgebied zien. Hierbij geldt:
Schouwen-Duiveland is 30 kilometer (ontwerp eis
•
TenneT);
realisatie van het 150/20 kV-station in een groen gebied in het zuidoosten van Schouwen-Duiveland betekent dat
•
het groene gebied in het noordwesten van Schouwen-
naar tracéalternatief NN/NM omdat deze verbinding ruim
Duiveland bediend kan worden. Dit betekent dat het
boven de 30 kilometer uitkomt en daarmee niet voldoet
gehele eiland binnen het aansluitgebied valt;
aan de ontwerpeis van TenneT. Daarmee zijn deze bij de
realisatie van het 150/20 kV-station in een geel/oranje/
alternatievenontwikkeling uitgesloten.
rood gebied in het zuidoosten van Schouwen-Duiveland betekent dat het geel/oranje/rood gebied in het noordwesten van Schouwen-Duiveland bediend kan worden. Dit betekent dat slecht een deel van het eiland binnen het aansluitgebied valt, waarbij rood de minst gunstige optie is; •
• SD-1, SD-2, SD-3, SD-4 en SD-5 hebben geen tracé
realisatie van het 150/20 kV-station ten zuiden of oosten van het rode gebied is vanuit Enduris niet haalbaar. Realisatie van het 150/20 kV-hoogspanningsstation ten noorden van het rode gebied is vanuit zowel Enduris (bereikbaarheid kabel) als TenneT (lengte kabel tot Bergen op Zoom) niet haalbaar.
154
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Criterium Techniek
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel SD-1
SD-2
SD-3
SD-4
SD-5
SD-6
Lengte benodigde verbinding naar tracéalternatief NN/NM
-
-
-
-
-
5,18 km
Lengte benodigde verbinding naar tracéalternatief ZM/ZZ
7,61 km
7,90 km
6,47 km
6,81 km
7,29 km
4,06 km
Alle, behalve BOZ-5 met lengte tussen 30,9 en 33,1 km
BOZ-1, BOZ-2 en BOZ-3 binnen 30 km. BOZ-4 tussen 30,01 en 32,2 km. BOZ-5 tussen 31,2 en 33,1 km
Alle
Alle, behalve BOZ-5 met lengte tussen 30,9 en 32,0 km
Alle, behalve BOZ-5 met lengte tussen 30,6 en 32,5 km
Alle
Goed, gehele gemeente te bedienen. Dicht bij bestaande 50 kV-station Enduris, dus goed in te lussen.
Goed, gehele gemeente te bedienen. Dicht bij bestaande 50 kV-station Enduris, dus goed in te lussen.
Goed, gehele gemeente te bedienen. Ver van bestaande 50 kV-station, dus lastiger in te lussen.
Goed, gehele gemeente te bedienen. Ver van bestaande 50 kV-station, dus lastiger in te lussen.
Goed, gehele gemeente te bedienen. Ver van bestaande 50 kV-station, dus lastiger in te lussen.
Slecht (rood gebied), maximaal tot circa ¾ van de gemeente (zie figuur 4.15). Dicht bij bestaande 50 kV-station Enduris (Oosterland), dus goed in te lussen.
Bereikbaar via bestaande weg
Toegangsweg nodig
Bereikbaar via bestaande weg
Bereikbaar via bestaande weg
Bereikbaar via bestaande weg
Bereikbaar via bestaande weg
Bereikbare locatiealternatieven Schouwen-Duiveland (tracé < 30 km)
Bereikbaarheid voor aansluiting Enduris (aansluitgebied eiland)
Bereikbaarheid via verharde weg
Tabel 4.12 | Analyse techniek Schouwen-Duiveland
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
155
4.5 Analyse kosten De kosten voor het hoogspanningsstation zelf (dus zonder de kabelverbinding) verschillen niet per locatiealternatief op Schouwen-Duiveland. Echter treden verschillen in kosten per locatiealternatief op door de verschillen in de lengte van het 150 kV-kabeltracé naar de uittredepunten van de HDD-boring onder ofwel het Mastgat (ZM en ZZ) of de Zijpe (NN en NM). Onderstaande tabel laat de kostenafweging zien tussen de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland. Hierbij geldt: •