CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2. Nazending VNG - Hemelwaterverordening

Raadsvergadering 14 december 2023, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Gemeentelijk Waterprogramma 2024-2027, Verordening Hemelwater9.638 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Aan de leden

en burgerleden

van de gemeenteraad van Bergen

op Zoom

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Uw brief

Beh.door

Onderwerp:

Afdeling

Nazending VNG -

U23-009993

Datum

6 november

2023

Doorkiesnr. Concernstaf,

Bijlage(n)

1

Hemelwaterverordening

Beste

leden

van de agendacommissie,

Onlangs ontvingen wij als gemeente hemelwaterverordening.

Vorige week

bericht van de VNG (zie bijlage), inzake het aanpassen

Omdat dit om een

om dit op te nemen

voor de gemeenteraad advies om een

voor de aankomende

aanpassing van deze

1 januari 2024. Met daarin de dringende

De benodigde

decembercyclus.

verordening

oproep

vanwege

van de

berichten wij u met deze

hebben wij het raadsvoorstel (RVB23-0070) inzake de Hemelwaterverordening

vanuit de VNG een beoogd per

aanpassing vraagt in de huidige procedure,

aangeboden,

Echter in dezelfde

brief.

met verzoek

week

ontvingen wij

de invoering van de Omgevingswet,

om nog voor de jaarwisseling te zorgen voor besluitvorming.

wijzigingen gaan niet over de inhoud en bedoeling

maar over mogelijke

tegenstrijdigheden

met de

Omgevingswet.

Dit was niet voorzien. Daarom willen wij u nu vragen om een aangepast

raadsvoorstel, met een

benodigde

artikelen

laten vervallen bieden

aangepaste

aanpassing. Komende

hemelwaterverordening

inzake de start van de Omgevingswet.

week

Omgevingswet,

zullen wij zorgdragen voor een

daarbij rekening

houdend met de

Wij vragen u daarom om het raadsvoorstel RVB23-0070 te

en het raadsvoorstel RVB23-0083 met de hemelwaterverordening

omgevingswet

aan de raad aan te

voor de decembercyclus.

Wij hopen u hiermee

Met vriendelijke het college

voldoende

te hebben geïnformeerd.

groet,

van burgemeester

en wethouders van Bergen

op Zoom,

secretaris,

burgemeester,

mr. Drs. Ing. M. van Vliet

drs. M. Mulder MSc

/s

Brabŵ-iKc'**l' Jacob Obrechtlaan 4 4611AR Bergen op Zoom Contact: www.bergenopzoom.nl

Postbus 35 4600AA Bergen op Zoom I www.bergenopzoom.nl

T140164 F (0164)24 53 56 KvK 20169091

B nv BNG rek. nr. 28.50.00.942 B IBAN: NL41BNGH 0285000942 BBIC: BNGHNL2G Bergen op Zoom, gemeente

op de Brabantse Wal

Aan de leden

Datum

25 oktober 2023 Ons kenmerk

U202300725 Lbr. 23/038 Telefoon

070-37383 93 Bijlage(n)

3

Onderwerp

Wijziging Model Verordening

afvoer hemelwater en grondwater

Geachte leden van college en gemeenteraad, Aanleiding Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. In verband hiermee moeten gemeenten bepaalde verordeningen aanpassen. Om gemeenten daarin te ondersteunen, stelt de VNG handreikingen op. Een daarvan is de Handreiking verordening afvoer hemel- en grondwater en omgevingsplan . In de handreiking benadrukken we dat het van belang is deze verordening in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet nog vóór1 januari 2024 op een aantal punten aan te passen. GewijzigdeModel Verordeningafvoerhemelwater en grondwater In vervolg op die handreiking bieden wij u hierbij een gewijzigd model voor de Verordening afvoer hemelwater en grondwater aan. Deze is aan de hand van de handreiking technisch aangepast. De Model Verordening afvoer hemelwater en grondwater gaat vergezeld van een was-wordt-tabel, waarin ook een toelichting op de wijzigingen is opgenomen, en een model raadsbesluit. Bijlagen Deze ledenbrief bevat 3 bijlagen: Bijlage1. Was-wordt-tabelWijziging Model Verordeningafvoerhemelwater en grondwater (met korte artikelsgewijze toelichting). Deze kunt u gebruiken voor de raadsvoordracht voor de wijziging van de verordening. Bijlage2. Model raadsbesluit Wijziging Model Verordeningafvoerhemelwater en grondwater Opgemaakt in Word 2.0 format (DROP) voor publicatie, zonder toelichting. Bijlage3.

ConceptVerordeningafvoerhemelwater en grondwatermet wijzigingen bijhouden

VerenigingvanNederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 070- 373 83 93 | info@vng.nl

| 2500 GK Den Haag

g.

Geconsolideerde teksten De geconsolideerde teksten van de VNG-modellen (met de bijbehorende toelichtingen) zijn te raadplegen via Kennisbank Decentrale Regelgeving (www.decentraleregelgeving.nl ). De VNG (zonder de toelichtingen) staan ook in Modellen Decentrale Regelgeving modelverordeningen (https://puc.overheid.nl/mdr/ ). Meerinformatie Met inhoudelijke vragen en vragen over de modelverordening kunt u terecht bij het informatiecentrum van de VNG (070-3738393 of e-mail: info@vng.nl). Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse

Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur

VerenigingvanNederlandse Gemeenten

2/2

Was-wordt-tabelWijziging Model Verordeningafvoerhemelwateren grondwater (gewijzigd model, oktober2023)

Leeswijzer modelbepalingen - [...] of (bijvoorbeeld) [iets] s door gemeente in te vullen. - [iets] s facultatief. - [iets EN/OF iets] s door gemeente te kiezen. - [(iets)] s een voorbeeld ter illustratie of uitleg voor gemeente. - Combinaties zijn ook mogelijk. In de ‘bestaande tekst ’ zijn de woorden en leestekens waaraan iets verandert, cursiefgezet en - als het een facultatieve bepaling betreft - eveneens onderstreept (aangezien dan de hele bepaling cursief is i.v.m. het facultatieve karakter). In de ‘nieuwe tekst ’ zijn de nieuwe woorden en leestekens vetgedrukt. Artikel 1 (artikel I, onderdeel

A van de wijzigingsverordening)

Bestaande tekst

vervalt:

Nieuwetekst

Artikel1. Begripsomschrijvingen In dezeverordening wordtverstaanonder: a. bouwwerk:elkeconstructievanenigeomvang vanhout,steen,metaalofander materiaal,die opdeplaatsvanbestemming hetzijdirecthetzij indirectmet degrond verbonden is, hetzijdirect ofindirectsteunvindtin ofopdegrond,bedoeld om terplaatsete functioneren. b. beheerder vanhetopenbaar riool:hetcollege. Artikel 2 (artikel I, onderdeel B van de wijzigingsverordening) wordt als volgt gewijzigd: het eerste lid wordt gewijzigd en komt te luiden: 1. Het is in de daartoe door het college krachtens artikel 10.32a van de Wet milieubeheer, zoals die wet luidde direct voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet, of in het omgevingsplan aangewezen gebieden verboden om: a. een hemelwaterafvoerleiding aan te sluiten of aangesloten te houden op het openbaar vuilwaterriool; of b. bij drainage, oppompen of andere vormen van onttrekkingen vrijkomend grondwater te lozen in het openbaar vuilwaterriool. in het derde lid wordt na ‘inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer ’ ingevoegd:, zoals die wet luidde direct voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet; in het tweede en het zesde lid wordt ‘de beheerder ’ vervangen door: het college van burgemeester en wethouders; en

Bijlage1/4 bij VNG ledenbrief, maart2021

in het vierde lid wordt ‘de beheerder burgemeester en wethouders; het zevende lid vervalt.

van het openbaar riool’ vervangen door: het college van

Bestaande tekst

Nieuwetekst

Artikel2. Plichttot afkoppelen 1. De beheerder vanhetopenbaar rioolkaneen gebied aanwijzen waarbinnen hetverboden is eenhemelwaterafvoerleiding aante sluitenof aangesloten te houden ophetopenbaar vuilwaterriool. Eenzelfde gebiedsaanwijzing kan doorgenoemde beheerder wordengedaan ten aanzien vanhetvrijkomende grondwater bij drainage, oppompen ofandere vormenvan onttrekkingen. 2. De beheerder kan de wijze bepalen waarop het afkoppelen plaatsvindt. 3. De gebiedsaanwijzing heeft geen betrekking op inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer en op de openbare weg. 4. Bij het vaststellen van de gebiedsaanwijzing houdt debeheerder vanhetopenbaar riool rekening met het gemeentelijk rioleringsplan. 5. De gebiedsaanwijzing treedt in werking met ingang van de .... week na de dag waarop zij bekend is gemaakt. 6. De beheerder kan ontheffing verlenen van de verplichting tot afkoppelen die voortvloeit uit de gebiedsaanwijzing, indien van de eigenaar van het bouwwerk, open erf of terrein redelijkerwijs geen andere wijze van afvoer van het hemelwater kan worden gevergd. 7. Op devoorbereiding vande gebiedsaanwijzing is afdeling 3:4 vande Algemene wet bestuursrecht vantoepassing.

Artikel2. Plicht tot afkoppelen

Artikel 3 (artikel I, onderdeel

1. Het is in de daartoedoor het college krachtens artikel10.32avande Wet milieubeheer,zoalsdie wet luidde direct voorafgaandaande inwerkingtredingvande Omgevingswet,of in het omgevingsplan aangewezen gebiedenverbodenom: a. eenhemelwaterafvoerleiding aante sluiten of aangesloten te houden op het openbaar vuilwaterriool;of b. bij drainage,oppompen of anderevormen vanonttrekkingenvrijkomendgrondwaterte lozen in het openbaarvuilwaterriool. 2. Het collegevanburgemeester en wethouderskan de wijze bepalen waarop het afkoppelen plaatsvindt. 3. De gebiedsaanwijzing heeft geen betrekking op inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer , zoalsdie wet luidde direct voorafgaandaande inwerkingtredingvande Omgevingsweten op de openbare weg. 4. Bij het vaststellen van de gebiedsaanwijzing houdt het collegevanburgemeester en wethoudersrekening met het gemeentelijk rioleringsplan. 5. De gebiedsaanwijzing treedt in werking met ingang van de .... week na de dag waarop zij bekend is gemaakt. 6. Het collegevanburgemeester en wethouderskan ontheffing verlenen van de verplichting tot afkoppelen die voortvloeit uit de gebiedsaanwijzing, indien van de eigenaar van het bouwwerk, open erf of terrein redelijkerwijs geen andere wijze van afvoer van het hemelwater kan worden gevergd.

C van de wijzigingsverordening)

Bestaande tekst

Bijlage1/4 bij VNG ledenbrief, maart2021

vervalt:

Nieuwetekst

Artikel3. Strafbepaling Overtreding vanhetkrachtensartikel2 bepaalde endedaarbij gegeven voorschriften en beperkingen wordtgestraftmethechtenis van tenhoogste driemaanden ofgeldboete vande tweedecategorie. Artikel 4 (artikel I, onderdeel

C van de wijzigingsverordening)

Bestaande tekst

vervalt:

Nieuwetekst

Artikel4. Toezichthouders Methettoezichtopdenaleving vande bepalingen bij ofkrachtensdezeverordening gesteld zijn belastdebij besluitvanhetcollege aante wijzenpersonen ofgroepvanpersonen.

Toelichting Algemeen Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt, wordt de Verordening afvoer hemelwater en grondwater van rechtswege onderdeel van het omgevingsplan. Artikel 4.6, eerste lid, aanhef en onder f, van de Invoeringswet Omgevingswet regelt dat voor de verordening en de op grond daarvan aangewezen gebieden. In de verordening staan een aantal bepalingen die naar aard of inhoud geen onderdeel van het omgevingsplan moeten zijn. Om die reden wordt de verordening aangepast. Artikelsgewijs ArtikelI, onderdeelA Artikel 1, onderdeel a, van de verordening bevat een definitie van het begrip ‘bouwwerk ’. Dat begrip is ook in de Omgevingswet, Bijlage I, gedefinieerd. De definitie in de Omgevingswet geldt daardoor al voor het omgevingsplan en een afwijkende definitie zou daarmee in strijd zijn. Daarom wordt deze definitie geschrapt. Verder wordt het begrip ‘beheerder van het openbaar riool’ overal vervangen door het college zodat de verordening beter aansluit bij de organen zoals die in het Omgevingsplan worden genoemd. Om die reden wordt ook de definitie van ‘beheerder van het openbaar riool’ geschrapt. ArtikelI, onderdeelB Artikel 2, eerste lid, van de verordening bepaalt dat de werkingsgebieden van de regels vastgesteld kunnen worden door het college. Deze bevoegdheid komt, na inwerkingtreding van de Omgevingswet, toe aan de raad.

De raad kan deze vervolgens in een delegatiebesluit delegeren aan het college. De bepaling uit de verordening strookt hiermee niet. Daarom wordt het eerste lid gewijzigd en beperkt tot het daarin opgenomen verbod om in bepaalde gevallen op het openbaar vuilwaterriool te lozen. Verder wordt het begrip ‘beheerder ’ of ‘beheerder van het openbaar riool’ in het tweede, vierde en zesde lid vervangen door het college zodat de verordening beter aansluit bij het Omgevingsplan en

Bijlage1/4 bij VNG ledenbrief, maart2021

wordt in het derde lid duidelijk gemaakt dat het om inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer zoals die wet luidde voordat de Omgevingswet in werking trad.

gaat

Artikel 2, zevende lid, van de verordening bevat een bepaling over de toepasselijkheid van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht bij de voorbereiding van een aanwijzingsbesluit voor een gebied. Omdat de aanwijzingsbesluiten een onderdeel zullen zijn van het omgevingsplan vergt het aanwijzen van een nieuw gebied een wijziging van het omgevingsplan, waarvoor de regels gelden van de Omgevingswet, onder meer de artikelen 2.8 en 16.30 van de Omgevingswet. Het zevende lid van artikel 2 zou daarmee in strijd kunnen zijn. Het is in elk geval een overbodige bepaling omdat de Omgevingswet hierin al voorziet. Om die reden komt ook het zevende lid te vervallen. ArtikelI, onderdeelC Artikel 3 van de verordening betreft een sanctiebepaling, waarvan de grondslag gelegen is in artikel 154 van de Gemeentewet. Op grond van artikel 2.1, tweede lid van het Omgevingsbesluit mag deze bepaling niet opgenomen worden in het omgevingsplan. Het handhaven van de bepalingen van het omgevingsplan gaat via de Omgevingswet. Daarom wordt dit artikel geschrapt. Artikel 4 van de verordening betreft de bevoegdheid om toezichthouders aan te wijzen. Artikel 18.6 van de Omgevingswet attribueert deze bevoegdheid rechtstreeks aan het college. Artikel 4 van de verordening is daarmee in strijd en moet dus eveneens komen te vervallen.

Bijlage1/4 bij VNG ledenbrief, maart2021

Leeswijzermodelbepalingen - [...] of bijvoorbeeld

[iets] = door gemeente

in te vullen.

- [iets] = facultatief. - [iets EN/OF iets] = door gemeente - [(iets)] = een

voorbeeld

te kiezen.

ter illustratie of uitleg voor gemeente.

- Combinaties zijn ook mogelijk.

Model Raadsbesluit wijziging Verordening afvoer hemelwater en grondwater Besluit van de raad van de gemeente [naam gemeente] tot wijziging van de verordening hemelwater en grondwater [naam gemeente en eventueel jaartal]

afvoer

De raad van de gemeente [naam gemeente]; gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; gelet op artikel 10.3a van de Wet milieubeheer en artikel 4.6, eerste lid, aanhef en onder f, van de Invoeringswet Omgevingswet; gezien het advies van de [naam commissie]; besluit:

Artikel I

De [citeertitel

verordening

afvoer hemelwater en grondwater] wordt als volgt gewijzigd:

A

Artikel 1 vervalt.

B

Bijlage2/4bij VNG leden brief,maart2021

Leeswijzermodelbepalingen - [...] of bijvoorbeeld

[iets] = door gemeente

in te vullen.

- [iets] = facultatief. - [iets EN/OF iets] = door gemeente - [(iets)] = een

voorbeeld

te kiezen.

ter illustratie of uitleg voor gemeente.

- Combinaties zijn ook mogelijk.

Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: 1

het eerste

lid wordt gewijzigd en komt te luiden:

1. Het is in de daartoe door het college

krachtens artikel 10.32a van de Wet milieubeheer,

zoals die wet luidde direct voorafgaand aan de inwerkingtreding in het omgevingsplan a.

aangewezen

gebieden

een hemelwaterafvoerleiding

van de Omgevingswet,

of

verboden om:

aan te sluiten of aangesloten te houden op het

openbaar vuilwaterriool; of b.

bij drainage, oppompen

of andere vormen van onttrekkingen vrijkomend

grondwater te lozen in het openbaar vuilwaterriool. 2

in het derde

lid wordt na ‘inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer ’ ingevoegd:,

die wet luidde direct voorafgaand aan de inwerkingtreding 3

4

5

van de Omgevingswet;

in het tweede

en het zesde lid wordt ‘de beheerder ’ vervangen door: het college van

burgemeester

en wethouders;

in het vierde

lid wordt ‘de beheerder

burgemeester

en wethouders;

het zevende

van het openbaar riool’ vervangen door: het college van

lid vervalt.

C

De artikelen 3 en 4 vervallen.

Artikel II

Dit besluit treedt in werking op 1 januari 2024.

Bijlage2/4bij VNG leden brief,maart2021

zoals

Leeswijzermodelbepalingen - [...] of bijvoorbeeld

[iets] = door gemeente

in te vullen.

- [iets] = facultatief. - [iets EN/OF iets] = door gemeente - [(iets)] = een

voorbeeld

te kiezen.

ter illustratie of uitleg voor gemeente.

- Combinaties zijn ook mogelijk.

Aldus vastgesteld

in de openbare

raadsvergadering

De voorzitter, De griffier,

Bijlage2/4bij VNG leden brief,maart2021

van [datum].

Model Verordening afvoer hemelwater en grondwater De raad van de gemeente gelezen

[naam gemeente ];

het voorstel van college

van burgemeester

gelet

op artikel 10.32a van de Wet milieubeheer;

gezien

het advies van de [naamcommissie ];

overwegende brengen

dat de Wet milieubeheer

van afvloeiend

hemelwater

en wethouders van [datum en nummer];

de bevoegdheid

biedt bij verordening

regels

of grondwater op of in de bodem of in een

over het beëindigen van het lozen van afvloeiend

hemelwater

te stellen

over het

rioolvoorziening en

en grondwater in een

rioolvoorziening

voor afvalwater; overwegende

dat het gewenst

het grondwater in een

bepaald

is gebruik te maken van de mogelijkheid gebied

vanaf een vooraf te bepalen

het afvloeiend

hemelwater

en

datum niet meer te doen afvloeien

in een openbaar vuilwaterriool. Besluit vast te stellen Verordening

afvoer hemelwater

en grondwater

Artikel 1. ívervallenl Be gripsomschriivinge n In de ze ve rorde ning wordt verstaan onde r: a. bouwwe rk: el ke constructie van en ige omvang van hout, stee n, me taal of ander mater iaal, die op de p laats van bestemm ing hetzij direct hetzij indirect met de grond verbonden is, hetz ij direct of indirect steun vindt in of op de grond, be doel d om te r p laatse te functione re n. b. be hee rde r van he t op enbaar riool: het colle ge . Artikel 2. Plicht tot afkoppelen 1. Het is in de daartoe door het college krachtens artikel 10.32a van de Wet milieubeheer, zoals die wet luidde direct voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet, of in het omgevingsplan aangewezen gebieden verboden om: a. een hemelwaterafvoerleiding aan te sluiten of aangesloten te houden op het «---- -( Met opmaak:Inspringing: Links: 0,37 cm openbaar vuilwaterriool; of b. bij drainage, oppompen of andere vormen van onttrekkingen vrijkomend grondwater te lozen in het openbaar vuilwaterriool. De beheerder van het openbaar riool kan een geb ied aanwijzen waarbinnen het ve rbode n is ee n he mel wate rafvoe rlei ding aan te sluite n of aanges lote n te houde n op he t op enbaar vuilwate rriool. Ee nzel fde gebie dsaanwijzing kan door ge noe mde beheerder worden gedaan ten aanzien van het vrijkomende grondwater bij drainage, oppompen of andere vormen van onttrekk ingen. 2.

Het college van burgemeester en wethouders De beheerder kan de wijze bepalen waarop het afkoppelen plaatsvindt.

ļ

3. De gebiedsaanwijzing heeft geen betrekking op inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer , zoals die wet luidde direct voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet en op de openbare weg. 4. Bij het vaststellen van de gebiedsaanwijzing houdt het college van burgemeester en wethouders de behee rde r van he t op e nbaar riool rekening met het gemeentelijk rioleringsplan. 5. De gebiedsaanwijzing treedt in werking met ingang van de ....week na de dag waarop zij bekend is gemaakt. 6. Het college van burgemeester en wethouders De be hee rde r kan ontheffing verlenen van de verplichting tot afkoppelen die voortvloeit uit de gebiedsaanwijzing. indien van de eigenaar van het bouwwerk. open erf of terrein redelijkerwijs geen andere wijze van afvoer van het hemelwater kan worden gevergd. 7. Op de voorbere iding van de geb iedsaanw ijzing is afde ling 3:4 van de Algemene we t be stuursre cht van toepass ing.

heeftopmaaktoegepast:Lettertype: (Standaard) + Hoofdtekst (Lucida Sans Unicode), 11 pt, Niet Vet

Artikel 3. rvervallenl Strafbepalina Overtreding van het kracht ens artikel 2 bepaalde en de daarbij gegeven

------- í Met opmaak:OP.Artikeŗritel

voorschriften en beperkingen wordt gestraftmet hechtenis vanten hoogste drie maanden of geldboete vande tweede cate gorie.

Artikel4. ívervallenl Toezichthouders Met het toezicht op de naleving vande bepalingen bij of kracht ens deze verordening gesteld zijn belastde bij besluit van het college aante wijzen personen of groep van personen.

Artikel 5. Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op Artikel6. Citeertitel

Deze verordening wordt aangehaald als Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater. Aldus vastgesteld in de openbare De voorzitter. De griffier.

Toelichting Algemeen

raadsvergadering van.......(datum).

Met opmaak:OP Artikel Titel

ļ

Met de inwerkingtreding van de Wet Gemeentelijke Watertaken per 1 januari 2008 is o.a. de Wet milieubeheer gewijzigd. In artikel 10.32a van de Wet milieubeheer is opgenomen dat gemeenteraden in het belang van de bescherming van het milieu bij verordening regels kunnen stellen aan het lozen van afvalwater op de riolering. Hiermee hebben gemeenten een instrument om de gemeentelijke watertaken (zorgplichten voor huishoudelijk-, hemel- en grondwater) vorm te geven. De wet geeft een bevoegdheid. Dit betekent dat gemeenten niet verplicht zijn een verordening voor het lozen van hemel- en grondwater op de riolering te hebben. Het rioleringsbeleid is neergelegd in het gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Over de riolering en de aansluiting van bouwwerken op de openbare riolering staan voorschriften in het Bouwbesluit 2012 (BB). Er zijn twee situaties te onderscheiden met betrekking tot het hemelwaterbeleid van gemeenten. Situatie I: Nieuwbouw in een bestaand bebouwd gebied waar een gebiedsaanwijzing geldt (art. 2 van deze verordening). Voor nieuwbouw bestaat niet de plicht - wel de mogelijkheid - om de afvoer van hemelwater aan te sluiten op de openbare riolering (art. 6.1 8 BB). Zodra een aanwijzingsbesluit geldt met de bepaling dat het riool uitsluitend is bestemd voor afvalwater en fecaliën waarop geen hemelwater mag worden geloosd, is de mogelijkheid feitelijk niet meer aanwezig.

De wijze waarop het hemelwater wordt afgevoerd dient te voldoen aan het doelvoorschrift van art. 6.1 5 BB: een voor de gezondheid nadelige situatie wordt voorkomen. Situatie II.’ Bestaande bouw is aangesloten op het openbaar gemengd rioolstelsel in een gebied waar een gebiedsaanwijzing geldt (art. 2 van deze verordening). Voor de bestaande bouw geldt de plicht de afvoervoorziening aanwezig te hebben en te houden voor de afvoer van afvalwater en fecaliën (art. 6.1 5 BB). Een plicht tot het afkoppelen van het hemelwater als bedoeld in deze verordening is hiermee niet in strijd. De wijze waarop het hemelwater wordt afgevoerd nadat dit is afgekoppeld, dient te voldoen aan het doelvoorschrift van art. 6.1 5 BB: een voor de gezondheid nadelige situatie wordt voorkomen. Een uitwerking staat meestal in het GRP Artikel 1. ívervallenl Be aripsb e pa linae n —bouwwerk Ee n de finitie van he t be grip bouwwe rk gee ft de We t milie ubehee r nie t. Ee n alge mee n aanvaarde be gripsb e pa ling voor bouwwe rk is opg e nome n in de Modelbouwve rorde ning (MBV). De ze luidt: bouwwe rk: el ke constructie van en ige omvang van hout, stee n, me taal of ande r mate riaal, die op de p laats van best e mming he tzij dire ct he tzij indire ct me t de grond ve rbonde n is, he tzij dire ct of indirect ste un vindt

in of op de grond, bedoe ld om ter p laatse te functioneren. Deze omschrijving is in de ze ve rorde ning ove rge nome n. Aan de hand van de vie r elem e nte n van de de finitie van het be grip bouwwe rk: 1) constructie , 2) van e nige omvang, 3) me t de grond ve rbonde n, 4) be doel d om te r p laatse te functione re n, wordt bepaa ld of ee n obje ct ee n bouwwe rk is of nie t. Ove r he t be grip bouwwe rk be staat ee n uitge brei de jurisprud e ntie , te vinde n op www.re chtspraak.nl. Bouwwe rk Korte aanduiding wat wordt verstaan onde r he t be grip bouwwe rk in zin van de Woningwet. In het algemeen is een object een bouwwerk wanneer het aan alle vier de criteri a voldoet: —e nige omvang (twee ste ne n op el kaar is gee n bouwwe rk) *----- {[Met opmaak:Inspringing: Links: o cm —technische Z bouwkundige constructie (metse len, timmeren, schroeven enz; een kuil gegraven in de aarde en die aarde als een wal eromheen opgeworpen met in de kuil folie tene inde regenwater op te vangen is geen constructie) —drie dime nsionaal (ee n bouwwe rk hee ft altijd ee n le ngte , ee n bree dte e n ee n hoogte ; ee n (re clame )bord p lat te ge n de ge vel ge schroe fd, we gve rharding of ee n te rras op maaivel dnive au is de rhalve gee n bouwwerk; wee r wel ee n we g op ee n brug, viaduct, tunnel e nz) —p laatsge bonde n (kortstondig op ee n p le k staan is gee n bouwe n—welli cht wel APV

standp laats-, ligp laats—of e ve ne me ntenve rgunning; jurisprude ntie gee ft aan wannee r ie ts door tijdve rloop toch p laatsge bonde n is). In me nig be ste mmingsp lan is voor obje cte n die gee n bouwwe rk zijn e n wel ee n ruimteli jke rele vantie hebbe n ee n aanle gve rgunningstel sel opg e nome n. Door de ze begr ipsafbaken ing van bouwwerk, is een groot dee l van de wegenbouw geen bouwe n in de zin van de Woningwet. Ee n we gve rharding is gee n bouwwerk, omdat he t nie t drie dime nsionaal is. Ee n aanle gve rgunning, uitwe gve rgunning e nz. is vaak wel ve rei st. —beheerder van het openbaar riool. De in artike l 2 genoemde beheerder van het openbaar riool is het college van burge mee ste r e n we thoude rs. Een begr ipsbepa ling voor open erf en terre in is niet opgenomen. Met het bes luit tot ge bie dsaanwijzing e n de bijbehor e nde kaart hee ft he t colle ge voldoend e mogeli jkhe de n om op e n e rve n e n te rrei ne n al dan nie t onde r de we rking van he t bes luit e n daarmee de p licht tot afkopp ele n te bre nge n. Artikel 2. Plicht tot afkoppelen

Inleiding Dit artikel biedt de mogelijkheid om een eigenaar van een bouwwerk, die niet uit vrije wil meewerkt aan de uitvoering van een rioleringsplan, te dwingen de hemelwaterafvoer los te koppelen van het vuilwaterriool. Een dergelijke verplichting voor bestaande bouwwerken is enkel mogelijk indien een andere wijze van afvoeren of verwerken van hemelwater redelijk is. Een afweging tussen de kosten van het afkoppelen en het treffen van voorzieningen die daarmee verband houden in relatie tot de voordelen die hiervan worden verwacht (o.a. het milieurendement en mogelijke reductie van wateroverlast) en de relatie met de ouderdom van het bouwwerk waarin of waaraan de voorzieningen worden getroffen, dient plaats te vinden en inzichtelijk te worden gemaakt bij het effectief maken van de bedoelde verplichting. Voor grondwater dat vrijkomt bij drainage, oppompen of andere vormen van onttrekkingen of ontwateren geldt een gelijke situatie. Ook hier kan het wenselijk zijn dat het water op een andere wijze wordt afgevoerd dan via het vuilwaterriool. Het artikel werkt pas nadat met betrekking tot de riolering in een bepaalde kern, buurt, wijk of straat een situatie is ingetreden, waardoor het naar het oordeel van de beheerder van het rioleringsstelsel nodig wordt het loskoppelen en het op andere wijze afvoeren van het hemelwater te verlangen.

Meestal zal dit zijn na een renovatie, groot onderhoud, geheel vernieuwen van het rioolstelsel, waarbij hetzij een gemengd stelsel wordt vervangen door een gescheiden rioolstelsel, hetzij een mogelijkheid bestaat af te voeren op andere wijze. Het is echter ook mogelijk het afkoppelen op te leggen zonder renovatie of aanleg van een gescheiden openbaar rioolstelsel, bijvoorbeeld in geval van wateroverlast als gevolg van een beperkte capaciteit van de riolering. Het kunnen beschikken over dit artikel is van belang voor het handhaven van de plicht tot afkoppelen bij huishoudens. Het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) De gemeenteraad is verplicht een gemeentelijk rioleringsplan (GRP) vast te stellen ingevolge artikel 4.22 Wet milieubeheer. Dit plan bevat beleid en normering voor het rioleringsstelsel in de gemeente en geeft aan wanneer vernieuwing en onderhoud plaatsvindt. Daarnaast zal de gemeente uiterlijk voor eind 201 2 de zorgplichten voor het afvalwater, hemelwater en grondwater in het (verbreed) GRP moeten hebben geformuleerd. De basis voor de verplichting tot afkoppelen - inclusief de afweging van de redelijkheid en de kosten - ligt in het GRP. Indien het GRP geen beleidsvoornemen bevat over het afkoppelen, kan dit artikel niet worden toegepast. Redelijkheid Art.

10.32a, tweede lid Wet milieubeheer luidt: Van de mogelijkheid, bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, wordt geen gebruikgemaakt, indien van degene bij wie afvloeiend hemelwater of grondwater

vrijkomt redelijkerwijs geen andere wijze van afvoer van dat water kan worden gevergd. Dit legt een beperking op aan de toepassing van de bevoegdheid uit art. 5.3.4A, en geeft een plicht tot een motivering over de redelijkheid van het opleggen of althans het effectueren van de verplichting. De redelijkheid tot het invoeren van een plicht tot afkoppelen in een bepaald gebied wordt overwogen en gemotiveerd bij het opstellen van het GRP. Daarnaast is voor gevallen waarin de plicht onredelijk uitwerkt een mogelijkheid tot ontheffing opgenomen. Ontluchting De ontluchting van het rioleringsstelsel verdient bijzondere aandacht. Gebruikelijk is de ontluchting van de riolering te doen plaatsvinden via een bovendakse uitmonding. Er kunnen zich situaties voordoen dat het afkoppelen van de hemelwaterafvoer leidt tot het niet of minder effectief ontluchten. Indien valt te voorzien dat ontluchtingsproblemen ontstaan in het hoofdriool ten gevolge van het afkoppelen en er geen goede oplossing beschikbaar is dan wel deze onevenredig hoge kosten veroorzaakt, is de gebiedsaanwijzing niet mogelijk. In het GRP dient aandacht te worden besteed aan deze problematiek. Lid 1 Het eerste lid geeft de plicht tot afkoppelen van de hemelwaterafvoerleiding van het openbaar vuilwaterriool of voor zover nog geen aansluiting aan het openbaar vuilwaterriool bestaat, deze niet aan te brengen.

Het gaat hier zowel om de afvoerleidingen die direct zijn aangesloten op het openbaar vuilwaterriool alsmede leidingen die op het perceel of binnen de woning/het gebouw zijn aangesloten op een gemengde leiding die op het openbaar vuilwaterriool is aangesloten. De plicht tot afkoppelen geldt voor alle eigenaren van bouwwerken, open erven en terreinen, voor zover deze zijn gelegen binnen de gebiedsaanwijzing en het desbetreffende besluit geen uitzondering bevat. Eenzelfde situatie geldt voor het grondwater. Een gebiedsaanwijzing is een besluit van algemene strekking. Dit is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Bij het vaststellen van de gebiedsaanwijzing wordt houdt de beheerder van het openbaar riool gehouden rekening met het gemeentelijk rioleringsplan. De beheerder van het openbaar vuilwaterr iool is de ge mee nte , ve rte ge nwoordigd door he t colleg e . De plicht tot afkoppelen is niet beperkt tot het bouwwerk, maar betreft ook open erf of terrein . Bedoeld is zowel het afvloeiend hemelwater dat afkomstig is van een bouwwerk en via een dakgoot, regenpijp, afvoerbuis enz. het openbaar vuilwaterriool bereikt als het afvloeiend hemelwater dat afkomstig is van een open erf of terrein en via goten, putten, afvoerbuis enz. het openbaar vuilwaterriool bereikt te omvatten.

Een open erf of terrein waarin goten en putten zijn aangebracht is onder meer een terras, een oprit, een parkeerterrein, een laad- en losperron.

Het is mogelijk in de gebiedsaanwijzing een onderscheid te maken in het afkoppelen van de aansluiting die zich bevindt aan de voorkant (wegzijde) van het bouwwerk en de achterkant. Dit is een gevolg van het redelijkheidscriterium uit het tweede lid van art. 10.32a Wm. Dit zal meestal voor een hele straat of een rij woningen hetzelfde zijn. Lid 3 Aan een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer , zoals die luidde voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet, kunnen via de milieuvergunning of de direct werkende (maatwerk)voorschriften eisen worden gesteld. Deze kunnen betrekking hebben op het afkoppelen van de hemelwaterafvoer van het vuilwaterriool. Daarom zijn deze inrichtingen uitgezonderd van de gebiedsaanwijzing over het afkoppelen. Bedrijven. werkplaatsen. scholen, winkels enz die niet vallen onder de Wm. vallen wel onder de verplichting van dit artikel. Dit betekent dat ook scholen. buurthuizen e.d. onder de verordening vallen. Een redelijke uitvoering van dit artikel brengt met zich mee. dat in het geval woningen en bedrijven onder één dak zijn gelegen en een gezamenlijke hemelwaterafvoer bezitten. het besluit omtrent de gebiedsaanwijzing betrekking heeft op het hele bouwwerk en op alle (deel-Zappartements-)eigenaren. De openbare weg waarin zich normaliter goten en putten voor de afvoer van hemelwater bevinden. is uitgesloten van de plicht tot afkoppelen.

Dit komt pas aan de orde wanneer de riolering in de straat wordt gescheiden in een vuilwaterriool en een schoonwaterriool of andere voorziening voor de afvoer en verwerking van hemelwater. Indien aan de voorzijde van een bouwwerk het hemelwater wordt afgekoppeld van het vuilwaterriool en niet afzonderlijk wordt opgevangen of afgevoerd. komt dit vanzelf op de straat en vandaar in het vuilwaterriool. Dan heeft afkoppelen geen zin. Bij het vaststellen van de verordening kan een gemeenteraad besluiten de uitzondering in dit artikellid voor inrichtingen Wet milieubeheer weg te laten. Het gevolg hiervan is dat in een gebied waarvoor een gebiedsaanwijzing geldt als bedoeld in het eerste lid de plicht tot afkoppelen eveneens geldt voor bedrijven. Lid 4 In het vierde lid is een relatie gelegd met het gemeentelijk rioleringsplan. Dit plan bezit een wettelijke basis en is in elke gemeente aanwezig. omdat de Wet milieubeheer dit in artikel 4.22 verplicht stelt. Andere plannen. waarin mogelijk ook beleidsvoornemens staan over de riolering. hebben niet deze status. tenzij deze zijn vastgesteld door de gemeenteraad als onderdeel van het gemeentelijk rioleringsplan. Lid 5

Artikel 10.32a Wm geeft aan dat de termijn waarbinnen de lozing van het hemelwater moet zijn beëindigd in de verordening wordt genoemd. Hieraan is in het vjjfd-er de lid voldaan. De nog in te vullen termijn dient voldoende ruimte te laten voor de eventuele bezwaarfase tegen de gebiedsaanwijzing en dient voldoende ruimte te laten voor de aannemer om planmatig in het bedoelde gebied - na verkregen opdracht van de individuele eigenaren - de werkzaamheden te kunnen verrichten. Lid 6 Er is behoefte aan een ontheffing die kan worden toegepast in uitzonderingssituaties waarin toepassing van gebiedsaanwijzing een bijzondere onbillijkheid met zich brengt die niet behoort tot de normaal beoogde gevolgen van het de gebiedsaanwijzing. Enig nadeel is aanvaardbaar. Aan een ontheffing kunnen voorschriften worden verbonden. Een voorschrift kan betrekking hebben op onder meer een uitstel van de plicht tot afkoppelen en op het treffen van een alternatieve (tijdelijke) voorziening. Lid-7 De uniforme op e nbare voorbe rei dingsproc e dure , afdeli ng 3.4 Awb, is van toepass ing ve rklaard. De voorbe rei ding van ee n be sluit duurt ie ts lange r. Daar staat te ge nove r dat de be zwaarschrifte nfase na het ne me n van he t be sluit ve rvalt. Artikel 3. fvervallenIStrafb epalina

De We t milie ubehee r ke nt gee n strafbe pa ling voor ove rtre ding van ee n ve rorde ning als be doel d in artikel 10.32a. De ze we t be vat ee n uitge brei d systee m van bestuur lijke boete, maar dit is niet gekoppe ld aan art.10.32a. Daarom is in deze ve rorde ning ee n zel fstandige strafbepa ling opg enom e n, ge kopp el d aan de gel dboe te cate gorieën van art. 23 We tboek van Strafre cht. Ge koze n is voor de gel dboe te van de twee de cate gorie als be doel d in art. 23 Wetboek van Strafrecht. Momentee l bedraagt de ge ldboete van de tweede categor ie maximaal ĉ 3.000, —(voor een rechtspersoon ĉ 7.800, ) Voor het handhaven van gemeente lijke verorden ingen ge ldt altijd de moge lijkhe id van dwangsom e n be stuursdwang. De dwangsom komt voor dit typ e ove rtre ding he t eerst in aanmerk ing. Artikel4. ívervallenl Toezicht op de naleving

In artikel 5:11 van de Alge me ne we t be stuursre cht (Awb) wordt aange ge ve n dat onde r toe zichthoude r wordt ve rstaan: ee n natuurlijk p e rsoon, die bij of krachtens ee n we tteli jk voorschrift is bel ast me t het houde n van toe zicht op de nale ving van he t be paa lde bij of krachte ns e nig we tteli jk voorschrift. Ee n p ersoon die

aangewezen is als toez ichthouder beschikt in beg inse l over alle in afde ling 5.2 van de Awb opg e nome n be voe gdhe de n. Op grond van artikel 5:14 van de Awb kunne n de ze be voe gdhe de n bij ve rorden ing of bij be sluit van he t colleg e worde n be p erkt. In dit ve rband is te ve ns artikel 5:16a van de Awb van bel ang. Hie rin staat be schre ve n dat ee n toe zichthoude r be voe gd is van p e rsone n inzage te vorde re n van ee n ide ntitei tsbe wijs als be doel d in artikel 1 van de We t op de ide ntificatie p licht. Het colle ge wijst in de re gel ee n ge mee nteli jke afdeli ng of die nst aan waarvan de ambte nare n zijn bel ast me t he t toe zicht op de nale ving van de ve rorde ning. Voorts kan he t colle ge (in te rme n van de kome nde We t alge me ne bepa linge n omge vingsre cht: be voe gd ge zag) ambte nare n aanwijze n van ande re afdeli nge n of diensten. Aanwijzing betekent niet dat zij tevens opspor ingbevoegd zijn. Een bepa ling over buitengewone opspor ingsambtenaren is overbod ig en in strijd me t Aanwijzing 92 van de Aanwijzinge n voor de de ce ntrale re gel ge ving.

Imme rs, in artike l 142, eerste lid, aanhef en onder c, van het Wetboek van Strafvorder ing, is onder meer bepaa ld dat met de opspor ing van strafbare fei ten als buitengewoon opspor ingsambtenaar zijn be last de personen die bij verorden ingen zijn be last met he t toe zicht op de nale ving daarvan, ee n e n ande r voor zove r he t die fei te n be tre ft e n de p e rsone n zijn beëdigd. Aange zie n buite nge wone opspor ingsambte nare n hun aanwijzing aan he t We tboe k van Strafvorde ring ontle ne n, is ee n nade re re geli ng niet nodig. De aanwijzing als toe zichthoude r is de grondslag voor de aanwijzing als buite nge woon opspor ingsambte naar. De opspor ingsbe voe gdhei d van de buite nge wone opspor ingsambte nare n be p e rkt zich tot die zake n waarvoor zij toe zichthoude r zijn. Zij die ne n op grond van he t Bes luit buiteng e woon opspor ingsambte naar aan ei se n van vakbe kwaamhei d e n be trouwbaarhei d te voldoen en te zijn beëd igd door de procureur generaa l. Artikel 5. Inwerkingtreding De inwerkingtreding van de verordening is in beginsel acht dagen na de bekendmaking; zie de artikelen 6, 8 en 9 van de Bekendmakingswet en artikel 3:42 van de Algemene Wet Bestuursrecht zie artike l 1 42 van de Gemeentewet .

De gemeenteraad kan een ander tijdstip van inwerkingtreding in de verordening vaststellen of burgemeester en wethouders in de verordening de bevoegdheid geven om de inwerkingtreding van de verordening op een nader tijdstip te bepalen. Artikel 6. Citeertitel De tekst van artikel 10.32a Wet milieubeheer geeft de verordening geen naam. De naamgeving staat dus vrij. De naam waterverordening lijkt minder geschikt, omdat in sommige provincies een waterverordening - met geheel andere inhoud - bestaat. De naam Verordening op

de afvoer van hemelwater en grondwater geeft het beste aan waarover de verordening gaat. Overgangsrecht Overgangsrecht is niet nodig, omdat niet eerder en dergelijke verplichting tot het afkoppelen bestond. In gemeenten waar dit wel het geval is, kan bij het nemen van een gebiedsaanwijzing ingevolge art. 2 van deze verordening ^ een besluit van algemene strekking) hiermee rekening worden gehouden. De gebiedsaanwijzing betreft dan niet die gebieden, bouwwerken, erven en terreinen waarvoor eerder een soortgelijke verplichting is gegeven.

Bijlage 1: Toelichting achtergrondenen gebruikmodelverordening voor de afvoervan hemelwateren grondwater Met de inwerkingtreding van de Wet Gemeentelijke Watertaken per 1 januari 2008 is o.a. de Wet milieubeheer (Wm) gewijzigd. In de wet is opgenomen dat gemeenten een nieuwe bevoegdheid hebben en in het belang van de bescherming van het milieu bij verordening regels kunnen stellen aan het lozen van hemelwater en grondwater op de riolering en op of in de bodem. Hiermee hebben gemeenten een nieuw instrument gekregen om de gemeentelijke watertaken (zorgplichten) vorm te geven. De verordeningbevoegdheid is facultatief. Dat betekent dat gemeenten niet verplicht zijn een verordening voor het lozen van afvalwater op de riolering te hebben. De inwerkingtreding van de Wet Gemeentelijke Watertaken in 2008 staat niet op zichzelf, maar past in een bredere context van veranderende wetgeving. Hierbij zijn vooral de Waterwet en de algemene regels (AMvB's) voor het lozen van afvalwater van belang. Het verbreed gemeentelijke rioleringsplan speelt een belangrijke rol bij het formuleren van de gemeentelijke zorgplichten en bij het formuleren van de uitgangspunten voor lozingen van stedelijk afvalwater. De zorgplichten en het scheiden van schoon en vuil water Gemeenten hebben met de zorgplichten voor hemelwater en grondwater veel beleidsvrijheid gekregen.

Bij het maken van de verschillende beleidskeuzes ligt afstemming met het waterschap voor de hand. In toenemende mate vindt deze afstemming in regionaalverband plaats. Een belangrijk uitgangspunt is dat de zorgplichten beginnen bij de burger. De gemeente bepaalt, zo nodig in overleg met het waterschap, wat redelijkerwijs van de burger kan worden verwacht en op welke manier de gemeentelijke zorgplichten worden ingevuld 1.

Bij de zorgplicht hemelwater 2 kan de gemeente ervoor kiezen om hemelwater wel of bewust niet aan te sluiten op de riolering. Vervolgens kiest de gemeente met welke voorziening het verwerken en transporteren plaats vindt (o.a. gemengd of gescheiden riolering, IBA e.d.). Er bestaat dus niet zoiets als een wettelijke plicht tot afkoppelen voor gemeenten, juist om ruimte te geven aan een lokale afweging. De gemeente zal een keuze moeten maken in welke gebieden zij wel of niet gaat afkoppelen en deze keuze zal goed moeten worden onderbouwd. Een belangrijke pijler van deze onderbouwing is doelmatigheid: hoe verhouden de kosten van het afkoppelen zich tot het behaalde milieurendement van het scheiden van schoon en vuilwater en/of de reductie van overlast bij hevige regenval. Wel of niet afkoppelen? Het afkoppelen van verhard oppervlak van het openbare vuilwaterriool kan een bijdrage leveren aan verminderen van wateroverlast en riooloverstorten bij hevige regenval en het verbeteren van het zuiveringsrendement van de rioolwaterzuivering. Daarnaast kan door het afkoppelen de capaciteit van de zuivering worden beperkt (lagere kosten exploitatie en nieuwbouw) en kunnen investeringen in randvoorzieningen in de riolering mogelijk achterwege blijven. Een belangrijk aandachtspunt bij het afkoppelen van verhard oppervlak is de kwaliteit van het afgekoppelde regenwater.

Is het afstromend regenwater schoon genoeg om al dan niet via een gescheiden stelsel in het oppervlaktewater te lozen? Ook de capaciteit van het hemelwaterstelsel en het risico op foutieve aansluiting speelt een belangrijke rol in de afweging om wel of niet af te koppelen. Bij een besluit tot afkoppelen van het verhard oppervak kan een gemeente besluiten om op particulier terrein af te koppelen. Hierin bestaan feitelijk twee varianten: 1. de gemeente kan de particuliere gebouw- en terreineigenaar dwingen om het hemelwater (en grondwater) gescheiden aan te leveren of 2. de gemeente kan de particuliere gebouw- en terreineigenaar dwingen het hemelwater (en grondwater) op eigen terrein te verwerken. De lokale situatie en beleidsmatige voorkeuren van de gemeente bepalen de keuze voor het al dan niet afkoppelen op particulier terrein. Hierbij is de motivering van groot belang: wat zijn de te verwachte kosten? Wat is het rendement van het afkoppelen voor de reductie van wateroverlast en het milieu? Bij het afkoppelen van particulier terrein of bebouwing bepaalt de gemeente of dat alleen vrijwillig gebeurt of dat zij dit daadwerkelijk wil afdwingen. Voor het afdwingen van het afkoppelen is de verordening het instrument. Afkoppelen op particulier terrein? Bij de afweging van gemeenten over het afkoppelen van particulier terrein spelen veel aspecten een rol.

Naast de fysieke situatie (o.a. effectiviteit reductie

wateroverlast, milieurendement, type bebouwing, verharding, bodemopbouw) spelen tenminste ook de volgende aspecten een rol: 1. Kosten voor particuliere eigenaar De kosten voor eigenaren van gebouwen en terrein voor het afkoppelen zijn sterk afhankelijk van de situatie. De Leidraad Riolering module D1100 van de Stichting RIONED gaat uitgebreid in op gemiddelde kostenkentallen van de rioleringszorg. Hierbij komen ook kentallen aan bod voor het gescheiden aanbieden van schoon en vuilwater voor aansluiting op de openbare riolering. Ook komen de kosten voor verschillende voorzieningen aan bod, zoals o.a. infiltratie- en drainagevoorzieningen, infiltratiekratten, vegetatiedaken, regenton e.d. Onderdeel Kostenkental * Uitgangspunten Vervanging gelijktijdig met o Vervanging C 400 per stuk rioolwerkzaamheden perceelaansluitleiding openbare weg o Aanleg C 230 per stuk perceelaansluitleiding o Afkoppelen C 20 per m2 dakoppervlak voorzijde Inclusief bladvanger dakoppervlak woning C 4,5 per m2 o Aanleg en onderhoud aangesloten infiltratieveld verhard oppervlak C 5,2 per m2 o Aanleg grindkoffer aangesloten verhard oppervlak o Aanleg vegetatiedaken C 40 per m2 (sedum) o Aanleg vegetatiedaken C 100 per m2 (gras) o Regenton C 40 per stuk Volume 150 tot 200 liter Kosten voor gemiddelde situatie zoals vermeld in Leidraad Riolering D1100 (prijspeil 2007) 2.

Ontluchting rioolstelsel Een rioolstelsel heeft voorzieningen voor beluchting en ontluchting. In Nederland vindt ontluchting van het openbare vuilwaterriool in veel gevallen plaats via de gemengde huisaansluitingen (regenpijp bovendaks). Bij aanpassen van een gemengde huisaansluiting naar alleen een aansluiting voor het vuilwater op het openbare vuilwaterriool kan het voorkomen dat ontluchtingsvoorzieningen voor het openbaar vuilwaterriool verdwijnen. Hierdoor kan stankoverlast optreden. Bij

afkoppelen kan dus sprake zijn van een risico op stankoverlast. Module B2600 van de Leidraad Riolering gaat hier nader op in. De module gaat ook in op mogelijke oplossingen. 3. Asbestdaken Verweerde asbestdaken kunnen een gevaar opleveren voor mensen in de omgeving. Zonder goede afwatering van hemelwater op de riolering, kunnen asbestvezels op de grond terechtkomen en vervolgens in woningen door de inloop van mensen. Bij een afwatering en verwerking van hemelwater in de bodem kan een verontreiniging van bodem en grondwater plaatsvinden. Asbestdaken komen vooral voor bij stallen en schuren in de buitengebieden, maar ook in de bebouwde omgeving worden asbestdaken aangetroffen. De constatering over asbestdaken geldt feitelijk breder en ook voor andere uitloogbare bouwmaterialen (zie ook tekstkader onderzoek RIVM afspoeling bouwmetalen). De verordeningsbevoegdheid voor gemeenten In artikel 10.32a van de Wet milieubeheer is opgenomen dat gemeenten bij verordening regels kunnen stellen aan het lozen van hemelwater en grondwater op de riolering en op of in de bodem.

In het artikel is opgenomen dat de gemeenteraad bij verordening kan bepalen dat: - bij het brengen van afvloeiend hemelwater of van grondwater op of in de bodem of in een voorziening voor de inzameling en het transport van afvalwater, wordt voldaan aan de in die verordening gestelde regels, en - het brengen van afvloeiend hemelwater of van grondwater in een voorziening voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater binnen een in die verordening aangegeven termijn wordt beëindigd. Met andere woorden: gemeenten kunnen regels stellen aan de kwantiteit en kwaliteit van hemelwater en grondwater dat door burgers en bedrijven wordt aangeboden voor lozing op de riolering. Hierbij is opgenomen dat van deze mogelijkheid kan worden afgeweken als van degene bij wie afvloeiend hemelwater of grondwater vrijkomt redelijkerwijs geen andere wijze van afvoer van dat water kan worden gevergd. Wat regelt de modelverordening? De modelverordening regelt dat een gemeente een gebied kan aanwijzen, waarbinnen het niet is toegestaan hemelwater of grondwater te lozen op het openbaar vuilwaterriool. Hierbij zal de gemeente een redelijke termijn moeten hanteren. Het is mogelijk om in de zogenaamde gebiedsaanwijzing een onderscheid te maken in het afkoppelen van de aansluiting die zich bevindt aan de voorzijde van een gebouw en de achterkant.

Het aanwijzen van een gebied behoeft uiteraard een gedegen beleidsmatige onderbouwing en zal moeten volgen uit het gemeentelijk rioleringsplan (GRP)2. Het plan zal moeten motiveren dat het gevraagde voor de meeste mensen in die situatie redelijk is. Maar ook moet duidelijk zijn wat concreet gevraagd wordt en daarvan de (financiële) consequenties zijn. Gaat het bijvoorbeeld om het gescheiden aanbieden van afval- en hemelwater? Of moet het hemelwater worden verwerkt op het eigen terrein (infiltratie)? Geldt gescheiden aanleveren voor de daken en de voorzijde van de woning? Of ook de achterkant? Op welk moment vindt het scheiden plaats: op het moment dat het openbare rioolstelsel door de gemeenten wordt vernieuwd? De verordening staat dus niet op zichzelf, maar heeft een belangrijke relatie met het gemeentelijke beleid. Het formuleren van de zorgplichten voor het grondwater en hemelwater en de afweging van wat redelijkerwijs van de eigenaar kan worden verwacht wordt niet in de verordening gemaakt. De verordening is een instrument om het beleid uit te voeren. Als de gemeente in het gemeentelijk rioleringsplan duidelijk heeft vastgelegd wat zij wil en dat goed onderbouwd, dan kan de verordening worden ingezet. De VNG adviseert om het gemeentelijk rioleringsplan en de verordening in goed overleg met het waterschap uit te werken.

Hoe werkt het in de praktijk? Het gebruik van de verordening hemelwater en grondwater begint dus bij het goed onderbouwd formuleren van de zorgplichten voor het hemelwater en het grondwater in het gemeentelijk rioleringsplan (stap A). Vervolgens kan de verordening met regels voor het lozen van hemelwater en grondwater voor het totale grondgebied van de gemeenten worden opgesteld (stap B). Tenslotte kan de gemeente met de gebiedsaanwijzing specifieke gebieden benoemen, waarvoor de regels gelden en hierbij zonodig nadere specificaties geven (stap C). De regelgeving is pas te handhaven als alle drie stappen zijn doorlopen. Figuur 1 Verordening hemelwater.pdf bestand; grootte: 21.08 KB).

Figuur 1: Werkwijze gemeente

(versie geldig sinds: 23-07-2009; PDF-

bij totstandkoming zorgplicht en gebruik verordening

Het toepassen van de door de gemeenteraad vastgestelde verordening in de praktijk begint met een besluit van B en W om een gebied aan te wijzen, waarbinnen het verbod op het lozen op het openbaar vuilwaterriool van toepassing is. Op basis van de zogenaamde gebiedsaanwijzing kan de gemeente aan de betrokken burgers een

brief sturen, waarin staat aan welke verplichting zij (op termijn) moeten voldoen. Daarbij zal het voor een aantal burgers niet redelijk zijn om aan het gevraagde te voldoen. Bijvoorbeeld als iemand geen tuin heeft en niet aan oppervlaktewater grenst, is het verwerken op eigen terrein vrijwel onmogelijk. Voor deze mensen kan een gemeente ontheffing van de gebiedsaanwijzing verlenen. De ontheffing gaat over een individueel geval. Indien de gemeente geen ontheffing verleent en een burger blijft weigeren kan de gemeente bestuursdwang of een dwangsom toepassen. De relatie met bouwregelgeving In de artikelen 6.1 5 tot en met 6.18 van het Bouwbesluit 201 2 staan voorschriften over het afvoeren van afvalwater uit bouwwerken. NEN 321 5: 201 1 is op de afvoervoorziening van toepassing. Er is een onderscheid gemaakt in de eisen voor bestaande bouwwerken en voor te bouwen bouwwerken. Voor nieuwe bouwwerken kan de gemeente op basis van het Bouwbesluit de eigenaar verplichten het hemelwater gescheiden van het afvalwater aan te bieden voor lozing op de riolering. Voor bestaande bouwwerken en voor bestaande en nieuwe erven en terreinen kan dit op basis van de gemeentelijke verordening met betrekking tot afvoer hemelwater en grondwater. Technische randvoorwaarden aansluiting riolerin g

In artikel 2, tweede lid, van de modelverordening afvoer hemelwater en grondwater is vastgelegd dat de beheerder kan bepalen op welke wijze het afkoppelen (technisch) plaatsvindt. De Leidraad Riolering module A 2100 van de Stichting RIONED gaat nader in op de technische eisen voor de (gescheiden) aansluiting op de riolering. De relatie met algemene regels voor het lozen van afvalwater Met de invoering van het “Besluit lozing afvalwater huishoudens” in 2008 heeft de gemeente de mogelijkheid gekregen om individuele eigenaren met een zogenaamd maatwerkvoorschrift de plicht op te leggen de hemelwaterafvoer af te koppelen van het openbaar vuilwaterriool en via een gescheiden stelsel of op een andere wijze het hemelwater af te voeren. Het gaat hier om een besluit per bouwwerk, waartegen bezwaar en beroep mogelijk is. De gemeente kan dus ook zonder verordening voor individuele gevallen met een maatwerkvoorschrift regels stellen aan het lozen van hemelwater (en/of grondwater) op de riolering. Voor veel bedrijven kan dit met een maatwerkvoorschrift op basis van het Activiteitenbesluit, artikel 6.18, tweede lid voor hemelwater en eventueel in een milieuvergunning. Het voordeel van het instrument verordening is dat het een collectieve aanpak mogelijk maakt en een praktisch middel is dat geschikt is voor specifieke gebieden

(wijken | straten). Hiermee wordt voorkomen dat voor iedere eigenaar een maatwerkvoorschrift moeten worden gehanteerd. In de modelverordening is opgenomen dat inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer zijn uitgesloten. Voor lozingen op de riolering vanuit inrichtingen kan de gemeente op individuele basis via een maatwerkvoorschrift op grond van het activiteitenbesluit nadere regels stellen. Daarnaast geldt voor een deel van de inrichtingen een vergunningplicht. Juridisch gezien is het dus niet nodig om inrichtingen onder de verordening te laten vallen, maar in de praktijk zou het wel meerwaarde kunnen hebben. Bijvoorbeeld voor kleinere bedrijven met een vergelijkbaar lozingengedrag als dat van huishoudens in een woonwijk (bv. winkels en horeca). Gemeenten kunnen er voor kiezen om een categorie van bedrijven te benoemen in de verordening. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van de indeling naar type A, B of C conform het Activiteitenbesluit. Omdat het in algemene zin niet mogelijk is om categorieën van bedrijven te benoemen die onder de verordening vallen, is de uitsluiting van inrichtingen in de modelverordening opgenomen. Als blijkt dat dit voor de eigen gemeente wel mogelijk is, kan lid 3 van artikel 2 worden aangepast. De keuze om een categorie van bedrijven onder de werking van de verordening te brengen, moet voldoende zijn gemotiveerd.

Meer informatie over de algemene regels op het gebied van afvalwater vindt u op www.infomil.nl (onderdeel klimaat, lucht, water). Op welke situaties is de verordening van toepassing? Hemelwater 1. Rioolvervanging en de overgang van een gemengd naar gescheiden stelsel in een straatIwijk met bestaande bouw - Eigenaren van bouwwerken (niet zijnde inrichtingen Wm) mogen het hemelwater alleen gescheiden aanbieden voor aansluiting op de afzonderlijke stelsels voor afvalwater en hemelwater - Eigenaren van bouwwerken (niet zijnde inrichtingen Wm) mogen het hemelwater niet lozen op het openbaar vuilwaterriool en alleen op het eigen terrein verwerken (o.a. infiltreren in de bodem) of lozen op oppervlaktewater 2. Water-op-straat bij hevige regenval in een wijkIstraat met bestaande bouw als gevolg van de capaciteit van het gemengde stelsel - Eigenaren van bouwwerken (niet zijnde inrichtingen Wm) mogen het hemelwater niet (direct) lozen op het openbaar vuilwaterriool en alleen op het eigen terrein verwerken (o.a. infiltreren in de bodem of tijdelijke berging) of lozen op oppervlaktewater

3. Het inrichten van een nieuwe wijk/straat [bij nieuwbouw volstaat het Bouwbesluit] - Eigenaren van bouwwerken (niet zijnde inrichtingen Wm) mogen het hemelwater alleen gescheiden aanbieden voor aansluiting op de afzonderlijke stelsels voor afvalwater en hemelwater - Eigenaren van bouwwerken (niet zijnde inrichtingen Wm) mogen het hemelwater niet (direct) lozen op het openbaar vuilwaterriool en alleen op het eigen terrein verwerken (o.a. infiltreren in de bodem of tijdelijke berging) of lozen in oppervlaktewater Grondwater 1. Drainage van particuliere voorzieningen in grondwaterprobleemgebieden - Eigenaren van bouwwerken (niet zijnde inrichtingen Wm) mogen het grondwater alleen gescheiden aanbieden voor aansluiting op de afzonderlijke stelsels voor hemelwater en/of grondwater Aanpak diffuse bronnen De aanpak van diffuse belasting uit uitloogbare materialen wordt met de uitgewerkte verordening niet geregeld. Daarmee blijft een belangrijk thema dus buiten de modelverordening. In juridische zin kan met een gemeentelijke verordening het toepassen van (uitloogbare) materialen niet worden verboden. Hogere regelgeving (Bouwbesluit en Woningwet) biedt hiervoor geen grondslag. Wat gemeenten met de nieuwe verordenende bevoegdheid in de Wet milieubeheer wel kunnen, is regels stellen aan de kwaliteit van te lozen afvalwater.

Al is het handhaven van deze regels in de praktijk vaak niet eenvoudig. De VNG heeft hier in de verordening niet voor gekozen. De belangrijkste reden hiervoor is dat op dit moment op initiatief van het ministerie van I&M een beleidsontwikkelingtraject loopt voor brongericht beleid om emissie van zware metalen naar bodem en water tegen te gaan (zie ook tekstkader afspoeling bouwmetalen). De resultaten van dit traject zijn bepalend voor de wijze waarop gemeenten regels zouden kunnen opnemen in de verordening. Zodra er duidelijkheid is over de (on)mogelijkheden van nationaal brongericht beleid, zal de VNG de afweging maken om hier alsnog in de vorm van artikelen in de modelverordening in te voorzien. Onderzoek RIVM naar afspoeling van bouwmetalen Het RIVM heeft de milieurisico's van emissies van zink, koper en lood in de bouw berekend. Zink, koper en lood lossen op in regenwater dat langs bouwmaterialen loopt, waarin deze metalen zijn verwerkt (afspoelen). De milieurisico's hangen sterk af van de omstandigheden: de hoeveelheid water die langs de bouwmaterialen stroomt en de manier waarop dat water wordt afgevoerd, hebben grote invloed op

de hoeveelheid metalen die in het milieu terechtkomen. De grootste risico's zijn situaties met zogeheten afgekoppelde hemelwatersystemen, waarbij regenwater met de metalen direct in de bodem infiltreert. Voor reguliere toepassingen, zoals zinken dakgoten, zinken vangrails en loodslabben, heeft het RIVM indicaties van maximaal toelaatbare emissies voorgesteld. Deze vorm van normstelling is via maatregelen te realiseren. Voor toepassingen die minder vaak voorkomen, zoals koper en zink in gevels en daken, is een algemene normstelling minder effectief. Hierbij is het belangrijk de afspoeling te beperken door de toepassing af te stemmen op de lokale omstandigheden, zoals de hoeveelheid bouwmetaal en de manier waarop de afwatering is geregeld. Het ontbreken van duidelijke richtlijnen voor de uitloging van metalen uit bouwmaterialen, zoals wegmeubilair en vangrails, ontneemt de noodzaak voor gerichte innovatie van milieuvriendelijke alternatieven. Generieke regelgeving met prestatiekenmerken voor milieuhygiënische verantwoorde toepassingen van bouwmaterialen is voorzien, maar laat nog enige tijd op zich wachten. Opname van deze regelgeving in Besluit bodemkwaliteit ligt voor de hand, maar zal niet eerder starten dan in 201 2.

In afwachting van generieke regelgeving wordt waar mogelijk aangesloten bij de opgestelde criteria voor duurzaam inkopen van straatmeubilair, openbare verlichting en kunstwerken. Hierbij maakt overigens uitloging nog geen deel uit van de criteria voor duurzaam inkopen. De verordening als éénvan de beleidsinstrumenten Het verplichten van de eigenaar om het hemelwater en grondwater gescheiden aan te bieden of het hemelwater te verwerken op het eigen terrein met het instrument van de gemeentelijke verordening is zeker niet het enige middel om het gemeentelijk beleid vorm te geven. De VNG adviseert om de mogelijkheid van de verordening te plaatsen in een bredere context. Werk hierbij in de juiste volgorde. Eerst zal de gemeente het eigen beleid moeten formuleren. Met andere woorden: wat kan redelijkerwijs van de eigenaar worden verwacht. Dit kan in het gemeentelijk rioleringsplan. De tweede stap is dan de doorwerking van het beleid in de verordening. De verordening kan een onderdeel zijn van een gebiedsgerichte aanpak, waarbij de gemeente verschillende instrumenten inzet. Bijvoorbeeld: voorlichting en informatievoorzieningen, afkoppelen op basis van vrijwilligheid, stimuleren van afkoppelen door subsidie e.d. De gemeentelijke verordening is feitelijk het laatste middel om niet meewerkende eigenaren te verplichten mee te werken aan een gebiedsgerichte aanpak. 1.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=364f56eb-07dd-4364-bf7c-470da4adca68