CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2. De Groene Gids

Raadsvergadering 10 maart 2026, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Uitvoering visie Toekomstbeeld Binnenstad en Impulsaanpak4.187 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

ï gr^ rw nñLļį UI Vák m ' |ļ A\ ļf&Mį ai DE G i E GI D r

mm

1

rrĩ^s

h

M 4ļ

ļ^'-íį

ÇT^T

i^B9

Pt-"* 1

ÍNsmcr ř * 'ļ

p aJ

INHOUDSOPGAVE

AANLEIDING EN DOEL HUIDIGE STAAT VAN DE BINNENSTAD ONTWERPPRINCIPES UITVOERINGSAGENDA UITVOERINGSTRAJECT + PARTICIPATIE

Gouvernementsplein, juli 2025

3

AANLEIDING EN DOEL

Bergen op Zoom is gebouwd op ge­ schiedenis. Eeuwenlang was de stad een

vesting, beschermd door muren, grach­ ten en wallen. Die geschiedenis is van­ daag nog altijd zichtbaar in de structuur van de binnenstad: een compacte, mid­ deleeuwse kern met veel charme, maar ook sterk versteend. Binnen de singels bestaat maar liefst 92% van de openba­ re ruimte uit verharding. Groen en ruim­ te liggen vooral aan de randen, waar ooit de vestingwerken lagen. Die inrichting past niet meer bij de wereld van nu. Het klimaat verandert. Zomers worden war­ mer en droger, terwijl regenbuien korter en heviger zijn. In de smalle straten van de binnenstad blijft hitte hangen en re­ genwater vindt moeilijk zijn weg. Dat leidt tot hittestress en wateroverlast. Tegelijkertijd verandert de manier waarop we onze binnenstad gebruiken en bele­ ven. Waar het centrum vroeger vooral een place to buy was, is het steeds meer een place to be. Een plek om te ontmoeten, te wonen en te verblijven. Mensen ko­ men niet alleen voor winkels, maar voor sfeer, beleving en het verhaal van de stad. Bergen op Zoom is bovendien een stad van stoet en spel. Evenementen, optoch­ ten, markten en festivals zijn diep verwe­ ven met de identiteit van de binnenstad. Ze zorgen voor levendigheid, ontmoeting en verbondenheid. Bij het vergroenen en herverdelen van de openbare ruimte moet daarom altijd ruimte blijven voor deze tra­ dities en activiteiten.

Dat vraagt om slim­ me oplossingen en een zorgvuldige balans tussen groen, verblijfskwaliteit, bereik­ baarheid en gebruik tijdens evenementen. Een aantrekkelijke, groene en klimaatbestendige binnenstad ontstaat niet van­ 4

zelf. Dat vraagt om visie, samenwerking en de durf om anders naar onze open­ bare ruimte te kijken. Meer ruimte voor groen betekent ook meer ruimte voor mensen — voor schaduw, rust en ont­ moeting — maar altijd in samenhang met de andere functies die de binnen­ stad zo levendig maken. In de Visie Toe­ komstbeeld Binnenstad (2023) is het ver­ groenen van de binnenstad benoemd als één van de vijf grote ambities. Met deze Groene Gids geven we daar richting aan. De gids is geen blauwdruk, maar een kompas. Geen vastomlijnd plan per straat, maar ontwerpprincipes die helpen bij het maken van keuzes — passend bij het ka­ rakter, de geschiedenis en de toekomst van iedere plek. Daarbij zoeken we ex­ pliciet naar meervoudig ruimtegebruik: plekken die op gewone dagen groen en uitnodigend zijn, en bij evenementen kunnen meebewegen met stoet en spel. De Groene Gids is daarmee een uitno­ diging om samen te werken aan de bin­ nenstad van morgen. Met bewoners, ondernemers, organisatoren van eve­ nementen, ontwerpers en bezoekers. In gesprek met alle belanghebbenden ver­ kennen we hoe we die balans per straat en plein het beste kunnen vormgeven. Zo ontstaat een historische binnenstad die meebeweegt met het klimaat van de toekomst. Waar bomen verkoeling bieden en evenementen kunnen blijven bloeien. Een binnenstad die haar geschiedenis eert, maar klaar is voor de toekomst.

Een binnenstad die weer ademt.

Middeleeuwse kern (paarse omlijning)

Beleidsstukken die dienen als inspiratiedocument: Vestingvisie (2019-2026), Pleinenplan (2009), Visie Toekomstbeeld Binnenstad (2023) 5

HUIDIGE STAAT VAN DE BINNENSTAD

We willen met de herinrichting van de binnenstad een aantal opgaven intergraal aanpakken. Om te komen tot het gewens­ te resultaat starten we met het analyse­ ren van de huidige staat van de openbare ruimte. In opdracht van de gemeente Bergen op Zoom en Stadlander is er een onderzoek gedaan naar de 'Leefbaarheid in Bergen op Zoom 2024'. 'Lemon, de leefbaarheidsmonitor, is een instrument om de beleving van leefbaarheid van de woon­ omgeving te meten en te presenteren. Leefbaarheid is een verzamelterm voor een reeks van factoren die gezamenlijk bepalen hoe mensen hun woon- en leef­ omgeving waarderen. Leefbaarheid kan dan ook worden gedefinieerd als de mate waarin de omgeving aansluit bij de wen­ sen en behoeften van de mensen die er wonen. In augustus en september 2024 heeft voor de vijfde keer een vervolgmeting plaatsgevonden. De meting wordt gehouden per wijk, waarbij ook het cen­ trum een aparte wijk is. Door het LEMON-rapport kunnen we de subjectieve kant van de huidige inrichting laten zien. Daarnaast hebben we ook ob­ jectieve meetgegevens. Deze objectieve en subjectieve gegevens definiëren de opgave zoals wij die kennen. Daarnaast biedt het houvast om doelen te definiëren voor verbetering en kunnen we deze ook meten in de loop der jaren.

Hebben de ingrepen het gewenste resultaat? BELEVING 'Groenvoorzieningen vormen een belang­ rijk aspect van de woonomgeving, omdat ze een belangrijke belevingswaarde en gebruikswaarde hebben. Over het alge­ meen hebben groenvoorzieningen een 6

positieve invloed op de beleving van leef­ baarheid. Slecht onderhouden groen kan echter een negatieve invloed hebben op het veiligheidsgevoel.' In het LEMON-rapport wordt het aanbod van groenvoorzieningen in het centrum gescoord met een 5,2. Ook het onder­ houd is met een 5,2 beoordeeld. In 2019 was dit nog een 6,6. De subjectieve be­ leving van het groen in de binnenstad is dus verslechterd. HITTESTRESS Hitte is één van de duidelijkste effecten van klimaatverandering die gevolgen heeft voor de gezondheid. Doordat het aantal tropische dagen en warme nach­ ten toeneemt, krijgen mensen vaker last van hittestress. Als het meerdere dagen achter elkaar warm is, kun je last krijgen van hittestress. Je kunt je dan moeilijker concentreren, krijgt sneller hoofdpijn en wordt eerder moe of duizelig. Door war­ me nachten kunnen mensen vaak ook minder goed slapen, waardoor ze minder alert zijn, de arbeidsproductiviteit min­ der wordt en mensen zelfs agressief kun­ nen worden. Hittestress kan in milde en ernstige vorm voorkomen. De mate van hittestress is afhankelijk van verharding, beplanting en (natuurlijke) schaduw. Hoe meer verharding en minder schaduw, hoe warmer de gevoelstempratuur en langer de hitte blijft hangen. 33% van de correspondenten van het LEMON-onderzoek ervaart hittestress in het centrum. Daarnaast hebben we een objectieve meting van de hitte.

De hittestress-kaart geeft voor de binnenstad van Bergen op Zoom de gevoelstempe­ ratuur weer op een hete zomerdag. In te­ genstelling tot oppervlaktetemperatuur is

THEMA

AREALEN

TYPE

PERCENTAGE

(are = 100m2) Groen Bomen Sierplantsoen Grasvelden Totaal groen

(1 47 stuks)

14,7 11 37 62,7

are are are are

87

29 721 5 755

are are are are

927

Watervlakte Totaal

0 0

are are

007o

AREAAL TOTAAL

817,7

are

1007

Verharding Gesloten verharding Open verharding half verharding Totaal verharding Water

Oppervlakte Openbare Ruimte Binnenstad Bergen op Zoom

Hittestress-kaart binnenstad Bergen op Zoom

7

gevoelstemperatuur een goede indicator voor hittestress. Veel van de straten en pleinen van de binnenstad kleuren don­ kerrood. WATEROVERLAST Door de klimaatverandering krijgen we in Nederland meer te maken met grote piekbuien. Deze piekbuien kunnen wa­ teroverlast vooroorzaken. Op de onder­ staande kaart zie je de mogelijke hoe­ veelheid water dat op straat kan komen te staan na een hevige bui. Hoe donkerder de kleur hoe dieper het water in die straat. De kaart is gemaakt met een rekenmodel. Voor het model is een regenbui gebruikt die in het huidige klimaat eens per 100 jaar voorkomt. De Wouwsestraat, Lievevrouwestraat en Geweldigerstraat lichten op als plekken met de meeste kans op overlast. De meeste schade door hoosbuien treedt op wanneer het water (over de stoepen) gebouwen instroomt. Als vervuild water op straat blijft staan, kan regenwater zich mengen met water dat terugkomt uit het riool. Dit kan ziektes veroorzaken. Wateroverlast is te voorkomen door de opvang van regenwater in groenvakken of ondergrondse infiltratiesystemen waar water wordt opgevangen voordat het langzaam het riool instroomt.

BIODIVERSITEIT Biodiversiteit zorgt voor een gezond en zelfregulerend stedelijk ecosysteem: het ondersteunt natuurlijke processen zoals bestuiving, vermindert de noodzaak van beheer en dure ingrepen, en verhoogt op een kostenefficiënte manier de kwaliteit en waarde van de leefomgeving In de maanden juli en augustus 2025 is er een onderzoek gedaan naar de biodi­ versiteit in de binnenstad. Uit de inven­ tarisaties blijkt dat de binnenstad vooral wordt bewoond door de 'usual suspects': algemene stadsvogels zoals kauwen, 8

houtduiven, zilvermeeuwen en gierzwa­ luwen. Deze soorten voelen zich thuis in een versteende omgeving en maken han­ dig gebruik van gebouwen, voedselresten en het open water in de buurt van het centrum. Dit laat zien dat er weinig ruimte is voor soorten die meer specifieke eisen stellen aan hun leefomgeving. Toch zijn er ook enkele verrassingen ge­ vonden. Zo werden ringmussen, zwarte roodstaarten, putters, grauwe vliegen­ vangers en vinken waargenomen. Deze vogels zijn sterk afhankelijk van groen­ structuren en duiken vooral op bij plekken zoals het Anton van Duinkerkenpark, het Ravelijn op den Zoom (Pielekeswater) en in het bouwblok tussen de Londonstraat en Potterstraat. Daar zorgen groene ach­ tertuinen en bomen voor meer variatie in leefgebied, waardoor deze soorten er een plek vinden. Bijzonder is dat er tijdens de inventari­ saties slechts één vlindersoort is gezien: het klein geaderd witje. Dat is opvallend, zeker omdat de weersomstandigheden gunstig waren. Dit wijst waarschijnlijk op een tekort aan nectarplanten en bloem­ rijke vegetatie in de binnenstad. Tegelij­ kertijd laat het grote aantal gierzwaluwen zien dat er wél voldoende vliegende in­ secten aanwezig zijn: één gierzwaluw eet er per dag tienduizend.

Een ander duidelijk patroon is de sterke aanwezigheid van gierzwaluwen, zilver­ meeuwen en kauwen - soorten die typisch zijn voor grotere steden en watergebie­ den. Kleine zangvogels, zoals pimpel- en koolmezen, huismussen en ringmussen, komen daarentegen maar weinig voor. Vooral de afwezigheid van de koolmees valt op. Zulke soorten hebben struiken en dichte beplanting nodig, en die zijn in de binnenstad vrijwel afwezig. In de richting van het Anton van Duinkerkenpark neemt het aantal en de variatie van kleine zang­ vogels wel weer toe, wat het belang van stedelijk groen onderstreept.

Wateroverlast-kaart binnenstad Bergen op Zoom

r*"

Meest voorkomende soorten binnenstad Bergen op Zoom (onderzoek juli/augustus 2025)

9

De biodiversiteit in de binnenstad wordt nu vooral gedragen door algemene stadsvogels die goed uit de voeten kun­ nen in een stenige omgeving. Soorten die afhankelijk zijn van groen komen maar op een paar plekken voor, zoals bij par­ ken en groene achtertuinen. Het beperkte aantal vlinders en kleine zangvogels wijst bovendien op een gebrek aan bloemrijke en struikrijke vegetatie. Door meer groen toe te voegen - vooral struiken en bloei­ ende planten - kan de biodiversiteit in de binnenstad flink versterkt worden en ont­ staat er ruimte voor een veel breder scala aan soorten. VERBLIJFSVOORZIENING Op de kaart staan alle type banken van de openbare Ruimte in de Binnenstad. Deze staan met name in de Parade en aan de randen van het Centrum zoals het Bleekveldje en Koepelstraat en buiten de cen­ trumring in de parken, zoals het Anton van Duinkerkenpark, Bolwerk, Rijtuigweg en Kijk in de Pot. In het verleden stonden er veel meer banken in de Binnenstad door overlast van dakloze mensen die op de banken sliepen zijn veel banken in de loop der tijd verdwenen. Om verblijf te stimuleren en een inclusieve openbare ruimte te maken zijn plekken waar je kan zitten essentieel. SPEELVOORZIENING Het centrum krijgt voor speelvoorzieningen een waardering van een 3,6 in het LE­ MON-rapport. Dit is het laagste cijfer van de gemeente.

Dit komt door het ontbre­ ken van echte speeltuinen in de binnen­ stad. Aan de noordelijke kant van de bin­ nenstad liggen in de parkenzone van het Bolwerk en op het Wilhelminaveld grotere speelplekken. De enige echte speelplek in de Centrumring ligt aan de Koepelstraat. Het advies is deze plek te vergroten en te vergroenen. In de binnenstad is het door Stoet en Spel lastig om grote speelplek­ ken te creëren. Daarom is het een vereiste om plekken multifunctioneel in te zetten. en niet alleen te kijken naar een traditio­ 10

neel speeltoestel. Een waterfontein is zo­ wel voor de hittenstress goed en het dient als speelaanleiding. FIETSVOORZIENING Bergen op Zoom is een echte fietsstad. In het verleden zijn op veel plaatsen de fietsenrekken vervangen door fietsnietjes, mede door het massale gebruik van elektrische fietsen die niet in de bestaan­ de fietsenrekken konden staan. Daarnaast waren de oude fietsenrekken ook moeilijker schoon te houden, doordat blad, zwerfvuil en onkruid zich hier verzamel­ den. De grotere fietsvoorzieningen vinden we op de Grote Markt, Lievevrouwetraat, Moeregrebstraat, Gouvernementsplein, Kloosterplein en Sint Catharinaplein. Bezoekers mogen in de gehele binnen­ stad hun fiets parkeren. Deze worden op dit moment ook overal in de straat, nabij de winkels, geparkeerd. Bij het herinrichten van de openbare ruimte is het daarom goed om rekening te houden met bepaal­ de opstelplekken. Waar willen we wel of geen fietsen als het gaat om verblijfskwaliteit? Per 2 januari 2026 wordt de bewaakte fietsenstalling op het Pastoor Joorenplein heropend. Deze fietsenstalling is gratis en is geopend tijdens winkeltijden.

Inventarisatie verblijfs- en speelvoorzieningen in Bergen op Zoom

Verblijfsvoorziening Type D

Verblijfsvoorziening Type C

Verblijfsvoorziening Type B

11

Verblijfsvoorziening Type F

Verblijfsvoorziening Type A + speelvoorziening (rood)

AMBITIES

Het plan resulteert in een toekomstbestendige historische binnenstad met een stevige groenstructuur, zonder afbreuk te doen aan het karakter van de stad en het gebruik van de openbare ruimte. In de straten van de binnenstad kunnen inwoners en bezoekers prettig verblijven, passend bij het type straat en de bijbehorende functies. We hanteren daarbij een hoge ambitie om het aandeel groen in de openbare ruimte uiteindelijk te vergroten naar 30%. Om dit doel gericht te kunnen realiseren, werken we met duidelijke en meetbare doelen die richting geven aan de uitvoering en het mogelijk maken om de voortgang te volgen en waar nodig bij te sturen. Tegelijkertijd kiezen we bewust voor een realistische benadering. Bij herinrichting kij­ ken we naar een evenwichtige verdeling en het meervoudig gebruik van de openbare ruimte. De binnenstad moet ruimte blijven bieden aan vergroening en verblijf, maar ook aan evenementen, optochten en andere activiteiten die passen bij Bergen op Zoom als stad van stoet en spel.

We sturen daarbij niet uitsluitend op het aantal vierkante meters groen, maar nadrukkelijk ook op kwaliteit, effect en flexibiliteit van de openbare ruimte VERGROENEN De openbare ruimte in de binnenstad vergroenen van 8% groenoppervlak naar 16% groenoppervlak in 2030 (inclusief bomen): - Minimaal 130m2 per jaar - Of 650m2 over 5 jaar GEBRUIK EN BELEVING We kunnen de gebruiks- en beleefwaarde van de binnenstad alleen meten in subjectie­ ve data door middel van een enquete onder de bezoekers/gebruikers. Ons doel is om: - Bewonerswaardering voor groen (LEMON): Van 5,2 naar ^7,5 in 2030 - Bewonerswaardering voor spelen (LEMON): Van 3,6 naar ^6,5 in 2030 Dit doen we door het toevoegen van meer speelgelegenheid, zitgelegenheid en fietsvoorzieningen.

KLIMAATADAPTATIE Klimaatadapatatie is zowel objectief als subjectief te meten: - Minimaal 40m3 aan toegevoegde waterberging over 5 jaar - Bewonerswaardering: 'In hoeverre ervaart u hinder in uw woning of woonomgeving bij verschillende extreme weersomstandigheden?' (LEMON): van 33% naar <20% in 2030 - Bewonerswaardering: 'In hoeverre zijn in uw woonomgeving voldoende mogelijkheden om verkoeling op te zoeken op warme dagen?' (LEMON): van 5,1 naar ^7,5 in 2030 BIODIVERSITEIT EN LEEFMILIEU In 2030 is de biodiversiteit in de binnenstad versterkt, met een toename van minimaal 30% in het aantal soorten hommels en een vervijfvoudiging van het aantal soorten vlin­ ders ten opzichte van 2025.

ONTWERPPRINCIPES

ALGEMEEN: VERGROENING IN DE BINNENSTAD In de middeleeuwse binnenstad van Bergen op Zoom was van oudsher wei­ nig openbaar groen aanwezig, zoals we dat tegenwoordig kennen. De stad was ingesloten door stadsmuren en daar­ door dichtbebouwd, met smalle straten en weinig ruimte voor tuinen of parken. Wel beschikten gebouwencomplexen zoals het Markiezenhof en het Gouver­ nement, evenals enkele rijke burgers, over besloten tuinen of kruidentuinen. Ook kwamen er soms boomgaarden of moestuinen voor net buiten de stads­ muren. De openbare pleinen waren doorgaans verhard en dienden als lo­ catie voor markten of bijeenkomsten, niet voor recreatie of natuurbeleving.

De natuur bevond zich buiten de stads­ muren en werd destijds vaak als 'woest' of 'gevaarlijk' beschouwd. De opgave om de openbare ruimte klimaatadaptief te maken, is pas in de laatste decennia een actueel thema geworden binnen de ste­ denbouw. Het centrum van Bergen op Zoom is van oorsprong dan ook niet ont­ worpen om groene plekken te bevatten. Nieuwe groene plekken kunnen zeker worden aangelegd, maar moeten met respect voor de historische context en de ruimtelijke samenhang van de binnenstad worden ingepast. INDELING OPENBARE RUIMTE Het stratenpatroon van de middeleeuw­ se binnenstad kan worden onderver­ deeld in verschillende typen ruimtes. De grootte en ligging van deze ruimtes zeg­ gen iets over de functie die zij oorspron­ kelijk hadden bij de aanleg. In de loop der tijd hebben sommige ruimtes, zoals 14

pleinen, een andere functie gekregen. Met de komst van de auto verander­ den bijvoorbeeld diverse pleinen in verkeerspleinen of parkeerplaatsen. Door deze verschillende soorten ruimtes afzonderlijk te bekijken en per type een aantal standaard ingrediënten voor ver­ groening te formuleren, kan een consis­ tent beeld ontstaan van een groene in­ richting. Deze inrichting sluit aan bij de bestaande huisstijl en standaard inrich­ tingselementen van de binnenstad. Hier­ voor hebben we bij veel steden inspiratie opgedaan. DE VERANDERENDE FUNCTIE VAN DE BINNENSTAD Naast de opgave om de binnenstad klimaatadaptief te maken, staat Bergen op Zoom voor een andere transformatie: die van winkelgebied naar verblijfsgebied. Gerichte vergroening van strategi­ sche plekken kan bijdragen aan een betere beleving van de binnenstad, waardoor bezoekers er langer ver­ blijven en de leefkwaliteit toeneemt. Vergroening kan bovendien helpen bij de herprogrammering van straten. Een concreet voorbeeld hiervan is de Sint-Josephstraat, die recent is aangewe­ zen voor transformatie van winkelstraat naar stadsstraat, waar ook wonen op de begane grond mogelijk wordt. In dit ge­ val kan vergroening worden ingezet om zowel een aangenamer leefklimaat te creeren als de overgang tussen publieke en private ruimte beter vorm te geven. Hier­ door wordt wonen op de begane grond aantrekkelijker.

Geveltuinen en klimgroen kunnen hierbij een belangrijke rol spelen.

Grote Markt te Bergen op Zoom, 1583 (Hans bol). Er is geen groen te zien in de binnenstad, wel zijn er bomen te zien, die buiten de stadsmuren staan.

Transformatie Sint-Josephstraat (Visie Toekomstbeeld Binnenstad, 2023)

15

STADSRADIAAL

AI-impressie Lievevrouwestraat

KENMERKEN Radialen zijn straten in de middeleeuwse kern van de stad die vroeger van de stadspoor­ ten naar het midden van de stad liepen. Ze hebben een besloten beeld dat ontstaan is door het licht verbogen verloop en de hoogteverschillen in de straten. Naar mate ze dich­ ter bij de Grote Markt komen, versmalt het profiel.

STADSRADIAAL

- Bosstraat - Fortuinstraat - Lievevrouwestraat - Potterstraat - Steenbergsestraat - Wouwsestraat - Zuivelstraat

16

NIEUWE SITUATIE

4

4,5

2

2,5

13

ONTWERPPRINCIPES Plant/boomvakken, geveltuin, opgaand groen

AANDACHTSPUNTEN - Weekmarkt - Evenementen

MEEKOPPELKANSEN Speelvoorziening, verblijfsvoorziening

- Toegankelijkheid veiligheidsdiensten/ autoverkeer

REFERENTIES

VERBLIJFSPLEIN .... rggggta

cw

AI-impressie Sint-Josephplein

KENMERKEN Pleinen in de stad zijn met hun open ruimtes een welkome aanvulling op het stadsweefsel die zeker in het middeleeuwse gedeelte van de stad een nauw profiel hebben. Doordat de ruimte zich opent, kan de aandacht gevestigd worden op markante gebouwen aan het plein, zoals het Stadhuis op de Grote Markt en het Markiezenhof op het Beursplein.

VERBLIJFSPLEINEN

- Beursplein

- Bleekveld - Gouvernementsplein - Grote Markt - Korenbeursplein - Mozes de Hesplein - Sint-Josephplein - Thaliaplein - Zuivelplein

18

NIEUWE SITUATIE

ONTWERPPRINCIPES Plantsoen, waterberging, plant/boomvakken, geveltuin MEEKOPPELKANSEN

AANDACHTSPUNTEN - Evenementen - Toegankelijkheid veiligheidsdiensten/ autoverkeer

Speelvoorziening, verblijfsvoorziening

REFERENTIES

ířĩ fjļĮ ĹlP.iiLfci

VERKEERSPLEIN

AI-impressie Sint-Catharinaplein

KENMERKEN Verkeerspleinen zijn vaak aangelegd of ontstaan om de auto in de binnenstad te faciliteren, bijvoorbeeld als parkeerplaats. Hiervoor is bebouwing gesloopt, of gebruik gemaakt van open ruimte in de stad die eerst een andere functie had.

VERKEERSPLEINEN

- Achter London - Achter de Koevoet - Achter de Luxor - Kloosterstraat - Korenmarkt - Mineurplein - Sint-Catharinaplein

20

NIEUWE SITUATIE

ONTWERPPRINCIPES Plantsoen,waterberging, plant/boomvakken, geveltuin

REFERENTIES

21

MIDDELEEUWSE STADSSTRAAT

AI-impressie Moeregrebstraat

KENMERKEN Tussen de radialen liggen minder lange rechte minder belangrijke straten. Samen met de radialen vormen ze een onregelmatig stratenpatroon dat kenmerkend is voor middel­ eeuwse binnensteden. Vaak zijn de ze aan de randen bebouwd met gesloten bouwblok­ ken. Dit maakt dat de straten er meestal erg stenig uitzien.

MIDDELEEUWSE STADSSTRAAT

- Artilleriestraat - Blauwehandstraat - Cromwielstraat - Engelsestraat - Fluwelenbroekstraat - Franciscusberg - Geweldigerstraat - Gieterij - Goudenbloemstraat - Hofstraat - Hoogstraat - Huijbergsestraat - Kerkstraat - Kettingstraat - Klaverstraat - Kleine Kerkstraat - Koevoetstraat - Korenbeursstraat - Korte Bosstraat - Kortemeestraat

- Kremerstraat - Londonstraat - Lombardenstraat - Minderbroederstraat - Moeregrebstraat - Molstraat - Morganstraat - Mosselstraat - Nieuwstraat - Pastoor Lancrietstraat - Penstraat - Rozemarijnstraat - Scholiersberg - Schoolstraat - Singeltje, Het - Sint-Annastraat - Sint-Antoniusstraat - Sint-Josephstraat - Voetboog - Vlaszak - Weverskat - Wijngaardstraat

NIEUWE SITUATIE

1,7

3,8

2

7,5

ONTWERPPRINCIPES Geveltuin, klimgroen, opengewerkte bestrating

AANDACHTSPUNTEN - Toegankelijkheid veiligheidsdiensten/ autoverkeer

REFERENTIES

23

STEEG

Ŵ?v,

AI-impressie Koningstraat

KENMERKEN Stegen zijn smalle openbare ruimtes tussen bouwblokken, die vaak de binnen- en buiten­ kant (de straatzijde en tuinzijde) van een bouwblok verbinden. Ze hebben een informeel karakter en zijn vooral bedoeld als functionele ruimte. Vaak hebben ze een beperkte lichtinval.

STEGEN - Dumontsdreef - Frans de Looijpoort - Franse Sortie - Gevangenpoortstraat - Hofstraat - Hooghuisstraat - Keizerstraat - Klinkerstraatje - Koeveringsepoort - Koningstraat - Roskamstraat - Wolzakstraat - Zuidmolenstraat

24

NIEUWE SITUATIE

ONTWERPPRINCIPES Geveltuin, klimgroen

REFERENTIES

25

UITVOERINGSAGENDA INCLUSIEF INDICATIEVE KOSTENRAMING Op basis van de ontwerpprincipes is een eerste raming gemaakt van de kosten voor vergroening en herinrichting van de binnenstad. De daadwerkelijke inrichtings­ kosten kunnen afwijken, afhankelijk van keuzes in uitvoering, schaal en materialen. Uit de huidige cijfers blijkt dat het onderhoud en beheer van groen vergelijkbaar is met dat van verharding. Een are groen met bijvoorbeeld twee bomen vergt qua dagelijks on­ derhoud, groot onderhoud en reservering voor vervanging ongeveer hetzelfde budget als een are verharding. Dit betekent dat het toevoegen van groen financieel goed te ver­ antwoorden is: er is geen structureel extra beheersbudget nodig. Soort

Dagelijks onder­ houd

Groot onder­ houd

Reservering vervanging

Totaal per are

Groen (beplanting + 2 bomen)

C 217,02

C 71,11

C 47,32 t C 14,23

± C 349,00

Verharding (natuur­ steen)

C 29,28

C 114,45

C 319,42

C 463,15

2025

STEEG Lombardenstraat-Voetboog Aanbrengen van klimgroen, 12 stuks Raming C15.000,(Onderdeel van Impulsaanpak Winkelge­ bieden) Kortemeestraat-Kremerstraat Aanbrengen van klimgroen, 16 stuks Raming C15.000,-

Totale geschatte kosten: C30.000,- waarvan É15.000- gefinancierd door Impulsaanpak Winkelgebieden Wordt binnen regulier vergroening/on­ derhoudsbudget opgevangen.

26

2026

VERBLIJFSPLEIN Zuivelplein Vervangen van 1 boom in verhoogde plantenborder á 28 m2 Raming É50.000,(Onderdeel van Impulsaanpak Winkelge­ bieden) Sint-Josephplein Verplaatsen van 1 boom en aanbrengen van verhoogde plantenborder á 150 m2 inclusief speelaanleiding en verblijfsplekken Raming É170.000,(Onderdeel van Impulsaanpak Winkelge­ bieden) MIDDELEEUWSE STADSSTRAAT Hoogstraat/Kerkstraat Plaatsen van 1 boom in verhoogde plan­ tenborder a 40 m2 Raming É17.500,RADIAAL

Steenbergsestraat Plaatsen van 10 boombakken en gevelgroen Raming É25.000,Fortuinstraat Plaatsen van 10 boombakken en gevelgroen Raming É25.000,-

Totale geschatte kosten: É287.500,- waarvan É110.000,- gefinancierd door Impulsaanpak Winkelgebieden Gevraagd dekking É177.500,-

27

2027

MIDDELEEUWSE STADSSTRAAT Sint-Josephstraat Aanbrengen van grondgebonden plantenborders á 400 m2 Raming É220.000,(Onderdeel van Impulsaanpak Winkelge­ bieden) Molstraat Aanbrengen van klimgroen, 5 stuks Raming É5000,RADIAAL Wouwsestraat Aanbrengen verhoogde plantenborders met bomen á 4 x 50 m2 Raming É200.000,(Onderdeel van Impulsaanpak Winkelge­ bieden) Zuivelstraat Plaatsen van 10 boombakken Raming É25.000,VERKEERSPLEIN Korenbeursplein Vergroenen plein 300 m2 en aanplanten 14 bomen Raming É50.000,-

Totale geschatte kosten: É500.000,- waarvan É210.000,- gefinancierd door Impulsaanpak Winkelgebieden Gevraagd dekking É290.000,-

28

2028

MIDDELEEUWSE STADSSTRAAT Moeregrebstraat Aanbrengen van grondgebonden plantenborders inclusief nieuwe bomen á 100 m2 Raming É25.000,Hoogstraat Aanbrengen van klimgroen, 20 stuks Raming É17.000,Potterstraat Aanbrengen van klimgroen, 20 stuks Raming 17.000,Bosstraat Aanleggen verhoogde plantenborder met bomen á 30 m2 Raming É15.000,Kerkstraat Aanbrengen van klimgroen, 7 stuks Raming É6000,RADIAAL Lievevrouwestraat Aanbrengen van verhoogde plantenborders met bomen a 3 x 33 m2 Raming É47.500,-

Totale geschatte kosten en gevraagde dekking: É127.500,-

29

2029

VERBLIJFSPLEIN Grote Markt Plaatsen van 1 boom in de verharding, 10 boombakken en 3 klimgroen poorten Raming É30.000,VERKEERSPLEIN Sint-Catharinaplein Aanplant van 44 bomen in verharding Raming É110.000,Achter de Koevoet Aanbrengen heestervakken totaal 100 m2 Raming É20.000,MIDDELEEUWSE STADSSTRAAT Rozemarijnstraat Aanbrengen klimgroen, 10 stuks Raming É8.500,Koevoetstraat Aanbrengen van klimgroen, 15 stuks Raming É12.750,-

Totale geschatte kosten en gevraagde dekking: É181.250,-

30

VERVOLG UITVOERINGSAGENDA

2029-2030

2030-2031

Engelsestraat Klimgroen

Kaatsbaan Boombakken

Nieuwstraat Klimgroen

Lindebaan Boombakken

Hofstraat Geveltuintjes

Johannesstraat Gevelgroen

Mosselstraat Klimgroen

Weverskat Boomspiegels leilindes vergroten

Sint-Antoniusstraat Gevelgroen en Klimgroen

Goudenbloemstraat Grondgebonden groen

Londonstraat Klimgroen

Dumontsdreef Gevelgroen

Achter London Bomen en groen parkeren

Pastoor Lancrietstraat Gevelgroen

31

UITVOERINGSTRAJECT + PARTICIPATIE

VOORBEREIDING

Programma van Eisen - Ontwerpprincipe Groene Gids - Ambitie en wensen - Meekoppelkansen - Inventarisatie kabels en leidingen

Voorlopig Ontwerp Voorlopige Raming

Definitief Ontwerp Definitieve raming Reactienota participatie

- Inventarisatie (kunst)objecten

T Participatie Stap 1 (Afhankelijk van de schaal en maat van de herinrich­ ting zal een vorm van parti cipatie worden gekozen)

32

T Participatie Stap 2 (Afhankelijk van de schaal en maat van de herinrich­ ting zal een vorm van parti cipatie worden gekozen)

T Participatie Stap 3 Communiceren definitief ontwerp en reactienota

UITVOERING

Onderzoeken

BEHEER

Bestek + Aanbesteding

Uitvoering

Gebruiksfase

33

COLOFON

8 OKTOBER 2025 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM PJOTR BROUWERS LIESE-LOTTE FRANKEN LUNA HEUPERMAN REMON MULDER ERIK VERBOGT

Wouwsestraat, juli 2025

35

* y»mč3ĩ

l ~ ..j" rļ

^

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=ba580639-8002-48b3-a051-ea2ee77f07c5