Bijlage 1. Volkshuisvestingsprogramma Bergen op Zoom 2026-2035
Tekst van het document
Volkshuisvestingsprogramma Gemeente Bergen op Zoom 8 juli 2026 definitief Tivolilaan 205 6824 BV Arnhem Postbus 1174 6801 BD Arnhem www.companen.nl info@companen.nl 026 351 25 32 KvK-nummer: 09035291 BTW-nummer: NL001826517B01 DATUM 8 juli 2026 TITEL Volkshuisvestingsprogramma OPDRACHTGEVER Gemeente Bergen op Zoom AUTEUR(S) Roos Henneken Martin Bleijenburg PROJECTNUMMER 748.109 STATUS definitief Inhoud 1 | Inleiding | 4 | 7 | Wonen met zorg | 34 1.1 | Wat is een volkshuisvestingsprogramma? | 4 | 7.1 | Preventie | 34 1.2 | Waarom een volkshuisvestingsprogramma? | 5 | 7.2 | Passend woningaanbod voor mensen in Beschermd Wonen en 1.3 | Leeswijzer | 6 | Maatschappelijke Opvang en zorgmijders | 36 2 | Samenvatting | 7 | 7.3 | Het versterken van de samenwerking tussen inwoners, 3 | De kracht van Bergen op Zoom | 10 | informele zorg, professionele ondersteuning en zorgpartijen | 37 7.4 | Toegankelijkheid en toegang tot voorzieningen | 38 4 | Woningbehoefte | 12 | 8 | Toekomstbestendige en leefbare buurten | 39 4.1 | Woonvraag reguliere doelgroepen | 12 | 8.1 | Verduurzaming van de woningvoorraad | 39 4.2 | Woonvraag in cijfers | 13 | 8.2 | Verduurzaming leefomgeving | 40 4.3 | Woonvraag aandachtsgroepen | 17 | 8.3 | Monitoring en uitvoering Duurzaamheid, Energie en Klimaat 4.4 | Woonvraag regio West-Brabant | 22 | (DEK) | 40 5 | Huidige voorraad en bouwplannen | 23 | 8.4 | Sociale
duurzaamheid: Aanpak kwetsbare wijken | 41 5.1 | Samenstelling woningvoorraad | 23 | 8.5 | Integrale aanpak en samenwerking | 42 5.2 | Benodigde groei | 25 | 9 | Toekomstbestendige groei en balans in wijken en dorpen | 43 5.3 | Woningbouwplannen | 25 | 9.2 | Afnemende beroepsbevolking | 43 5.4 | Voorkeurslocaties voor woningbouw | 27 | 9.3 | Werkgelegenheid creëren | 44 6 | Invullen opgave woningbehoefte | 29 | 9.4 | Aantrekkelijk woningaanbod | 44 6.1 | Mogelijkheden voor inbreiding | 29 | 9.5 | Versterken van voorzieningen | 46 6.2 | Aanbod sociale huur blijft op peil | 30 | 9.6 | Samen bouwen aan een toekomstbestendige gemeente | 46 6.3 | Woningaanbod en voorzieningen in Halsteren en Lepelstraat | 31 | Bijlage 1 | 48 6.4 | Woningbouwversnelling | 32 6.5 | Voldoen aan kwalitatieve behoeftes | 32 | Bijlage 2: Wijk- en buurtindeling Bergen op Zoom | 49 6.6 | Fair share, spreiding en clustering woningen voor | Bijlage 3: Begrippenlijst | 50 aandachtsgroepen | 33 4 1 Inleiding 1.1 Wat is een volkshuisvestingsprogramma? Het volkshuisvestingsprogramma geeft een verdere invulling aan de ambitie uit de omgevingsvisie. Dit programma bestaat uit twee delen: een kaderstellend deel dat een verdieping is op de omgevingsvisie en een uitvoerend deel met maatregelen en het toetsingskader voor initiatieven.
De Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) integreert het woonbeleid in de omgevingsvisie via het volkshuisvestingsprogramma. In de omgevingsvisie maakt de gemeente ruimtelijke keuzes en schetst zij een toekomstvisie, terwijl het volkshuisvestingsprogramma deze visie praktisch uitwerkt. Het volkshuisvestingsprogramma beschrijft: • De omvang en samenstelling van de woningvoorraad • De actuele en verwachte woonbehoefte • De woonbehoefte van aandachtsgroepen en ouderen Verder bevat het: • Nieuwbouwplannen en locaties • Aantallen te realiseren woningen • Maatregelen om in de woonbehoefte te voorzien • Ontwikkeling van de bestaande voorraad • Woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte • Opgaves in leefbaarheid, sociale samenhang, kwaliteit van de ruimte, duurzaamheid en bereikbaarheid Tot slot dient het als fundament voor de te maken prestatieafspraken tussen gemeente, corporaties en huurdersorganisaties.
Overzicht doelgroepen een aandachtsgroepen woonbeleid: Doelgroepen voor woonbeleid Bergen op Zoom Aandachtsgroepen volgens Wetsvoorstel regie op Volkshuisvesting Moeten urgentie krijgen bij toewijzing sociale huur Ouderen (65 jaar en ouder) Ouderen (65 jaar en ouder) Jongeren <23 jaar Mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking en/of psychische kwetsbaarheid Studenten Uitstromers uit MO, BW, Klinische GGZ X Middeninkomens Uitstromers vrouwenopvang/ slachtoffers mensenhandel X (Jonge) gezinnen Uitstromers uit Jeugdzorg met verblijf (accommodatie of gesloten accommodatie) X Uitstromers uit (jeugd) detentie (>3 mnd) X Medisch urgenten X Mantelzorgers en mantelzorgontvangers X Uitstappende sekswerkers X Dakloze gezinnen met minderjarige kinderen X (Dreigend) dak- en thuislozen Uitstromers uit pleeggezinnen Arbeidsmigranten Studenten Woonwagenbewoners Statushouders 5 1.2 Waarom een volkshuisvestingsprogramma? De woningnood, de veranderingen in het zorgdomein, de leefbaarheid in de kernen en de verduurzaming van de omgeving en woningen vragen volle inzet van de gemeente en haar partners. Samenwerking is hierin cruciaal: zowel met andere overheden als met partner s die actief zijn in de gemeente, zoals zorginstellingen, welzijnsinstellingen en woningcorporaties. Niet alle opgaven kunnen tegelijke rtijd aangepakt worden: het vraagt prioriteiten.
In het kaderstellende deel van het programma gaan we in op die prioriteiten. Dit Volkshuisvestingsprogramma vervangt de woonvisie met een looptijd tot 2024, en loopt in vorm en opzet vooruit op veranderingen in landelijke wet- en regelgeving. Allereerst wordt het hebben van een Volkshuis vestings- programma verplicht. Daarnaast dienen ook Rijksprogramma’s als ‘Een thuis voor iedereen’, ‘Wonen en zorg voor ouderen’ het Integrale Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) een lokale invulling te krijgen. Onderdeel van het verplicht e Volkshuisvestingsprogramma is de opgave wonen met zorg en ondersteuning. Hierop vooruitlopend heeft de regio West- Brabant een regionale woonzorgvisie opgesteld. Ook op regionaal niveau zijn er afspraken gemaakt over de regionale woon - opgave (Woondeal West-Brabant). Het lokale Volkshuisvestings programma bundelt nationale en regionale kaders met een lokale visie op het wonen. Het Volkshuisvestingsprogramma presenteert daarmee het gewenste toekomstbeeld van het wonen in de gemeente Bergen op Zoom en de manier waarop de gemeente de komende jaren naar dit toekomstbeeld toewerkt. Het volkshuisvestingsprogramma zal in ieder geval tot en met 2035 gelden. In 2030 zal het programma worden herijkt.
Daarnaast zal tussentijdse herijking mogelijk zijn, wanneer bijsturing op acties en maatregelen nodig is , bijvoorbeeld als gevolg van wijzigingen van de Omgevingsvisie. Als tussentijdse wijzigingen het mogelijk maken om aan de hand van dit programma verder te werken aan bestaande ambities richting 2040, dan kan de geldingsduur van het programma worden verlengd tot 2040. Landelijk beleid wonen - Nationale Omgevingsvisie - Nationale woon en bouwagenda - Wet versterking Regie volkshuisvesting - Een thuis voor iedereen - Wonen en zorg voor ouderen Omgevingsvisie Noord-Brabant Woondeal West- Brabant Regionale woonzorgvisie Omgevingsvisie Bergen op Zoom Volkshuisvestings- programma 6 1.3 Leeswijzer Dit volkshuisvestingsprogramma bestaat uit een beleidsmatig en richtinggevend deel. Het programma beschrijft de woonopgaven van Bergen op Zoom en de wijze waarop de gemeente samen met haar partners werkt aan passende oplossingen. Hoofdstuk 2 bevat een samenvatting van de belangrijkste keuzes en ambities. Hoofdstuk 3 beschrijft de kracht en identiteit van Bergen op Zoom en haar kernen. Hoofdstuk 4 gaat in op de actuele en toekomstige woningbehoefte van inwoners en aandachtsgroepen. Hoofdstuk 5 beschrijft de bestaande woningvoorraad en de woningbouwprogrammering. Hoofdstuk 6 bevat de strategie voor het invullen van de woningbouw - en volkshuisvestingsopgave.
Hoofdstuk 7 behandelt de relatie tussen wonen, welzijn en zorg. Hoofdstuk 8 gaat in op leefbaarheid, duurzaamheid en toekomstbestendige buurten. Hoofdstuk 9 beschrijft hoe woningbouw, voorzieningen, bereikbaarheid en economische ontwikkeling gezamenlijk bijdragen aan een toekomstbestendige en evenwichtige ontwikkeling van Bergen op Zoom. Het uitgangspunt in alle hoofdstukken is hetzelfde: het realiseren van voldoende woningen én het behouden van leefbare, aantrekkelijke en evenwichtige wijken en dorpen voor huidige en toekomstige generaties inwoners van Bergen op Zoom. 7 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma 2 Samenvatting Bergen op Zoom staat voor een brede volkshuisvestelijke opgave. De druk op de woningmarkt blijft hoog, terwijl de samenstelling van de bevolking verandert. Het aantal ouderen neemt toe, huishoudens worden kleiner en verschillende doelgroepen ervaren moeili jkheden bij het vinden van een passende woning. Tegelijkertijd wil de gemeente werken aan leefbare, veilige en toekomstbestendige wijken en dorpen. Het volkshuisvestingsprogramma geeft richting aan deze opgave en beschrijft hoe de gemeente samen met haar partners werkt aan voldoende, betaalbare en passende huisvesting voor haar inwoners. Voldoende woningen voor huidige en toekomstige inwoners De woningbehoefte in Bergen op Zoom groeit de komende jaren verder.
Op basis van regionale woningmarktprognoses bestaat tot 2040 behoefte aan circa 3.900 extra woningen. Daarnaast heeft Bergen op Zoom binnen de Regionale Woondeal een belangrijke rol in de opvang van een deel van de regionale woningvraag. De gemeente zet daarom in op een voortvarende uitvoering van de woningbouwprogrammering en het ve rsnellen van woningbouwprojecten die bijdragen aan de volkshuisvestelijke doelen. De gemeente richt zich daarbij niet uitsluitend op aantallen woningen. Nieuwe woningbouw moet bijdragen aan een evenwichtige ontwikkeling van wijken en dorpen, met aandacht voor leefbaarheid, voorzieningen, bereikbaarheid en sociale samenhang. Woningbouw is daarmee niet alleen een ruimtelijke, maar ook een maatschappelijke opgave. Betaalbaarheid als belangrijk uitgangspunt Betaalbaarheid staat centraal binnen het woonbeleid. De vraag naar sociale huurwoningen, betaalbare koopwoningen en middeldure huurwoningen neemt toe. Vooral starters, jongeren, alleenstaanden en middeninkomens ervaren steeds meer moeite om passende woonruimte te vinden. Daarom zet de gemeente in op een woningbouwprogramma waarin betaalbare woningen een prominente plaats innemen. Daarnaast stuurt Bergen op Zoom op behoud van een evenwichtige sociale huurvoorraad op gemeentelijk niveau. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de balans binnen wijken en buurten.
In wijken waar reeds een groot aandeel sociale huur aanwezig is, kan gemotiveerd worden gekozen voor meer woningen in het betaalbare koop- of middensegment teneinde de leefbaarheid en sociale balans te versterken. Passende woningen voor verschillende doelgroepen De woonvraag in Bergen op Zoom is divers. Starters hebben behoefte aan betaalbare koop - en huurwoningen, gezinnen zoeken geschikte gezinswoningen en ouderen hebben behoefte aan levensloopbestendige woningen in de nabijheid van voorzieningen. Daarnaast is e r aandacht nodig voor aandachtsgroepen zoals mensen die uitstromen uit zorginstellingen, statushouders, studenten, arbeidsmigranten en mensen met een ondersteuningsvraag. De gemeente zet daarom in op een gevarieerd woningaanbod, waarin verschillende woonvormen naast elkaar bestaan. Dit omvat onder andere appartementen, grondgebonden woningen, geclusterde woonvormen voor ouderen, woonzorgconcepten, studentenhuisvesting en tijdelijke woonvormen voor specifieke doelgroepen. Wonen en zorg dichter bij elkaar Door de toenemende vergrijzing groeit de behoefte aan woningen waarin mensen langer zelfstandig kunnen wonen. Bergen op Zoom zet daarom in op levensloopbestendige woningen, nultredenwoningen en woonzorgconcepten 8 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma die aansluiten bij veranderende zorgbehoeften.
Daarbij wordt samengewerkt met zorgorganisaties, welzijnsinstellingen, woningcorporaties en inwoners. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang worden regionaal georganiseerd. De gemeente werkt samen met haar regiopartners aan een evenwichtige spreiding van voorzieningen en woonvormen, waarbij leefbaarheid en draagkracht van buurten nadrukkelijk worden me egewogen. Tegelijkertijd wordt ingezet op nieuwe concepten zoals Beschermd Thuis, Housing First en andere innovatieve woonvormen die bijdragen aan herstel en participatie. Leefbare wijken en sterke dorpen Wonen gaat verder dan de woning alleen. Een aantrekkelijke woonomgeving vraagt ook om voldoende voorzieningen, ontmoetingsplekken, bereikbaarheid, veiligheid en groen. Daarom wordt woningbouw nadrukkelijk verbonden met investeringen in de kwaliteit van de leefomgeving. Voor Halsteren en Lepelstraat betekent dit dat woningbouw niet alleen een bijdrage levert aan de woonopgave, maar ook aan het behoud van leefbaarheid, voorzieningen en sociale samenhang. Er wordt ruimte geboden voor woningen voor ouderen, starters en gezinnen, passend bij de identiteit en schaal van beide kernen. Daarnaast zet de gemeente gericht in op verbetering van wijken waar leefbaarheid onder druk staat.
Door een combinatie van woningkwaliteit, openbare ruimte, sociale voorzieningen en ondersteuning van bewoners wordt gewerkt aan sterke en toekomstbestendige buurten. Duurzaamheid en toekomstbestendigheid De woningvoorraad en leefomgeving moeten voorbereid zijn op de toekomst. Daarom wordt ingezet op verduurzaming van bestaande woningen, klimaatadaptatie, vergroening van buurten en energiezuinige nieuwbouw. Nieuwe ontwikkelingen worden integraal beoordeeld op hun bijdrage aan maatschappelijke opgaven zoals duurzaamheid, gezondheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. Samenwerking en uitvoering De woonopgave kan alleen worden gerealiseerd door samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties, huurdersorganisaties, zorg - en welzijnspartners, ontwikkelaars, onderwijsinstellingen en inwoners. Het volkshuisvestingsprogramma biedt hiervoor de inhoudeli jke koers. De uitvoering vindt plaats binnen de financiële kaders van de gemeentelijke begroting, het beleidskader en de beschikbare uitvoeringscapaciteit. Daarbij wordt voortdurend gestuurd op maatschappelijk effect, haalbaarheid en uitvoerbaarheid. Kortom de woningbouwopgave in Bergen op Zoom is divers en gericht op de uiteenlopende behoeften v an verschillende doelgroepen.
Jonge gezinnen zoeken gezinswoningen in kindvriendelijke wijken, starters hebben behoefte aan betaalbare woningen, en ouderen willen levensloopbestendige woningen nabij voorzieningen. Daarnaast is er een groeiende groep aandac htsgroepen, zoals mensen die uitstromen uit instellingen, die dringend behoefte hebben aan kleine, betaalbare sociale huurwoningen. De gemeente ziet zich geconfronteerd met vergrijzing, huishoudensverdunning en stijgende woningprijzen, wat leidt tot toenem ende druk op het lagere prijssegment. Dit vraagt om een forse uitbreiding van het betaalbare woningaanbod, inclusief woonplekken voor mensen met een zorg - of ondersteuningsvraag. Om deze opgaven het hoofd te bieden, zet Bergen op Zoom de komende jaren in op verschillende ambities: 9 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma 10 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma 3 De kracht van Bergen op Zoom Bergen op Zoom is een gemeente met een sterke identiteit, een rijke geschiedenis en een unieke ligging op het kruispunt van Brabant, Zeeland en de Vlaamse Delta. De combinatie van cultuurhistorie, economische bedrijvigheid, groen, water en een centrale lig ging maakt Bergen op Zoom tot een aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken en recreëren. Deze kwaliteiten vormen een belangrijke basis voor het volkshuisvestingsbeleid en de toekomstige ontwikkeling van de gemeente.
De gemeente bestaat uit de stad Bergen op Zoom en de kernen Halsteren en Lepelstraat. Iedere kern heeft een eigen karakter, woonmilieu en identiteit. Juist deze diversiteit maakt dat Bergen op Zoom verschillende woonwensen kan accommoderen en bewoners in v erschillende levensfasen passende woonmogelijkheden kan bieden. Het behouden en versterken van deze kwaliteiten vormt een belangrijk uitgangspunt binnen het volkshuisvestingsprogramma. Een aantrekkelijke woonomgeving Bergen op Zoom wordt gekenmerkt door een aantrekkelijke leefomgeving met een combinatie van stedelijke voorzieningen, historische kwaliteit, natuur en recreatiemogelijkheden. De ligging aan de Brabantse Wal, de nabijheid van de Binnenschelde en de omliggen de natuur-, bos- en heidegebieden zorgen voor een bijzondere woonomgeving die door inwoners hoog wordt gewaardeerd. Daarnaast beschikt de gemeente over een historisch stadscentrum met een rijk cultureel aanbod en diverse voorzieningen op het gebied van onderwijs, sport, zorg en welzijn. Uit onderzoek blijkt dat inwoners grote waarde hechten aan rust, groen, bereikbaarheid en de nabijheid van voorzieningen. Deze kwaliteiten zijn dan ook richtinggevend bij toekomstige woningbouwontwikkelingen. Nieuwe woningbouw moet niet alleen bijdragen aan de woningvoorraad, maar ook aan het behoud en de versterking van de kwaliteit van de leefomgeving.
Een regionale centrumfunctie Bergen op Zoom vervult een belangrijke centrumfunctie binnen de regio West- Brabant. De gemeente beschikt over voorzieningen op het gebied van onderwijs, zorg, cultuur, detailhandel en werkgelegenheid die niet alleen van betekenis zijn voor de eigen inwoners, maar ook voor omliggende gemeenten. Daarnaast heeft Bergen op Zoom een strategische ligging tussen de economische regio's Rotterdam, Antwerpen, Zeeland en West-Brabant. De goede verbindingen via weg, spoor en water maken de gemeente aantrekkelijk voor inwoners en bedrijven. Hierdoor blijft Bergen op Zoom een belangrijke woon- en werklocatie binnen de regio. De centrumfunctie brengt tegelijkertijd ook verantwoordelijkheden met zich mee op het gebied van woningbouw, wonen met zorg en de huisvesting van aandachtsgroepen. Leefbare wijken en vitale dorpen De kracht van Bergen op Zoom ligt niet alleen in de stad zelf, maar ook in de kwaliteit van de wijken en dorpen. De gemeente kent buurten met een sterke sociale structuur, betrokken inwoners en een actief verenigingsleven. Deze sociale samenhang vormt een belangrijke basis voor leefbaarheid, welzijn en informele ondersteuning. Het behoud van leefbare wijken en vitale dorpen is daarom een belangrijk uitgangspunt van het woonbeleid.
Nieuwe woningbouw moet bijdragen aan een evenwichtige bevolkingssamenstelling, voldoende voorzieningen en een gezonde sociale balans. Daarbij is aanda cht voor verschillende doelgroepen, waaronder jongeren, gezinnen, ouderen en inwoners die extra ondersteuning nodig hebben. Voor Halsteren en Lepelstraat betekent dit dat woningbouw niet alleen wordt ingezet om woningen toe te voegen, maar ook om de leefbaarheid, het voorzieningenniveau en de sociale samenhang te versterken. Door ruimte te 11 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma bieden aan starters, gezinnen en ouderen kunnen deze kernen zich op een evenwichtige wijze blijven ontwikkelen zonder hun eigen karakter te verliezen. Een diverse woningmarkt Een belangrijke kwaliteit van Bergen op Zoom is de diversiteit van het bestaande woningaanbod. De gemeente beschikt over stedelijke woonmilieus, dorps woonmilieus, historische woongebieden en moderne uitbreidingswijken. Hierdoor kunnen inwoners gedurende v erschillende levensfasen binnen de gemeente blijven wonen. Tegelijkertijd laat de woningmarkt zien dat aanvullende woningen nodig zijn voor specifieke doelgroepen. Vooral betaalbare koopwoningen, sociale huurwoningen, middeldure huurwoningen, levensloopbestendige woningen en woonvormen voor ouderen en aandachtsgro epen zijn noodzakelijk om aan de toekomstige vraag te voldoen.
De bestaande kwaliteiten van de woningvoorraad vormen daarmee een solide basis om verder te bouwen aan een evenwichtige en toekomstbestendige woningmarkt. Samen bouwen aan de toekomst Bergen op Zoom kiest voor een ontwikkeling die gericht is op kwaliteit, leefbaarheid en duurzaamheid. De gemeente wil voldoende woningen realiseren om tegemoet te komen aan de woonbehoefte van inwoners en aan regionale afspraken, maar doet dit steeds in sa menhang met bereikbaarheid, voorzieningen, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. De kracht van Bergen op Zoom ligt daarbij in het vermogen om stedelijke dynamiek te combineren met menselijke maat, sociale samenhang en een aantrekkelijke leefomgeving. Vanuit deze kwaliteiten wordt gewerkt aan een gemeente waar inwoners prettig kunnen wo nen, meedoen en zich thuis voelen, nu en in de toekomst. 12 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma 4 Woningbehoefte In dit hoofdstuk wordt eerst de woningbehoefte van reguliere doelgroepen in Bergen op Zoom beschreven aan de hand van het regionale woningmarktonderzoek uit 2023. Vervolgens wordt de woningbehoefte van aandachtsgroepen in Bergen op Zoom geraamd, op basis van de regionale woonzorganalyse (2024) en de regionale woonzorgvisie (2025). Het hoofdstuk sluit af met de afspraken die op regioniveau in de Woondeal zijn gemaakt over de woningbouwopgave voor Bergen op Zoom.
De opgave uit de Woondeal is hoger dan de benodigde aanboduitbreiding voor inwoners van Bergen op Zoom, omdat in de Woondeal is afgesproken om de totale regionale opgave evenredig over de gemeenten te verdelen. De opgave uit de Woondeal is de minimale opgave voor Bergen op Zoom. In de gemeente Bergen op Zoom wonen verschillende doelgroepen, elk met hun eigen woonbehoeften en voorkeuren. Jonge gezinnen kiezen vaak voor ruime gezinswoningen in kindvriendelijke wijken, starters zoeken een betaal - bare woning en ouderen zoeken een geschikte woning om oud in te worden, liefst nabij voorzieningen. Daarnaast zijn er ook diverse aandachtsgroepen zoals mensen die uitstromen uit een instelling en een beroep doen op een (kleine) sociale huurwoning. 4.1 Woonvraag reguliere doelgroepen Groei van huishoudens Bergen op Zoom kent al langere tijd een groei van het aantal huishoudens. Sinds 2015 is het aantal inwoners met ruim 5% gegroeid, terwijl het aantal huishoudens sterker is toegenomen. Deze ontwikkeling wordt vooral veroorzaakt door huishoudensverdunning en vergrijzing. Het aantal alleenstaanden neemt toe en huishoudens worden gemiddeld kleiner. Hierdoor stijgt de woningvraag sneller dan de bevolkingsgroei alleen zou doen vermoeden. Op basis van de regionale woningmarktprognoses bestaat tot 2040 behoefte aan ongeveer 3.900 extra woningen.
Deze behoefte komt voort uit zowel de autonome huishoudensgroei als de veranderende samenstelling van de bevolking. Vergrijzing en langer zelfstandig wonen De bevolking van Bergen op Zoom vergrijst. Met name het aantal inwoners van 75 jaar en ouder zal de komende jaren sterk toenemen. Deze ontwikkeling heeft grote gevolgen voor de woningmarkt. Veel ouderen wonen momenteel in relatief ruime grondgebonden wonin gen, terwijl de behoefte aan levensloopbestendige woningen, appartementen en andere geschikte woonvormen groeit. De gemeente wil ouderen in staat stellen langer zelfstandig te wonen in hun vertrouwde omgeving. Hiervoor zijn voldoende toegankelijke woningen nodig, bij voorkeur nabij voorzieningen, openbaar vervoer en zorgvoorzieningen. Ook geclusterde woonvormen, woon zorgconcepten en andere vormen van gemeenschappelijk wonen kunnen bijdragen aan het vergroten van de woonkwaliteit voor ouderen en het stimuleren van doorstroming op de woningmarkt. Starters, jongeren en jonge huishoudens Voor starters en jongeren blijft het vinden van een passende woning een grote uitdaging. Vooral het aanbod van betaalbare koopwoningen en betaalbare huurwoningen sluit onvoldoende aan op de vraag. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoeken dat veel jongeren gra ag in Bergen op Zoom willen blijven wonen wanneer passende woonruimte beschikbaar is.
De gemeente zet daarom in op een gevarieerd aanbod van betaalbare woningen voor starters en jonge huishoudens. Hierbij gaat het zowel om sociale huur, middeldure huur als betaalbare koopwoningen. Daarnaast worden | innovatieve | woonvormen, | woningdelen | en | kleinschalige | 4.2 | Woonvraag in cijfers woonconcepten onderzocht om beter aan te sluiten op de behoeften van deze doelgroep. | Samenvatting Gezinnen | Woonvraag Ook voor gezinnen blijft voldoende woonruimte beschikbaar moeten blijven. | • | Bevolkingsgroei: +5,1% sinds 2015, huishoudens +7,4%, voora | l De vraag naar grondgebonden woningen blijft groot. Tegelijkertijd wil de | eenpersoonshuishoudens (+14,8%). gemeente zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte. Daarom wordt | • | Vergrijzing: Sterke toename van 65+ huishoudens, vooral 75+ers. gestuurd | op | een | evenwichtige | woningbouwprogrammering | waarin | zowel | • | Woningtypes: grootste groei grondgebonden koopwoningen (+1.980 appartementen als grondgebonden woningen worden toegevoegd. | woningen tot 2040), sterkste procentuele groei onzelfstandige Door geschikte woningen voor ouderen toe te voegen wordt bovendien | woonruimte (+32%) en koopappartementen (+25%). doorstroming | bevorderd. | Hierdoor | komen | bestaande | gezinswoningen | • | Betaalbaarheid: Grote vraag naar betaalbare koopwoningen en sociale beschikbaar voor jongere huishoudens en gezinnen.
Deze doorstroming levert | huur. De vraag naar middeldure huurwoningen stijgt het hardst. een belangrijke bijdrage aan een beter functionerende woningmarkt. | • | Prognose tot 2040: Behoefte aan 3.915 extra woningen. Betaalbaarheid Betaalbaarheid | vormt | één | van | de | belangrijkste | opgaven | binnen | de | Betaalbaarheid en druk op woningmarkt volkshuisvesting. | De | afgelopen | jaren | zijn | woningprijzen | en | huurprijzen | • | Sterke prijsstijging: Gemiddelde transactieprijs +46% (2018-2022), nu aanzienlijk gestegen, terwijl inkomens minder sterk zijn meegegroeid. Vooral | €341.300. starters, | alleenstaanden | en | huishoudens | met | een | middeninkomen | • | Bereikbaarheid koopwoningen: Aandeel betaalbare woningen voor lage/ ondervinden hiervan de gevolgen. | middeninkomens gedaald van 58% naar 34%. De grootste behoefte bestaat aan: | • | Sociale huur: +30% reacties op woningen in 3 jaar. • | Sociale huurwoningen; • | Middeldure huurwoningen; | Woonwensen (enquête 2025) • | Betaalbare koopwoningen; | • | Behoefte: betaalbare koopwoningen en kleinere woningen. • | Kleinere woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens; | • | Voorrang: voor jongeren en starters. • | Levensloopbestendige woningen voor ouderen. | • | Duurzaamheid: 75% vindt dit belangrijk. • | Leefomgeving: voorkeur voor rustige buurt en nabijheid van natuur.
Het bevorderen van betaalbaarheid vormt daarom een rode draad binnen het volkshuisvestingsbeleid van Bergen op Zoom. Nieuwe woningbouwprojecten worden mede beoordeeld op hun bijdrage aan een evenwichtige en betaalbare woningvoorraad. 13 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma Bevolkingsgroei en toename (kleine) huishoudens | Figuur 1. Huishoudensontwikkeling tot 2040 Bergen op Zoom is de afgelopen jaren gegroeid. Sinds januari 2015 is het aantal inwoners met ongeveer 5,1% toegenomen (peildatum 1 januari 2024). Het aantal huishoudens is nog sterker gestegen (7,4%). | Daarbinnen is het aantal eenpersoonshuishoudens het hardst gestegen (14,8%). Dit komt vooral door de vergrijzing en de daarmee samenhangende gezinsverdunning. Vooral het aantal | alleenstaande | ouderen | neemt | toe. | Deze | eenpersoonshuishoudens wonen vaak wel in een (grote) eengezinswoning. Bergen op Zoom groeit ook door zowel binnenlandse als buitenlandse migratie. Sinds 2000 is één op de zes nieuwkomers in Bergen op Zoom een arbeidsmigrant of een meegereisd gezinslid van een arbeidsmigrant. In het regionale woningmarktonderzoek (2023) is een prognose opgesteld die laat zien wat de verwachte ontwikkeling van huishoudens naar leeftijds- categorie is. Daarnaast is ook uiteengezet hoe de samenstelling van huis- houdens zich zal ontwikkelen. In figuur 1 zijn deze gegevens gecombineerd voor extra inzicht.
In 2022 bestond 30% van de totale bevolking uit 1-2 persoonshuishoudens van 65+ers. In 2040 zal dit aandeel naar verwachting zijn toegenomen tot 37%. Dat | Bron: Regionaal woningmarktonderzoek West-Brabant, Tholen en De Bevelanden, terwijl het aandeel 1-2 persoonshuishoudens tussen 23-65 jaar afneemt van | 2023. Bewerking Companen. 36% naar 31%. Het aandeel 1-2 persoonshuishoudens tot 23, eenouder- gezinnen en gezinnen blijven grotendeels gelijk. Het relatieve aandeel ouderen | Betaalbaar wonen in de gemeente neemt dus toe. Er is naast vergrijzing ook sprake van dubbele | Voor veel doelgroepen is betaalbaarheid een belangrijk punt. Starters zoeken vergrijzing: binnen de groep 65+ers is een steeds groter aandeel 75+er. In de | bijvoorbeeld | een | betaalbare | koopwoning, | aandachtsgroepen | een | sociale gemeente Bergen op Zoom neemt het aantal 75+ huishoudens tot 2040 toe | huurwoning en ouderen een betaalbare levensloopgeschikte woning. Tabel 1 met 59%. De komende jaren zal de groep ouderen dus niet alleen stijgen, maar | toont de verdeling van de vraag over verschillende markt- en prijssegmenten. ook relatief ouder worden. | De totale groei in de woningbehoefte tot 2040 komt neer op 3.915 woningen. Er is met name vraag naar corporatie huurwoningen en koopwoningen tot € 355.000 (prijspeil 2022).
In de particuliere huursector is vooral vraag naar middeldure woningen in de prijscategorie € 763 tot € 1.000 (prijspeil 2022). De vraag naar woningen in deze prijscategorie stijgt in zowel de particuliere huursector als de corporatiesector het hardst. 14 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma Tabel 1: Prognose van de vraag naar verschillende markt- en prijssegmenten, Bergen op | 4.2.1.1 | Druk op goedkope koop en sociale huur Zoom | In 2023 is er een schaarste onderzoek uitgevoerd in de gemeente waaruit bleek 2022 | 2030 | 2035 | 2040 | dat de woningvoorraad onvoldoende aansluit bij de behoefte van de inwoners. Huur corporatie | Tot € 442 | 1.100 | 1.120 | 1.140 | 1.155 | Rekening houdend met huurprijzen en WOZ-waarden is de woningvoorraad € 442 tot € 633 | 5.670 | 5.870 | 5.945 | 6.040 | relatief duur ten opzichte van de inkomensverdeling in de gemeente. Er is € 633 tot € 679 | 845 | 865 | 875 | 895 | zowel in WOZ-waarde als in transactieprijs een sterke stijging te zien in | de € 679 tot € 763 | 830 | 900 | 950 | 1.000 | afgelopen jaren.
Koopwoningen die op basis van WOZ-waarde bereikbaar zijn € 763 tot € 1.000 | 595 | 755 | 835 | 910 | voor lage- en middeninkomens (tot 245.000, prijspeil: 2023) zijn gedaald van Totaal | 9.040 | 9.510 | 9.745 | 10.000 | 58% van de koopwoningvoorraad in 2018 naar 34% van de koopwoning- Huur particulier | Tot € 442 | 445 | 425 | 440 | 435 | voorraad in 2022. Daarnaast is de gemiddelde transactieprijs tussen 2018 en € 442 tot € 633 | 470 | 490 | 500 | 515 | 2022 met 46% gestegen in Bergen op Zoom. In 2022 lag de gemiddelde trans- € 633 tot € 679 | 190 | 205 | 205 | 205 | actieprijs op € 341.300. Met name huishoudens die geen koopwoning bezitten € 679 tot € 763 | 385 | 420 | 430 | 440 | (starters en doorstromers) worden hierdoor benadeeld. € 763 tot € 1.000 | 905 | 1.035 | 1.090 | 1.145 Meer dan € 1.000 | 455 | 510 | 530 | 555 | Niet alleen in de koopsector wordt druk op de woningmarkt herkend, er was Totaal | 2.850 | 3.085 | 3.195 | 3.295 | ook sprake van toegenomen concurrentie voor lagere inkomens in de sociale Koop | Tot € 225.000 | 1.840 | 2.015 | 2.095 | 2.175 | huur. Het aantal reacties op sociale huurwoningen was met 30% toegenomen € 225.000 tot | 8.080 | 8.600 | 8.800 | 9.065 | in 3 jaar tijd (2020 - 2023)1. | Met name in de prijscategorie tot de tweede € 355.000 | aftoppingsgrens.
In 2023 was 5% van alle huishoudens in Bergen op Zoom actief € 355.000 tot | 2.840 | 3.025 | 3.145 | 3.265 | woningzoekende op de sociale huurmarkt. € 450.000 € 450.000 tot | 2.180 | 2.305 | 2.410 | 2.525 | Grote behoefte aan grondgebonden koopwoningen en huur- € 550.000 Meer dan € 550.000 | 2.920 | 3.030 | 3.165 | 3.340 | appartementen Totaal | 17.860 | 18.975 | 19.615 | 20.370 | Naast prijsverschillen in de woonbehoefte van verschillende doelgroepen zijn Eindtotaal | 29.750 | 31.570 | 32.555 | 33.665 | er ook verschillen in de soort woning die gewenst is. Zo gaan | jongeren, Bron: | Regionaal woningmarktonderzoek West-Brabant, Tholen en De Bevelanden, | uitstromers uit instellingen | als jeugdzorg en ouderen | voor een onzelfstandige 2023. | woonruimte2, jonge 1-2 persoonshuishoudens vaak voor een appartement, terwijl gezinnen het liefst een grondgebonden woning hebben. Voor ouderen 1 Kanttekening hierbij is dat er in die jaren ook veel nieuwbouw aan de corporatievoorraad is | 2 Huishoudens in (studenten)eenheden, BAR (bewoonde andere ruimtes, zoals woonboten, toegevoegd. Nieuwbouwwoningen krijgen vanwege grotere populariteit meer reacties per woning | woonwagens, recreatiewoningen of andere woonvormen), of huishoudens die inwonend zijn bij dan bestaande woningen. | een ander huishouden. | Hieronder kunnen ook aanleun | - of mantelzorgwoningen vallen.
15 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma kunnen zowel grondgebonden woningen als appartementen geschikt zijn, mits | konden ook aangeven welke groep voorrang zou moeten krijgen als doelgroep de grondgebonden woning nultreden is, en het appartementencomplex over | bij woningbouw. Er werd voornamelijk gekozen voor jongeren en starters. een lift beschikt. | Inwoners zouden graag zien dat deze groep prioriteit krijgt in toekomstige woningbouwplannen. Wanneer | we | kijken | naar | de | vraag | naar | grondgebonden | woningen | en | Driekwart van de respondenten vindt duurzaamheid heel belangrijk. Bij nieuwe appartementen in het koop- en huursegment, dan is in absolute aantallen de | ontwikkelingen in de gemeente wordt een toekomstbestendige, zuinige en grootste groei te zien in de behoefte aan grondgebonden koopwoningen. De | groene woon- en leefomgeving gewaardeerd. Bewoners van Bergen op Zoom vraag naar onzelfstandige woonruimte en koopappartementen maakt echter | hechten ook veel waarde aan een natuurlijke leefomgeving, het merendeel van procentueel gezien de sterkste groei door. | de respondenten heeft liever een rustige buurt dan een bruisende buurt en liever meer natuur dan meer woningen.
Daarnaast wordt recreatieve natuur Tabel 2: Prognose behoefte aan grondgebonden woningen en appartementen | 2022- 2040 | (bos/park/water) | als | een | van | de | belangrijkste | voorzieningen | die | binnen Groei | loopafstand | van | de | woning | moeten | zijn | gezien. | Bij | uitbreiding | van | het 2022 | woningaanbod in de gemeente is het dus van belang om rekening te houden - | met de wensen van de bewoners, en het gevoel van rust, ruimte en natuur (in 2022 | 2030 | 2035 | 2040 | 2040 | de buurt) niet verloren te laten gaan. Koop | Grondgebonden | 15.735 | 16.540 | 17.055 | 17.715 (+1.980) | 13% Appartement | 2.125 | 2.440 | 2.565 | 2.660 (+535) | 25% | Naast een vragenlijst voor alle inwoners, is er ook een jongeren symposium Huur | Grondgebonden | 5.120 | 5.230 | 5.260 | 5.295 (+175) | 3% | georganiseerd op 27 november 2025. Tijdens dit symposium werden jongeren Appartement | 6.770 | 7.365 | 7.680 | 8.000 (+1.230) | 18% Onzelfstandig | 995 | 1.160 | 1.260 | 1.310 (+310) | 32% | uitgenodigd | hun | woonvoorkeuren | te | delen. | De | voorkeuren | waren Bron: Regionaal woningmarktonderzoek West-Brabant, Tholen en De Bevelanden, | uiteenlopend, van wonen in een bovenwoning in het centrum tot wonen in een 2023. | rustige kern in een rijtjeswoning met eigen tuin en parkeerplaats. Voor de meeste jongeren gold dat zij huren wel als optie zien, maar niet als einddoel.
Kwalitatieve woonvraag inwoners | Een koopwoning is voor hen het ideale toekomstbeeld. Betaalbaarheid speelt Van 27 maart tot 1 juni 2025 hebben inwoners van Bergen op Zoom de | een belangrijke rol. Daarnaast gaven de jongeren aan open te staan voor mogelijkheid gekregen om hun woonvoorkeuren aan te geven via een online | woning delen, bijvoorbeeld met vrienden of met senioren. enquête. De enquête is door 360 mensen ingeleverd. Zij gaven aan dat er vooral behoefte is aan betaalbare koopwoningen, een behoefte die wordt herkend in de cijfers. Ook werd aangegeven dat er behoefte is aan meer woningen met een | kleiner | woonoppervlakte. | Deze | behoefte | hangt | samen | met | de ontwikkeling naar meer een- | en tweepersoonshuishoudens. Respondenten 16 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma 4.3 | Woonvraag aandachtsgroepen | • | Zorgmijders: ±60 personen per jaar, behoefte aan alternatieve woonvormen (zoals Skaeve Huse). De door het Rijk gedefinieerde aandachtsgroepen hebben een extra kwetsbare | • | Arbeidsmigranten: Tekort van ±500 woonruimtes in 2030. positie op de woningmarkt. | Een deel van de mensen die behoren tot de | • | Studenten: Geen specifieke huisvesting beschikbaar in de gemeente, wel aandachtsgroepen | heeft | naast | een | woonvraag | ook | een | toekomstige ambitie. zorg/ondersteuningsvraag.
| Bergen op Zoom heeft geen urgentieregeling, er | • | Statushouders: Wisselende taakstelling, goede realisatie. kan alleen voorrang worden aangevraagd voor corporatiewoningen op basis | • | Woonwagenbewoners: 96 standplaatsen, 35 wachtenden. In 2025 van medische urgentie. Vanwege de ingang van de Wet Versterking Regie op | herhaling van het behoefteonderzoek en formulering regionale spelregels de Volkshuisvesting stellen we een (nieuwe) regionale urgentieverordening op | voor wachtlijstsystematiek (rangorde) en toewijzingsprocedures, die voor de toewijzing van de wettelijke urgent woningzoekenden naar sociale | uiteindelijk in lokale Huisvestingsverordeningen worden geborgd. huurwoningen. Om passend en voldoende woningaanbod voor deze groepen te realiseren, is het van belang dat hun huisvestingsbehoefte in beeld is. | Vraag(ontwikkeling) aandachtsgroepen met urgentie Samenvatting | Reguliere sociale huurwoningen: Urgente woningzoekenden: jaarlijks ±80 sociale huurwoningen nodig. • | Uitstromers uit zorginstellingen: ±40 huishoudens. | Mensen die uitstromen naar reguliere woningen • | Mantelzorgers: ±15 aanvragen. | Steeds meer mensen zijn | - na een verblijf in een woonvoorziening met • | Medisch urgenten: ±25 goedgekeurde aanvragen per jaar. | intensieve begeleiding | - toe aan | zelfstandig wonen. Ze willen vooruit, ze kúnnen vooruit.
Het gaat bijvoorbeeld om mensen die uitstromen uit een Aandachtsgroepen en zorgdoelgroepen zonder urgentie: | woonvoorziening voor beschermd wonen (Wmo of Wlz) of maatschappelijke • | Ouderen: tot 2040: +1.100 nultreden woningen, +10 geclusterde | opvang. Ook jongeren (18+) die vanuit jeugdzorg met verblijf doorstromen naar woningen, +930 verpleeghuisplekken (worden opgevangen met | de | reguliere | woningmarkt | en | uitstromers | uit | detentie | zijn | kleine, | maar zorggeschikte woningen). | veelgenoemde doelgroepen. | De regionale woonzorganalyse beschrijft een regionale | opgave van 120 mensen die op jaarbasis uitstromen uit deze • | Mensen | met | verstandelijke/lichamelijke | beperking: | Er | is | voldoende aanbod aan woonplekken in woonvormen, de vraag zal niet verder stijgen. • | Beschermd Wonen: Er is in de regio behoefte aan 140 plekken. De vraag naar woonplekken zal richting de toekomst niet significant stijgen, maar het aandeel Beschermd Thuis plekken waar behoefte aan is wel. • | Dak- en thuislozen: Structureel tekort van 10-20 opvangplekken. 17 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma voorzieningen | (Regionale | Woonzorgvisie | West-Brabant, | 2025)3.
| Voor | In Bergen op Zoom kunnen inwoners voorrang voor een sociale huurwoning uitstromers uit de vrouwenopvang, uitstappende sekswerkers en slachtoffers | aanvragen | indien | zij door een acuut medisch probleem niet meer in hun van | mensenhandel | kan | lokaal | maatwerk | toegepast | worden | op | huidige woning kunnen wonen. In 2024 kwamen bij woningcorporatie Stad- gemeenteniveau. | Er is op het moment van schrijven nog geen regionale | lander | 100 aanvragen voor medische voorrang binnen. Daarvan zijn er 25 evenwichtige verdeling van aandachtsgroepen in de regio opgesteld. Op basis | goedgekeurd. | Stadlander geeft aan dat ook in voorgaande jaren gemiddeld van inwonertal zou gemeente Bergen op Zoom rond de 40 huishoudens kunnen | 25% van de aanvragen werd goedgekeurd. Als inschatting voor de komende verwachten die na uitstroom uit een woonvoorziening een beroep doen op een | jaren nemen we het meest recente aantal goedgekeurde aanvragen: 25. reguliere sociale huurwoning met urgentie. De meeste uitstromers zijn kleine, vaak eenpersoonshuishoudens met een laag inkomen, welke een beroep doen | In totaal zullen de aandachtsgroepen met urgentie jaarlijks naar verwachting op betaalbare en kleinere woningen. | een beroep doen op 80 sociale huurwoningen. Dit komt neer op 15-20% van de jaarlijkse mutaties tot de eerste aftoppingsgrens.
Mantelzorgers In Bergen op Zoom verleent naar schatting 14,6% van de volwassenen een | Vraag(ontwikkeling) aandachtsgroepen en zorgdoelgroepen vorm van mantelzorg (Buurtatlas, RIVM, | 2022). Dit komt neer op | 10.250 | zonder urgentie personen in 2025. In heel Nederland is dit gemiddeld 13,5% (Buurtatlas, RIVM, 2022). Het aantal mensen dat urgentie aanvraagt voor een sociale huurwoning | Plekken in woonvormen: om dichter bij degene te wonen die mantelzorg verleent of aan wie mantelzorg verleend wordt, is landelijk zeer gering. Ervan uitgaande dat het grootste deel | Ouderen van mantelzorgers al in de buurt van de mantelzorgontvanger woont, en niet | De bevolking groeit, en daarbinnen groeit het aandeel ouderen. Ook in Bergen iedere mantelzorg tot de corporatie doelgroep behoort, zal ook straks wanneer | op Zoom groeit het | aantal ouderen | hard. In de woonzorganalyse is een (onder concrete voorwaarden) urgentie | aan te vragen is voor een sociale | inschatting gemaakt van de toenemende behoefte aan woonvormen voor huurwoning het aantal aanspraken | naar verwachting | niet groot zijn. In het | ouderen4 op basis van de demografische prognose 2024 - 2040. Deze groeiende landelijk onderzoek ‘Voorwaarden huisvesting aandachtsgroepen’ (Companen | behoefte is afgezet tegen het aanbod dat in 2024 is geïnventariseerd.
Daaruit in opdracht van Ministerie van BzK), is uitgegaan van een aanvraagpercentage | is een opgave gekomen per woonvorm. Tussen 2024 en | 2040 zijn er | naar van 0,15%. Dit zou voor Bergen op Zoom 15 aanvragen voor urgentie op basis | verwachting 1.100 extra nultreden woningen nodig, 10 geclusterde woningen van mantelzorgsituatie betekenen. | en 930 verpleeghuisplekken. De | vraag naar geclusterde woningen is in de regionale woonzorganalyse als Medisch urgenten | laag geschat, omdat er al veel geclusterd aanbod is. Toch gaan we uit van een 3 Dit is een inschatting. De komende jaren zal de daadwerkelijke uitstroom gemonitord worden om hier nog beter zicht op te krijgen en tot een betere inschatting te komen. Er wordt op basis van de inschatting wel al een verdeling op basis van fair share uitgewerkt in de regio. 18 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma opgave voor de bouw van geclusterd wonen. Door heel Nederland wordt een | Verder gaat de vraag vanuit deze doelgroepen naar verwachting nauwelijks tot sterke groei in de behoefte aan geclusterde woonconcepten waargenomen. | niet stijgen richting de toekomst. Ook voor onze gemeente gaan we uit van een grote latente vraag naar geclusterde woningen, waardoor bij meer en vooral kwalitatief goed aanbod | Mensen in Beschermd Wonen ook meer vraag zal ontstaan (Regionale Woonzorgvisie West-Brabant, 2025).
| Mensen | met | een | Beschermd | Wonen | indicatie | hebben | psychische, Er ligt dus meer een kwalitatieve opgave dan een kwantitatieve opgave. | psychiatrische, verslavings | - en/of gedragsproblematiek en kunnen hierdoor op Vanwege landelijk en regionaal beleid zullen er geen verpleeghuisplekken meer | lange termijn of tijdelijk niet zelfstandig wonen. Voor mensen die ernstige bij komen in de regio. Wel is er sprake van een ‘overschot’ | van | 700 zorg- | problematiek hebben en hierdoor | een lange periode niet zelfstandig kunnen geschikte woningen. Deze woningen zouden deels de vraag naar verpleeghuis- | wonen, | zijn | er | intramurale | wooneenheden | in | woonzorgcomplexen. | Voor plekken kunnen opvangen, mits zij in de buurt van een zorgaanbieder en | mensen die voor kortere duur niet zelfstandig kunnen wonen zijn zelfstandige andere (zorg)voorzieningen liggen | en er voldoende bezetting vanuit zorg- | woningen | of | groepswoningen | (binnen | een | woonzorgcomplex) | geschikt aanbieders mogelijk is | (Regionale Woonzorgvisie West-Brabant, 2025). | Bij | (bekend onder de naam Beschermd Thuis).
Voor beide woonvormen i | s 24-uurs zorggeschikte woningen die vanaf nu bijgebouwd zullen worden (80 woningen | begeleiding nodig: voor intramurale plekken op locatie en voor Beschermd in de planning), kan er (wat betreft locatie en kwaliteit) rekening mee worden | Thuis oproepbaar. Intramurale plekken kunnen bewoond worden door zowel gehouden dat deze woningen (gedeeltelijk) verpleegzorg vervangen. | mensen met een BW-Wlz indicatie (GGZ-W) als mensen met een BW-Wmo Aanbod voor ouderen kan zowel corporatiehuur, particuliere huur of koop zijn. | indicatie. Beschermd Thuis plekken zijn voornamelijk geschikt voor mensen De opgave in de koopsector is het grootst. | met een BW-Wmo indicatie, maar ook mensen met een WLZ-ZPT (zelfstandig pakket thuis) indicatie kunnen in een zelfstandige woning beschermd wonen. Mensen met een verstandelijke beperking of een lichamelijke beperking | Er is in de regio behoefte aan 140 plekken in Beschermd Wonen of Beschermd Mensen met een verstandelijke beperking | en/of een lichamelijke beperking | Thuis (Woonzorganalyse, Springco, 2024). Er wordt steeds meer ingezet op hebben vaak behoefte aan een (aangepaste) zelfstandige woning, groeps | - | Beschermd Thuis, ten opzichte van Intramuraal Beschermd Wonen.
De totale woning of woning binnen een woonzorgcomplex met 24 | -uurs begeleiding | vraag naar woonplekken | voor deze doelgroep | zal richting de toekomst niet (oproepbaar) aanwezig. | significant stijgen, maar het aandeel Beschermd Thuis plekken waar behoefte In de regionale woonzorganalyse zijn twee scenario’s uitgewerkt voor de | aan is wel. Er zijn momenteel al 100 plekken Beschermd Thuis in de gemeente behoefte aan woonplekken in woonvormen voor deze doelgroepen. | Het | en 50 plekken intramuraal Beschermd Wonen. In de regionale woonzorgvisie is minimumscenario, waarbij alleen de mensen met zware indicaties (VG5 | -VG8 | afgesproken dat bij verdere ontwikkeling van Beschermd Thuis plekken wordt en LG6-LG7) een beroep doen op een woonplek | , wordt vanwege de verdere | ingezet op gespreide locaties in de regio. toename | van | ambulante | zorgverlening | het | meest | voor | de | hand | liggend genoemd. In totaal is er dan behoefte aan 310 VG | -plekken en 25 LG | -plekken in | Dak- en thuislozen de gemeente. Er zijn momenteel 380 VG | -plekken en 25 LG | -plekken | in de | Dak- en thuislozen vormen een diverse groep mensen zonder stabiele woon- gemeente. | situatie.
Dit varieert van mensen die letterlijk op straat leven tot mensen die tijdelijk bij anderen verblijven (bijvoorbeeld in een wisselend netwerk van 19 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma 20 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma vrienden of familie), in een nachtopvang slapen of in een ongeschikte of onzekere woonsituatie verkeren. De groep omvat jongeren, mensen met psychische of verslavingsproblematiek, slachtoffers van huiselijk geweld, arbeidsmigranten zonder woonadres en mensen die door financiële problemen of scheiding hun woning zijn kwijtgeraakt. De hulpvraag verschilt. Wat hen verbindt is het ontbreken van een vaste, veilige plek om te wonen. De woonzorganalyse schets t in de regio een structureel tekort aan plekken voor maatschappelijke opvang; de vraag ligt al jaren 10 tot 20 plekken boven het beschikbare aanbod, exclusief het aantal dreigend dak - en thuislozen. De huidige opvang is geconcentreerd in Bergen op Zoom en Roosendaal. Voor een evenwichtige regionale aanpak is spreiding van (kleinschalige) opvanglocaties wenselijk. Daarbij vraagt dit om een zorgvuldige financiële afweging, mede in relatie tot de economische haalbaarheid van spreiding. Zorgmijdende inwoners Er is momenteel geen passend aanbod voor een groep mensen die geen zorg aanvaardt (zorgmijders) en dit is een grote zorg voor veel organisaties.
Het zijn mensen met vaak meerdere complexe aandoeningen, soms ook met een verstandelijke beperking die vaak niet is gediagnosticeerd, omdat er andere problemen spelen in combinatie met verslaving. Vaak is er ook sprake van een langdurige geschiedenis van overlast veroorzaken in woonwijken. Zij maken soms al jaren gebruik van de maatschappelijke opvang. De regio schat in dat het jaarlijks om 60 mensen (exclusief de gemeente Moerdijk en Tholen) g aat (Regionale Woonzorgvisie West-Brabant, 2025). Voor deze groep mensen zouden woningen zoals Skaeve Huse een geschikte woonomgeving bieden. Arbeidsmigranten Het is lastig om een compleet beeld te hebben van de omvang van de groep arbeidsmigranten in de gemeente. Veel arbeidsmigranten registreren zich niet en blijven daarmee uit zicht. Cijfers die wel beschikbaar zijn zijn al enkele jaren oud en deze inschatting is hoogstwaarschijnlijk een onderschatting: Arbeidsmigranten leveren een belangrijke bijdrage aan de regionale economie. Tegelijkertijd vraagt hun huisvesting om aandacht. De gemeente zet in op goede en humane huisvesting die voldoet aan de geldende kwaliteitseisen. Daarbij wordt voorkomen dat huisv esting van arbeidsmigranten leidt tot verdringing op de reguliere woningmarkt of een onevenredige belasting van woonwijken. Werkgevers en huisvesters hebben hierin een belangrijke verantwoordelijkheid.
In de woonzorganalyse zijn cijfers uit een bestuursopdracht opgenomen, waarin een inschatting is gedaan van de vraag en het aanbod (inclusief plannen) aan woonruimtes voor shortstay en midstay arbeidsmigranten. Er wordt geschat dat er in 2030 een tekort is van ongeveer 500 woonruimtes. Er ligt dus een opgave om extra woonruimtes voor arbeidsmigranten te creëren. De gemeente realiseert de huisvesting niet zelf, maar faciliteert de ontwikkeling op basis van kwalitatieve voorwaarden en een ruimtelijke afweging. Voor de huisvesting van arbeidsmigranten heeft Bergen op Zoom een Nota & Beleidsregels Humane Huisvesting I nternationale Werknemers 2021 - 2027 opgesteld. Daarin staan de eisen waaraan deze huisvesting moet voldoen. Longstay arbeidsmigranten worden gezien als reguliere inwoners en hebben daarom geen bijzondere huisvesting nodig . Zij zijn zelf verantwoordelijk voor het vinden van een reguliere woning. Studenten Bergen op Zoom beschikt over een sterk mbo -profiel en heeft geen hogere onderwijsinstelling. De gemeente heeft dan ook geen studenten huisvesting. Studenten die in Bergen op Zoom wonen, wonen thuis of zelf standig via particuliere huur . De gemeente heeft wel ambities op het gebied van onderwijs, campusontwikkeling en kennisontwikkeling. Daarom wordt studentenhuisvesting beschouwd als een volwaardige volkshuisvestelijke opgave.
De gemeente wil in de toekomst onderzoeken of huisvesting voor studenten realiseerbaar is en ruimte bieden aan passende woonvormen voor 21 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma studenten en jongeren, gecombineerd met mogelijkheden voor studie, stage en ontmoeting. Reguliere sociale huurwoningen: Statushouders De gemeente Bergen op Zoom heeft de afgelopen 10 jaar een sterk wisselende taakstelling gehad, met een bandbreedte van 46 tot 187 statushouders. Het lukt de gemeente goed om haar taakstelling te voltooien. De gemeente ging 2024 in met een voorsprong op de taakstelling van 26 personen . Het aantal te huisvesten personen is niet gelijk aan het aantal benodigde woningen voor de huisvesting. Het aantal benodigde woningen is afhankelijk van de huishoudens- grootte van statushouders. Het is lastig een voorspelling te doen voor het aantal benodigde woningen, omdat statushouders vaak óf eenpersoons - huishoudens zijn, of grote gezinnen met meerdere kinderen. Woonwagens: Woonwagenbewoners Er zijn in Bergen op Zoom acht woonwagenlocaties met in totaal 96 woon - wagenstandplaatsen. Dit komt neer op drie standplaatsen per 1.000 woningen. Dit is meer dan het landelijk gemiddelde van 1,2 standplaatsen per 1.000 woningen. Er is in het najaar van 2023 in de regio West-Brabant bij 7 gemeenten een behoefteonderzoek gedaan.
In enkele gemeenten was de respons hoog terwijl deze in andere gemeenten juist laag was. Anderzijds tonen wachtlijsten en de duur van inschrijvingen aan dat er op dit moment onvoldoende wooncapaciteit is voor woonwagenbewoners. In Bergen op Zoom staan 35 personen in - geschreven op de wachtlijst. Deze inschrijvers zijn afstammelingen, van diverse leeftijden, die nu in een regulier huis wonen, en bij ouders of familie inwonende kinderen. In het regionale bestuurlijk overleg ( West-Brabant) is afgesproken dat er wordt ingezet op de resultaten van het behoefte onderzoek 2023 voor wat betreft de behoefte voor de komende vijf jaar. Dat houdt in dat lokaal wordt bezien of er tot in - of uitbreiding kan worden overgegaan en of er woonwagenlocaties zijn toe te voegen aan bestaande of nog te formuleren woonopgaven. In Bergen op Zoom zal een herhaling van het behoefte - onderzoek in 2025 worden verricht om een meer concrete grondslag vast te stellen voor de opgave om woonwagenlocaties toe te voegen. Ook zullen in 2026 regionale spelregels worden geformuleerd voor wachtlijst systematiek (rangorde) en toewijzingsprocedures, die uiteindelijk in lokale Huisvestings - verordeningen worden geborgd. Kermisexploitanten Bergen op Zoom huisvest naast woonwagenbewoners ook kermisexploitanten.
Dit is een groep die slechts in een paar gemeenten in Nederland worden gehuisvest, en deze groep wordt dan ook gezien als een specifieke doelgroep voor Bergen op Zoom. Kermisexploitanten hebben eigen woonbehoeften, waar wij als gemeente invulling aan willen geven. In toekomstige plannen zal deze doelgroep ook worden meegenomen. 22 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma 4.4 Woonvraag regio West-Brabant Samenvatting Woondeal • Regionale verdeling: Fair share principe. • Opdracht Bergen op Zoom: 2.350 woningen tot 2030 (390 per jaar). 1.565 zijn betaalbaar, waarvan 705 sociale huur. De ontwikkeling van huishoudens en de bijbehorende woonbehoefte van inwoners van Bergen op Zoom leidt tot 2040 tot groei in de woningbehoefte van ongeveer 3.900 woningen tussen 2022 en 2040 . De grote vraag naar woningen is niet uniek voor de gemeente Bergen op Zoom, maar speelt in het hele land. De Rijksoverheid heeft daarom een Nationale Woon - en Bouw - agenda uitgebracht met een plan van aanpak om tot en met 2030 981.000 woningen te bouwen. Aan regio’s is gevraagd wat zij kunnen bijdragen om dit landelijke woningtekort op te lossen. De gemeente Bergen op Zoom heeft zich aangesloten bij de Regionale Woondeal West-Brabant 2022 - 2030. Er zijn in de regio West -Brabant afspraken gemaakt om de woningbehoefte voor alle inwoners in de regio eerlijk te verdelen op basis van ‘fair share’.
Dit houdt in dat elke gemeente op basis van het aandeel inwoners dat zij hebben van het totale aantal inwoners in de regio een opgave krijg en om te voldoen aan de regionale woningbouwbehoefte. Voor de gemeente Bergen op Zoom is deze (bruto) opgave eind 2024 (Woondeal 2025) vastgesteld op 2.350 woningen tot 2030 (1.670 netto groei). Dit komt neer op 3 90 woningen per jaar. Om aan deze opgave te voldoen, zullen er voldoende woningbouwplannen moeten worden gerealiseerd. Van de opgave om 2. 350 woningen te bouwen tot 2030 (Woondeal periode), moeten er volgens de huidige Woondealafspraken (tweederde betaalbaar) 1.565 woningen betaalbaar zijn, waarvan 7 05 sociale huurwoningen moeten zijn. 5 | Huidige voorraad en bouwplannen | 5.1 | Samenstelling woningvoorraad Ambities: | De totale | woningvoorraad | van Bergen op Zoom | telde | begin 2024 32.087 Zachte plannen gericht invullen en hard maken. Daarbij zetten we specifiek in | woningen5, bestaande uit 18.885 koopwoningen, 9.517 corporatiewoningen en op een aantal kenmerken: | 3.272 | particuliere | huurwoningen. | De | samenstelling | van | de | bestaande 1. | Het bouwen van betaalbare koop- en middeldure huurwoningen. | woningvoorraad in de gemeente verandert | in beperkte mate, ook als er over 2. | Het bouwen van appartementen | een langere periode wordt gekeken (zie tabel 3). 3. | Het bouwen van nultredenwoningen. 4.
| Het bouwen van geclusterde woningen. Tabel 3: Samenstelling woningvoorraad naar segment 5. | Het bouwen van zorggeschikte woningen in de nabijheid van verpleeg/- | 2014 | 2024 verzorgingshuizen. | Koopwoningen | 57% | 59% 6. | We prioriteren ontwikkeling in sleutelgebieden en richten ons op | sleutel- | Corporatiewoningen | 33% | 30% projecten | die | het | meest | en | snelst | bijdragen | aan | onze | opgaven | en | Particuliere huurwoningen | 10% | 11% doelstellingen. | Bron: CBS Statline. Van alle woningen in de gemeente is 70% (22.311) eengezinswoning en 30% (9.776) meergezinswoning (grotendeels appartementen). 5 Dat dit aantal hoger ligt dan het aantal huishoudens in de gemeente komt doordat er altijd sprake is van een klein percentage woningen dat (tijdelijk) leegstaat. In Bergen op Zoom gaat het om gemiddeld 3% leegstand van de voorraad. 23 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma Bergen op Zoom kent verschillende kernen, waarvan sommige een stedelijk | Figuur 3: Woonsituatie naar woningtype, gemeente Bergen op Zoom (2022) karakter hebben en andere een landelijk karakter. Hierdoor is de samenstelling van de woningvoorraad ook verschillend. In figuur 2 en 3 zijn de verschillen | Lepelstraat | 94% naar eigendom en naar woningtype weergegeven.
Halsteren | 88% | 8% Figuur 2: Woonsituatie naar eigendom, gemeente Bergen op Zoom (2022) | Bergen op Zoom-West | 69% | 21% | 11% Lepelstraat | 71% | 27% | Bergen op Zoom-Oost | 68% | 20% | 12% Halsteren | 74% | 22% | Bergen op Zoom-Noord | 83% | 10% 7% Bergen op Zoom-West | 75% | 12% | 13% Bergen op Zoom-Oude stad e.o. | 50% | 32% | 19% Bergen op Zoom-Oost | 49% | 5% | 45% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Bergen op Zoom-Noord | 66% | 11% | 23% | Grondgebonden | Appartement met lift | Appartement zonder lift Bergen op Zoom-Oude stad e.o. | 49% | 17% | 34% Bron: | Regionaal woningmarktonderzoek West-Brabant, Tholen en De Bevelanden, 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% | 2023. Koop | Particuliere huur | Corporatie huur | In Lepelstraat en Halsteren zijn bijna alle woningen grondgebonden en is bijna driekwart van de woningen een koopwoning. Bergen op Zoom-Noord heeft ook Bron: | Regionaal woningmarktonderzoek West-Brabant, Tholen en De Bevelanden, | veel grondgebonden koopwoningen. Bergen op Zoom-Oost en -West hebben 2023. ongeveer tweederde grondgebonden woningen en eenderde appartementen. In Bergen op Zoom-Oude Stad e.o. | is de verdeling tussen grondgebonden woningen en appartementen gelijk. In Bergen op Zoom-Oost en-Oude stad e.o. staan de meeste sociale huurwoningen. De woningvoorraad van Bergen op Zoom bestaat uit veel grote | (>120m2) woningen.
In 2024 was de gemiddelde WOZ-waarde van koopwoningen in de gemeente € 370.000. Dit is ruim € 100.000 hoger dan 5 vijf jaar eerder (CBS, 2025). De 24 748.109 | Volkshuisvestingsprogramma gemiddelde aankoopprijs van bestaande (niet-nieuwbouw) woningen in de | Tabel 4: Woningbouwprogrammering koopwoningen 2025 t/m 2035, per maart 2026 gemeente was € 360.624 in 2024. Dit is ruim € 150.000 hoger dan vijf jaar eerder (CBS, 2025). 5.2 | Benodigde groei Zoals in het vorige hoofdstuk uiteen is gezet, | groeit de totale woningbehoefte van huishoudens in Bergen op Zoom met 3.915 woningen tussen 2022 en 2040, waarvan 1.820 in de periode tot en met 2030 (de Woondeal periode). Sinds 2022 zijn er ongeveer 920 woningen (inclusief sloop) aan de woningvoorraad | Bron: woningbouwprogrammering Bergen op Zoom toegevoegd. Dit betekent dat er tussen 2025 en 2030 nog zo’n 900 woningen aan de voorraad toegevoegd moeten worden om te voorzien in de lokale | Tabel 5: Woningbouwprogrammering huurwoningen 2025 t/m 2035, per maart 2026 woningbehoefte. Dit komt neer op 150 woningen groei per jaar. Regionale afspraken in de Woondeal 2025- 2030 over fair share van de totale regionale behoefte leiden tot een opgave van het toevoegen van 390 woningen per jaar (inclusief sloop) voor Bergen op Zoom (2.350 tot 2030).