Bijlage 2. B24-014383 Interactieve Duurzaamheidskompas BoZ 8
Tekst van het document
Het duurzaamheidskompas ® > Meer informatie?
> Contact
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
Inleiding Welkom bij de Mid-Term Review Duurzaamheid Energie 81 Klimaat. In deze interactieve
Symposium
brochure blikken we terug op duurzame initiatieven en projecten binnen de Gemeente Bergen
Het symposium slaat een brug tussen de
ŢōT
woningbouwopgave en duurzaamheid.
op Zoom. Van groene energie tot circulaire economie, van Groene Pluim tot NK tegelwippen.
Bouwers, toeleveranciers, ontwikkelaars en beslissers
Klik door op alle iconen om de resultaten en uitdagingen op het gebied van duurzaamheid te
op het gebied van biobased bouwen kwamen samen om kennis uit te wisselen en te streven naar duurzame
ontdekken!
bouwoplossingen. Er werd benadrukt dat de gemeente Bergen op Zoom 7000 woningen wil bouwen vóór 2040, waarbij biobased bouwen een belangrijk streven is.
De doelstellingen en ambities op het gebied van
In de ideale situatie willen wij als gemeente in staat
duurzaamheid zijn de afgelopen jaren ontzettend
zijn om het midden van het duurzaamheidskompas te
omvangrijk geworden. De ambtelijke organisatie beseft
opereren en op deze wijze binnen ons gedachtegoed
de afhankelijkheid van een goede overkoepelende
altijd op een samenhangende wijze binnen een
samenwerking op verschillende opgaven binnen de
natuurlijke balans werken aan het toekomstperspectief.
> Aftermovie
thema's duurzaamheid, energie & klimaat. In het bestuursakkoord 2022-2026 'Samen Bergen
Op het gebied van duurzaamheid definiëren wij
Verzetten' is de ambitie geformuleerd dat duurzaamheid
6 richtinggevende thema's.
als integraal onderdeel gezien wordt van het
1. CO2-reductie
gemeentelijk beleid en dat door intensief samen te werken met inwoners, partners en leveranciers de
2. Circulaire Economie 3. Klimaatadaptatie
duurzaamheidsdoelen worden bereikt.
4. Biodiversiteit 5. Gezond en veilig
Om al deze opgaven richting te geven en te borgen in
6. Sociaal
de uitvoeringsorganisatie is een Duurzaamheidskompas ontworpen.
Woningbouwversnelling én het Duurzaamheidskompas
Vergelijkbaar met de overlap binnen de 3 p's (people,
Naar aanleiding van de ingediende motie 'het nieuwe
planet, profit) is binnen het kompas op duurzaamheid
bouwen' is het goede voorbeeld ontstaan van een
eenzelfde samenhang. Zonder biodiversiteit geen leven,
integrale opgave die het gehele duurzaamheidskompas
zonder samenleving geen energietransitie en vica versa.
raakt, het symposium BOZBOUWT/BIOBASED.
2
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
CO2-REDUCTIE
CO2-reductie
INLEIDING
Regionaal Energieloket
f=
Mijn Thuis, duurzaamheidsmagazine
Het Regionaal Energieloket is het startpunt
__
Dit woonmagazine is speciaal voor woningen
voor verduurzaming van je woning. Hier kun
ľ^T^ ~
gemaakt in wijk de KUIL. Dat is gebeurd
je ontdekken welke maatregelen slim zijn
met behulp van de informatie die online
voor jouw huis, financiering regelen, vakspecialisten
door bewoners zelf is ingevuld. Hierin vindt men onder
vinden en lokale acties bekijken via de website.
andere een eigen energiedossier, met prognoses van toekomstige energierekeningen en tips hoe men
> Regionaal Energieloket
met deze specifieke woning kunt besparen. Met dit persoonlijke magazine geeft de gemeente Bergen
Adviesrapporten
p
op Zoom in samenwerking met REL goede inzichten
De gemeente Bergen op Zoom heeft
en handvaten die men kan gebruiken om verder te
samen met het Regionaal Energieloket in
verduurzamen. Uitgave duurzaamheidsmagazine voor
verschillende wijken Buurtacties Energiezuinig
bewoners van de Kuil (i.s.m. SmartTwin)
Wonen georganiseerd. In deze acties zijn een aantal voorbeeldwoningen onderzocht door onze technisch adviseurs. Op basis van dit onderzoek zijn
> Duurzaamheidsmagazine
adviesrapporten samengesteld. Hierin staan slimme
Vaststelling Warmtetransitievisie
stappen om uw woning energiezuiniger te maken.
In Nederland gaan we stoppen met het gebruik
fļz
van aardgas. Ook in de gemeente Bergen op Bent u benieuwd hoe u energie kan besparen? De kans is groot dat één van de adviesrapporten ook te gebruiken
Zoom zullen we tussen nu en
is voor uw woning. Het is niet alleen belangrijk om naar
doen we buurt voor buurt en stap voor stap. Samen met
de wijk te kijken, ook het bouwjaar is erg belangrijk.
inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners gaan
2050 het aardgas vervangen door duurzame warmte. Dat
we als gemeente op zoek naar de beste oplossingen voor > Adviesrapporten
een duurzaam Bergen op Zoom, waar onze én volgende generaties een prettige en leefbare toekomst hebben.
3
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
Twee transitiemakers voor de
O O
CO2-REDUCTIE
Energie
Stichting Energietransitie Bergen op Zoom
wijkuitvoeringsplannen
De OMWB houdt toezicht op de naleving
Stichting Energietransitie Bergen op Zoom (STE BOZ): Deze stichting betrekt inwoners
Er wordt gestart in de verkenningswijken
van de energiebesparingsplicht en de
zoals in de warmtevisie aangemerkt: Bergse
informatieplicht energiebesparing van
bij verschillende duurzame projecten in de
Plaat & Warande Oost zijn de twee startwijken. Hier zijn
bedrijven in onze gemeente. Met het uitvoeren van
gemeente. Ze organiseren bijeenkomsten en realiseren
vanaf 2024 twee transitiemakers aan de slag met de
energietoezicht in de gemeente Bergen op Zoom is de
energieprojecten. Je kunt zelf ook een bijdrage leveren
wijkuitvoeringsplannen.
volgende indicatieve energiebesparing en CO2-reductie
aan het verduurzamen van de energievoorziening
gerealiseerd.
in Bergen op Zoom. Denk aan lid worden van de
> Energiebesparing en C02-reductie
energieprojecten, en meebeslissen over het beleid. Gratis
> Bergse Plaat
Energie Coöperatie, deelnemen aan wind- of zonne-
> Warande Oost
energiecoach aan huis: De energiecoach is een vrijwilliger van de Stichting Energietransitie Bergen op Zoom. Deze
CDOKE
Symposium Waterstof
coaches zijn opgeleid om onafhankelijk advies te geven
Ontvangst van tijdelijke meerjarige regeling
Het symposium Waterstofnetwerk in Bergen
over de beste bespaarmaatregelen bij jou thuis. Samen
specifieke uitkering voor capaciteit (bemensing)
op Zoom was gericht op het verkennen en
kijken jullie naar jouw woonsituatie en binnen een uur
decentrale overheden voor klimaat- en
bevorderen van waterstoftechnologie en
weet je welke stappen je het best kunt zetten.
energiebeleid in 2024 een bedrag van 61.257.419,-
-toepassingen. Waterstof wordt beschouwd als een veelbelovende duurzame energiebron, vooral voor
Regionale Energie Strategie (RES)
Elektrische deelauto
sectoren waar elektrificatie moeilijk is, zoals zware
RES staat voor Regionale Energiestrategie.
Alle werknemers van de Gemeente Bergen op
industrie, transport en verwarming.
Zoom kunnen voor hun dienstreizen gebruik
Dit is een regionale samenwerking, een document én een proces. Gemeente Bergen op Zoom
maken van de elekrtische deelauto Opel
Het symposium bracht experts, beleidsmakers, bedrijven
werkt samen met de regio West-Brabant, omdat we
Corsa-E deze staat op de parkeerplaats van Plein 13 en
en onderzoekers samenom kennis uit te wisselen en de
beseffen dat we elkaar nodig hebben om onze ambities
kan middel een app op je telefoon worden gereserveerd.
mogelijkheden van waterstof te bespreken.
waar te maken. Dat kunnen we alleen doen als we ook met andere uitdagingen rekening houden, met elkaar praten en samen oplossingen bedenken. Op die manier kunnen we onze doelen bereiken en de leefomgeving van onze regio verbeteren. > Bekijk de video
4
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
KLIMAATADAPTATIE
Klimaatadaptatie
INLEIDING
Bergse Adaptatie Strategie
Subsidieregeling klimaatbestendig
De Bergse Adaptatiestrategie (BAS)
Bergen op Zoom 2024-2027
heeft betrekking op het aanpassen aan
De Subsidieregeling klimaatbestendig Bergen
klimaatverandering in de gemeente Bergen
op Zoom 2024-2027 is een subsidie om
op Zoom. Deze strategie is gericht op het ontwikkelen
inwoners en organisaties te stimuleren maatregelen te
en toepassen van oplossingen om klimaatgerelateerde
nemen die bijdragen aan een klimaatbestendige stad.
risico's te verminderen, het klimaat beter te beschermen
Hier zijn enkele kernpunten over deze regeling:
en de beschikbaarheid van zoet water in stand te houden.
^ Doel: Het doel van de regeling is om de stad aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals
NK Tegelwippen
extreme neerslag, hitte en droogte.
Vanaf 21 maart t/m 31 oktober vindt het NK
^ Subsidie: Inwoners kunnen subsidie aanvragen voor
Tegelwippen plaats! Iedereen kan meedoen
projecten zoals groene daken, regenwateropvang, en
door tegels te wippen in z'n eigen voor-,
het vergroenen van tuinen.
achter-, of geveltuin. Wanneer tegels worden vervangen
^ Periode: De regeling loopt van 2024 tot en met
door gras, bloemperken, bomen en geveltuinen, wordt
2027 en biedt financiële ondersteuning voor de
Nederland meer klimaatbestendig, behaaglijker voor insecten en dieren, koeler op warme dagen én veel
komende jaren. ^ Aanvraag: Voor meer informatie over de regeling en
mooier. Heb je tegels gewipt en vervangen door groen?
het aanvraagproces, kun je terecht op de website van
Geef ze op, dan worden ze bij de Tegelteller van de
de gemeente Bergen op Zoom.
gemeente opgeteld. Woningbouwversnelling > Resultaat in 2023
Vanuit Programma DEK is aandacht voor het integrale programma van eisen aan klimaatadaptief bouwen en inrichten van de omgeving, de adviseurs van DEK zorgen ervoor dat men aan de tafels zitten.
5
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
CIRCULAIRE ECONOMIE
Circulaire economie
INLEIDING
Grote Oogst
Kortom, het Project Grote Oogst in Bergen op Zoom
Het Project Grote Oogst in Bergen op
is een belangrijk streven om bedrijventerreinen te
Zoom is een initiatief dat gericht is op het
transformeren naar duurzame en toekomstbestendige
verduurzamen van bedrijventerreinen. Hier
locaties.
zijn enkele belangrijke punten over dit project: De Groene Pluim ^ Achtergrond en Doelen: In het voorjaar van 2022 heeft het college van Bergen op Zoom ingestemd met
Uitreiking tiende Groene Pluim Bergen op Zoom voor Stichting Podiumkunsten BoZ e.o.
de bestuursopdracht "Project de Grote Oogst". Met
Circulair promotiemateriaal, bier draagtrays
deze opdracht onderschrijft de gemeente de doel
van aardappelzetmeel, producenten die digitaal en
stelling van het project Grote Oogst van de provincie
op afstand kunnen experimenteren met de licht- en
Noord-Brabant. Het doel van het project is om
podiumtechnieken
bedrijventerreinen duurzamer te maken. Duurzame bedrijventerreinen zijn essentieel voor een toekomst-
Landelijk Afvalbeheerplan (LAP)
bestendige economie en een gezond woon- en
Maatschappelijk verantwoord inkopen
vestigingsklimaat.
(2021-2025)
^ Investering in Verduurzaming: Het project Grote
Behalve de doelstellingen vanuit de landelijke
Oogst wordt officieel gestart in Bergen op Zoom.
uitvoeringsprogramma's is in Bergen op Zoom in
De betrokken partijen investeren samen een
2021 op lokaal niveau het actieplan Maatschappelijke
bedrag van G 750.000 in de verduurzaming van bedrij
verantwoord inkopen (2021- 2025) vastgesteld. Binnen
venterrein TNP (Theodorushaven, Noordland en De
dit actieplan zijn verschillende uitvoeringsmaatregelen
Poort.
uitgewerkt. Het plan bevat echter geen afrekenbare lange termijn doelstellingen op het gebied van de
Dit initiatief is een icoonproject voor verduurzaming en draagt bij aan een groenere en energiezuinigere omgeving.
circulaire economie. > Zero Waste week > Bekijk de video
6
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
BIODIVERSITEIT
Biodiversiteit
INLEIDING
Bijenlandschap
Natuurpodium
Bijenlandschap West-Brabant is een
Het Natuurpodium Brabantse Wal in Bergen
samenwerking en staat aan het begin van
op Zoom is een educatief centrum dat zich
duidelijkere resultaten in de samenwerking
richt op natuur en duurzaamheid. Ze bieden
zelf en, belangrijker, in het landschap en de leefgebieden
verschillende programma's en activiteiten aan voor
van de bij en andere bestuivers.
scholen en gezinnen. Het streven van Natuurpodium is dat elke leerling het centrum bezoekt tijdens de onderbouw,
Maaimeiniet
middenbouw en bovenbouw van het basisonderwijs, en
Het maaien van gazons... in de gemeente
minimaal één keer op de middelbare school.
Bergen op Zoom gebeurde dat altijd van maart tot en met oktober. Om biodiversiteit te stimuleren
Vaste planten concepten
gaan we hier als gemeente sinds 2022 anders mee om.
Het wordt steeds moeilijker en duurder om
Grote gazons in de gemeente worden in de maand mei,
traditionele vaste planten te onderhouden.
op de randen na, niet gemaaid. Er staat zo altijd iets in
Vakkennis, maar ook het aantal handjes om het werk uit
bloei voor insecten. Om de verkeersveiligheid te blijven
te voeren is steeds moeilijker aan te komen. Het nieuwe
waarborgen wordt er langs wegen, voet- en fietspaden
vaste plantenconcept van Griffioen zorgt met een
wel gemaaid. Sinds 2019 voert de gemeente Bergen op
speciale inrichting voor makkelijker onderhoud, meer
Zoom hetzelfde ecologische maaibeleid uit.
diversiteit aan sortiment en garantie op bloei. Deze vaste plantenlocaties passen we toe in 2 IBOR gebieden, de
Beschermde boomzones
bijzondere gebieden (winkelcentra, dorpscentra en het
In 2023 is gestart met
stationsgebied) en historische binnenstad.
boombeschermingszones, gebieden rondom veteraan en monumentale bomen die middels
Graffiti kunst
houtstammen 'omlijst' zijn. Hier laten we de bladeren
In het kader van het omdenken schilderen
liggen en de kruiden groeien. Doordat er niet gemaaid
wij overlast locaties met gewenste graffiti, dit
I geschoffeld wordt blijven de wortelzones beschermd,
zorgt voor minder schoonmaakkosten en een verfraaiing
tevens zorgt dit voor meer humus in de grond wat beter
van de openbare ruimte. De galerijen zijn onderdeel van
is voor de bomen.
het thema gedragsverandering waar afdeling Beheer Openbare Ruimte zich de komende jaren op gaat
> Trees for all
inzetten.
7
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
VEILIG EN GEZOND
Veilig en Gezond
INLEIDING
Luchtmeetstation geplaatst
bestaan uit maatregelen aan de bron (bijvoorbeeld
Fijnstof, Stikstofoxiden en vluchtige aromaten
verkeersmaatregelen of een stiller wegdek), in de
worden gemeten in de periode januari 2024
overdracht (schermen of wallen) of aan de woning (gevelisolatie).
tot juli 2024 bij Staakberg Luchtkwaliteit
rd!b-
In 2009 stonden er nog 1797 te saneren woningen op
Van januari tot juli 2024 staat 6 maanden een
ļjjjjj
de saneringslijst van Bergen op Zoom. In 2024 is dit
mobiel luchtmeetstation bij de Staakberg
-------
door onderzoek en aanpak van de geluidsbelasting
(nabij de Randweg en Theodorushaven)
afgenomen naar 226 te saneren woningen in Bergen op
hiermee wordt een beeld van de luchtkwaliteit in onze
Zoom. Deze laatste woningen worden de komende jaren
gemeente verkregen. Met het luchtmeetstation wordt
opgepakt.
fijnstof, stikstofoxiden en vluchtige aromaten gemeten. In 2023 is het project Noordsingel B-E lijst afgerond. Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)
Daarnaast is een nieuwe subsidieaanvraag voor de
De OMWB heeft in 2023 11 inventarisaties van
voorbereiding van een saneringsproject ingediend
zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) bij bedrijven
en toegekend. Dit heeft geleid tot een nieuw
in onze gemeente afgerond. Bij 8 inrichtingen zijn geen
saneringsprogramma met een omvang van 226
vervolgacties noodzakelijk, hier zijn geen ZZS aanwezig.
woningen dat de komende jaren wordt uitgevoerd. Dat
Bij 3 inrichtingen is wel sprake van ZZS, zij moeten een
zijn de laatste woningen.
Vermijdings- en Reductieprogramma (VRP) indienen ter beoordeling. De komende jaren wordt bij meer
Omgevingsplan
inrichtingen de ZZS geïnventariseerd.
Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Om de milieukwaliteit in de gemeente
Geluidsanering verkeerslawaai
te kunnen borgen, wordt het milieubeleid
Woningen gebouwd voor 1986 beschikken
opgenomen in het omgevingsplan. De komende
soms niet over voldoende geluidsisolatie.
jaren wordt bestaand beleid omgezet en nieuw beleid
Daarom staan deze woningen op een zogenoemde
ontwikkeld op het gebied van onder andere externe
'saneringslijst'. Hiervoor is in de Wet geluidhinder
veiligheid, luchtkwaliteit, geur, bodemkwaliteit en geluid
een saneringsplicht opgenomen. De sanering kan
en opgenomen in het omgevingsplan.
8
GEMEENTE BERGEN OP ZOOM - HET DUURZAAMHEIDSKOMPAS
SOCIAAL
Sociaal
INLEIDING
Symposium Niemand in de Kou
campagne opgezet om huishoudens die de eenmalige
(energiearmoede)
energietoeslag hebben ontvangen en in een laag-
Start signaal voor een gedragen initiatief
energielabel-huis wonen te bezoeken. Door in de
om zoveel mogelijk de energiearmoede
wijk samen met wijkverbinders, Stadlander en lokale
gezamenlijk tegen te gaan. Gemeente Bergen op
bewoners te gaan staan biedt de gemeente concrete
Zoom, Stadlander, Wijzijn, ISD, Schuldhulpmaatje,
ondersteuning, zoals het vervangen van lampen door
Kerkgemeenschappen onderschrijven de problematieken
ledlampen, het plaatsen van tochtstrips en radiatorfolie,
rondom de hoge energieprijzen en zetten zich samen
en andere energiebesparende maatregelen. Het doel is
in om campagnes te voeren in de wijken. Het doel
om deze huishoudens te helpen bij het verlagen van hun
is om mensen te ondersteunen waar mogelijk met
energiekosten en zo financiële druk te verminderen.
energiebesparende maatregelen en te voorkomen dat ze in een kwetsbare situatie terechtkomen.
> Behaalde resultaten
Energietoeslag De gemeenten Bergen op Zoom,
Participatie
Steenbergen en Woensdrecht keerden in
Vanuit het Klimaatakkoord hebben gemeenten
2023 de energietoeslag van G 1.300 uit aan
ook aanvullende taken gekregen op het
inwoners met een inkomen op of onder 12007o van het
gebied van sociale participatie en de meer informerende/
sociaal minimum. Het netto-inkomen bepaalt of deze
educatieve rol. Binnen het klimaatakkoord is de rol
huishoudens de toeslag krijgen. De toeslag wordt
van gemeente omschreven als het verzorgen van de
automatisch uitgekeerd aan de betreffende groepen
gemeente brede communicatie op het gebied van klimaat
inwoners.
en energiebeleid. Dit heeft bijvoorbeeld betrekking op het inrichten van een Energieloket, en het organiseren
> Toegekende toeslagen
van burgerparticipatie en communicatietrajecten als aanvulling op en ter ondersteuning bij het nastreven van de klimaatdoelstellingen.
Kleine energiebesparende maatregelen Om energiearmoede in Bergen op Zoom
Samen voor een duurzame toekomst!
te verminderen, heeft de gemeente een > Bekijk hier de duurzame acties in de Gemeente Bergen op Zoom!
Terug naar eerste pagina
9