Bijlage 3 3de Uitwerking Focusakkoord
Tekst van het document
2021
2022
2023
2024
2025
Taken programma 5 Ombuigingen 1ste begrotingswijziging Ombuigingen 3de uitwerking Focusakkoord
0 24 0
0 24 0
0 24 0
0 24 0
0 24 0
Totaal ombuiging
24
24
24
24
24
3.032 0
5.010 79
5.020 729
5.025 829
5.025 829
0
264
164
364
364
3.032
5.353
5.913
6.218
6.218
Ombuigingen 3de uitwerking Focusakkoord
420 0 0
420 0 0
420 0 0
420 0 0
420 0 0
Totaal ombuiging
420
420
420
420
420
Ombuigingen 2de uitwerking Focusakkoord
Personeel (totaal) Ombuigingen 1ste begrotingswijziging Ombuigingen 2de uitwerking Focusakkoord Ombuigingen 3de uitwerking Focusakkoord 1. Bijstelling eerdere ombuigingen Sport Totaal ombuiging Belastingen Ombuigingen 1ste begrotingswijziging Ombuigingen 2de uitwerking Focusakkoord
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
34
Uitwerking 1ste begrotingswijziging 2021 en 2de uitwerking FA Hieronder wordt een toelichting gegeven op de ombuigingen waarmee bij de 1ste begrotingswijziging en de 2de uitwerking van het Focusakkoord is ingestemd. Wij richten ons hierbij op de ombuigingen welke een nadere uitwerking vragen. Op de ombuigingen die direct gerealiseerd zijn komen we niet nader terug. Over eventuele over- en onderschrijding wordt via de reguliere P&C-cyclus gerapporteerd. Hiermee houden we de lijn aan zoals we deze bij de 2de uitwerking van het Focusakkoord hebben ingezet.
Huisvesting Voorgenomen ombuiging 2021 Taken/voorzieningen Personeel Totaal
2022 € € €
2023 € PM € €
2024 € PM € €
€ PM € €
Stand van zaken Momenteel bevinden wij ons in de onderzoeksfase om te komen tot een goed huisvestingsplan. In het kort hoe we tot zo'n plan willen komen; 2de kwartaal 2021. 1. Analyse van huidige situatie van de organisatie; gesprekken met het bestuur zijn inmiddels afgerond. 3de kwartaal 2021. 2. Analyse van de markt; Wij zijn in gesprek met meerdere eventuele partners om de mogelijkheden te bekijken. 4de kwartaal 2021. 3. Visie en scenario’s; dit worden de volgende stappen. Uitwerken van de mogelijke scenario's. 1ste kwartaal 2022. 4. Keuzes maken en plan vaststellen. Bijstelling ombuiging Op dit moment is er geen aanleiding om de ombuiging bij te stellen.
Personele bezuiniging
Taken/voorzieningen Personeel Totaal
2021
2022
2023
2024
€0 € 3.032.000 € 3.032.000
€0 € 5.192.000 € 5.192.000
€0 € 5.852.000 € 5.852.000
€0 € 5.957.000 € 5.957.000
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
35
Stand van zaken Zoals ook in het 2de concernbericht aangegeven, zal de personele bezuiniging voor 2021 worden gerealiseerd. Maar het blijft een lastige opgave in samenhang met de noodzakelijke kwaliteitsverbetering. Ondanks de bezuinigingen moet onze gemeente in staat blijven om kwaliteit te kunnen blijven leveren. Dit betekent dat de ingezette bezuiniging op bijvoorbeeld het budget vervanging bij langdurig zieken en het mobiliteitsbudget een zwaardere wissel trekt dan gehoopt. Vooralsnog gaan we ervanuit dat de hoge uitstroom (die gedeeltelijk bijdraagt aan de structurele bezuinigingen) zal gaan afnemen en dat de organisatie in een opbouwfase komt. Voor 2022 geldt dat we inmiddels 2,6 mln. structureel hebben gerealiseerd. Het resterende bedrag bestaat grotendeels uit de personele bezuinigingen in de verschillende business cases en de daaraan gekoppelde bezuinigingen op overhead. Het blijft een uitdaging om met beperkte capaciteit de werkgeversrol zorgvuldig uit te blijven voeren. Met de vakbonden hebben we een voorfase sociaal plan afgesproken. In deze voorfase is het de bedoeling dat in- en externe mobiliteit gestimuleerd wordt voor medewerkers die betrokken zijn in de bezuinigingsopgave en die daarmee een bijdrage leveren aan de personele bezuinigingen.
Bijstelling ombuiging De business case sport is na de 2de uitwerking van het Focusakkoord nader uitgewerkt, zie ook programma 3. Hierdoor is er ook meer zicht ontstaan op de verdeling tussen taken/voorzieningen en personeel. De oorspronkelijk verdeling was gebaseerd op de verdeling zoals deze destijds in het Focusakkoord was opgenomen. De bijstelling heeft tot gevolg dat we naar verwachting meer op personeel gaan bezuiniging dan oorspronkelijk was voorzien. De bijstelling ziet er als volgt uit (zie ook programma 3) 2021
2022
2023
2024
2025
€0 € 264.000 € 264.000
€0 € 164.000 € 164.000
€0 € 364.000 € 364.000
€0 € 364.000 € 364.000
2021
2022
2023
2024
2025
€0 € 3.032.000 € 3.032.000
€0 € 5.353.000 € 5.353.000
€0 € 5.913.000 € 5.913.000
€0 € 6.218.000 € 6.218.000
€0 € 6.218.000 € 6.218.000
Taken/voorzieningen Personeel Totaal
€0 €0 €0
De uiteindelijke ombuiging na de bijstelling zet er als volgt uit:
Taken/voorzieningen Personeel Totaal
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
36
Bedrijfsrestaurant “De Eetkamer” Taken/voorzieningen Personeel Totaal
2021 € 24.000 € 39.000 € 63.000
2022 € 24.000 € 116.000 € 140.000
2023 € 24.000 € 116.000 € 140.000
2024 € 24.000 € 116.000 € 140.000
Stand van zaken De ombuiging is gerealiseerd. Bijstelling ombuiging Op dit moment is er geen aanleiding om de ombuiging bij te stellen.
Risicomatrix Risicomatrix programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Risico-onderdelen
Risico
Risico-omschrijving
Effect
Beheersmaatregel
Verantwoordelijke
1. Realiseren maatschappelijke effecten 2. Politiek-bestuurlijk en draagvlak 3. Imago gemeente
Hoog
Gemeente krijgt een slechter imago als werkgever (doordat afscheid wordt genomen van medewerkers)
Gemeente weet niet langer ambtenaren aan zicht te binden of nieuwe medewerkers aan te trekken.
College en management moet helder communiceren over besluitvorming en consequenties richting medewerkers. Arbeidsmarktbenadering een plek geven in de nieuwe vakgroep P&O.
College en Management.
Doordat de personele bezuinigingen te snel worden doorgevoerd, brengt het risico met zicht mee dat er te weinig wordt gedaan op het gebied van organisatieontwikkeling danwel kwaliteitsverbetering.
Dit heeft effect voor de gewenste kwaliteitsontwikkeling en de snelheid waarmee die kan worden doorgevoerd.
College en Management moeten helder communiceren over wederzijdse verwachtingen.
4. Algemene en externe omgeving 3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
37
5. Veiligheid 6. Financiën (zie algemene risico’s) 7. Juridisch 8. Planning 9. Kwaliteit uitvoering
Hoog
Gewenste kwaliteitsverbetering van de organisatie komt later op gang.
De verwachtingen bij de raad worden (nog) niet gerealiseerd.
Nadrukkelijk communiceren richting Raad
College en Management.
10. Capaciteit organisatie en samenwerking partners
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
38
3.6 Programma 6 Duurzaamheid . 3de Uitwerking Focusakkoord
Natuurpodium 2021 Taken/voorzieningen Personeel Totaal
2022 € € €
2023 € € €
2024 € € €
€ € €
Toelichting – maatschappelijk effect In de commissievergadering over het 1ste concernbericht 2021 / 2de uitwerking FA d.d. 18.5.2021 is toegezegd om in de 3de uitwerking van het Focusakkoord inzage in de ambities ten opzichte van de kosten en baten van het natuurpodium te geven. In de commissievergadering over de Kaderbrief 2022-2025 d.d. 29-6-2021 is deze toezegging nogmaals bevestigd. Er zijn geen ombuigingen mogelijk voor wat betreft het Natuurpodium ten behoeve van de 3de uitwerking Focusakkoord. Instandhoudingsverplichtingen vanuit subsidieregelingen en juridische afspraken liggen vast tot en met 2028. De gemeente heeft NJHC/StayOkay (eigenaar) gecompenseerd in de kosten voor de ontwikkeling en realisatie van het NME-centrum. Daar tegenover verkrijgt Stichting Natuurpodium Brabantse Wal van Stayokay een kosteloos gebruiksrecht tot en met 2028 met een aantal bijkomende diensten. Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant hebben hiervoor subsidie verleend voor het Robuuste project "De Zoom". De realisering van het NMEcentrum maakt hier onderdeel van uit. Er zijn dus geen kosten voor het gebouw in de begroting opgenomen omdat die er voor de gemeente niet zijn. In het Businessplan is echter wel vastgelegd dat de gemeente Bergen op Zoom jaarlijks € 70.000 subsidie beschikbaar stelt aan het Natuurpodium voor de uitvoering van educatieve programma’s.
Dit werd voorheen uitgevoerd door de OMWB en is met de start van het Natuurpodium uit het werkprogramma van de OMWB gehaald. Enkele feiten: ▪ De gemeenteraad heeft opdracht gegeven om haalbaarheid van een NME centrum in de gemeente te onderzoeken.(2008/2009). ▪ In september 2010 hebben de gemeente Bergen op Zoom, Stayokay Bergen op Zoom, IVN Groene Zoom, Directeuren Overleg Primair Onderwijs, Brabants Landschap en Stichting Brabantse Wal het Visiedocument NME-centrum Brabantse Wal ondertekend. Het Visiedocument is in overleg met betrokken partners uitgewerkt in een haalbaarheidsonderzoek, dat heeft geleid tot een door partijen geaccordeerd Businessplan d.d. 7 september 2012. Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant hebben subsidie verleend voor het Robuuste project "De Zoom". De realisering van het NMEcentrum maakt hier onderdeel van uit. In lijn met
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
39
▪ ▪ ▪
▪
▪ ▪ ▪
▪
▪
het vastgestelde Collegeprogramma 2014-2018 wordt met dit project het benutten van de toeristische waarde van Landschap van Allure de Brabantse Wal verder geoptimaliseerd en gaat deze investering in ruimtelijke kwaliteit samen met ondernemen en beleven. Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant hebben op 10 oktober 2013 besloten subsidie te verlenen op grond van de Subsidieregeling landschappen van allure Noord-Brabant voor het Robuuste project "De Zoom". De realisering van het NME-centrum maakt zoals genoemd hier onderdeel van uit (deelproject C). Er is overeenstemming bereikt over het bouwplan voor het NME-centrum. Tevens is overeenstemming bereikt over het plan voor een bijbehorend parkeerterrein aan de noordzijde van het Stayokay-terrein. Op 19 augustus 2014 is de omgevingsvergunning afgegeven voor het bouwen van het hoofdgebouw met NME-centrum. Het NME-centrum is geïntegreerd in het hoofdgebouw van Stayokay op gronden die in eigendom zijn van Stichting NJHC Beheer. Stichting NJHC Beheer was ontwikkelaar en opdrachtgever voor de realisatie van het NME-centrum en werd eigenaar. NJHC Beheer verhuurde het gebouw aan Stayokay voor de exploitatie van het hostel. Stayokay werd dus exploitant/hoofdgebruiker van het gebouw en is vanuit die hoedanigheid een Service Level Agreement aan gegaan met onze gemeente, met als rechtsopvolger de Stichting Natuurpodium Brabantse Wal.
Deze stichting is gebruiker/exploitant van het NME-centrum. In het stichtingsbestuur is gemeente Bergen op Zoom met twee personen vertegenwoordigd en Brabants Landschap met één persoon. Jaarlijks ontvangt de gemeente financieel jaarverslag met accountant verklaring. Onze gemeente compenseert NJHC Beheer in de kosten voor de ontwikkeling en realisatie van het NME-centrum. Daar tegenover verkrijgt Stichting Natuurpodium van Stayokay een gebruiksrecht van 13 jaar met een aantal bijkomende diensten. De gemeente heeft na oplevering van het NME-centrum onder eigen verantwoordelijkheid en voor eigen rekening en risico zorg gedragen voor de inrichting ervan. Onze gemeente was dus opdrachtgever voor de inrichting van het NMEcentrum. De kosten die daarmee verband houden werden gedekt door de bovengenoemde subsidie. De betaling op basis van genoemde declaraties is geschied tot een maximum van € 550.000 (excl. Btw). Het gebruiksrecht van het NME-centrum van 13 jaar is in relatie tot deze bijdrage van € 550.000 met netto contante waardeberekeningen onderbouwd. Besluitenlijst van de vergadering van burgemeester en wethouders van 11 november 2014 46-13 SO Kam Aansturing en organisatie 'Natuurpodium Brabantse Wal 1. In te stemmen met de oprichting van de Stichting Natuurpoort Brabantse Wal en met de aanstelling van het stichtingsbestuur. 2.
In te stemmen met de concept Statuten van de op te richten stichting. 3. In te stemmen met de kandidatuur van wethouder Kammeijer-Luycks als bestuurslid van de op te richting Stichting. Organisatie en aansturing Door het publiek-private karakter van het initiatief ging de voorkeur uit naar een stichtingsvorm met een bestuur en een coördinator. Deze voorkeur werd reeds in het Businessplan vastgelegd en in 2014 nader onderzocht op basis van een vergelijking met andere organisatievormen. De coördinator werd een professionele en betaalde medewerker op HBO-niveau. Ter ondersteuning van en advisering aan het bestuur is een Raad van Advies ingesteld waarin alle convenantpartners en andere belanghebbenden vertegenwoordigd zijn. De rol en betrokkenheid van de gemeente Bergen op Zoom Met het Natuurpodium Brabantse Wal heeft de gemeente Bergen op Zoom een aansprekend centrum voor informatie, educatie en recreatie op het gebied van natuur en duurzaamheid binnen de gemeentegrenzen. Het centrum legt verbindingen leggen tussen inwoners, overheden, onderwijs, bedrijven en organisaties en ontwikkelt activiteiten met een regionale uitstraling. Gemeentelijke activiteiten op het gebied van natuur- en duurzaamheidseducatie worden door het Natuurpodium ontwikkeld en uitgevoerd.
In het Businessplan is vastgelegd dat de gemeente Bergen op Zoom jaarlijks € 70.000 subsidie beschikbaar stelt aan het Natuurpodium. (zie paragraaf "Financiën").
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
40
▪ ▪
Landschap van Allure heeft de toren gefinancierd. De nieuwe eigenaar heeft alle verplichtingen en contracten overgenomen en hiermee zijn alle investeringen door de overheid veiliggesteld en wordt het Natuurpodium gecontinueerd.
Risicomatrix Voor programma 6 zijn geen ombuigingen voorzien, daarom is geen risicomatrix opgesteld.
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
41
4 Frictiekostenbudget Stand van zaken: Het frictiekostenbudget is bedoeld om de haalbaarheid van de personele bezuiniging aanzienlijk te verkleinen. Het afgelopen halfjaar hebben we vooral besteed om de randvoorwaarden daarvoor te creëren. We hebben een voorfase sociaal plan vorm gegeven samen met de vakbonden. Deze voorfase treedt in werking op 1 oktober 2021 tot en met 1 april 2022 en stelt ons in staat om afspraken te maken met medewerkers die vrijwillig een bijdrage leveren aan de realisatie van de personele bezuinigingen. Zoals de medewerkers van het cultuurbedrijf, citymarketing, eetkamer, sport en overhead functies. In de voorfase sociaal plan staan verschillende instrumenten benoemd die werkgever en werknemer met elkaar overeen kunnen komen. Op dit moment is nog steeds de inschatting dat het frictiekostenbudget toereikend is om de voorfase sociaal plan en een eventueel sociaal plan te bekostigen. In 2022 zal de voorfase worden geëvalueerd en zal worden bezien of de fase verlengd moet worden of dat met de vakbonden een gesproken moet worden over een nieuw sociaal plan.
Risicomatrix Risico-onderdelen
Risico
Risico-omschrijving
Effect
Beheersmaatregel
Verantwoordelijke
1. Realiseren maatschappelijke effecten 2. Politiek-bestuurlijk en draagvlak
Hoog
Ontevredenheid bij gebruikers en partners.
Juiste keuzes maken en oog hebben voor de minimale kwaliteit.
College en management.
Bezuinigingen worden niet gerealiseerd.
Juiste keuzes maken en betrekken van alle relevante actoren
Raad en college
3. Imago gemeente
Hoog
Uitvoering van wettelijke en niet wettelijke taken kunnen onder druk komen te staan. Lastige keuzes (schrappen van taken) worden niet gemaakt. Spanningen tussen raad en college Positie op de arbeidsmarkt als werkgever verslechtert.
Goede werknemers gaan lopen en zijn niet makkelijk te vervangen.
Arbeidsmark communicatie anders richten en van de nood een deugd maken
College en management
4. Algemene en externe omgeving 5. Veiligheid 6. Financiën (zie algemene risico’s) 7. Juridisch
Nvt
Neutraal
Frictiekosten budget is niet toereikend.
Personele taakstelling wordt niet gerealiseerd.
Juiste keuzes maken en alternatieven bedenken.
College en management
Neutraal
Oplopende kosten voor advies en reparaties
Tijd nemen voor de juiste processtap en de juiste keuzes. Geen haastige spoed.
College en management.
8. Planning
Neutraal
Medewerkers zoeken hun recht en starten procedures tegen eigen werkgever. Or en vakbonden vragen om inspraaktijd en hebben op onderdelen instemmingsrecht
Verbeteringen en bezuinigingen kunnen pas later ingaan.
Vroegtijdig draagvlak organiseren en transparantie in de communicatie
College en management
Neutraal
Nvt
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
42
9. Kwaliteit uitvoering
Hoog
10. Capaciteit organisatie en samenwerking partners
Hoog
De kwaliteit van de uitvoering van de voorfase sociaal plan komen onder druk te staan, aangezien een aantal management functies op dit moment niet bezet zijn én omdat de ingezette bezuinigingen in de vakgroep P&O reeds zijn doorgevoerd. Veel afstemmingsmomenten met medewerkers en vakbonden.
Onvrede bij medewerkers over de snelheid van afhandeling van afspraken en daarmee onvoldoende snelheid in de realisatie van de personele bezuiniging.
Accepteren en incalculeren dat overige hr-instrumenten (nog) niet tot ontwikkeling komen.
College en management
Planning en kwaliteit komen onder druk te staan.
Accepteren dat zorgvuldigheid en snelheid op gespannen voet staan. De ontwikkelingen nauwlettend blijven volgen.
College en management.
5 Ontwikkelbudget Stand van zaken: De raad heeft in juni 2021 het ontwikkelbudget (€ 450.000) beschikbaar gesteld, waardoor de organisatie in de gelegenheid is gesteld om uitvoering te gaan geven aan het Plan van aanpak Vernieuwen en Verbeteren van de organisatie Bergen op Zoom: dat ben jij! De afgelopen maanden is veel aandacht besteed aan: - De interne mobiliteit die in het plan werd aangekondigd, zoals de splitsing van de teams en het afschaffen van het duaal management. - Het draagvlak in de organisatie voor het plan. - De afstemming en instemming van de ondernemingsraad - De benoeming van de kwaliteitsaanjager Op dit moment gaan we ervan uit dat het budget dat beschikbaar is gesteld toereikend is.
3de uitwerking Focusakkoord Gemeente Bergen op Zoom
43