Bijlage 1 NOTA RUIMTELIJKE KWALITEIT BERGEN OP ZOOM 2023 aangepast.
Tekst van het document
•
Plaatsing kan uitsluitend op het onderdeel van de kap dat bouwtechnisch het minst kwetsbaar is.
•
Indien 1 en 2 geen mogelijkheden bieden kan eventueel
•
Niet geplaatst in historische tuin, park of boerenerf;
een andere locatie onderzocht worden; dit in overleg met
•
Het geheel van bestaande dakdoorbrekingen inclusief de
en ter goedkeuring door de Commissie Ruimtelijke Kwali-
zonnepanelen of -collectoren levert geen onrustiger dak-
teit.
vlak op dan voorheen; de wens zonnepanelen of -collec-
•
onderhoud niet in de weg staan.
toren toe te passen kan dus leiden tot sanering/integratie van overige dakdoorbrekingen; •
De ingreep moet reversibel (omkeerbaar) zijn, en regulier
•
D e i n g r e e p m o e t g e b a s e e r d z i j n o p v o l d o e n d e c u l t u u r-
De zonnepanelen of -collectoren worden minimaal: 0,5
historische en ruimtelijke analyse van het monument of
meter uit de randen van het dakvlak, daktoevoegingen en
beeldbepalend pand en zijn omgeving.
dakdoorbrekingen (nok, goot/dakvoet, zijkanten, kil- en
•
h o e k k e p e r, d a k k a p e l l e n , l o g g i a e t c … ) g e h o u d e n ;
king mogen niet doorbroken worden. •
Te r p l a a t s e v a n d e e l g e b i e d 3 z o a l s w e e r g e g e v e n o p k a a r t ‘Zonnepanelen Beschermd Stadsgezicht’ bij deze Nota:
Bijzondere (decoratieve) dakpanpatronen in de dakbedekAlternatieve, waarde-sparende oplossingen dienen, aant o o n b a a r, o n d e r z o c h t t e z i j n .
•
De dakconstructie moet het geheel kunnen dragen zonder
•
Gelden de regels uit de algemene uitgangspunten en;
v e r s t e r k i n g e n . H e t d a k m o e t z i c h i n , a a n w i j s b a a r, t e c h -
•
Plaatsing meerdere exemplaren regelmatig rangschikken
nisch goede staat bevinden.
op horizontale of verticale lijn; •
Niet geplaatst in historische tuin, park of boerenerf;
Uiterlijk en maatvoering: •
Te r p l a a t s e d e e l g e b i e d 4 : •
Gelden enkel de regels uit de algemene uitgangspunten.
Lichte en te sterk reflecterende constructie-onderdelen (metaaldelen) en randprofielen zijn niet toegestaan.
•
De zonnepanelen of -collectoren vormen een gesloten vierhoekig vlak. Dit geldt niet voor zonnepanelen of col-
Zonnepanelen- collectoren op gemeentelijke, rijksmonumenten of beeldbepalende panden •
•
lectoren die worden geplaatst op beeldbepalende panden. •
Het geheel van bestaande dakdoorbrekingen inclusief de
Zonnepanelen- collectoren op monumenten binnen het
zonnepanelen of -collectoren levert geen onrustiger dak-
beschermd stadsgezicht dienen niet zichtbaar te zijn
vlak op dan voorheen; de wens zonnepanelen of -collec-
vanaf het openbaar toegankelijk gebied.
toren toe te passen kan dus leiden tot sanering/integratie
Zonnepanelen- collectoren zijn niet toegestaan op een
van overige dakdoorbrekingen.
86 | OBJECT GERICHTE CRITERIA
•
De zonnepanelen of -collectoren worden minimaal: 0,5
deel uitmaakt en waarvoor een positief welstandsadvies is
meter uit de randen van het dakvlak, daktoevoegingen en
gegeven, of;
dakdoorbrekingen (nok, goot/dakvoet, zijkanten, kil- en
C. de erf- of perceelsafscheiding voldoet aan de volgende
h o e k k e p e r, d a k k a p e l l e n , l o g g i a e t c ) g e h o u d e n ;
criteria:
Indien er voldoende dakvlak resteert, wordt de collector zoveel mogelijk richting achtergevel/goot, en horizontaal
Algemeen
in het midden, gepositioneerd.
•
Samenhang wordt niet verstoord.
ERF- EN PERCEELAFSCHEIDING
Plaatsing en maatvoering
Beschrijving
•
Hoogte maximaal 1.00 m.
Een erf- en perceelsafscheiding is een bouwwerk, bedoeld
•
Hoogte maximaal 2.00 m. achter de voorgevelrooilijn op het erf of perceel waar het hoofdgebouw staat.
om het erf/perceel af te bakenen van een ander perceel, een buurerf of openbaar toegankelijk gebied. Erf- en perceels-
•
Bij hoekwoningen mag op het naar de openbare ruimte
afscheidingen aan de openbare weg zijn van grote invloed
gekeerde zijerf de erfafscheiding 2.00m hoog zijn. De
op de ruimtelijke kwaliteit. De gemeente streeft ernaar een
e r f a f s c h e i d i n g m a g t o t 6 0 c m h o o g t e g e s l o t e n z i j n , d a a r-
rommelige indruk door een te grote verscheidenheid aan
boven mag een open hekwerk geplaatst worden dat mag
erfafscheidingen te voorkomen. Erfafscheidingen moeten
worden dichtgezet met groen, bijvoorbeeld een klimplant.
daarom op een zorgvuldige en professionele manier worden
Daarnaast mogen afscheidingen tot een meter volledig
geplaatst en worden gemaakt van duurzame materialen. De
gesloten worden.
gemeente geeft de voorkeur aan natuurlijke erf- en perceelafscheidingen.
Vormgeving •
Criteria
Extra zorg voor erfafscheidingen direct gelegen aan openbaar toegankelijk gebied.
D e z e c r i t e r i a k o m e n a a n d e o r d e a l s h e t b o u w p l a n n i e t v e rgunningvrij is. Het bestemmingsplan en de beleidsregels
Kleur en materiaal
voor afwijking van het bestemmingsplan treden regelend op
•
voor wat betreft situering en maximale afmetingen. Een erfof perceelsafscheiding voldoet aan redelijke eisen van wel-
rakter omgeving. • •
O p e n h e k w e r k e n v a n b i j v o o r b e e l d h o u t o f ( s m e e d ) i j z e r.
•
Geen toepassing van kunststof, golfplaat, damwandpro-
ving identiek is aan een bestaande erf- of perceelsafscheiding in het betreffende bouwblok of straat (bij gelijkvormige kapvorm/ gebouwtype), waarvoor een vergunning is verleend,
M a t e r i a a l a f g e s t e m d o p h e t h o o f d g e b o u w, o f u i t g e v o e r d in natuurlijk materiaal zoals steen of hout.
stand als: A. de erf- of perceelsafscheiding qua plaatsing en vormge-
Aansluitend op erfafscheiding van naburig perceel of ka-
fielen, rietmatten of vlechtschermen. •
K l e u r o v e r e e n k o m s t i g h e t h o o f d g e b o u w, o f a a r d e k l e u r e n , groen of zwart.
of; B. de erf- of perceelsafscheiding qua plaatsing en vormgving voldoet aan een door een architect vooraf ontworpen exemplaar behorende bij een uitbreiding, waarvan het bouwplan
| 87
BIJZONDERE BEPALINGEN
6 | BIJZONDERE BEPALINGEN ALGEMENE WELSTANDSCRITERIA
Bebouwing op zich
De welstandstoets vindt plaats aan de hand van een aantal
•
De samenhang in het bouwwerk of de bouwwerken voor
te beoordelen aspecten: het gebouw in zijn omgeving, het
wat betreft de onderlinge relatie tussen de samenstel-
g e b o u w o p z i c h z e l f , d e d e t a i l l e r i n g e n h e t k l e u r- e n m a t e r i -
lende delen daarvan.
aalgebruik. De algemene welstandscriteria geven inzicht in
•
De samenhang tussen de architectonische vormen, de te
de inhoudelijke kant van deze aspecten en vormen een be-
vervullen functies en de constructieve samenstelling van
langrijke basis voor de welstandsbeoordeling. De principes
e e n g e b o u w.
richten zich op de zeggingskracht en het vakmanschap van
•
De helderheid en afleesbaarheid van het bouwwerk.
het architectonisch ontwerp. In bijzondere situaties wanneer
•
De wijze waarop de architectonische middelen worden ingezet.
d e w e l s t a n d s c r i t e r i a o n t o e r e i k e n d z i j n , k a n w o r d e n t e ruggegrepen op deze algemene principes. Dit kan het geval
•
De wijze waarop nieuwbouw zich voegt naar de bestaande ritmiek.
zijn als een bouwplan past binnen de criteria voor objecten of gebieden en toch duidelijk onder de maat blijft of als het afwijkt van de omgeving maar door bijzondere schoonheid
Materiaal, detaillering en kleur
wél aan redelijke eisen van welstand voldoet. De algemene
•
Z o r g v u l d i g e k e u z e v a n m a t e r i a a l , d e t a i l l e r i n g e n k l e u r.
welstandscriteria gelden als uitgangspunt voor iedere wel-
•
De wijze waarop wijzigingen in de bebouwing zijn
standsbeoordeling.
v o r m g e g e v e n q u a m a t e r i a a l , d e t a i l l e r i n g e n k l e u r.
Bebouwing en omgeving •
Aanvaardbaarheid van het bouwwerk in relatie tot zijn omgeving en de bijdrage die het gebouw levert aan de openbare ruimte.
•
De wijze waarop nieuwe gebouwen en grotere uitbreidingen aan bestaande gebouwen binnen de stedenbouwkundige structuren gerealiseerd worden.
•
De wijze waarop wijzigingen in de bebouwing blijven passen in de opbouw en ritmiek van de gevels.
•
Het respecteren en herkenbaar houden van het bebouwingstype en de stedenbouwkundige en/of architectonische deeltypen hierbinnen.
88 |
| 89
HARDHEIDSCLAUSULE
Onderstaande criteria maken duidelijk wanneer er sprake
INBREIDINGS- EN ONTWIKKELLOCATIES
De welstandscriteria in deze nota vormen in de eerste plaats
is van een exces. Het college stelt met toepassing van de
De Nota Ruimtelijke Kwaliteit biedt een toetsingskader voor
een vangnet en dienen om bouwplannen die niet voldoen
welstandscriteria voor excessen op eigen gezag vast, al dan
g e w a a r d e e r d e g e b i e d e n . To c h i s d e a a n d a c h t v o o r a l g e r i c h t
aan redelijke eisen van welstand, te weren. Bij omgevings-
niet nadat de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit om advies
op bestaande gebieden. Bij inbreidingslocaties wordt een
vergunningplichtige bouwwerken kan het voorkomen dat een
is verzocht, dat een bepaalde situatie ‘in ernstige mate in
bouwwerk getoetst aan de voorschriften behorende bij het
plan niet voldoet aan de in deze nota opgenomen uitgangs-
s t r i j d i s m e t r e d e l i j k e e i s e n v a n w e l s t a n d . Wa n n e e r d a t h e t
gebiedstype dat geldt voor het perceel waarop het bouwwerk
punten die zien op de redelijke eisen van welstand, maar
geval is, kan het college via het nemen van een handha-
is gesitueerd.
het plan op grond van meer dan gewone eigen kwaliteiten
vingsbesluit afdwingen dat aan de buitensporigheid een eind
Vo o r n i e u w e o n t w i k k e l i n g e n i s e e n s t e d e n b o u w k u n d i g k a d e r
een bijdrage levert aan de betreffende omgeving. Gedacht
gemaakt wordt. Overigens is een advies van de Commissie
meer voor de hand liggend. Een stedenbouwkundig kader
kan bijvoorbeeld worden aan een plan met gevels van een af-
Ruimtelijke Kwaliteit niet verplicht; het college ook op ei-
wordt gemaakt voor een nieuwe ontwikkeling en bevat crite-
wijkend materiaal dat wel perfect past in de maat en schaal
gen gezag vaststellen dat een bepaalde situatie ‘in ernstige
ria die er op zijn gericht bij de nieuwbouw trouw te blijven
van de omgeving.
mate in strijd is met redelijke eisen van welstand’.
aan het stedenbouwkundige ontwerp, inclusief openbare
Dat is primair de bedoeling van het welstandstoezicht. Het
ruimte. Deze criteria zijn vaak vrij streng, strenger dan de
college kan, na schriftelijk en gemotiveerd advies van de
Er is sprake van in ernstige mate in strijd is met redelijke
welstandscriteria. Bovendien zijn deze criteria erg gericht
Commissie Ruimtelijke Kwaliteit, afwijken van deze wel-
eisen van welstand bij:
op grootschalige ontwikkeling, en niet of minder geschikt
standscriteria. In praktijk betekent dit dat het betreffen-
•
Het visueel of fysiek afsluiten van een bouwwerk van zijn
om te gebruiken in bestaande situaties of voor kleinschali-
omgeving;
ge ontwikkelingen. Een stedenbouwkundig kader is daarom
de plan alleen op grond van de algemene welstandscriteria wordt beoordeeld en dat de bijzondere schoonheid van het
•
Ernstig verval van bouwwerken;
bruikbaar bij nieuwe ontwikkelingen, maar niet geschikt ter
plan met deze criteria kan worden beargumenteerd. Daarbij
•
Het ontkennen of vernietigen van architectonische bij-
vervanging van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit. Het is niet
zonderheden bij aanpassing van een bouwwerk;
w e n s e l i j k v o o r i e d e r e k l e i n s c h a l i g e o n t w i k k e l i n g ( b i j v o o r-
geldt de stelregel: het is redelijk dat er hogere eisen worden gesteld aan het architectonisch vakmanschap naarmate een
•
Armoedig materiaalgebruik;
beeld één nieuwe woning) een stedenbouwkundig kader te
bouwwerk zich sterker van zijn omgeving onderscheidt.
•
To e p a s s i n g v a n f e l l e e n ( s t e r k ) c o n t r a s t e r e n d e k l e u r e n ;
maken.
•
Te o p d r i n g e r i g e r e c l a m e s ; e n
•
Een te grove inbreuk op wat in de omgeving gebruikelijk
Stedenbouwkundige kaders kunnen onderdeel uitmaken van
is (zie daarvoor de gebiedsgerichte welstandscriteria).
de Nota Ruimtelijke Kwaliteit zodra deze zijn vastgesteld
EXCESSENREGELING De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit adviseert het college of b o u w p l a n n e n v o l d o e n a a n d e c r i t e r i a u i t d e z e n o t a . Ve r g u n -
door de gemeenteraad.
ningvrije bouwwerken zijn uitgesloten van deze welstands-
De excessencriteria zijn ook van toepassing voor gebieden of
beoordeling. Formeel moeten deze bouwwerken nog wel
voor bouwwerken, waarvan de gemeenteraad heeft bepaald
voldoen aan redelijke eisen van welstand, er bestaat echter
d a t e r g e e n r e d e l i j k e e i s e n v a n w e l s t a n d g e l d e n . Ve r g u n n i n g -
geen mogelijkheid om sanctionerend op te treden, wanneer
vrije bouwwerken die voldoen aan de welstandscriteria voor
een eigenaar zich niet aan de welstandseisen houdt.
veel voorkomende kleine bouwplannen zijn in elk geval niet
Een bestaand bouwwerk mag nooit ‘in ernstige mate in strijd
in strijd met redelijke eisen van welstand. In een gebied
met redelijke eisen van welstand’ zijn, en dat geldt zowel
waarvoor een hoog welstandsniveau is vastgesteld kan eerder
voor het bouwwerk zelf, als voor het bouwwerk in relatie
sprake zijn van een exces dan in een gebied met een laag
tot zijn omgeving. Een exces is een ‘evidente en ook voor
niveau.’
niet-deskundigen duidelijk kenbare buitensporigheid van het uiterlijk van een bouwwerk’.
90 | BIJZONDERE BEPALINGEN
| 91
VERKLARENDE WOORDENLIJST
eenheid, waarop geheel of gedeeltelijk bebouwing staat.
g e n v a n d e n o k v a n h e t d a k , d i e h e t s i l h o u e t v a n h e t o o r-
constructie of afmetingen, dan wel gelet op de bestemming
Achtererfgebied E r f a c h t e r d e l i j n d i e h e t h o o f d g e b o u w d o o r-
- Gesloten a a n a l l e z i j d e n d o o r g e v e l w a n d e n o m s l o t e n b o u w -
spronkelijke dak verandert.
als belangrijkste gebouw valt aan te merken.
kruist op 1 meter achter de voorkant en van daaruit evenwij-
blok, waarbij het binnenterrein vaak bestaat uit tuinen.
Dakraam E e n d a k r a a m v e r v a n g t e e n g e d e e l t e v a n h e t g e s l o t e n
Hoogbouw To e p a s s i n g v a n m e e r d a n v i e r b o u w l a g e n b o v e n
dig loopt met het aangrenzend openbaar toegankelijk ge-
- Halfopen d o o r o p e n r u i m t e n , p o o r t e n o f d o o r g a n g e n o n d e r-
d a k v l a k d o o r e e n i n h e t z e l f d e v l a k l i g g e n d v e n s t e r, t e r v e r-
e l k a a r.
bied, zonder het hoofdgebouw opnieuw te doorkruisen of in
broken blokbebouwing, soms met particuliere binnentuinen,
groting van de lichtinval.
Kappenkaart k a a r t b e h o r e n d e b i j h e t b e s t e m m i n g s p l a n “ B i n -
het erf achter het hoofdgebouw te komen.
soms met (half)openbaar binnenterrein, al dan niet met
Dakvlak Z i e D a k s c h i l d .
nenstad” en het Beeldkwaliteitplan Binnenstad.
Aanbouw Bouwwerk d a t i n d i r e c t e v e r b i n d i n g s t a a t m e t h e t
groen.
Detaillering E e n k l e i n t o e g e v o e g d o n d e r d e e l w a t e e n b i j z o n -
Kaprichting R i c h t i n g w a a r n a a r d e l a n g e z i j d e v a n e e n k a p g e o -
( h o o f d ) g e b o u w, w a a r a a n h e t i s g e b o u w d e n d a t e e n t o e v o e -
- Open z i e S t r o k e n b o u w.
derheid aangeeft.
riënteerd is.
ging van een afzonderlijke ruimte betreft.
Bouwwerk E l k e c o n s t r u c t i e v a n e n i g e o m v a n g v a n h o u t , s t e e n ,
Dienstwoning Z i e B e d r i j f s w o n i n g .
Kroonlijst H o r i z o n t a l e u i t s p r i n g e n d e e n m e e s t a l g e p r o f i l e e r d e
Aangekapt B o u w d e e l d a t m e t e e n k a p b e v e s t i g d i s a a n h e t
metaal of ander materiaal die direct of indirect met de
Eigentijds H e d e n d a a g s , m o d e r n .
band, die de bekroning vormt van een muur onder het dak of
dakvlak.
grond verbonden is en die direct of indirect steun vindt in
Ensemble A r c h i t e c t o n i s c h e n s t e d e n b o u w k u n d i g c o m p o s i t o -
boven een ander belangrijk bouwonderdeel is geplaatst, zo-
Ambachtelijk‐traditioneel I n h e e m s e o f ‘ s t r e e k e i g e n ’ b o u w t r a n t
of op de grond.
risch geheel
a l s e e n v e n s t e r, p o r t i e k o f d a k k a p e l ; i n o o r s p r o n g d e b o v e n -
die niet aan een bepaalde stijl of periode gebonden is, maar
Bouwperceel E e n a a n e e n g e s l o t e n s t u k g r o n d , w a a r o p k r a c h -
Erf‐ of perceelafscheiding Tu i n m u r e n , s c h u t t i n g e n v a n b e t o n o f
ste, uitspringende lijst van een hoofdgestel, een element uit
gebruik maakt van traditionele vormen en motieven zoals
tens het bestemmingsplan een zelfstandige, bij elkaar beho-
hout, vlechtschermen en andere kant‐en‐klare afscheidin-
de Klassieke bouwkunst.
vlechtingen, banden of ruitvormen in contrasterende
rende bebouwing is toegelaten.
gen.
Kozijn O m l i j s t i n g v a n s t e e n , h o u t o f i j z e r, b e s t a a n d u i t d e
kleuren e.d.
Bouwlaag E e n d o o r l o p e n d g e d e e l t e v a n e e n g e b o u w d a t d o o r
Façade G e v e l .
onder‐ of bovendorpel en twee of meer stijlen, om een in-
Arbeiderswoning K l e i n t y p e w o o n h u i s v o o r a r b e i d e r s e n a m -
op gelijke of bij benadering gelijke hoogte liggende vloeren
Galerijflat H o o g b o u w, w a a r b i j d e w o n i n g e n w o r d e n o n t s l o t e n
gang of lichtopening te omlijsten en er een raam, deur of
bachtslieden; kan zelfstandig gesitueerd zijn, maar staat
of balklagen is begrensd; met inbegrip van de begane grond
door middel van (half)open gangen die over de hele breedte
luik in te bevestigen
veelal twee‐aan‐twee of in een rijtje.
e n m e t u i t s l u i t i n g v a n o n d e r b o u w e n z o l d e r.
aan een buitenzijde van het gebouw liggen.
Kwalitatief G e w a a r d e e r d b e e l d , w a a r n a a r m e n z i j n h a n d e l e n o f
Band H o r i z o n t a l e l a a g v a n n a t u u r s t e e n , e n k e l o f i n v e e l v o u d ,
Bijgebouw E e n o p z i c h z e l f s t a a n d g e b o u w, z o a l s e e n s c h u u r,
Gevelgeleding E l e m e n t e n v a n e e n g e b o u w d i e d e i n d e l i n g v a n
denken kan richten.
a a n g e b r a c h t Te r v e r l e v e n d i g i n g v a n e e n m e e s t a l b a k s t e n e n
e e n g a r a g e o f e e n a n d e r b i j g e b o u w b i j e e n ( h o o f d ) g e b o u w.
wanden of gevels bepalen of accentueren zoals pilasters,
Latei e e n d r a a g c o n s t r u c t i e d i e d i e n t o m b e l a s t i n g e n b o v e n
gevel.
Chaletstijl Vo o r a l b i j v i l l a ’s h o t e l s e n g e s t i c h t e n i n b o s r i j k e
gevelbanden, vensterpartijen etc.
wanddoorbrekingen over te brengen op de gedeelten van de
Bebouwingsgebied A c h t e r e r f g e b i e d a l s m e d e d e g r o n d o n d e r h e t
omgeving voorkomende, op Zwitserse chalets geïnspireerde
Gevelindeling C o m p o s i t i e v a n d e g e v e l .
w a n d n a a s t d e z e w a n d d o o r b r e k i n g e n . Wa n d d o o r b r e k i n g e n
h o o f d g e b o u w, u i t g e z o n d e r d d e g r o n d o n d e r h e t o o r s p r o n k e -
bouwtrant (circa 1870‐1910), waarbij vaak overstekende da-
Herenhuis H e t h e r e n h u i s i s t e b e s c h o u w e n a l s h e t b a s i s t y p e
zijn bijvoorbeeld een raam of deur
l i j k h o o f d g e b o u w.
k e n m e t h o u t s n i j w e r k , v a k w e r k , h o u t e n e r k e r s e n v e r a n d a ’s
voor de vele buitenplaatsen die in de 18de en 19de eeuw
Landgoed E e n g e h e e l o f g e d e e l t e l i j k m e t n a t u u r t e r r e i n e n ,
Bedrijfswoning E e n w o n i n g i n o f b i j e e n g e b o u w o f o p e e n
worden toegepast, soms volledig in hout uitgevoerd, doch
zijn gebouwd; kenmerkend is de blok‐ of kubusvormige
bossen of andere houtopstanden bezette onroerende zaak
t e r r e i n , s l e c h t s b e d o e l d v o o r ( h e t h u i s h o u d e n v a n ) e e n p e r-
veelal in combinatie met (gepleisterde) baksteen en eclecti-
hoofdvorm met een symmetrisch ingedeelde voorgevel en
–daaronder begrepen die manier waarop een buitenplaats
soon, wiens huisvesting daar gelet op de bestemming van
sche elementen.
plattegrond; in verschillende varianten is dit type woonhuis
of andere, bij het karakter van het landgoed passende op-
het gebouw of het terrein noodzakelijk is.
Classicisme B o u w s t i j l i n d e z e v e n t i e n d e e e u w i n N e d e r l a n d
tot in de 20ste eeuw gebouwd; door zijn statige uiterlijk was
stallen voorkomen‐ voor zover het blijven voortbestaan van
Beschermd stadsgezicht H e t i n g e v o l g e h e t b e s l u i t v a n d e b e -
ontstaan onder invloed van nieuwe architectonische inzich-
het herenhuis bij uitstek geschikt voor gebouwen met een
die onroerende zaak in zijn karakteristiek verschijningsvorm
v o e g d e M i n i s t e r s a a n g e w e z e n b e s c h e r m d s t a d s g e z i c h t B e r-
ten uit Italië symmetrie en proportie werden benadrukt; ken-
representatieve functie.
voor het behoud van het natuurschoon wenselijk is.
g e n o p Z o o m , S t a a t s c o u r a n t 2 1 m a a r t 2 0 1 2 , n r. 5 8 2 0 .
merkend zijn een eenvoudige hoofdvorm, kolossale pilasters
Historiserende stijl O o k w e l n i e u w h i s t o r i s e r e n d e s t i j l g e n o e m d ,
Landhuis R o y a a l o p g e z e t w o o n h u i s i n d e r e g e l v r i j s t a a n d o f
Blinde gevel G e v e l z o n d e r o p e n i n g e n .
en een fronton boven het middenrisaliet.
ontstaan als reactie op de Art Nouveau en het rationalis-
als twee‐onder‐één kap gebouwd.
Blokverkaveling E e n v o u d i g p a t r o o n v a n r e c h t e s t r a t e n m e t e e n
Commissie Ruimtelijke Kwaliteit C o m m i s s i e a l s b e d o e l d i n a r t i k e l
me (circa1905‐1925); ook wel Um 1800‐stijl genoemd; op
Lintbebouwing L a n g g e r e k t e r e e k s v a n , v e e l a l v r i j s t a a n d e g e -
symmetrisch profiel en bomen op de trottoirs; aan weers-
1 2 b Wo n i n g w e t .
traditionele wijze toegepaste historische stijlmotieven uit de
b o u w e n a a n e e n o f b e i d e z i j d e n v a n e e n w e g e n / o f w a t e r-
zijden woonblokken, dubbele en/of vrijstaande woningen
Dakkapel B e s c h e i d e n u i t b o u w i n d e k a p , b e d o e l d o m d e l i c h t -
barok en het classicisme werden gecombineerd met moderne
loop.
straathoeken zijn veelal open.
i n v a l t e v e r b e t e r e n e n h e t b r u i k b a a r w o o n o p p e r v l a k t e v e r-
constructies in bijvoorbeeld gewapend beton; vooral toege-
Mansardedak G e b r o k e n d a k w a a r b i j d e d a k s c h i l d e n v a n g o o t
Bouwblok D o o r w e g e n e n g r o e n b e g r e n s d e s t e d e n b o u w k u n d i g e
groten.
past bij warenhuizen, kantoorpanden en landhuizen.
t o t n o k n i e t u i t e e n p l a t v l a k , m a a r t w e e p l a t t e v l a k k e n v o r-
Dakopbouw E e n t o e v o e g i n g a a n d e b o u w m a s s a d o o r h e t v e r h o -
Hoofdgebouw E e n g e b o u w d a t o p e e n b o u w p e r c e e l d o o r z i j n
men die elkaar onder een stompe hoek ontmoeten; door de
92 | VERKLARENDE WOORDENLIJST
| 93
Fransman Mansard (circa 1660) ontwikkeld ten behoeve van
voorbeeld een groot venster gevormd door middel van een
die samenkomen in een nok.
meer zolderruimte voor slaapvertrekken; in eenvoudige vorm
aantal kleine samengevoegde vensters.
Zonnecollector M e t e e n z o n n e c o l l e c t o r w o r d t w a r m t e o p g e w e k t
veel toegepast bij kleine woningen vanaf de tweede helft van
Samengesteld dak U i t v e r s c h i l l e n d e k a p v o r m e n , b i j v o o r b e e l d
die via een warm wateropslag meestal gebruikt wordt voor
d e 1 9 d e e e u w.
zadel‐ en schilddak, gevormd dak.
het verwarmen van water voor huishoudelijk gebruik.
Nok H o r i z o n t a l e s n i j l i j n v a n t w e e d a k v l a k k e n , b o v e n s t e r a n d
Schilddak D a k d a t u i t v i e r s c h u i n e n d a k v l a k k e n b e s t a a t .
Zonnepaneel M e t e e n z o n n e p a n e e l w o r d t e l e k t r i c i t e i t o p g e w e k t
van een dak.
Serre U i t b o u w s e l a a n e e n ( w o o n ) h u i s v o o r n a m e l i j k u i t g l a s
voor de elektriciteitsvoorziening.
Nota Ruimtelijke Kwaliteit B e l e i d s r e g e l s a l s b e d o e l d i n a r t i k e l
bestaand en met deuren in direct contact met de tuin; in de
Zonwering Vo o r z i e n i n g o m g e b o u w e n t e g e n z o n l i c h t e n w a r m t e
1 2 a Wo n i n g w e t o f h e t o m g e v i n g s p l a n .
loop van de 19de eeuw was de serre – het Franse woord voor
te beschermen, zoals markiezen en uitvalschermen.
Ondergeschikt Vo e r t n i e t d e b o v e n t o o n .
broeikas – een zeer geliefd onderdeel van zomerhuizen.
Zuil Vr i j s t a a n d e d r a g e n d b o u w d e e l , d o o r s n e d e i s r o n d .
Orthogonaal stratenpatroon P a t r o o n w a a r b i j d e s t r a t e n e l k a a r
Sierband Z i e S p e k l a a g .
onder een rechte hoek kruisen.
Situering P l a a t s v a n e e n b o u w w e r k i n z i j n o m g e v i n g .
Openbaar toegankelijk gebied G e b i e d a l s b e d o e l d i n a r t i k e l 1 v a n
Speklaag N a t u u r s t e n e n b a n d t e r v e r l e v e n d i g i n g v a n b a k s t e n e n
Bijlage II bij het Besluit omgevingsrecht.
muurwerk.
Overkapping E e n o v e r k a p p i n g i s e e n b i j g e b o u w ( z i e B i j g e b o u w )
Stucwerk I n p l e i s t e r k a l k u i t g e v o e r d w e r k .
dat het aan twee of meerdere zijden open is; bij overkappin-
Tentdak D a k w a a r v a n d e v i e r d a k s c h i l d e n i n e e n p u n t b i j e e n -
gen gaat het vrijwel altijd om carports.
komen en waarbij de nok ontbreekt.
Overstek B o u w d e e l d a t v o o r u i t s t e e k t t e n o p z i c h t v a n h e t e r o n -
Traditioneel Z o a l s d e g e w o o n t e d a t m e e b r e n g t , v a n o u d s h e r ;
der gelegen deel.
onder traditionele kleuren worden in de meeste gevallen
Parcellering D e m a t e v a n i n d e l i n g v a n p e r c e l e n ; d e z e i n d e l i n g
(crème)witte en donkere tinten verstaan, zoals (donker)
van breedtes en hoogtes van bouwwerken bepaalt het straat-
groen, (donker)bruin, (donker)rood, antraciet e.d.
beeld.
Uitbouw B o u w w e r k d a t i n e e n d i r e c t e v e r b i n d i n g s t a a t m e t
Pleisteren E e n m u u r o f p l a f o n d b e d e k k e n m e t e e n l a a g m e t -
h e t ( h o o f d ) g e b o u w, w a a r a a n h e t i s g e b o u w d , e n d a t e e n v e r-
selspecie van kalk en zand of portlandcement.
groting van een bestaande ruimte betreft.
Plint E e n d u i d e l i j k t e o n d e r s c h e i d e n h o r i z o n t a l e l i j n a a n d e
Villa A a n d u i d i n g v o o r e e n v r i j s t a a n d e , a a n z i e n l i j k e w o n i n g ;
o n d e r z i j d e v a n e e n g e b o u w.
de stadsvilla is ontwikkeld in de tweede hel van de 19de
Portiek N a a r d e s t r a a t z i j d e g e o p e n d o v e r d e k t ( t r a p ) p o r t a a l ,
eeuw toen het voor een grotere groep stedelingen financieel
leidend naar de deur van een huis (trapportiek).
mogelijk werd huizen te laten bouwen te midden van veel
Pui G e v e l .
groen.
Rollaag R e e k s v a n g e m e t s e l d e s t e n e n o p h u n k a n t , b i j v o o r-
Wolfsdak Z a d e l d a k w a a r v a n é é n o f b e i d e d a k s c h i l d e n o p d e
beeld als strek‐ of ontlastingsboog boven vensters, als
kop is afgeknot (= wolfseind).
kantlaag van een punt‐ of tuitgevel of als afdekking van een
Wolfseind Z i e Wo l f s d a k .
m u u r.
Woning E e n c o m p l e x v a n r u i m t e n , u i t s l u i t e n d b e d o e l d v o o r
Rooilijn R i c h t l i j n w a a r i n g e b o u w e n w o r d e n g e p l a a t s t e n d i e
de huisvesting van één afzonderlijke huishouding.
de grens aangeeft met de openbare weg; ook wel de plaats
Woonblok E e n a a n t a l a a n e e n g e b o u w d e w o n i n g e n , v e e l a l o n -
die de lijn van de voorgevel bepaalt.
der een doorlopende nok.
Rijtjeshuis S e r i e a a n e e n g e s c h a k e l d e e e n g e z i n s w o n i n g e n g e -
Woonerf E e n a u t o l u w e w o o n s t r a a t m e t e e n m e a n d e r e n d v e r-
dekt door een kap.
loop, vaak eindigend in een hofje of doodlopend; kwam in
Ruimtelijk plan B e s t e m m i n g p l a n a l s b e d o e l d i n d e Wr o o f O m -
de jaren zeventig in zwang als voortvloeisel van het gedach-
gevingsplan als bedoeld in de Omgevingswet.
tegoed van de Forumbeweging in reactie op de strokenbouw;
Samengesteld U i t v e r s c h i l l e n d e b e s t a n d d e l e n g e v o r m d , b i j -
aan weerszijden bebouwing met verspringende rooilijnen. Zadeldak D a k g e v o r m d d o o r t w e e g e l i j k h e l l e n d e d a k v l a k k e n
94 | VERKLARENDE WOORDENLIJST
| 95
ZONNEPANELEN BESCHERMD STADSGEZICHT
7 | BIJLAGE ZONNEPANELEN BESCHERMD STADSGEZICHT De kaart ‘Zonnepanelen Beschermd Stadgezicht’ behoord bij de objectgerichte criteria voor Zonnepanelen- en collectoren. Deelgebied 1: aangeduid met de kleur rood Deelgebied 2: aangeduid met de kleur oranje Deelgebied 3: aangeduid met de kleur geel Deelgebied 4: aangeduid met de kleur blauw
Deelgebied 1 Deelgebied 2 Deelgebied 3 Deelgebied 4
96 | BIJLAGE
ZONNEPANELEN | 97