CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Concept Inventarisatiedocument Nota Mobiliteit 2025-2035

Commissie (Ruimte, Duurzaamheid en Economie) 14 mei 2025, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Nota Mobiliteit12.926 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

RAPPORT Nota Mobiliteit 2025-2035 Bergen op Zoom (t/m inventarisatiefase)

Beeldvorming gemeenteraad Klant:

Gemeente Bergen op Zoom

Referentie:

BK3311-MI-RP-250228-1042

Status:

S0/0001

Datum:

15 april 2025

Projectgerelateerd

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Contactweg 47 1014 AN Amsterdam Mobility & Infrastructure Trade register number: 56515154 Telefoon: +31 88 348 95 00 Email: info@rhdhv.com Website: royalhaskoningdhv.com

Titel document:

Nota Mobiliteit 2025-2035 Bergen op Zoom (t/m inventarisatiefase)

Ondertitel: Referentie: Uw kenmerk Status: Datum: Projectnaam: Projectnummer: Auteur(s):

Beeldvorming gemeenteraad BK3311-MI-RP-250228-1042 S0/0001 15 april 2025 Nota Mobiliteit Bergen op Zoom BK3311 -

Opgesteld door:

-

Gecontroleerd door: Datum: Goedgekeurd door: Datum: Classificatie:

Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat. 15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

ii

Inhoud 1

Waarom een nota mobiliteit?

1

1.1

Aanleiding

1

1.2

Het proces

1

1.3

Wat leest u in deze nota?

2

2

Huidige situatie en doorkijk

3

2.1

Het huidig mobiliteitsnetwerk.

3

2.1.1 2.1.2 2.1.3

Langzaam verkeer (fiets en lopen) Openbaar vervoer Auto- en vrachtverkeer

3 6 7

2.2

Verkeersveiligheid anno 2025

10

2.3

Onze woningbouwambitie versus mobiliteitsnetwerk

13

2.4

Participatie (enquête, klankbordgroep en omliggende gemeentes)

14

2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.4.5 2.4.6

Heimolen Kern Bergen op Zoom Halsteren Lepelstraat en Kladde Generieke opmerkingen Omliggende gemeenten en Rijkswaterstaat

14 15 17 17 17 18

2.5

Onze mobiliteitskernpunten samengevat

19

3

Het mobiliteitsbeleid sluit aan op bovenliggende beleid!

20

3.1

We volgen het landelijk beleid

20

3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.1.6

Structuurvisie Infrastructuur en ruimte Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 De Omgevingswet Klimaatakkoord Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) Nationale toekomstbeeld fiets

20 20 21 21 21 22

3.2

We sluiten aan bij regionale opgaves

23

3.2.1 3.2.2 3.2.3

Koers 2030 Noord-Brabant OV-concessie West-Brabant 2025-2035 Regionaal Mobiliteitsprogramma West-Brabant

23 23 24

3.3

We respecteren lokale afspraken en nemen ambities mee

24

3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.3.5 3.3.6 3.3.7

Bestuursakkoord 2022-2026 Samen Bergen Verzetten Omgevingsvisie Bergen op Zoom 2035 De Pijlervisie Economie en de Pijlervisie Sociaal en Veilig Toekomstbeeld binnenstad Onderzoeksvisie Haven Bergen op Zoom Plaatsingsbeleid voor publieke laadpalen elektrisch vervoer Nota Parkeernormering Bergen op Zoom

24 25 25 27 28 29 30

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

iii

4

Landelijke trends en ontwikkelingen

31

4.1

We bezitten in Nederland steeds meer auto’s

31

4.2

We bezitten in Nederland steeds meer fietsen

32

4.3

We maken in Nederland meer gebruik van deelvervoer

33

4.4

We reizen in Nederland minder met het openbaar vervoer dan in 2019

34

4.5

We bouwen in Nederland bij nieuwbouw minder parkeerplaatsen

35

4.6

We worden in Nederland steeds ouder

35

4.7

We hanteren in Nederland steeds vaker 30 km/uur als norm

36

4.8

De verwachte impact op Bergen op Zoom

37

5

Wat zijn onze mobiliteitsambities?

38

6

Hoe gaan we dit doen?

39

6.1

Oplossingsrichting X

39

6.2

Oplossingsrichting Y

39

6.3

Oplossingsrichting Z

39

6.4

Actualisatie parkeernormen

39

7

Overzicht maatregelen en acties

40

7.1

Maatregelen korte termijn (2026-2027)

40

7.2

Maatregelen middellange termijn (2027-2029)

40

7.3

Maatregelen lange termijn (2030-2035)

40

Bijlagen Uitkomsten mentimeter informele raadssessie 1 april 2025.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

iv

1

Waarom een nota mobiliteit?

1.1

Aanleiding

Bergen op Zoom is een mooie plaats om te wonen. Een plek met een rijke historie en cultuur, goede infrastructuur, omringd door natuur, het spoor en het water. Aan de Zeeuwse Delta op de grens van klei en zand en in de luwte van de steden Antwerpen en Rotterdam. De gemeente staat de komende jaren voor een aantal grote opgaven als gevolg van diverse ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Zo is sprake van een woningbouwambitie (+7.000 woningen), vergrijst de bevolking, worden wensen/ambities op het gebied van duurzaamheid steeds belangrijker en staat de bereikbaarheid onder druk. Ontwikkelingen die samenhangen met dergelijke opgaven zijn sterk van invloed op de mobiliteitsbehoefte en het gebruik van de infrastructuur. Denk daarbij bijvoorbeeld aan meer inwoners en dus meer verkeersbewegingen. Ook recreatieve behoeften (wandelen, fietsen, etc.) beïnvloeden de mobiliteitsbehoefte en het gebruik van de infrastructuur. Op hun beurt beïnvloeden mobiliteit en infrastructuur de perceptie van inwoners voor wat betreft de kwaliteit van hun woon- en leefomgeving. Het gemeentelijke mobiliteitsbeleid lag tot nu toe vast in drie afzonderlijke nota’s: de Visie verkeer en parkeren 2012, de Beleidsnota Parkeren 2013 en het Verkeersplan 2014. De hierin opgenomen doelstellingen en uitvoeringsplannen zijn inmiddels gerealiseerd, dan wel aan herziening en/of harmonisatie toe.

In deze nota staat onze visie op mobiliteit voor de periode 2025-2035 beschreven en zijn concrete maatregelen en vervolgacties benoemd.

1.2

Het proces

Om te komen tot voorliggende nota is een proces gevolgd dat recht doet aan de verschillende doelstellingen en belangen binnen deze gemeenten. Voor de uitwerking is daarom gekozen voor een interactief proces, waarin inwoners (van alle kernen binnen de gemeenten), ondernemers en belangengroepen de ruimte hebben gekregen om ervaringen en wensen te delen. In februari 2025 is een digitale vragenlijst uitgezet onder alle belanghebbenden en is een klankbordgroep bijeenkomst georganiseerd waar vertegenwoordigers van belangenorganisaties hun ervaringen en wensen op het gebied van mobiliteit en verkeersveiligheid hebben aangedragen. Om het mobiliteitsbeleid goed aan te laten sluiten op overige beleidsthema’s is samengewerkt met medewerkers van verschillende afdelingen binnen de gemeente en is tijdens de inventarisatie van knelpunten en ontwikkelingen overlegd met de buurgemeenten, provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat. De gemeenteraad is op verschillende momenten betrokken bij de totstandkoming van deze nota. Op 1 april 2025 is tijdens een informatieve beeldvormende raadsbijeenkomst de huidige situatie en diverse dilemma’s met vertegenwoordigers van de gemeenteraad besproken. De uitkomsten van de dilemma’s die tijdens deze bijeenkomst via Mentimeter zijn voorgelegd, zijn separaat bijgevoegd. Dit is vertaald in dit eerste concept, die wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

**** Figuur 1-1

Processchema Nota Mobiliteit Bergen op Zoom

*** VOLGT NOG

Projectgerelateerd

1.3

Wat leest u in deze nota?

In deze nota draait het om de ambities en wensen van de gemeente Bergen op Zoom rond het thema mobiliteit voor de periode tot en met 2035. Waarom?

Centraal in de eerste hoofdstukken staat de ‘waarom-vraag’. In het volgende hoofdstuk staat de huidige situatie voor wat betreft bereikbaarheid en verkeersveiligheid, de woningbouwambitie en de consequenties voor mobiliteit beschreven. In dit hoofdstuk wordt ook ingegaan op het bovenliggend beleid. Deze vormen de randvoorwaarden en het kader voor het nieuwe mobiliteitsbeleid van Bergen op Zoom. Er zijn tenslotte verschillende sociaalmaatschappelijke landelijke trends en ontwikkelingen die het mobiliteitsgedrag en mobiliteitssysteem de afgelopen jaren hebben beïnvloed. De belangrijkste staan beschreven in hoofdstuk 4.

Wat?

Hoofdstuk 5 bevat de ‘wat-vraag’. Onze ambities voor de komende jaren staan in dit hoofdstuk centraal. Wat willen we in 2035 hebben bereikt? En hoe draagt dit bij aan het realiseren van de ambities zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2035.

Hoe?

De laatste twee hoofdstukken geven antwoord op de ‘hoe-vraag’. Welke maatregelen worden genomen om onze wensen en ambities waar te maken? Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen ******.

*** In dit eerste concept zijn de hoofdstukken 5, 6 en 7 nog leeg.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

2

Projectgerelateerd

2

Huidige situatie en doorkijk

2.1

Het huidig mobiliteitsnetwerk.

Deze paragraaf geeft een beeld van het huidige mobiliteitsnetwerk voor langzaam verkeer, openbaar vervoer (OV) en de auto.

2.1.1

Langzaam verkeer (fiets en lopen)

Actieve mobiliteit is zuinig in energie en ruimte. Goede voet- en fietsverbindingen zijn belangrijk in combinatie met het OV. Binnen de gemeente is verplaatsen te voet of per fiets een goede optie vanwege de aanwezige infrastructuur; voetpaden en vrijliggende fietspaden. In de figuur hieronder is weergegeven welke gebieden tijdens de ochtendspits binnen 15-30-45 minuten te zijn bereiken. Onder andere Halsteren, Lepelstraat, Steenbergen, Roosendaal, Huijbergen, Hoogerheide, Ossendrecht en Tholen zijn met een gewone fiets binnen 45 minuten te bereiken vanaf het NS-station. Met een elektrische fiets is binnen dezelfde periode in potentie een groter gebied bereikbaar.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

3

Projectgerelateerd

Figuur 2-1

Huidige fietsstructuur Bergen op Zoom (Verkeersplan 2014)

Let op dit is niet de toekomstige fietsstructuur; deze wordt in de nieuwe nota gepresenteerd. 15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

4

Projectgerelateerd

Onderstaande figuur bevat een overzicht van het provinciaal hoofdfietsnetwerk

Figuur 2-2

Overzicht Hoofdfietsnetwerk Brabant (movemeter.com/hfn-brabant/#)

Er zijn wordt gewerkt aan twee snelfietsroutes: •

In 30 minuten van hartje Roosendaal naar hartje Bergen op Zoom fietsen en andersom. Dat is mogelijk met de komst van de F58. Dé fietssnelweg tussen Roosendaal en Bergen op Zoom die ervoor moet zorgen dat fietsers zich comfortabeler, veiliger en sneller kunnen bewegen tussen de twee steden. De verwachting is dat de F58 medio 2025 volledig gereed is.

•

Er wordt momenteel een tracé-studie uitgevoerd naar een directe fietsverbinding tussen Bergen op Zoom en Antwerpen.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

5

Projectgerelateerd

2.1.2

Openbaar vervoer

Bergen op Zoom heeft een intercity met Vlissingen en Rotterdam/Amsterdam en een sprinter verbinding met Vlissingen en Roosendaal. Het streekvervoer (bus) rijdt richting Roosendaal (lijn 112), Hoogerheide (104, 105, 106, 110) , Steenbergen / Dinteloord (lijn 110, 111) en Rotterdam (lijn 310). Voor inwoners van Lepelstraat rijdt een OV-deeltaxi tegen een speciaal tarief van € 1,25 per persoon naar halte Molenplein in Halsteren. Inwoners van Halsteren en Lepelstraat van 55 jaar of ouder, die minder mobiel zijn, kunnen gebruik maken van de Plusbus HalsterenLepelstraat. En de Plusbus rijdt elke woensdag om 10.15 uur vanaf buurthuis 't Weike in Lepelstraat naar de supermarkten in Halsteren. In de figuur hiernaast is weergegeven welke gebieden tijdens de ochtendspits binnen 15-30-45 minuten te bereiken zijn. Hierbij is uitgegaan van vertrek van het treinstation op een doordeweeksedag om 07:30 uur. De trein- en buslijnen zijn duidelijk zichtbaar. Het openbaar is in vergelijking met de auto (zie volgende paragraaf) voor veel bestemmingen buiten de gemeente niet of nauwelijks concurrerend. Oftewel, veel bewoners zijn voor verplaatsingen buiten de gemeente aangewezen op de auto.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

6

Projectgerelateerd

2.1.3

Auto- en vrachtverkeer

Bergen op Zoom heeft met de A4 en A58 directe verbindingen met Rotterdam, Roosendaal, Antwerpen en Middelburg. En vandaar met andere bestemmingen in zowel Nederland als België. Op onderstaande kaart zijn de A4 en A58 met rood weergegeven. Het gemeentelijke wegennet in momenteel onderverdeeld in drie type gebiedsontsluitingswegen: • Buiten de bebouwde kom met maximale snelheid van 80 km/uur; • Binnen de bebouwde kom (type 1) met maximale snelheid van 70/50 km/uur (randwegenstructuur); • Binnen de bebouwde kom (type 2) met maximale snelheid van 50 km/uur. Op wegen met een erftoegangsfunctie, ofwel de verblijfsgebieden, staat de verblijfsfunctie centraal. Hier ontmoeten alle verkeersdeelnemers elkaar. De snelheid van het verkeer is hierom 30 km/uur.

Figuur 2-3

Huidige wegencategorisering Bergen op Zoom (Verkeersplan 2014)

Let op dit is niet de toekomstige wegcategorisering; deze wordt in de nieuwe nota gepresenteerd.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

7

Projectgerelateerd

In onderstaande figuur is weergegeven welke gebieden tijdens de ochtendspits (07:30 uur) binnen 15-3045 minuten vanaf het treinstation te zijn bereiken. Hierbij is rekening gehouden met de gemiddelde vertraging in de ochtendspits.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

8

Projectgerelateerd

Bedrijventerreinen en logistiek in de regio De regio West-Brabant West (bestaande uit de gemeenten Halderberge, Roosendaal, Woensdrecht, Steenbergen, Bergen op Zoom, Moerdijk en Rucphen en het waterschap Brabantse Delta) kent diverse bedrijventerreinen met een diversiteit aan sectoren. De regio staat voor verschillende uitdagingen als gaat om het behouden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Zo ontbreekt het inzicht over de verkeer aantrekkende werking van de bedrijventerreinen en de distributie van de logistiek over het wegennetwerk. Innovatie kan helpen om beter inzicht te krijgen in de huidige mobiliteit en de beoogde mobiliteitstransitie naar duurzame mobiliteit. De gemeente daarom werkt samen met de regio aan het innovatieproject ‘Digitalisering Goederenmobiliteit Transitie’. Centraal in het project staat de ontwikkeling van interactieve inzichten op het gebied van goederenvervoerbewegingen in combinatie met regionale bedrijventerreinen. Deze inzichten worden gevisualiseerd in een zogeheten Digital Twin.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

9

Projectgerelateerd

2.2

Verkeersveiligheid anno 2025

Tussen 2019 en 2023 zijn in de gemeente Bergen op Zoom volgens de geregistreerde ongevallen 289 mensen slachtoffer geworden van een verkeersongeval, waarvan 7 mensen zijn overleden. Over het algemeen zijn (e-)fietsers het vaakst slachtoffer in het verkeer (101 van de 289). Samen met voetgangers vormen kwetsbare verkeersdeelnemers 40% van de verkeersongevallen. Veruit de meeste ongevallen vinden plaats op wegen met een maximumsnelheid van 50 km/u (119 van de 289), waarbij 70% plaatsvindt op kruispunten. De kwetsbaarheid van langzaam verkeer wordt op deze wegen verhoogd door onveilige weginrichting en het niet naleven van de snelheidslimiet. In het SPV uitvoeringsprogramma Bergen op Zoom 2024 streven we naar NUL verkeersdoden. Om dit te bereiken werken we vanuit een uitvoeringsprogramma aan het verbeteren van de verkeersveiligheid, met een focus op zes thema’s die extra aandacht behoeven vanwege hun verhoogde risico. Uit de risicoanalyse van 2022 zijn de volgende prioritaire thema’s naar voren gekomen: • veilige infrastructuur: 30 en 50 km/u wegen; • kwetsbare verkeersdeelnemers: fietsers en ouderen; • rijden onder invloed; • snelheid in het verkeer: 30 en 50 km/u wegen; • afleiding in het verkeer; • verkeersovertreders. Onderstaande verkeersongevallenkaarten tonen de locaties waar tussen 2019 en 2023 verkeersongevallen hebben plaatsgevonden.

De kaarten laten hoge concentraties van verkeersongevallen zien op wegen met een snelheidslimiet van 50 km/u. Op basis van deze kaart, samen met de uitvoeringagenda, komen de volgende risicolocaties naar voren: • Kruispunt Randweg – Halsterseweg, Bergen op Zoom • Kruispunt Markiezaatsweg – Calandweg – van Konijnenburgweg – B. v.d. Laarstraat, Bergen op Zoom • Kruispunt Boutershemstraat – Zuid Westsingel – van Konijnenburgweg – Westersingel, Bergen op Zoom • Rotonde Kastanjelaan – Rooseveltlaan – Pastoor Jutenlaan, Bergen op Zoom • Antwerpsestraatweg, Bergen op Zoom • Kruispunt Erasmuslaan – Jacob Obrechtlaan, Bergen op Zoom • Kastanjelaan, Bergen op Zoom • Plasticslaan, Bergen op Zoom

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

10

Projectgerelateerd

Figuur 2-4 Verkeersongevallen Bergen op Zoom (2019 t/m 2023) op gemeentelijke wegen. De linker afbeelding toont alle ongevallen, de rechter afbeelding toont specifiek de (e-)fietsongevallen.

De gemeenteraad heeft op 1 februari 2024 een motie aangenomen die oproept tot verbetering van de fietsveiligheid in de gemeente. Hierbij werden de volgende punten genoemd; • Bij de aanleg van de snelfietsroute met uitzondering van de kruisingen geen verlichting is aangebracht en dat enkele gebruikers dit als onveilig ervaren. • Het aanbrengen van verlichting en belijning niet in alle gevallen voldoende is om kruisingen van fietsers en vrachtverkeer als veilig te benoemen (zoals besproken in de commissie aangaande de kruising van de uitrit van Attero met de snelfietsroute) • De jeugdraad al eerder aandacht heeft gevraagd voor sociale veiligheid en goede verlichting van onder andere het tunneltje onder de Burgemeester Wittelaan. • Uit onderzoek van de fietsersbond blijkt dat veel mensen zich onveilig voelen als ze in het donker fietsen en daarom de fiets laten staan. • Er al langer klachten zijn over de hoeveelheid fietsparkeervoorzieningen in het centrum. • De ontsluiting voor fietsers vanuit de Markiezaten naar bijvoorbeeld de Zeeland of Sportpark Rozenoord indirect, onlogisch en deels ontbrekend is. • ln de plannen voor het poortgebied geen directe, goed verlichte fietsverbinding met de bebouwde kom is voorzien. • Er diverse verkeerssituaties zijn die door fietsers als gevaarlijk worden ervaren.

• De verkeerssituaties rondom scholen en sportclubs vaak door te hoge parkeerdruk gevaarlijk en onoverzichtelijk worden voor fietsers en wandelaars. Het college is opgeroepen om een memo op te stellen waarin samen met belanghebbenden, waaronder fietsers, lokale ondernemers, bewoners en onderwijsinstellingen de knelpunten in de huidige 15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

11

Projectgerelateerd

fietsinfrastructuur in de gemeente Bergen op Zoom worden geïdentificeerd. In hoofdstuk 6 wordt nader ingegaan op mogelijke maatregelen om bovenstaande knelpunten te verhelpen. Op vrijdag 1 maart 2024 is een fietser aangereden op de rotonde bij de Zoomdam, De jeugdraad heeft als reactie hierop gevraagd om de mogelijkheden om de rotonde op de Zoomdam veiliger te make te onderzoeken en de rotonde vooruitlopend aan te passen door middel van een tijdelijke maatregel. Onderstaande figuur bevat het provinciaal hoofdfietsnetwerk met bijbehorend risicoprofiel. Hierbij vallen de volgende wegvakken op: de fietsroute naar Roosendaal, de Antwerpsestraatweg, de WassenaarstraatStationsstraat en de Halsterenweg-Steenbergweg. Deze wegen komen ook terug in de ongevallenregistratie (zie figuur 2-3)

Figuur 2-5

15 april 2025

Risicoprofiel Hoofdfietsnetwerk Brabant (movemeter.com/hfn-brabant/#)

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

12

Projectgerelateerd

2.3

Onze woningbouwambitie versus mobiliteitsnetwerk

Bergen op Zoom kent een grote woningbouwambitie; er wordt ingezet op toevoeging van 7.000 woningen. Er is binnen de gemeente geen ruimte voor een grootschalige uitbreiding, waardoor de uitbreiding van het woonaanbod vooral binnenstedelijk plaats moet vinden. Dit heeft uiteraard ook de nodige verkeersconsequenties. Om inzicht te krijgen in potentiële verkeersknelpunten die ontstaan door de ruimtelijke plannen, is opdracht gegevens aan Goudappel om middels een modelberekening en kruispuntanalyses de toekomstige situatie in kaart te brengen. Uit deze studie blijkt dat de gemeente Bergen op Zoom een robuust verkeersnetwerk heeft, wat in de basis kan mee ademen met de veranderingen in de toekomst. Rondom de stad ligt een verkeersnetwerk van waaruit wijken en de binnenstad bereikbaar zijn. De grootste aanvoer van verkeer is vanuit het oosten via de A58 en A4 en komt via de Wouwsestraatweg of Rooseveltlaan de stad in. In het verkeersmodel is hier ook de grootste verkeersgroei waargenomen. In deze studie zijn de effecten statische beoordeeld, in werkelijkheid speelt de dagelijkse dynamiek een grote rol in de bereikbaarheid van wijken en binnenstad. Dit speelt zeker mee op de Wouwsestraatweg (spoorwegovergang) en de Rooseveltlaan (drukke fietsoversteken op rotondes in de voorrang).

Goudappel concludeert dat de woningbouwambitie in 2040 realiseerbaar is zonder al te grote verkeersproblemen. Van de 15 onderzochte kruispunten voldoen 13 locaties matig tot goed. Er zijn twee knelpunten waar in de avondspits zowel met als zonder woningbouw een knelpunt is geconstateerd. Dit zijn: • de rotonde Rooseveltlaan met de P. Jutenlaan: de maximale wachtrijlengte is niet zozeer een probleem, maar de gemiddelde vertraging per voertuig is wel hoog, en • het kruispunt Markiezaatsweg met de Calandweg: de huidige vormgeving voldoet niet om het verkeer in de avondspits in zowel de autonome als plansituatie in een goede cyclustijd af te wikkelen. Het kruispunt Randweg Noord – Moerstraatsebaan / Marconilaan is dit onderzoek niet expliciet als knelpunt benoemd maar had feitelijk wel benoemd moeten worden. Goudappel concludeert in oktober 2024 namelijk dat het kruispunt met de huidige vormgeving de toekomstige verkeersstromen (zowel in de referentie 2040, als in plansituatie 2040 +7.000 woningen) niet goed verwerken. Door de lange cyclustijd ontstaan lange wachtrijen die mogelijk andere opstelstroken blokkeren. Door de vormgeving van het kruispunt aan te passen is het volgens Goudappel mogelijk om de cyclustijden te verlagen naar een waarde binnen de acceptabele grenswaarden.

Daarvoor dienen extra opstelstroken te worden gerealiseerd, zodat verkeer sneller en efficiënter kan worden afgewikkeld. Daardoor is er in de ochtendspits sprake van een goede verkeersafwikkeling en tijdens de avondspits sprake van een matige verkeersafwikkeling (maar wel ruim binnen de gestelde grenswaarden).

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

13

Projectgerelateerd

2.4

Participatie (enquête, klankbordgroep en omliggende gemeentes)

Om goed inzicht te krijgen in de feitelijke problemen, wensen en kansen op het gebied van mobiliteit, is gekozen om een online-enquête uit te zetten. Dit om een zo breed mogelijke vertegenwoordiging van de bevolking te horen over de eigen behoeften en bezwaren. Ter validatie van de reacties is op dinsdag 25 maart een eerste bijeenkomst met klankbordgroep georganiseerd. In deze klankbordgroep zaten diverse vertegenwoordigers van bewoners uit de kernen, diverse ondernemers, Fietsersbond, Toegankelijkheid Bergen op Zoom en RSG ’t Rijks. De belangrijkste uitkomsten van beide staan in deze paragraaf gecombineerd beschreven. De enquête kon worden ingevuld in de periode van maart tot begin april 2025. Er zijn 353 valide reacties binnengekomen van zowel bewoners als ondernemers. De onderverdeling per kern is weergegeven in onderstaande figuur. 300 250 200 150 100 50 0 Bergen op Zoom

Kladde

Halsteren

Bewoners

Lepelstraat

Heimolen

Ondernemer

Figuur 6, Onderverdeling woonplaats van de respondenten

Onderdeel van de online-enquête was een inventarisatiekaart waarop respondenten knelpunten en wensen met betrekking tot mobiliteit konden delen. Deze inventarisatie leverde 618 unieke opmerkingen op van specifieke locaties, verspreid door de hele gemeente. Uit deze inventarisatie zijn de volgende aandachtslocaties naar voren gekomen:

2.4.1 •

Heimolen

Bewoners van Heimolen (vooral degene waarvan het huis dicht aan de straat is gelegen) ondervinden al langere tijd veel overlast van zwaar (landbouw)verkeer. De Heimolen is voor dit verkeer de enige verbinding over de A4 tussen Zeeland en West-Brabant. Deze straat (zonder fietspad en trottoir) is ongeschikt voor dit verkeer. Bewoners hebben een alternatieve route voorgesteld ten oosten van de A4, die aansluit op de reeds aanwezig parallelweg (Groot Molenbeekseweg). Dit punt kwam zowel in de enquête als tijdens de bijeenkomst met de klankbordgroep terug.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

14

Projectgerelateerd

2.4.2

Kern Bergen op Zoom

•

Inwoners maken zich zorgen over de doorstroming en verkeersveiligheid op het zuidelijke gedeelte van de Markiezaatsweg, tussen de Antwerpsestraatweg en de rotonde met de Laan van Hildernisse Noord. De verkeersafwikkeling op de kruispunten vormt het grootste probleem, omdat invoegend verkeer moeilijk de Markiezaatsweg op kan rijden. Voor het kruispunt met de Zuiderdreef, dat dient als ontsluiting voor de nieuwgebouwde wijk, is daarom de wens uitgesproken om dit anders in te richten, bijvoorbeeld met een rotonde of verkeerslichten. Daarnaast zijn er zorgen over de oversteeklocaties voor fietsers, vooral op de rotonde met de Laan van Hildernisse, die veel wordt gebruikt als schoolthuisroute, wat de verkeersveiligheid voor deze doelgroep in gevaar brengt.

•

Er zijn klachten over de hoeveelheid fietsparkeervoorzieningen in het centrum van de kern Bergen op Zoom en het ontbreken van een beveiligde fietsenstalling. De parkeergarages in de binnenstad worden niet optimaal benut. Tijdens de bijeenkomst met de klankbordgroep werd aangegeven dat de straten in het centrum overdag met palen worden afgesloten, maar zodra het toegestaan is staan er direct veel voertuigen geparkeerd in bijvoorbeeld het Vierkantje en in de Zuivelstraat. Dit is eigenlijk niet gewenst. Er tijdens de venstertijden bovendien veel gefietst door het afgesloten gebied. Er werd gepleit voor een echt voetgangersgebied met adequate handhaving. Hierbij werden vanuit de klankbordgroep ook kritische opmerkingen geplaatst over het vervangen van de pollers door camera-handhaving.

•

Voor het noordelijke gedeelte van de Markiezaatsweg, vanaf de Martin Luther Kingbrug, is het kruispunt Markiezaatsweg – Calandweg als knelpunt benoemd vanwege de beperkte doorstroming door stremmingen bij de verkeerslichten. De roodtijden worden als te lang ervaren, en er heerst het gevoel dat deze problemen worden veroorzaakt door de configuratie van de verkeerslichten. Daarnaast is de verkeersveiligheid voor fietsers op de oversteeklocaties, waaronder het kruispunt met de Calandweg, een aandachtspunt. Ook de uitrit van de Albert Heijn naar de Markiezaatsweg is een zorgpunt voor langzaam verkeer. De tweerichtingen van het fietsverkeer bemoeilijkt de overzichtelijkheid voor automobilisten, wat leidt tot een verhoogd risico voor fietsers.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

15

Projectgerelateerd

•

Door invullers van de enquête en door de klankbordgroep zijn zorgen geuit over de verkeersveiligheid op de rotonde Zoomdam - Burgemeester Stulemeijerlaan, vooral voor fietsers. Deze rotonde is een belangrijke route voor scholieren vanwege de nabijgelegen middelbare school (RSG ’t Rijks). De combinatie van beperkte overzichtelijkheid en grote verkeersdrukte vraagt veel van automobilisten. Er is daarom de wens om de overzichtelijkheid te verbeteren, bijvoorbeeld door het tweerichtingen fietspad te wijzigen naar een enkelrichtingspad. Vanuit het perspectief van de fietser zijn weinig reacties gekomen, waarschijnlijk omdat de gebruikers voornamelijk jonge scholieren zijn. Het is echter aannemelijk dat ook zij deze locatie als verkeersonveilig ervaren.

•

De doorstroming op het kruispunt Laan van Borgvliet – Antwerpsestraatweg is benoemd als een belangrijk knelpunt. Dit kruispunt verbindt de Laan van Borgvliet met de Markiezaatsweg en vormt een drukke verbinding met de westelijke verkeersstructuur. Inwoners geven aan dat de verkeerslichten op deze locatie onvoldoende capaciteit bieden om het verkeer tijdens spitsperioden efficiënt af te wikkelen. Daarnaast maken fietsers zich zorgen over de gecombineerde groentijden met automobilisten, wat de verkeersveiligheid beïnvloedt.

•

Bewoners van de Parallelweg ervaren overlast door snelheidsovertredingen tussen de Snelliusstraat en P.C. Hooftstraat. Hoewel deze straat is ingericht als 30 km/u zone, wordt er vaak te hard gereden. Er is een wens om deze problematiek aan te pakken met een mix van snelheidsremmende maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

16

Projectgerelateerd

2.4.3 •

In Halsteren is de toegankelijkheid van de infrastructuur een belangrijk aandachtspunt voor bewoners. De toegankelijkheid voor langzaam verkeer is een zorg, met problemen zoals wortelopdruk op fietspaden op de Steenbergseweg en ontbrekende voetgangersoversteken en obstakels op de weg in de Dorpstraat. Vooral voor oudere inwoners, gezien de toenemende vergrijzing in het dorp, is toegankelijkheid een belangrijk thema.

2.4.4 •

Halsteren

Lepelstraat en Kladde

Door het tekort aan opmerkingen in de kernen Lepelstraat en Kladde zijn er geen duidelijke clusters van knelpunten te onderscheiden. In totaal zijn er vijf opmerkingen geplaatst verdeeld op vier locaties.

2.4.5

Generieke opmerkingen

Naast de locatie-specifieke knelpunten zijn in de enquête en door de klankbordgroep ook generieke opmerkingen gemaakt: De meest genoemde staan hieronder. • Verkeersveiligheid voor fietsers is een belangrijk thema in de gemeente, zoals blijkt uit verschillende bronnen, waaronder de knelpuntenkaart en de vragenlijst. Respondenten hebben meerdere knelpunten aangegeven waarbij verkeersveiligheid voor fietsers een probleem vormt. Dit beeld wordt ondersteund door de resultaten van de vragenlijst, waarin de verkeersveiligheid voor fietsers gemiddeld een 5,5 scoort. Inwoners geven aan dat ze veel gebruik maken van de fiets, die naast de auto het meest gebruikte vervoermiddel is binnen de gemeente. Vooral op school-thuisroutes is het druk op de fietspaden, wat leidt tot onoverzichtelijke situaties voor automobilisten. Fietsers ervaren hierdoor onveilige situaties, terwijl automobilisten aangeven dat ze moeite hebben om drukke situaties goed in te schatten en daardoor het overzicht verliezen. • De kwaliteit van de infrastructuur is beoordeeld in de vragenlijst, zowel voor de oudere dorpskernen als voor het centrum van Bergen op Zoom. Uit de resultaten blijkt dat het fietsnetwerk (5,7) en het voetgangersnetwerk (5,5) minder positief worden beoordeeld in vergelijking met het autonetwerk (6,2).

Belangrijke redenen hiervoor zijn de beperkte toegankelijkheid van de fiets- en voetpaden, met name in Halsteren en Bergen op Zoom. • Doorstroming op kruispunten met verkeerslichten is een ander belangrijk thema. Verouderde of niet goed afgestelde verkeerslichten zorgen voor irritaties bij weggebruikers. Er heerst het gevoel dat er onnodig lang gewacht wordt en dat met betere instellingen winst behaald kan worden. Daarnaast zijn gecombineerde richtingen tussen automobilisten en fietsers een punt van aandacht vanwege de verkeersveiligheid. • Bereikbaarheid Openbaar Vervoer: In de vragenlijst scoort het openbaar vervoernetwerk een onvoldoende, met een gemiddeld cijfer van 4,8. Dit beeld is bevestigd door de klankbordgroep en tijdens de beeldvormende raadsessie. Belangrijke redenen voor deze lage score zijn het ontbreken van busverbindingen of het bestaan van onlogische routes, de afstand van woningen naar bushaltes, de frequentie van de busdienst en de aansluitingen op andere vervoerswijzen, waaronder de trein.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

17

Projectgerelateerd

2.4.6

Omliggende gemeenten en Rijkswaterstaat

Tijdens de inventarisatie zijn ook gesprekken gevoerd met omliggende gemeentes en Rijkswaterstaat. De volgende punten kwamen hieruit naar voren: •

Rijkswaterstaat heeft aandacht gevraagd voor truckparking en verzorgingsplaatsen.

•

De snelfietsroute tussen Roosendaal en Bergen op Zoom en de snelfietsroute tussen Antwerpen en Bergen op Zoom bieden kansen een hoger gebruik van de fiets op beide routes.

•

Deelmobiliteit komt in de omliggende gemeenten lastig van de grond. Er lijkt vanuit de markt ook weinig interesse voor deelmobiliteit in dit deel van West-Brabant. In het recent opgestelde mobiliteitsbeleid van Roosendaal wordt bij ruimtelijke ontwikkelingen wel ingezet op hubs.

•

Veel kinderen uit de omliggende gemeenten (o.a. Tholen, Steenbergen) gaan in Bergen op Zoom naar school en het MBO in Ossendrecht trekt weer veel leerlingen uit Bergen op Zoom. Er is tijdens de gesprekken aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid op de school-thuisroutes tussen de gemeentes.

•

De Tholenseburg is essentieel voor de bereikbaarheid van de gemeente Tholen. Het openbaar vervoer vanuit Tholen loopt via deze brug is vooral gericht op Bergen op Zoom.

•

De gemeentes in Zuid-Beveland zijn verhoudingsgewijs minder op Bergen op Zoom gefocust. Voor de betreffende gemeenten is vooral doorstroming op de A58/A4 en het Zeeuwse spoorlijn belangrijk.

•

Er is aandacht gevraagd voor de aansluiting van het Zeeuws netwerk voor landbouwverkeer op dat van de regio Bergen op Zoom.

•

In de kern Hoogerheide is geen betaald parkeren. Aangegeven is dat hierdoor veel mensen uit Bergen op Zoom met de auto hier boodschappen doen. Dit is niet onderbouwd met cijfers, maar vooral een gevoel.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

18

Projectgerelateerd

2.5

Onze mobiliteitskernpunten samengevat

Bovenstaande resulteert in de volgende kernpunten voor de komende jaren: •

Bergen op Zoom heeft de komende jaren een grote woningbouwambitie. Meer woningen en meer inwoners geeft uiteraard de nodige verkeersconsequenties. We hebben een robuust verkeersnetwerk dat mee kan ademen met de veranderingen in de toekomst. Uit onderzoek blijkt dat de woningbouwambitie in 2040 realiseerbaar is zonder al te grote verkeersproblemen mits het huidig netwerk niet verslechtert. Er zijn hierbij drie knelpunten geconstateerd: de rotonde Rooseveltlaan met de P. Jutenlaan, het kruispunt Markiezaatsweg met de Calandweg en kruispunt Randweg Noord – Moerstraatsebaan / Marconilaan. De verkeersafhandeling op de rotonde Rooseveltlaan is een serieuze opgave voor de komende jaren; hier is vooralsnog geen passende oplossing voor gevonden.

•

In de gemeente staan verschillende verkeerslichten die verouderd zijn. We hebben hier de komende jaren een vervangingsopgave, die tegelijk ook kansen biedt. De nieuwe intelligente verkeerslichten kunnen namelijk verkeer herkennen, analyses uitvoeren op de ontvangen data en keuzes maken op basis van deze analyses. Hierdoor is het mogelijk om bepaalde weggebruikers (bijvoorbeeld nood- en hulpdiensten en bepaalde stromen) voorrang te geven boven anderen. Een groot voordeel hiervan is dat op drukkere wegen het bijdraagt aan een betere verkeersdoorstroming.

•

Tussen 2019 en 2023 zijn in de gemeente Bergen op Zoom 289 mensen slachtoffer geworden van een verkeersongeval, waarvan 7 mensen zijn overleden. Voetgangers en fietsers vormen hierbij de meest kwetsbare verkeersdeelnemers. Veruit de meeste ongevallen vinden plaats op wegen met een maximumsnelheid van 50 km/u en dan vooral op kruispunten. De toename van het aantal inwoners en dus verkeersdeelnemers vereist blijvende aandacht voor verkeersveiligheid.

•

Het aantal fietsen en de diversiteit aan fietsen is de afgelopen jaren fors toegenomen. Er zijn al langer klachten over de hoeveelheid fietsparkeervoorzieningen in het centrum. In de zomer van 2024 zijn op diverse locatie in de binnenstad extra fietsenrekken geplaatst. Om bezoekers te stimuleren de binnenstad op de fiets te (blijven) bezoeken is er extra aandacht voor fietsenstallingen in het hart van de binnenstad, waarbij ook wordt gekeken naar een bewaakte fietsenstalling (zie ook paragraaf 3.3.4).

•

Met twee parkeergarages en een aantal parkeerpleinen is er voldoende parkeergelegenheid voor bezoekers van de binnenstad. Echter, bij bezoekers van de binnenstad zijn de twee parkeergarages momenteel minder geliefd dan de parkeerpleinen. De parkeergarages kunnen beter benut worden door de vindbaarheid (garage Grote Markt) en de toegankelijkheid (garage De Parade) te verbeteren. Door het aantal auto’s in de openbare ruimte, met name op de pleinen, te verminderen kan ruimte worden gecreëerd voor groen en verblijven in de binnenstad (zie ook paragraaf 3.3.4). Aan de noordzijde (locatie Mineurplein) is potentie om extra capaciteit te creëren in de vorm van een parkeerhub.

•

Het openbaar vervoer wordt minder positief beoordeeld. Dit valt samen met ontbreken van busverbindingen of het bestaan van onlogische routes, de afstand van woning naar bushalte, de frequentie van de busdienst en de aansluitingen op andere vervoerswijzen. Arriva heeft aangegeven dat voor haar het grootste knelpunt de krappe infrastructuur in het centrum van de kern Bergen op Zoom is en de kruising bij het huidige ziekenhuis. Ook krijgen ze regelmatig stremmingen erg laat of helemaal niet doorgestuurd, waardoor ze hier de dienstregeling niet optimaal op kunnen aanpassen.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

19

Projectgerelateerd

3

Het mobiliteitsbeleid sluit aan op bovenliggende beleid!

Mobiliteit staat niet op zichzelf, maar draagt bij aan de bredere opgaven binnen de gemeente en in de regio. Mobiliteit is immers geen doel op zich. Voor het opstellen van nieuw mobiliteitsbeleid is vereist om dit te doen met een integrale kijk op mobiliteit. Goed mobiliteitsbeleid wordt opgesteld binnen de kaders van het nationaal, provinciaal, regionaal en lokaal beleid op het gebied van onder andere verkeer, ruimtelijke ordening, milieu en maatschappelijke ondersteuning. Dit hoofdstuk bevat daarom een overzicht van (bovenliggend) beleid, om zo de positie van het mobiliteitsplan en de randvoorwaarden te schetsen.

3.1

We volgen het landelijk beleid

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en ruimte

Op 13 maart 2012 werd de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. In dit beleid schets het Rijk ambities van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid voor Nederland in 2040. De structuurvisie beschrijft 3 doelen voor de periode tot 2028: ‘verbetering van de concurrentiekracht, bereikbaarheid en leefomgeving, milieu en water’. De SVIR is de opvolger van de Nota Mobiliteit en benoemt (dezelfde) onderdelen van het verkeersbeleid: • decentrale overheden geven aan welke bijdrage zij leveren aan de uitvoering van de structuurvisie op basis van beschikbare middelen en instrumenten. • verplichte afstemming met buuroverheden, • inzet op ketenverplaatsingen (om een volwaardig alternatief voor de auto te worden), • mobiliteit voor iedereen en als stimulans voor economische groei • stimuleren van fietsgebruik • verkeersveiligheid • duurzame mobiliteit (CO2-reductie) De voorliggende nota Mobiliteit is een vertaling van dit landelijke beleid naar de lokale context van Bergen op Zoom.

3.1.2

Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030

Na jaren van dalende cijfers, stagneerde het aantal verkeersdoden, terwijl het aantal verkeersgewonden al jaren toenam. Gemiddeld komen er elke dag 2 mensen niet meer thuis. En jaarlijks raken ruim 20.000 anderen gewond. Door veranderende omstandigheden in het verkeer, zoals toenemende drukte en afleiding, bleek de traditionele benadering van verkeersveiligheid onvoldoende effectief. Er was behoefte om verkeersveiligheid vanuit een nieuw perspectief te benaderen en meer structurele aandacht te geven. Diverse partijen, waaronder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de MRDH hebben daarom eind 2018 een gezamenlijke visie op de aanpak van verkeersveiligheid gepresenteerd: het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 ‘Veilig van deur tot deur’(SPV). In de nieuwe aanpak ligt de nadruk op een proactieve benadering op basis van risico’s, in plaats van een reactieve aanpak op basis van ongevallen. Hiervoor moet een risicoanalyse worden gemaakt op basis van verkeersveiligheidsdata om risicofactoren te identificeren. Dit kunnen risico’s zijn op basis van infrastructuur (een onveilige oversteeklocatie) of weggebruikers (smartphonegebruik). Met het inschatten van risico’s kan preventief actie worden ondernomen.

Voor het mobiliteitsbeleid is het belangrijk dat concrete maatregelen op basis van deze risico’s worden opgenomen in een lokaal uitvoeringsplan. Dit sluit aan op de Pijlervisie Sociaal zoals beschreven in paragraaf 3.3.3.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

20

Projectgerelateerd

In Bergen op Zoom hebben we in 2024 een lokaal SPV uitvoeringsprogramma opgesteld (zie paragraaf 2.20).

3.1.3

De Omgevingswet

De nieuwe Omgevingswet, die sinds 1 januari 2024 van kracht is, bundelt en vereenvoudigt de regels voor de fysieke leefomgeving in Nederland. De wet combineert verschillende bestaande wetten en regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, zoals bouw, milieu, waterbeheer en ruimtelijke ordening. De wet streeft ernaar om sneller te beslissen over vergunningsaanvragen via een vereenvoudigde procedure. De wet biedt meer ruimte voor lokale besluitvorming en een samenhangende benadering van beleid, regelgeving en besluitvorming over de leefomgeving. De Omgevingswet verplicht iedere gemeente om een integrale omgevingsvisie op te stellen. De omgevingsvisie is een integrale visie met strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. In de omgevingsvisie worden ook maatregelen genoemd die nodig zijn om de lange termijn doelen en ambities voor de fysieke leefomgeving te realiseren. Bergen op Zoom heeft een uitwerking gemaakt van de omgevingswet met het beleidsdocument: ‘Bergen op Zoom Ontwikkelt. Ontwikkel jij mee?’. Hiermee geeft Bergen op Zoom richting aan de toekomst van de fysieke leefomgeving (zie paragraaf 3.3.2).

3.1.4

Klimaatakkoord

In juni 2019 heeft het kabinet het Klimaatakkoord gepresenteerd en is begonnen met de uitvoering hiervan. De ambitie is uitgezet om de nationale broekgasuitstoot met 49% terug te dringen in 2030 met ten opzichte van 1990. Om deze ambitie te bewerkstelligen zijn verschillende afspraken gemaakt waaronder voor mobiliteit. Het toekomstbeeld 2025 voor mobiliteit dat wordt geschetst is volledig emissievrij. De uitvoering van de afspraken die zijn gemaakt valt onder de verantwoordelijkheid van IenW. De belangrijkste afspraken zijn onder te verdelen in: • Duurzame energiedragers: Centraal in de vergroening staat de beweging naar het gebruik van meer duurzame energie. Dit vraagt om inzet op batterij, elektrisch, groene waterstof, etc. Duurzame biobrandstoffen worden ingezet waar elektrificeren (nog) niet mogelijk is. • Stimulering elektrisch vervoer: Transport veroorzaakt een kwart van de uitstaat. Het streven is dat in 2030 alle nieuwe auto’s emissieloos zijn. Een randvoorwaarde hiervoor is dat de laadinfrastructuur voor zowel accu voertuigen als waterstof op orde is. • Verduurzaming logistiek: Alle circa (5.000) ov-bussen zijn voor 2030 100% emissieloos, evenals bouwverkeer en mobiele werktuigen. Het uitbreiden van de zero-emissie zones in steden hoort hier ook bij, wat ketenoptimalisatie in de logistieke sector moet bevorderen.

• Verduurzaming personenmobiliteit: Mobiliteitsgedrag is, naast vervoerstechnische aspecten, een belangrijke sleutel tot Co2-reductie. Om zakelijke personenmobiliteit te verduurzamen wordt gedacht aan het invoeren van selectief parkeerbeleid, overstappen naar elektrische bedrijfswagens, ov-abonnementen, stimuleren fietsgebruik, enz. Het doel is om 8 miljard minder zakelijke (auto)kilometers te bewerkstelligen in 2030.

3.1.5

Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL)

In het Klimaatakkoord staat dat alle nieuw verkochte auto’s in 2030 emissieloos moeten zijn. Verwacht wordt dat het aantal elektrische personenvoertuigen hierdoor zal gaan toenemen van 587.596 (2025) naar 1,9 miljoen in 2030. Om deze groei te faciliteren, moet het aantal publieke laadpunten aanzienlijk worden uitgebreid. Dit vereist een dekkend, toegankelijk en betrouwbaar netwerk van laadpunten. Om deze enorme opgave te ondersteunen is de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) opgesteld, waarin de sector, netbeheerders, decentrale overheden en het Rijk afspraken hebben gemaakt over de uitrol van laadinfrastructuur. 15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

21

Projectgerelateerd

Voor gemeenten ligt er een belangrijk deel van de opgaven, waardoor er een groot deel van de afspraken op gemeentelijk niveau worden uitgevoerd. Gemeenten moeten een visie en plaatsingsbeleid voor laadinfrastructuur opstellen en zorgen voor versnelde procedures voor de uitrol en het elektrificeren van hun eigen wagenpark met bijbehorende laadvoorzieningen. Dit omvat het opstellen van een lokaal plaatsingsbeleid, het versnellen van vergunningprocedures en het samenwerken met regionale projectbureaus om de benodigde laadinfrastructuur te realiseren. In het Bestuursakkoord 2022-2026 (zie paragraaf 3.3.1) staat voor de laadbehoefte van elektrische auto's maatwerk per buurt wordt toegepast. Gemeente Bergen op Zoom is aangesloten bij de provinciale concessie openbaar laadinfrastructuur van provincie Noord-Brabant/Limburg. Hiermee voldoet Bergen op Zoom aan de uitgangspunten van de NAL voor wat betreft het openbaar laden van elektrische voertuigen (zie paragraaf 3.3.6).

3.1.6

Nationale toekomstbeeld fiets

Er wordt in Nederland veel gefietst en inwoners fietsen steeds meer en steeds verder. De fiets kent vele voordelen en met de komst van de elektrische fiets is de meerwaarde alleen maar versterkt. Het KIM verwacht dat het fietsgebruik tot 2030 nog verder zal gaan toenemen. Om de kracht van de fiets te benutten is een schaalsprong nodig, bestaande uit forse ontwikkeling van het netwerk, inclusief stallingen en fietsstimulering. Daarnaast is een gedeeld beeld van de toekomst geschetst in het Nationale Toekomstbeeld Fiets (NTF). Dit document beschrijft op welke manier de fiets kan bijdragen aan ruimtelijke en maatschappelijke opgaven tot 2040, welke investeringen nodig zijn en hoe de samenwerking eruit moet zien. De belangrijkste punten uit het NTF zijn: • Investeren in fietsinfrastructuur: Om het fietsgebruik te stimuleren, is het noodzakelijk om te investeren in veilige en comfortabele fietspaden. Dit omvat ook de aanleg van snelfietsroutes die steden en regio's beter met elkaar verbinden. • Uitbreiden van stallingsruimte: Met het toenemende aantal fietsers is er een groeiende behoefte aan voldoende en veilige fietsenstallingen, vooral bij ov-knooppunten en in stedelijke gebieden. • Fietsstimulering: Het stimuleren van fietsgebruik door middel van campagnes, subsidies en andere maatregelen die het fietsen aantrekkelijker maken.

Dit kan bijvoorbeeld door werkgevers te stimuleren om fietsplannen aan te bieden aan hun werknemers. • Samenwerking: Het succes hangt af van de samenwerking tussen verschillende partijen, waaronder gemeenten, provincies, het Rijk en private partijen. Gezamenlijke inspanningen zijn nodig om de doelen te bereiken en de fiets een prominente rol te geven in het mobiliteitsbeleid.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

22

Projectgerelateerd

3.2

We sluiten aan bij regionale opgaves

3.2.1

Koers 2030 Noord-Brabant

In het Beleidskader Mobiliteit: Koers 2030 zet de Provincie Noord-Brabant (PNB) de koers uit voor het mobiliteitssysteem van de toekomst. Deze koers geeft richting aan de overkoepelende ambitie op het mobiliteitssysteem: ‘Een veilig, samenhangend, robuust, betrouwbaar, schoon, stil en gezond mobiliteitssysteem dat bijdraagt aan een concurrerende en duurzame economie en mensen in staat stelt mee te doen aan de samenleving en zo bijdraagt aan de brede welvaart van Brabant.’ Het beleidskader is een kapstok van al het provinciale beleid over mobiliteit en infrastructuur, waaronder de visies: ‘Brabantse Omgevingsvisie 2030’, ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’, de nota ‘Kwaliteit Onderhoud Provinciale Infrastructuur’ en het ‘Brabantse Verkeersveiligheidsplan’. In de koers staan de volgende ambities centraal: • veilige mobiliteit: uiteindelijk moet Brabant naar nul verkeersdoden 1, • een samenhangend mobiliteitssysteem dat de ketenmobiliteit versterkt en flexibel en bewust reizen centraal stelt, • een robuust en betrouwbaar mobiliteitssysteem: om economisch concurrerend te zijn, is het mobiliteitssysteem robuust en betrouwbaar en de multimodale bereikbaarheid optimaal. De reistijd is acceptabel en voldoende voorspelbaar, • mobiliteit voor iedereen, gebruik kunnen maken van (gedeelde) mobiliteit.

Daarom zijn sociale contacten en onderwijs-, zorg-, werk-, recreatie-, natuur en dagelijkse voorzieningen goed bereikbaar, • schone, stiller en gezonde mobiliteit, ten minste 50% reductie van broeikasgassen en ten minste 50% gebruik van duurzame energie. Door in te zetten op alternatieven van de auto, zoals lopen fietsen.

3.2.2

OV-concessie West-Brabant 2025-2035

De nieuwe ov-concessie, gegund aan Arriva, start op 6 juli 2025. Het Programma van Eisen, dat is gebuikt in de aanbestedingsfase, is opgesteld aan de hand van de visie ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’. Deze visie is opgesteld vanwege de snelle veranderingen in het mobiliteitssysteem en de noodzaak om hiervan een doorvertaling te maken naar het openbaar vervoer. De Provincie Noord-Brabant streeft naar het slimste en duurzaamste mobiliteitssysteem van Europa, waarin de reiziger centraal staat en er een passend aanbod is voor alle reizigers. Met de start van de nieuwe concessie komen er ook wijzigingen in het netwerk en aanbod. Ten opzichte van 2019 (periode voor Covid) wordt 10% meer openbaar vervoer aangeboden. Daarnaast wordt het stadsen streekvervoer gereden met elektrische bussen. Er wordt ook geïnvesteerd in Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) en vraagafhankelijk vervoer via Bravoflex (een flexibele vervoersservice op bestelling). In alle gemeenten van West-Brabant -dus ook in Bergen van Zoom- rijdt vanaf 1 januari 2025 Bravoflex. Dit concept biedt een oplossing voor locaties waar de bus minder vaak komt of te ver weg is en maakt met name de kleine kernen in het buitengebied beter bereikbaar.

1 https://www.brabant.nl/onderwerpen/verkeer-vervoer/verkeersveiligheid/

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

23

Projectgerelateerd

3.2.3

Regionaal Mobiliteitsprogramma West-Brabant

In januari 2025 is het concept mobiliteitsprogramma voor de Stedelijke Regio West Brabant (SRWB) gepresenteerd. Deze regio bestaat uit de gemeenten Halderberge, Roosendaal, Woensdrecht, Steenbergen, Bergen op Zoom, Moerdijk en Rucphen, evenals het waterschap Brabantse Delta. Het programma is gebaseerd op het Meerjaren Multimodaal MobiliteitsPakket 2024 (MMMP), dat op 10 oktober 2024 is vastgesteld. De ambitie van het MMMP is: ‘Een hoogwaardig mobiliteitssysteem, dat voorwaardenscheppend is voor een hoogwaardig woon- en leefklimaat en dat bijdraagt aan economische ontwikkeling van de regio. Hierbij streven we naar een mobiliteitstransitie en het verbeteren van de brede welvaart.’ Aanvullend op deze ambitie zijn vier doelstellingen geformuleerd: 1. Roosendaal en Bergen op Zoom ontwikkelen als centrale OV-poorten om verstedelijking te faciliteren. 2. De multimodale bereikbaarheid van belangrijke locaties in de regio verbeteren. 3. Een toekomstbestendig mobiliteitssysteem creëren met maatwerk voor kleinere kernen en landelijke gebieden. 4. De doorvoer van goederenvervoer duurzamer maken en de impact op de leefbaarheid verminderen. Het mobiliteitsprogramma bevat 13 pakketten aan maatregelen om deze doelstellingen te bereiken. Bergen op Zoom is hierin opgenomen als een belangrijk projectgebied met een brede aanpak.

Enkele concrete plannen zijn: • Het verbeteren van het interne fietsnetwerk, aangesloten op regionale netwerk, in combinatie met voldoende en veilige stallingen. • Het station Bergen op Zoom is genoemd in het ontwikkelplan mobiliteitshubs in West-Brabant. Het station dient als toegangspoort naar de stad en omgeving. • Parkeerstrategie: sturen op prijs en vormen van regulering, toepassing van geactualiseerde CROWparkeerkencijfers bij gebiedsontwikkelingen. • Koersbepaling stadslogistiek voor de binnenstad (mogelijk is samenwerking met gemeente Roosendaal organiseren).

3.3

We respecteren lokale afspraken en nemen ambities mee

3.3.1

Bestuursakkoord 2022-2026 Samen Bergen Verzetten

In het bestuursakkoord staan de volgende relevante passages betreffende mobiliteit: •

Al onze inwoners moeten de mogelijkheid hebben om een huis binnen hun mogelijkheden te kunnen vinden. In een buurt die bereikbaar is en goed wordt onderhouden. Daarom zorgen we, samen met de buurt, voor groene, schone wijken. We realiseren veilige routes naar school of werk, pakken zwerfvuil aan en zorgen ervoor dat de parkeerproblematiek niet verergert.

•

We benaderen mobiliteit op een integrale wijze met ruimte voor de fietser, wandelaar en auto. Verkeersveiligheid heeft hierbij prioriteit.

•

We gaan lobbyen voor goede lokale en (inter)nationale mobiliteit.

•

Voor de laadbehoefte van elektrische auto's past de gemeente maatwerk per buurt toe.

•

We voeren bij nieuwbouw en herbouw een parkeerbeleid dat gebaseerd is op behoefte, ruimtebeslag, milieuwinst en innovatie.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

24

Projectgerelateerd

3.3.2

Omgevingsvisie Bergen op Zoom 2035

In de Omgevingsvisie Bergen op Zoom 2035 staan onze ambities voor de fysieke leefomgeving op de lange termijn beschreven. Dit document vormt een langetermijnvisie die -in samenwerking met de gemeenschapis ontwikkeld en biedt een kader voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. De Omgevingsvisie gaat in op belangrijke trends en ontwikkelingen voor de stad, waaronder vergrijzing, schaarse ruimte en het thema brede welvaart. De omgevingsvisie zet in op twee overkoepelende leidende principes, namelijk 'BeLeefstad' en 'boegbeeld van de nieuwe economie'. Door middel van zeven richtinggevende keuzes wordt hieraan gewerkt. Deze keuzes richten zich op het vergroten van de economie, het versterken van het ondernemersklimaat, het vergroten van de werkgelegenheid en het versterken van de triple helix samenwerking. De ambitie uit de Omgevingsvisie bouwt voort op de Toekomstvisie 2035: ‘Bergen op Zoom als verbindende, duurzame BeLeefstad aan de Schelde. Een plek waar mensen graag wonen en werken, met goede lokale en regionale (zorg)voorzieningen en verbindingen. Een stad waar je je geld kunt verdienen en uitgeven, en waar het leven goed is.’ Ondanks dat mobiliteit niet expliciet wordt genoemd in de Omgevingsvisie, zijn de ruimtelijke implicaties wel bepalend voor het verkeersbeleid de komende jaren.

Mobiliteit moet bijdragen aan de ambitie en de leidende principes van de Omgevingsvisie, wat iets zegt over bereikbaarheid in relatie tot voorzieningen en arbeidsplaatsen in relatie tot een gezonde leefbare stad.

3.3.3

De Pijlervisie Economie en de Pijlervisie Sociaal en Veilig

Op 21 oktober 2021 heeft de gemeenteraad de Toekomstvisie 2035 vastgesteld. Het betreft een overkoepelende visie, waarbij is ingezet op duurzame ontwikkeling op verschillende thema’s. Alles met als ambitie: Bergen op Zoom als verbindende, duurzame BeLeefstad aan de Schelde. Een plek waar mensen graag wonen en werken met goede, lokale en regionale (zorg)voorzieningen en verbindingen. Een stad waar je je geld kunt verdienen en uitgeven, waar het leven goed is. Met het opstellen van de Pijlervisie Economie worden de economische koers, richting en ambities uit de Toekomstivisie nader uitgewerkt. In 2035 bruist Bergen op Zoom als woon- en leefstad voor jong en oud, als verblijf en Beleefstad én als centrum van een nieuwe economie; de plantbased economy. Groene werkvormen worden gecombineerd met aantrekkelijke woningen voor alle inwoners. We bedenken hier dingen en máken het! De strategische ligging tussen Rotterdam, Breda, Antwerpen en Zeeland, de multimodale bereikbaarheid en infrastructuur (spoor, water, wegennet, buisleidingen en de toekomstige waterstof-backbone), de hoge kwaliteit van het vastgoed en de aanwezigheid van de Theodorushaven maakt Bergen op Zoom een interessante vestigingslocatie voor bedrijven.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

25

Projectgerelateerd

De Theodorushaven is één van de grootste binnenhavens van Nederland. Goederenvervoer over water wordt steeds vaker als aantrekkelijk alternatief gezien voor vervoer over de weg, waardoor er een groei van binnenlands vervoer over water wordt verwacht. Daarbij is Bergen op Zoom door de komst van de nieuwe containerterminal een belangrijke schakel geworden in de West-Brabant Corridor. De samenwerking met andere binnenhavens in Noord-Brabant is onlangs verstevigd door de oprichting van Brabant Ports. Een integrale doorontwikkeling van de haven blijft echter noodzakelijk. De Pijlervisie Sociaal en Veilig laat zien waaraan we als gemeente Bergen op Zoom de komende jaren willen werken. In deze pijlervisie staat dat bij verkeersveiligheid een integrale benadering wordt gehanteerd. We richten ons vooral op het structureel terugdringen van risico’s in het verkeer in plaats van het reactief handelen als er ongevallen hebben plaatsgevonden. We analyseren verkeersgegevens, identificeren risicogebieden en onderzoeken en implementeren infrastructurele verbeteringen in de fysieke omgeving. Omdat gedrag veel invloed heeft op de verkeersveiligheid zetten we nadrukkelijk in op educatie en bewustwording. Verkeersveiligheid rondom scholen verdient hierbij bijzondere aandacht.

Ons streven is om samen met verschillende ketenpartners te werken aan een brede aanpak om de mobiliteit en verkeersveiligheid in onze gemeente te bevorderen. Door aan de voorkant integraal te kijken naar de verschillende risico’s zorgen we samen voor een veilige fysieke leefomgeving, voor nu en voor in de toekomst.

15 april 2025

NOTA MOBILITEIT 2025-2035

BK3311-MI-RP-250228-1042

26

Projectgerelateerd

3.3.4

Toekomstbeeld binnenstad

De visie op de binnenstad van Bergen op Zoom is ontstaan uit de noodzaak om de leegstand en afname van levendigheid, mede veroorzaakt door de coronacrisis en de groei van online winkelen, aan te pakken. Eind 2020 tekenden de provincie en de gemeente een intentieovereenkomst om het beleid te vernieuwen en een actieplan op te stellen voor de transformatie van de binnenstad. Om te komen tot een aantrekkelijke en levendige binnenstad in Bergen op Zoom zijn vier hoofdopgaven gedefinieerd. Een van de belangrijkste opgaven is het goed bereikbaar houden van de binnenstad, wat nauw samenhangt met het mobiliteitsbeleid. Het bereikbaarheidsprofiel van de binnenstad biedt voornamelijk ruimte aan de auto, met een goede bereikbaarheid. Uit het koopstromenonderzoek blijkt dat ongeveer 32% van de Bergenaren het centrum op de fiets bezoekt. Dit wordt gezien als een goed uitgangspunt om het fietsgebruik verder te stimuleren. De kansen hiervoor liggen in het verbeteren van de fietsinfrastructuur op de radialen en het realiseren van goede fietsvoorzieningen in de binnenstad. Nabij de Stationsstraat is daarnaast mogelijk ruimte voor een nieuwe fietshub. Naast het fietsvriendelijk maken, is de toegankelijkheid van de binnenstad een belangrijk thema. Straten en pleinen moeten geen obstakel vormen voor bezoekers die minder goed ter been zijn.

In de binnenstad ligt het accent op ontmoeten en verblijven. Het verkeersregime binnenstad sluit aan op het palenplan; het voetgangersgebied is afgesloten voor verkeer en binnen venstertijden toegankelijk voor ontheffinghouders. Doorgaand verkeer wordt uit de binnenstad geweerd. De bestaande parkeergarages worden beter benut door de vindbaarheid (Grote Markt) en de toegankelijkheid (Parade) te verbeteren. Aantrekkelijke entrees naar de garages verwelkomen bezoekers. Voor veel bezoekers is dit de eerste en laatste indruk van de binnenstad. Idealiter parkeren alle bezoekers in de garages en zo min mogelijk op straat. De garages worden opgewaardeerd naar parkeerhubs met (elektrische) deelauto’s en andere deelvoertuigen. Bewoners van de binnenstad worden hiermee verleid gebruik te maken van deelmobiliteit. Aan de noordzijde (locatie Mineurplein) is er potentie om extra capaciteit te creëren in de vorm van een parkeerhub.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=f32fb810-a0aa-4708-a72a-f5786108abf1