Bijlage 2. Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark Zuidgeest
Tekst van het document
De meeste vogels broeden globaal tussen half maart en half augustus. Per biotoop kan de broedperiode verschillen. Het uitvoeren van werkzaamheden in de broedperiode is mogelijk indien er buiten de broedperiode is gestart of als er voorafgaand aan de werkzaamheden een broedvogelinspectie is uitgevoerd. Het gebied ‘Brabantse Wal’ is een PAS-gebied14 en ligt op een afstand kleiner dan 5000 meter van het plangebied. Door middel van een AERIUS-berekening is bepaald of er depositieeffecten optreden. Er is een AERIUS-berekening uitgevoerd voor de bouwfase en voor de operationele fase van het zonnepark. Beide berekeningen zijn toegevoegd als bijlage 7. Uit de berekeningen blijkt dat er geen stikstofdepositie boven de 0,00 mol per hectare per jaar plaatsvindt. Natuurnetwerk Brabant Een klein deel van het plangebied ligt binnen het NNB met als beheertype ‘Droog bos met productie’. Er worden slechts in beperkte mate werkzaamheden uitgevoerd in dit gebied. Indien gewerkt wordt buiten het broedseizoen zijn effecten op kwalificerende broedvogels niet te verwachten. Er vind geen ruimtebeslag plaats op een ‘Natte natuurparel’. De werkzaamheden zullen niet leiden tot externe werking op deze gebieden. De afstand tot deze gebieden is hiervoor te groot, met daarnaast demping van het tussenliggende landschap. Negatieve effecten worden daarom uitgesloten.
14
PAS staat voor het Programma Aanpak Stikstof. Een PAS-gebied is een gebied gevoelig voor stikstofdepositie.
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
26
Soortenbescherming Naast gebiedsbescherming is er een wettelijk kader voor het beschermen van individuele soorten (flora en fauna). De Wnb kent een aantal verbodsbepalingen die aanleiding kunnen zijn om een ontheffing aan te vragen. De relevante verbodsbepalingen zijn het doden of verwonden van soorten, het opzettelijk verontrusten van soorten of het verstoren, vernietigen, beschadigen van nesten of vaste rust- en verblijfplaatsen. Dit kan in theorie voorkomen tijdens de bouwfase. Wanneer de bouw van het zonnepark leidt tot het overtreden van één van deze bepalingen zou een ontheffing van de Wnb moeten worden aangevraagd. In het bureau- en het veldonderzoek zijn meerdere soorten in of nabij het plangebied aangetroffen waarvoor een overtreding verwacht wordt of een effect niet uitgesloten kan worden. Effecten op vogels zonder jaarrond beschermd nest kunnen niet worden uitgesloten, maar kunnen mogelijk door maatregelen worden voorkomen. De eerste maatregel is: verricht de werkzaamheden buiten de broedperiode. Het is ook mogelijk om buiten de broedperiode te starten en door te gaan in het broedseizoen, met als voorwaarde dat er voortdurende activiteit is en de werkzaamheden niet tijdelijk stil komen te liggen. Indien het niet mogelijk is om buiten deze broedperiode te werken, kan maatregel 2 uitkomst bieden.
De tweede maatregel is: laat voorafgaand aan de werkzaamheden een broedvogelinspectie uitvoeren door een ecoloog. Indien er geen broedende vogels worden vastgesteld, kunnen de werkzaamheden alsnog doorgang vinden. Verder is er door de ecologen van Habitus geschikt biotoop aangetroffen voor de boommarter, bunzing, hermelijn, steenmarter en wezel. Ook voor de levendbarende hagedis, de alpenwatersalamander, de vinpootsalamander en de rugstreeppad is geschikt biotoop aangetroffen. Habitus adviseert om vervolgonderzoek uit te voeren voor deze soorten. Eelerwoude heeft het door Habitus geadviseerde vervolgonderzoek uitgevoerd. Op basis van zes veldbezoeken is het plangebied onderzocht op de aanwezigheid van verblijfplaatsen en de functionele leefomgeving van boommarter, steenmarter, wezel, bunzing, hermelijn, rugstreeppad, levendbarende hagedis, alpenwatersalamander en vinpootsalamander. Boommarter, steenmarter en kleine marters Tijdens het marteronderzoek zijn in het gebied middels de wildcamera’s geen marters waargenomen. Ook zijn geen zichtwaarnemingen gedaan van marters en geen sporen als prenten of uitwerpselen gevonden die wijzen op aanwezigheid van marters. Eelerwoude concludeert dat als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden voor het realiseren van een zonneveld negatieve effecten op boommarter, steenmarter en kleine marters zijn uit te sluiten.
Een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming is niet noodzakelijk. Rugstreeppad Gebruik van het plangebied als voortplantingslocatie door rugstreeppad kan worden uitgesloten. Ook is tijdens de drie inventarisatieronden geen kooractiviteit van rugstreeppadden waargenomen. Negatieve effecten op rugstreeppad zijn uit te sluiten. Levendbarende hagedis Er zijn geen levendbarende hagedissen in de groene zoom rondom het plangebied waargenomen. Door het ontbreken van waarnemingen van levendbarende hagedis kan worden
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
27
aangenomen dat de groene zoom rondom het landbouwperceel geen functie heeft als vaste rust- en verblijfplaats, zoals vaste rust/zonplek of voortplantingsplaats. Met het ontbreken van deze functies is een overwinteringsfunctie ook onwaarschijnlijk. Daarmee is geen sprake van een essentiële functie, waardoor met de aanleg en gebruik van het zonneveld geen verbodsbepalingen worden overtreden. Een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming is niet noodzakelijk. Vinpootsalamander en alpenwatersalamander Tweemaal is de poel aan de zuidzijde van Zuidgeest bemonsterd op het voorkomen van alpenwatersalamander en vinpootsalamander. Beide keren zijn beide soorten niet aangetroffen. Door het ontbreken van waarnemingen van alpenwatersalamander en vinpootsalamander in de poel nabij het plangebied, is gebruik van het plangebied voor deze soorten als overwinteringslocatie onwaarschijnlijk. Beide salamandersoorten maken gebruik van beschikbare overwinteringsplekken die dichtbij voortplantingswater liggen. Een essentiële functie van het plangebied kan daardoor worden uitgesloten, waardoor met de aanleg en gebruik van het zonneveld geen verbodsbepalingen worden overtreden. Een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming is niet noodzakelijk. Vleermuizen en kerkuil Het plangebied heeft geen functie voor uilen zoals kerkuil en bosuil. Kerkuil is niet waargenomen, bosuil eenmaal.
Bosuil kan de groene zoom gebruiken als onderdeel van diens foerageergebied maar een essentiële functie wordt uitgesloten. Voor vleermuizen biedt met name het onverharde pad dat het plangebied tot Zuidgeest ontsluit foerageergelegenheid voor gewone dwergvleermuizen en de openheid met de groene zoom foerageergelegenheid voor rosse vleermuis. Het plangebied heeft geen essentiële foerageerfunctie voor gewone dwergvleermuizen en blijft na de inrichting geschikt als foerageergebied. Daarnaast is voldoende geschikt alternatief aanwezig waar gewone dwergvleermuizen gebruik van kunnen maken, bijvoorbeeld de weg Zuidgeest waar aan weerszijde veel begroeiing aanwezig is. Voor rosse vleermuis is dit eveneens van toepassing: het plangebied heeft geen essentiële foerageerfunctie voor rosse vleermuis. Gewone dwergvleermuizen, rosse vleermuizen en andere vleermuissoorten kunnen bij aanwezigheid van een zonneveld van het plangebied gebruik blijven maken om te foerageren met name door behoud van het onverharde pad, het behouden van de groene zoom, het planten van een haag en het achterwege laten van verlichting. Planten In de natuurtoets (bijlage 2) wordt geconcludeerd dat er geen planten van de rode lijst zijn aangetroffen in het plangebied. In de Wet natuurbescherming is een zorgplicht opgenomen.
Uit de zorgplicht volgt dat nadelige gevolgen voor flora of fauna voorkomen wordt of dat noodzakelijke maatregelen getroffen worden. Om invulling te geven aan de zorgplicht worden in eerste instantie alle vaste rust- of verblijfplaatsen waar mogelijk gespaard of worden de werkzaamheden verricht buiten de
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
28
verstoringsafstand van de betreffende soorten. Indien dit niet mogelijk is, vinden de werkzaamheden plaats buiten de kwetsbare perioden voor de betreffende soorten. Conclusie Effecten op vogels zonder jaarrond beschermd nest kunnen niet worden uitgesloten, maar kunnen mogelijk door maatregelen worden voorkomen. Door Eelerwoude is nader onderzoek uitgevoerd naar de effecten op marterachtigen, alpenwatersalamander, rugstreeppad, vinpootsalamander en levendbarende hagedis. De conclusie van dit onderzoek is dat plangebied geen essentiële functie heeft voor deze soorten. Effecten op andere beschermde soorten worden niet verwacht. Het plangebied maakt verder geen onderdeel uit van de functionele leefomgeving van de gewone dwergvleermuis en rosse vleermuis. Doordat er geen sprake is van essentiële functies, worden met de aanleg en gebruik van het zonneveld geen verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming overtreden. Een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming is daardoor niet noodzakelijk. Bij het uitvoeren van de werkzaamheden wordt in ieder geval het zorgplichtbeginsel nageleefd. De AERIUS-berekeningen voor de bouw- en operationele fase van het zonnepark hebben geen depositiewaarden boven de 0,00 mol/hectare/jaar opgeleverd. Een ontheffing of vergunning is daarom niet noodzakelijk. Vanuit het aspect natuur is er sprake van een goede ruimtelijke ordening.
Cultuurhistorie en archeologie Toetsingskader Op 16 januari 1992 is in Valletta (Malta) het Europees Verdrag voor de bescherming van het archeologisch erfgoed (Verdrag van Malta) ondertekend. Het Verdrag van Malta voorziet in bescherming van het Europees archeologisch erfgoed onder meer door de risico's op aantasting van dit erfgoed te beperken. De Erfgoedwet, die per 1 juli 2016 de Monumentenwet 1988 heeft vervangen, vormt het kader voor de bescherming van het cultureel erfgoed. Onder cultuurhistorie worden aanwezige archeologische waarden verstaan, maar ook overige cultuurhistorische waarden zoals historisch landschap, beschermende stads- en dorpsgezichten en monumenten. Onderzoek Archeologie Ter plaatse van het plangebied is er geen dubbelbestemming voor archeologie opgenomen in het bestemmingsplan. Op de Indicatieve Kaart Archeologische Waarden 15 (IKAW) is het plangebied grotendeels gekarakteriseerd als ‘niet gekarteerd’. Dit betekent dat er geen bodemkundige of geologische gegevens beschikbaar waren tijdens het maken van de kaart. In
15
Indicatieve Kaart Archeologische Waarden, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, 2008. Geraadpleegd via: https://rce.webgispublisher.nl/Viewer.aspx?map=Archeologie%2Din%2DNederland#
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
29
de overige delen van het plangebied geldt er een ‘lage trefkans’ op archeologische waarden. In Figuur 5.1 is het plangebied globaal aangeven in het rood. Figuur 5.1 Uitsnede kaart IKAW met globale ligging plangebied in rood
Bron: Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (2008)
Gezien het voormalig gebruik als stortplaats is niet te verwachten dat er nog archeologische waarden aanwezig zijn. Mocht dit het geval zijn, dan is de kans groot dat de archeologische waarden reeds verstoort zijn. Nader onderzoek ten behoeve van archeologische waarden is dan ook niet nodig. Vanuit het aspect archeologie is er sprake van een goede ruimtelijke ordening. Overige cultuurhistorie De provincie ziet het Brabantse erfgoed als belangrijk onderdeel van haar identiteit en wil het een plaats geven in de verdere ontwikkeling van Brabant. Daarom heeft ze haar ruimtelijk erfgoed opgenomen op de Cultuurhistorische Waardenkaart16 (CHW). Op de kaart is het cultuurhistorisch landschap ‘Brabantse Wal’ aangegeven. Dit landschap wordt gekenmerkt door een grote landschappelijke verscheidenheid. Behoud en accentuering van de variatie aan landschapstypen is één van de doelen. Het realiseren van een zonnepark doet geen afbreuk aan deze doelstellingen, het zorgt zelfs voor meer variatie in het landschap. Verder ligt in de gemeente Woensdrecht op circa 630 meter afstand van het plangebied het landgoed Mattemburgh. Het landgoed is aangewezen als Rijksmonument. Op circa 1 kilometer ten noorden van het plangebied ligt het ‘Landgoed Groot Molenbeek’. De bescherming van 16
Cultuurhistorische Waardenkaart, provincie Noord-Brabant, 2010 (herziening 2016). Geraadpleegd via: https://noordbrabant.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=1dab0b45b3234fffa8090a4bc8ae06f8
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
30
Rijksmonumenten heeft geen externe werking waardoor er geen effect op het Rijksmonument is de aanleg van het zonnepark. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft alle rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten in kaart gebracht17. Ten noordwesten van het plangebied ligt op circa 3,5 kilometer afstand het beschermde gezicht van Bergen op Zoom. In het stadscentrum staan meer dan 600 monumenten, waarvan er ruim 200 op de rijksmonumentenlijst staan. Gezien de grote afstand van het plangebied tot het beschermde stadsgezicht, en de beperkte verdragende uitstaling van een zonnepark op de omgeving, is er geen effect op het beschermde gezicht en de monumenten te verwachten. Vanuit het aspect overige cultuurhistorie is er sprake van een goede ruimtelijke ordening. Conclusie Het zonnepark doet geen afbreuk aan archeologische en overige cultuurhistorische waarden in het plangebied en de omgeving ervan. Voor het aspect cultuurhistorie en archeologie is er sprake van een goede ruimtelijke ordening.
Waterhuishouding Toetsingskader Water en ruimtelijke ordening hebben met elkaar te maken. Enerzijds is water één van de ordenende principes in de ruimtelijke ordening en kan daarmee beperkingen opleggen aan het ruimtegebruik. Anderzijds kunnen ontwikkelingen in het ruimtegebruik ongewenste effecten hebben op de waterhuishouding. Een goede afstemming tussen beide is derhalve noodzakelijk om problemen zoals wateroverlast, slechte waterkwaliteit, verdroging, etc. te voorkomen. De verplichte watertoets is geregeld in de artikelen 3.1.1 en 3.16 van het Besluit ruimtelijke ordening. Vanaf het begin van de planvorming dient overleg gevoerd te worden tussen gemeente, waterbeheerders en andere betrokkenen. Doel van dit overleg is gezamenlijk de uitgangspunten en wensen vanuit duurzame watersystemen en veiligheid te vertalen naar concrete gebiedsspecifieke ruimtelijke uitgangspunten. Hierbij geldt dat afwenteling moet worden voorkomen en dat de drietrapsstrategie ‘vasthouden, bergen en afvoeren’ moet worden gehanteerd. Onderzoek Waterbeheerplan 2016-2021 Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente Bergen op Zoom. Het beleid en de daarmee samenhangende doelen van het waterschap zijn opgenomen in het waterbeheerplan 2016-2021, wat tot stand is gekomen in samenspraak met de waterpartners.
Zo zijn bijvoorbeeld relevante waterthema’s gekoppeld aan de belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen in de regio. Daarnaast heeft het waterschap waar nodig nog toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema’s/speerpunten uit het waterbeheerplan en heeft het waterschap een eigen verordening; de legger en de Keur.
17
Kaart met stads- en dorpsgezichten, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, 2019. Geraadpleegd via: https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/bronnen-en-kaarten/overzicht/kaart-van-beschermde-stads--endorpsgezichten
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
31
Legger De legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. In en om het plangebied zijn geen watergangen weergegeven op de legger van waterschap Brabantse Delta. Keur De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ waterhuishoudkundige situatie. Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen, afvoeren. De zonnepanelen worden niet gezien als verhard oppervlak. Regenwater wat op de panelen valt zal door de hellingshoek van de panelen aflopen. Hierdoor zal het water tussen de panelenrijen op de grond terecht komen. De grond onder de panelen is niet verhard waardoor het water kan infiltreren in de bodem. De toevoeging van verhard oppervlak aan het plangebied bestaat enkel uit de benodigde transformatorstations. In de ‘hydrologische uitgangspunten bij de Keurregels voor afvoeren van hemelwater’ van de Brabantse waterschappen is de grens van 2000 m2 opgenomen als ondergrens voor een compensatieverplichting.
Het toevoegen van verhard oppervlak door de transformatorstations is kleiner dan 2000 m2. Hierdoor geldt er geen compensatieverplichting. Het plangebied ligt volgens de Keur in ‘beschermd gebied waterhuishouding’. Dit betekent dat het gebied een belangrijke ecologische functie heeft. Er worden geen aanvullende regels voor het zonnepark gegeven. Watertoets Het watertoetsproces is een belangrijk instrument om het waterbelang in ruimtelijke plannen en besluiten te waarborgen. Op 26 juli 2019 is er contact opgenomen met waterschap Brabantse Delta. Op 8 augustus 2019 is door het waterschap aangegeven dat het plangebied is gelegen in ‘beschermd gebied waterhuishouding’. Het aanbrengen van kabels in dit gebied is toegestaan. Door het waterschap is tevens bevestigd dat het hemelwater van de zonnepanelen afstroomt en infiltreert in de bodem. Het waterschap geeft geen aanvullende opmerkingen op het project. Conclusie Vanuit het aspect waterhuishouding is er voor het zonnepark sprake van een goede ruimtelijke ordening.
Bodemkwaliteit Toetsingskader Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening dient een bodemonderzoek verricht te worden met het oog op de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van het gebied. Uitgangspunt van een goede ruimtelijke ordening is dat de bodemkwaliteit geschikt is voor de beoogde bestemming en de daarin toegestane gebruiksvormen. Onderzoek In verband met het hergebruik van de voormalig stortplaats is een indicatief bodemonderzoek verricht ter plaatse van het plangebied. In het vooronderzoek is gebruik gemaakt van historisch
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
32
topografisch kaartmateriaal en in het verleden uitgevoerde bodemonderzoeken. In het verleden zijn reeds verontreinigingen aangetroffen in zowel de grond als het grondwater. Bij het bodemonderzoek is een actueel beeld van de milieuhygiënische kwaliteit en dikte van de deklaag en het freatisch grondwater verkregen. Tijdens de veldwerkzaamheden zijn in de boven- en ondergrond bijmengingen waargenomen aan bakstenen en beton. Voor het overige zijn geen bijzonderheden waargenomen die duiden op een mogelijke verontreiniging van de bodem. In het zuidoostelijke terreindeel is een licht verhoogd gehalte aan zink, lood en kwik aangetoond. PAK is niet in een verhoogd gehalte gemeten. Ter plaatse van het overige terrein zijn analytisch geen verhoogde gehaltes aangetoond in boven- en ondergrond. De licht verhoogde gehaltes aan zware metalen zijn naar alle waarschijnlijkheid veroorzaakt door de waargenomen bijmengingen met bakstenen en beton. Bekend is dat in grond met dergelijke bijmengingen verhoogde gehaltes aan zware metalen kunnen voorkomen. De onderzoeksresultaten komen niet overeen met hiervoor uitgevoerde onderzoeken. Hierdoor wordt geen relatie verwacht met het voormalige gebruik als stortlocatie en is op het terrein vermoedelijk grond aangebracht. Opgemerkt wordt dat de hier aangetroffen gehaltes gering zijn en vormen geen aanleiding tot vervolgonderzoek.
Tijdens de veldwerkzaamheden zijn in de bodem geen bijzonderheden waargenomen die duiden op een mogelijke verontreiniging van het grondwater. Analytisch is in het grondwater een licht verhoogde concentratie aan naftaleen gemeten. Het aangetroffen gehalte is gering en geeft geen aanleiding tot vervolgonderzoek. Een zonnepark is geen gevoelige functie vanuit bodemkwaliteit, omdat er geen langdurig verblijf van personen plaatsvindt. Conclusie Het onderzoek heeft geleid tot een goed beeld van de actuele kwaliteit en dikte van de deklaag ter plaatse van de voormalige stortplaats. Op basis van de vastgestelde milieuhygiënische kwaliteit van de deklaag wordt geacht dat geen belemmeringen aanwezig zijn voor het toekomstige gebruik van de locatie. Vanuit het aspect bodemkwaliteit is er sprake van een goede ruimtelijke ordening.
Overig Geluid Toetsingskader Conform het Activiteitenbesluit milieubeheer moet het zonnepark beschouwd worden als een type A-inrichting, waardoor er formeel geen noodzaak voor een akoestisch onderzoek bestaat. Onderzoek De zonnepanelen produceren geen relevant geluid. Dat geldt mogelijk wel voor de bijbehorende transformators, die overdag (enig) geluid produceren. In het kader van bedrijven en milieuzonering (zie paragraaf 5.1) is op voorhand te stellen dat het zonnepark geen hinderlijke geluidsbelasting veroorzaakt op de omliggende woningen. Specifiek geluidsonderzoek is dan ook niet noodzakelijk.
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
33
Tevens is een zonnepark geen geluidgevoelig object als bedoeld in de Wet geluidhinder. Uit het oogpunt van geluid zijn er geen belemmeringen en is het plan uitvoerbaar. Conclusie Vanuit het aspect geluid is er voor het zonnepark sprake van een goede ruimtelijke ordening.
Externe veiligheid Toetsingskader Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) is bedoeld om mensen in de buurt van een bedrijf met gevaarlijke stoffen, of een gevaarlijke inrichting, te beschermen. Bij een omgevingsvergunning milieu of een ruimtelijk besluit rond zo'n bedrijf moet het bevoegd gezag rekening houden met veiligheidsafstanden ter bescherming van individuen (plaatsgebonden risico) en groepen personen (groepsrisico). Onderzoek Het zonnepark is geen kwetsbaar of bekend kwetsbaar object in de zin van het Bevi. Er zijn geen personen aanwezig. Een zonnepark is daarnaast ook geen risicobron of inrichting dat valt onder het Bevi. Er bevinden zich ook geen ondergrondse buisleidingen of hoogspanningsverbindingen in het plangebied waar rekening mee gehouden dient te worden. Uit het oogpunt van externe veiligheid zijn dan ook geen belemmeringen en is het plan uitvoerbaar. Conclusie Er is sprake van een goede ruimtelijke ordening vanuit het aspect externe veiligheid.
Luchtkwaliteit Toetsingskader Op 15 november 2007 is een wettelijk stelsel voor luchtkwaliteitseisen van kracht geworden. De hoofdlijnen van deze regelgeving zijn te vinden in hoofdstuk 5, titel 5.2, van de Wet Milieubeheer. Luchtkwaliteitseisen vormen geen belemmering voor ruimtelijke ontwikkelingen indien deze voldoet aan één van deze voorwaarden: •
er geen sprake is van feitelijke of dreigende overschrijding van de grenswaarde;
•
een project, al dan niet per saldo, niet leidt tot een verslechtering van de luchtkwaliteit;
•
een project 'in niet betekenende mate' bijdraagt aan de luchtverontreiniging;
•
een project is opgenomen in een regionaal programma van maatregelen of in het NSL.
Van een verslechtering van de luchtkwaliteit ‘in betekenende mate’ is sprake indien zich één van de volgende ontwikkelingen voordoet: •
woningbouw: minimaal 1.500 woningen netto bij 1 ontsluitende weg of 3.000 woningen bij 2 ontsluitende wegen;
•
infrastructuur: minimaal 3% concentratiebijdrage (verkeerseffecten gecorrigeerd voor minder congestie);
•
kantoorlocaties: minimaal 100.000 m2 bruto vloeroppervlak bij 1 ontsluitende weg, 200.000 m2 bruto vloeroppervlak bij 2 ontsluitende wegen.
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
34
Onderzoek Onderhavig plan maakt een ontwikkeling mogelijk dat niet onder één van bovenstaande categorieën onder te brengen is. Een zonnepark heeft daarnaast geen verkeersaantrekkende werking. Geconcludeerd kan worden dat de luchtkwaliteit niet ‘in betekenende mate’ zal verslechteren. Daarom hoeft niet nader op het aspect luchtkwaliteit te worden ingegaan. Conclusie Vanuit het aspect luchtkwaliteit is er sprake van een goede ruimtelijke ordening.
Lichtreflectie Toetsingskader Een mogelijk ruimtelijk effect van zonnepanelen op weg- en luchtverkeer is de reflectie van zonlicht. De meeste inkomende zonnestralen, die op zonnepanelen terecht komen worden geabsorbeerd en omgezet in elektriciteit. Echter, omdat de bovenste laag van de panelen van glas zijn gemaakt, zal een deel (<5%) van het zonlicht ook worden gereflecteerd. Deze schittering op omliggende objecten komt vooral voor bij zonsopgang en zonsondergang, wanneer de zon haaks op de panelen staat. Het licht dat op een zonnepaneel valt, wordt in één specifieke richting weerkaatst omdat een zonnepaneel een glad oppervlak heeft. Dit reduceert de aantal invalshoeken waarbij overlast ervaren kan worden van het licht. Onderzoek Uit een wegbeeldanalyse met betrekking tot een zonnepark 18 blijkt dat betreffende reflectie niet feller is dan het achtergrondlicht van de zon zelf. In ditzelfde onderzoek wordt tevens geconstateerd dat er aanzienlijk meer zonlicht gereflecteerd wordt door water dan door een zonnepaneel. In een soortgelijk onderzoek19 naar de visuele impact van een zonnepark in het Verenigd Koninkrijk wordt dezelfde conclusie getrokken. In Figuur 5.2 is met relatieve aantallen het verschil weergegeven van de reflectie van verschillende materialen. Figuur 5.2 Vergelijking reflectie zonnepaneel t.o.v. andere materialen
18
Zonnepark Ceresweg: Wegbeeldanalyse Oesterdam (N659), N.H. Tiekstra & . W. Swolfs (Rho adviseurs), oktober 2014 19 Visual Impact Assessment, Capital Solar Farm, december 2010
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
35
Vanaf doorgaande wegen is er geen zicht op het plangebied. Van een effect van lichtreflectie op automobilisten is dan ook geen sprake. Op circa 2 kilometer afstand van het plangebied ligt de start- en landingsbaan van Vliegbasis Woensdrecht. Zonnepanelen veroorzaken minder reflectie van licht dan gras of een laagje water op de landingsbaan blijkt uit diverse onderzoeken. De lichtreflectie van dit zonnepark is verwaarloosbaar en heeft geen effect op de vliegveiligheid van en naar Vliegbasis Woensdrecht. Conclusie Vanuit het aspect lichtreflectie is er sprake van een goede ruimtelijke ordening voor het zonnepark.
Kabels en leidingen Toetsingskader Kabels en leidingen kunnen planologisch beschermd zijn. Indien dit het geval is, is dit ruimtelijke vastgelegd in het geldende bestemmingsplan. Onderzoek Er zijn geen planologisch beschermde kabels en leidingen aanwezig in het plangebied. Voor de aansluiting van het zonnepark op het elektriciteitsnet wordt er een ondergrondse kabel aangelegd vanaf de transformator op het terrein naar de straat ‘Zuidgeest’. Dit is tevens de toegangsweg naar het zonnepark. De aan te leggen kabel komt te liggen in de enkelbestemming ‘natuur’. In het ecologisch onderzoek in bijlage 2 is aangetoond dat de aanleg van een kabel geen effect heeft op aanwezige natuurwaarden. Gezien de kabel onder het maaiveld wordt aangelegd is er daarnaast ook landschappelijk geen effect. Conclusie Vanuit het aspect kabels en leidingen is er sprake van een goede ruimtelijke ordening voor het zonnepark en bijbehorende voorzieningen.
Geur Toetsingskader De Wet geurhinder en veehouderij is het toetsingskader voor het aspect geurhinder van dierenverblijven van veehouderijen. Met minimumafstanden en maximale waarden voor geurbelasting krijgen geurgevoelige objecten bescherming tegen geurhinder. Onderzoek Een zonnepark is geen geurgevoelig object en behoeft dus geen bescherming tegen geurhinder. Omliggende veehouderijen worden door de komst van het zonnepark niet beperkt in hun functioneren. Conclusie Vanuit het aspect geur is er sprake van een goede ruimtelijke ordening voor het zonnepark.
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
36
UITVOERBAARHEID Economische uitvoerbaarheid Kostenverhaal Krachtens de Wet ruimtelijke ordening (Wro), waarin in afdeling 6.4 bepalingen zijn opgenomen betreffende de grondexploitatie, geldt de verplichting tot kostenverhaal in de gevallen die zijn aangewezen in het Besluit ruimtelijke ordening. Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is kostenverhaal verplicht in geval van: •
de bouw van één of meer woningen en hoofdgebouwen;
•
uitbreidingen van gebouwen met ten minste 1.000 m2 of met één of meer woningen;
•
de verbouwing van één of meer aaneengesloten gebouwen die voor andere doeleinden in gebruik of ingericht waren voor woondoeleinden, mits ten minste 10 woningen worden gerealiseerd;
•
één of meer aaneengesloten gebouwen die voor andere doeleinden in gebruik of ingericht waren bij ingebruikname voor detailhandel, dienstverlening, kantoor of horecadoeleinden, mits de cumulatieve oppervlakte ten minste 1.500 m2 bedraagt;
•
de bouw van kassen met een oppervlakte van ten minste 1.000 m2.
De voorliggende ruimtelijke onderbouwing voorziet in de realisatie van een zonnepark en de daarbij behorende voorzieningen. Aangezien hiermee geen sprake is van de bouw van een hoofdgebouw zoals bedoeld in artikel 6.2.1. sub b van het Besluit ruimtelijke ordening, is kostenverhaal niet verplicht. Planschade Bij ruimtelijke ontwikkelingen kan planschade ontstaan. De Wro voorziet in een regeling voor vergoeding van planschade. Op basis van artikel 6.1 Wro wordt aan degene die in de vorm van een inkomensderving of een vermindering van de waarde van een onroerende zaak schade lijdt of zal lijden als gevolg van de wijziging, herziening of afwijking van het bestemmingsplan, tegemoet gekomen, wanneer de schade redelijkerwijs niet voor rekening van de aanvrager behoort te blijven en voor zover de tegemoetkoming niet anderszins is verzekerd. Eventuele planschadekosten komen voor rekening van de initiatiefnemer.
Maatschappelijke uitvoerbaarheid Een paragraaf maatschappelijke uitvoerbaarheid heeft als doel aan te tonen dat er voor een ruimtelijk plan maatschappelijk draagvlak is. Om te voldoen aan de maatschappelijke uitvoerbaarheid wordt inzicht gegeven in op welke wijze draagvlak is gecreëerd, inspraak is verleend of anderszins de omgeving is geïnformeerd en betrokken bij de planvorming en welke partijen zijn betrokken. Maatschappelijke meerwaarde In de provinciale verordening is als voorwaarde opgenomen dat de ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde moet hebben waarbij wordt gekeken naar de mate van zorgvuldig ruimtegebruik, de maatregelen die zijn getroffen om de impact op de omgeving te beperken en de bijdrage die wordt geleverd aan maatschappelijke doelen.
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
37
In onderhavig project is er sprake van zorgvuldig ruimtegebruik door het plaatsen van het zonnepark op een voormalig stortplaats. Door de natuurlijke omheining van het plangebied en de aanvullende landschappelijke inpassing van het project zijn maatregelen getroffen om het zicht en daarmee de impact op de omgeving te beperken. Zie hiervoor het landschappelijk inpassingsplan in bijlage 1a. Verder volgt hieronder een (niet uitputtende) beschrijving van de manier waarop Zonnepark Zuidgeest invulling geeft aan de provinciale verplichtingen tot het leveren van bijdragen aan maatschappelijke doelen. 1.
Inspanningsverplichting voor ten minste 50% participatie in het eigen vermogen door burgers en bedrijven uit de omgeving (door middel van crowdfunding via de SDEroute).
Er zijn reeds gesprekken gaande met de Stichting Energietransitie Bergen op Zoom over samenwerking en de mogelijke invulling van participatie door burgers en bedrijven in Zonnepark Zuidgeest. De concrete invulling van de participatiemogelijkheden zal later plaatsvinden, als de vergunningverlening nabij is en realisatie van het project dichterbij gekomen is. Dan zullen ook concrete samenwerkingsafspraken met de Stichting Energietransitie Bergen op Zoom worden gemaakt. Zodra deze afspraken zijn gemaakt, zullen de voorbereidingen starten voor een uitgebreide voorlichtings- en wervingscampagne voor de participatie-mogelijkheden, gebruikmakend van o.a. website, flyer, brochure, media-aandacht, informatieavonden, etc. Uitgangspunt is dat de deelnemers niet alleen financieel kunnen participeren maar ook groene stroom stichting/energiecoöperatie kunnen afnemen. 2.
Inspanningsverplichting voor inschakelen van regionale bedrijven bij de realisatie en het beheer & onderhoud van het zonnepark. Er zijn reeds gesprekken gevoerd met o.a. een lokale leverancier van hekwerk en een lokale leverancier van de groenvoorziening die tevens voor het onderhoud van de groenvoorziening tijdens de exploitatiefase kan zorgen. Deze partijen komen uit Bergen op Zoom en zijn voor zover we nu kunnen beoordelen waarschijnlijk geschikte partners om mee samen te werken bij de realisatie en het beheer & onderhoud. Het aantal regionale samenwerkingspartners kan in de voorbereidingsfase voor realisatie nog verder worden uitgebreid. 3. Inspanningsverplichting voor het bieden van werkgelegenheid voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Er zijn reeds gesprekken gevoerd met o.a. een regionale leverancier van de groenvoorziening die tevens voor het onderhoud van de groenvoorziening tijdens de exploitatiefase kan zorgen. Ook zijn wij in gesprek met partijen die daarbij werkgelegenheid kan bieden voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. 4.
Inspanningsverplichting voor het organiseren van educatieve meerwaarde, o.a. via de campings. Wij zijn voornemens om de campings te voorzien met informatiemateriaal voor hun gasten. 5. Afdracht van 0,6 euro per MWh aan een omgevingsfonds. Met de gemeente Bergen op Zoom is overeengekomen dat Zonnepark Zuidgeest 0,6 euro per geproduceerde MWh zal afdragen aan een omgevingsfonds De besteding komt in elk geval
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
38
ten goede komt aan (duurzaamheidsdoelen voor) de omgeving van het zonnepark. Communicatie- en participatie Het creëren van draagvlak voor zonneparken is een belangrijk onderdeel in het ontwikkelingsproces. SPG heeft als intern beleid dat er voor elk project een communicatie- en participatieplan wordt geschreven om dit te bewerkstelligen (zie Bijlage 4). Voor alle zonneparken die SPG heeft gerealiseerd is er altijd nauw met de lokale omgeving samengewerkt. Voor Zonnepark Zuidgeest zijn verschillende stakeholders geïdentificeerd waarvan de meest geïnteresseerden de primair omwonenden, lokale media, lokale energie coöperaties en overige partijen zijn. Om deze stakeholders te betrekken in het proces heeft SPG zichzelf drie doelen voorgenomen. Ten eerste, wil SPG zo veel mogelijk feedback van de omgeving integreren in de plannen voor het zonnepark. Hiermee bereiken zij de derde trede op de participatieladder. Ten tweede, is het doel van SPG om met de primair omwonenden, lokale energie coöperatie en lokale belangenbehartiger persoonlijke gesprekken te voeren. Ten derde, stelt SPG zich voor om met zeker een van de stakeholders een samenwerkingsverband op te zetten. Om deze doelen te bereiken is er een communicatie- en participatieplan en -verslag opgesteld. Tot op heden zijn er vier verschillende activiteiten georganiseerd. De 14 omwonenden zijn op verschillende manieren benaderd.
Er zijn eerst brieven verstuurd om iedereen te informeren en uit te nodigen voor een persoonlijk gesprek. Hierna zijn met de dichtstbijzijnde omwonenden persoonlijke gesprekken gevoerd. Op deze manier konden zij hun mening en feedback delen over het zonnepark waardoor SPG dit heeft kunnen integreren in de plannen. De omwonenden waren positief over de locatie van het zonnepark, namelijk een oude stortplaats. Verder werd er aangegeven het zonnepark, vooral aan de zuidkant, landschappelijk in te passen zodat er minder zicht is op de panelen. Dit gaat SPG de komende weken overleggen met de landschapsarchitect. Een ander belangrijk aspect voor de omwonenden was dat er mogelijkheden zijn voor financiële participatie. Dit voorziet SPG door omwonenden voorrang te geven om te investeren in het project en ook door mogelijk samen te werken met de Energiecoöperatie Bergen op Zon (EBZ). Verder zijn er samenwerkingsgesprekken met EBZ, Camping Uit & Thuis en de Nieuwe Drenck gevoerd. Met EBZ zijn gesprekken gaande om een samenwerking op te zetten vooral gericht op het organiseren van financiële participatie voor de lokale omgeving. Met de Nieuwe Drenck zal er bestudeerd worden of er versterking kan worden gecreëerd om het gebied van educatie. Dit omdat de Nieuwe Drenck veel scholen ontvangt. Met Camping Uit en Thuis is er afgesproken later in het najaar de gesprekken verder te zetten.
Nu de eerste gesprekken zijn gevoerd zal er naar iedereen een nieuwsbrief worden verstuurd. In de toekomst zal het communicatie- en participatieproces verder worden opgevolgd met mogelijke een informatieavond, gesprekken en nieuwsbrieven. Tot slot, kan door SPG met vertrouwen worden gezegd dat de huidige plannen kunnen rekenen op steun vanuit de lokale omgeving. Het communicatie- en participatie proces is uitgevoerd volgens plan. Het Bewonerscomité Heimolen heeft hier een verklaring voor geschreven en kan dit onderstrepen.
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
39
In bijlage 4 is het communicatie- en participatieplan verder uitgewerkt. Bijlage 5 geeft een overzicht van de activiteiten die hebben plaats gevonden in het kader van communicatie en participatie met de omgeving. Financiële participatie SPG is voornemens om financiële participatie mogelijk te maken voor Zonnepark Zuidgeest. Dit wilt zeggen dat de omgeving financieel kan profiteren van de ontwikkeling van het project. Met een investering hebben de omwonenden de mogelijkheid om geld in te leggen voor de ontwikkeling duurzame energie projecten. Het ingelegde geld wordt in de vorm van een lening verstrekt of ‘obligatie’. Over de obligatie wordt ook een jaarlijks rente uitgekeerd aan degene die het geld verstrekt. Om financiële burgerparticipatie mogelijk te maken, wilt SPG samenwerken met een crowdfundingsplatform, zoals ZonnepanelenDelen, OnePlanetCrowd of DuurzaamInvesteren. Zij beschikken over de infrastructuur en hebben bewezen ervaring om financiële participatie mogelijk te maken. SPG zal in een vroeg stadium samen met de omgeving, gemeente, andere ontwikkelaars en het crowdfundingplatform de investeringsmogelijkheden bespreken. Het is belangrijk de omgeving zo vroeg mogelijk hierover te informeren. Tijdens deze gesprekken worden ook de voorwaarden voor investering gekaderd met het platform en de omgeving.
SPG wil de mogelijkheid bieden aan de buurt om te investeren tot een totale waarde van 50% van het in te leggen eigen vermogen. Dit is uiteraard ook afhankelijk van de investeringsmogelijkheden en bereidheid van de omgeving. Omgevingsfonds SPG voorziet ook een afdracht te kunnen doen voor het Omgevingsfonds van de gemeente. Deze afdracht zal €0,60/MWh bedragen. Tervisielegging De aanvraag omgevingsvergunning, de bijlagen en deze bijbehorende ruimtelijke onderbouwing zijn allen onderdeel van de omgevingsvergunning. De ontwerpvergunning is gedurende een periode van zes weken ter inzage gelegd. Gedurende deze termijn is aan een ieder de gelegenheid geboden een zienswijze in te dienen. Op basis van de ingebrachte zienswijzen neemt de gemeenteraad van de gemeente Bergen op Zoom een definitief besluit over het al dan niet afgeven van een verklaring van geen bedenkingen en het college van burgemeester en wethouders vervolgens over het verlenen van de omgevingsvergunning. Staat van wijzigingen Tijdens de terinzagelegging van de ontwerpvergunning zijn er zienswijzen ingediend. De zienswijzen hebben geleid tot enkele aanpassingen in het plan. Verder zijn er enkele ambtshalve wijzigingen gedaan. In onderstaande tabel zijn de wijzigingen opgesomd die zijn gedaan van ontwerp naar definitief.
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest | 719098 12-07-2021 | Definitief v6.0
Pondera Consult
40
719098 | Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zuidgeest 12-07-2021 | Definitief v6.0