Bijlage 1. Nota Compensatiebeleid-Bergen op Zoom 2025
Tekst van het document
NOTA COMPENSATIEFONDS SOCIALE WONINGBOUW 2025
COLOFON Opdrachtgever
Adviseur
2
2
INHOUDSOPGAVE 1
Samenvatting
5
2
Inleiding
6
3
Wettelijk kader
7
4
Compenseren van sociale woningen, afdracht aan fonds
8
5
Compenseren van sociale woningen, opname aan fonds
10
6
Uitvoering
12
7
Bijlage I
14
Afdracht/opname uit het compensatiefonds
8 Bijlage II Voorbeeldberekeningen afdracht aan het compensatiefonds sociale woningbouw
15
9 Bijlage III Voorbeeldberekeningen opname aan het compensatiefonds sociale woningbouw
17
10 Bijlage VI Overzichtstekening buurtindelingen
18
3
4
1 SAMENVATTING
Gemeente Bergen op Zoom heeft in deze nota haar beleid opgenomen voor het compenseren van de realisatie van sociale huurwoningen. De norm voor sociale huurwoningen in bouwinitiatieven bedraagt 30% van het totaal aantal woningen. Echter kan het voorkomen dat er meer of minder dan 30% sociale huur wordt gerealiseerd. De gemeente Bergen op Zoom heeft in deze nota de beleidsregels opgeschreven wanneer voor bepaalde initiatieven een afdracht gedaan moet worden aan het compensatiefonds, namelijk wanneer er minder dan 30% sociale huur wordt gerealiseerd. Verder heeft zij ook omschreven wanneer er een bijdrage vanuit het compensatiefonds kan worden gedaan bij het realiseren van meer sociale huurwoningen dan de norm van 30%. Een initiatief dat minder sociale huurwoningen realiseert is verplicht deze woningen te compenseren in de midden categorie (laagmidden duur of hoogmidden duur). Hierbij dient de onderlinge verhouding tussen laagmidden duur en hoogmidden duur in acht te worden gehouden. Voor iedere sociale huurwoning die niet gerealiseerd wordt, maar uitgewisseld wordt voor een woning in de laagmidden of hoogmidden categorie dient volgens onderstaande tabel een afdracht te worden gedaan in het compensatiefonds.
In plaats van
Realisatie van
Sociale huur grondgebonden Sociale huur appartement
Laagmidden Koop
Middenhoog huur
Middenhoog koop
€ 31.500 € 24.000
€ 41.250 € 33.500
€ 51.000 € 43.000
Daarnaast geldt uiteraard ook dat de gelden die afgedragen worden aan het compensatiefonds ingezet dienen te worden voor het ontwikkelen van additionele sociale huurwoningen. Dit betekent dat er ook regels zijn opgenomen voor de bijdragen aan initiatieven die meer sociale huurwoningen realiseren dan de norm van 30% sociale huur. In onderstaande tabel zijn de bedragen opgenomen die worden uitgekeerd per additionele sociale huurwoning (grondgebonden of gestapeld). Realisatie van extra
Sociale huur grondgebonden Sociale huur appartement
Uit te keren bedrag € 41.250 € 33.500
Op basis van bovenstaande methode van afdracht aan het fonds en opname uit het fonds ontstaat er een balans van initiatieven met minder sociale huurwoningen en initiatieven met meer sociale huurwoningen dan de norm, waarbij het uiteindelijke doel van het compensatiefonds sociale huurwoningen is om het aandeel van 30% sociale huur in de gemeente Bergen op Zoom op peil te houden.
5
2 INLEIDING
Gemeente Bergen op Zoom heeft een grote groeiopgave als het gaat om het aantal nieuw te bouwen woningen. Het is belangrijk om de juiste woningen op de juiste plaats te realiseren waarbij de kwaliteit van de leefomgeving geborgd moet zijn. Het gemeentelijk woonbeleid in Bergen op Zoom geeft richting aan het beleid rondom wonen. De belangrijkste uitgangspunten van het gemeentelijk woonbeleid zijn: • De groei en veranderende samenstelling van de bevolking: doorgroeien op korte en middellange termijn, rekening houdend met vergrijzing. • Verreweg het merendeel van de huidige woningen staat er nog steeds over 10, 20 en 30 jaar en alle woningeigenaren staan voor een goede en duurzame kwaliteit van de bestaande woningvoorraad. • Het is belangrijk alle kernen, wijken en de binnenstad minstens net zo vitaal te houden als deze nu zijn en waar mogelijk te verbeteren. • Nieuwbouwplannen moeten zo goed mogelijk aansluiten op toekomstige woningbehoeften. Binnen de gemeente zijn verschillende woonwensen vanuit verschillende doelgroepen. De gemeente streeft naar een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad, waarbij voor elke doelgroep wordt gebouwd. Om dit te bereiken is in het gemeentelijk woonbeleid aangegeven welke prijsklassen onderscheiden worden en welk aandeel in elke prijsklasse gebouwd moet worden. Deze eisen worden in de basis aan elk nieuw woningbouwinitiatief gesteld.
De indeling is in de navolgende tabel opgenomen. Prijsklasse woning Sociale huur Middelhuur Laagmidden Hoogmidden Duur Totaal
Aandeel in woningbouwprogramma Minimaal 30% Minimaal 36% Minimaal 13% Maximaal 23% Maximaal 34% 100%
De planvoorraad om twee derde betaalbaar te realiseren is op regionaal niveau op peil, toch zijn er uitdagingen om met name voldoende sociale woningbouw te realiseren. De gemeente Bergen op Zoom hanteert de navolgende definitie voor een sociale huurwoning: een sociale huurwoning is een betaalbare huurwoning in Nederland, bedoeld voor huishoudens met een lager inkomen, met een huurprijs onder de geldende liberalisatiegrens en wordt geëxploiteerd door een toegelaten instelling. De gemeente Bergen op Zoom houdt vast aan de ‘norm’ van 30% sociale huur per project, per gemeente en voor de regio, het minimum aantal woningen per nieuwbouwproject waar dit voor geldt is 20. Er kunnen echter omstandigheden zijn waardoor bij een specifiek initiatief, met meer dan 20 woningen, het minimaal gewenste aandeel sociale huur- woningen niet (geheel) gerealiseerd kan worden. Het kan ook voorkomen dat bij een initiatief meer dan het minimaal gewenste aandeel sociale huurwoningen gerealiseerd wordt. Een gemeente kan een financiële bijdrage vragen voor locaties waar minder dan 30% sociale huurwoningen wordt gerealiseerd. Deze bijdrage kan vanuit het fonds dan weer worden gebruik op locaties waar meer sociale huurwoningen worden gebouwd dan de programmering voorziet (meer dan 30%).
In deze nota wordt in hoofdstuk 3 de wettelijke verplichtingen en bevoegdheden voor gemeenten rondom dit onderwerp weergegeven. Hoofdstuk 4 en 5 geeft weer hoe de gemeente Bergen op Zoom hier invulling aan geeft. In bijlage I is een routekaart opgenomen en in bijlagen II & III worden voorbeelden voor de berekeningswijzen weergegeven. In bijlage IV is een overzicht opgenomen van de gehanteerde wijkindeling. Deze Nota compensatiefonds sociale woningbouw is een aanvulling op de Nota kostenverhaal en financiële bijdragen 2024.
6
3 WETTELIJK KADER Deze nota is geschreven op basis van de geldende wetgeving. De wettelijke basis ligt in de Omgevingswet (hierna: Ow). De Ow is verder uitgewerkt in het Omgevingsbesluit (hierna: Ob) en de Omgevingsregeling (hierna: Or). In dit hoofdstuk wordt vooral ingegaan op het wettelijk kader rondom financiële bijdrage voor compensatie sociale woningbouw. De gemeente Bergen op Zoom hanteert de navolgende definitie voor een sociale huurwoning: “een sociale huurwoning is een betaalbare huurwoning in Nederland, bedoeld voor huishoudens met een lager inkomen, met een huurprijs onder de geldende liberalisatiegrens en wordt geëxploiteerd door een toegelaten instelling. Meer over het wettelijke kader van financiële bijdrages in bredere zin is terug te vinden in de Nota kostenverhaal en financiële bijdragen 2024.
3.1 Financiële bijdragen Een gemeente heeft de bevoegdheid om een financiële bijdrage (afdeling 13.7 Ow en artikel 8.21 Ob) te vragen en te verhalen voor de verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving bij kostenverhaalsplichtige activiteiten (artikel 8.13 Ob) in combinatie met een planologische wijziging. Dit is daardoor geen wettelijke verplichting, maar een gemeentelijke keuze. Financiële bijdragen kunnen door de gemeente worden afgedwongen. Hierbij gelden wel wettelijke kaders. Daar waar deze relevant zijn voor deze Nota compensatiefonds sociale woningbouw 2025 worden ze hieronder beschreven. Eén van de onderwerpen waarop een financiële bijdragen afgedwongen of gevraagd kan worden betreft: Een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad houdt met name in dat er voldoende sociale huurwoningen zijn opgenomen in de woningvoorraad en bij nieuwe ontwikkelingen worden toegevoegd. De gemeente Bergen op Zoom heeft in haar woonbeleid opgenomen dat bij elk woningbouwinitiatief minimaal 30% sociale huurwoningen gerealiseerd moeten worden. De wetgever geeft de mogelijkheid om een financiële bijdrage te vragen bij woningbouwinitiatieven waar minder dan deze 30% sociale huurwoningen gerealiseerd worden.
De financiële bijdrage moet vervolgens ingezet worden op een andere locatie (hierna: compensatielocatie) waar extra sociale huurwoningen (meer dan 30%) gerealiseerd worden. Met deze systematiek voldoet de financiële bijdrage aan de eis van ‘functionele samenhang tussen de activiteit en ontwikkeling voor het verbeteren van de fysieke leefomgeving (artikel 13.23 Ow). De bekostiging van de ontwikkelingen waar een financiële bijdrage voor wordt gevraagd mag niet anderszins verzekerd zijn (artikel 13.23 Ow). Wanneer er sprake is van bijvoorbeeld een subsidiebijdrage mag niet voor hetzelfde doel ook nog een financiële bijdrage gevraagd worden.
3.2 Mogelijkheden om financiële bijdragen op te nemen 3.2.1 Initiatieven van derden: privaatrechtelijk spoor heeft de voorkeur De gemeente Bergen op Zoom geeft er de voorkeur aan om, wanneer niet de gemeente maar een derde een initiatief met een kostenverhaalsplichtige activiteit heeft, via het privaatrechtelijke spoor afspraken te maken over een financiële bijdrage voor het compenseren van sociale huurwoningen (Artikel 13.22 Ow). Deze afspraken worden vastgelegd in een overeenkomst. De overeenkomst wordt door de gemeente en de initiatiefnemer ondertekend voordat de planologische maatregel (het wijzigen van een deel van het omgevingsplan of de vergunning voor een Bopa) wordt vastgesteld. De overeenkomst is vrijwillig en vormvrij voor beide partijen. De mogelijkheden voor de financiële bijdragen zijn bij het privaatrechtelijke spoor ruimer dan bij het publiekrechtelijke spoor (hierna omschreven). Hierbij gelden wel de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. In een nota kan de gemeente de kaders voor de financiële bijdragen vastleggen. Dit is transparant en geeft initiatiefnemers vooraf duidelijkheid. Dit is een belangrijke voorwaarde om te voldoen aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en om de redelijkheid en billijkheid te waarborgen.
3.2.2 Initiatieven van derden: publiekrechtelijk spoor als alternatief Wanneer het niet lukt om, bij initiatieven van derden, de financiële bijdrage via een overeenkomst te borgen kan de financiële bijdrage voor het compenseren van sociale huurwoningen publiekrechtelijk afgedwongen worden. Om de financiële bijdragen voor woningbouw ook publiekrechtelijk af te dwingen in een omgevingsplan, zijn de onderstaande drie voorwaarden van toepassing: 1. De financiële bijdragen dienen om voldoende sociale huurwoningen in de gemeente te realiseren; én 2. De beoogde compensatielocatie(s) is/zijn opgenomen in het omgevingsplan of een programma; én 3. Het extra realiseren van de sociale huurwoningen leidt tot een (groter) financieel tekort op de grondexploitatie van de compensatielocatie(s). In het geval van het publiekrechtelijke spoor kunnen in het omgevingsplan regels gesteld worden over de maximale hoogte van de financiële bijdrage en de eindafrekening (Artikel 13.23 lid 4 Ow). 3.2.3 Gemeentelijke initiatieven Net als bij initiatieven van derden moet ook de gemeente zelf een financiële bijdrage afdragen voor de betreffende initiatieven (actieve grondexploitaties) waar de gemeente onvoldoende sociale huurwoningen realiseert.
7
4 COMPENSEREN VAN SOCIALE WONINGEN, AFDRACHT AAN HET FONDS 4.1
Inleiding
Zoals in de algemene inleiding geschreven is, is het uitgangspunt dat bij ieder nieuw woningbouwinitiatief, met 20 of meer woningen, voldaan wordt aan de uitgangspunten van het gemeentelijk woonbeleid zoals de verdeling van het aantal woningen over de verschillende prijsklassen van het woningbouwprogramma. Een initiatiefnemer kan het college verzoeken om af te zien van (een deel van) het aantal te realiseren sociale huurwoningen en gebruik te maken van de daarvoor geboden alternatieven. Voor andere woningcategorieën is geen alternatief mogelijk en moet worden voldaan aan het gemeentelijk woonbeleid.
4.2
Mogelijkheden voor initiatieven t.a.v. sociale woningbouw
A. Woningbouwinitiatief met maximaal 19 woningen 1. Geen plicht tot het realiseren van sociale huurwoningen B. Woningbouwinitiatief met minimaal 20 woningen 1. Realiseren van sociale huurwoningen 2. Betalen van een financiële bijdrage voor (een deel van) de sociale huurwoning(en) als: - de toegelaten instelling(en) van Bergen op Zoom geen mogelijkheden ziet deze af te nemen. Hiervoor zal een door de toegelaten instelling(en) ondertekende verklaring moeten worden aangeleverd; of - er in de betreffende wijk al meer dan 30% sociale woningbouw aanwezig is, een overzicht van de gebruikte wijkindeling is in bijlage IV opgenomen. De woningen die in plaats van de sociale huurwoningen gerealiseerd worden, mogen alleen woningen zijn in de prijsklasse middenlaag – middenhoog. 4.2.1. Sloop-nieuwbouw Wanneer bestaande woningen gesloopt worden en op die plaats nieuwe woningen gerealiseerd worden zal rekening worden gehouden met het aantal te slopen sociale huurwoningen. Deze moeten in het nieuwe plan minimaal terugkomen, aangevuld met de toepassing van het gemeentelijk woonbeleid op de extra aantallen woningen. Voor het aantal sociale huurwoningen uit de oude situatie is het niet mogelijk gebruik te maken van de compensatieregeling, deze aantallen sociale huurwoningen moeten minimaal terugkomen in het nieuwe plan.
4.3 Ter bepaling financiële bijdrage extra onderverdeling categorie middenlaag-middenhoog In het gemeentelijk woonbeleid is opgenomen dat minimaal 36% van het aantal te realiseren woningen bij een woningbouwinitiatief in de categorie laagmidden – hoogmidden gerealiseerd wordt. Er is binnen deze categorie ook een nadere onderverdeling, namelijk minimaal 13% middenlaag en maximaal 23% middenhoog. Het is vanuit de woningbehoefte niet wenselijk dat de woningen die in de plaats van de sociale huurwoningen gerealiseerd worden, uitsluitend aan de bovenkant van de prijsgrens van de middenlaag – middenhoge woningbouw-categorie gebouwd worden, vandaar dat de bovenstaande onderlinge verhoudingen naar rato dienen te worden toegepast bij het compenseren van sociale huurwoningen. Voor het bepalen van de financiële bijdrage is daarom een extra onderverdeling van deze categorie bepaald die gehanteerd wordt bij het bepalen van de hoogte van de afkoopsom: Prijsklasse woning
Aandeel in woningbouwprogramma
Laagmidden koop Hoogmidden huur/koop
Minimaal 13% Minimaal 23%
4.4
Hoogte van de financiële bijdrage
Bij het bepalen van het eigenlijke aantal te realiseren sociale huurwoningen wordt uitgegaan van de percentages uit het gemeentelijk woonbeleid gecombineerd met de bovenstaande tabel. Daarbij wordt de uitkomst voor de te realiseren aantallen voor de prijsklasse sociale huur, middenlage koop, middenhoge huur/koop en duur altijd op één decimaal achter de komma berekend. Het bepalen van de hoogte van de financiële bijdrage wordt gebaseerd op de prijsklasse van elke woning die gerealiseerd wordt in plaats van elke sociale huurwoning die niet gerealiseerd wordt.
8
De tarieven zijn bepaald op basis van het verschil in grondwaarde van een gemiddelde woning bij elke prijsklasse. De grondwaarde van een sociale huurwoning is namelijk lager dan die van de andere prijsklassen. De initiatiefnemer kan met een woningbouwinitiatief met minder sociale huurwoningen en meer woningen in de andere prijsklassen een hogere grondwaarde realiseren. Bij het bepalen van de hoogte van de bijdrage wordt het aantal sociale huurwoningen gecompenseerd met de categorie waar meer aantallen worden gerealiseerd dan vanuit het gemeentelijk woonbeleid voorgeschreven wordt. Per niet gerealiseerde sociale huurwoningen geldt de volgende financiële bijdrage per prijspeil 1-1-2025:
In plaats van
Realisatie van
Sociale huur grondgebonden Sociale huur appartement
Laagmidden Koop
Middenhoog huur
Middenhoog koop
€ 31.500 € 24.000
€ 41.250 € 33.500
€ 51.000 € 43.000
4.6
Compensatiefonds sociale woningbouw
Ontvangen financiële bijdrages vanwege compensatie van sociale huurwoningen worden gestort in de nieuw ingestelde bestemmingsreserve compensatiefonds sociale woningbouw. Vanuit deze reserve worden bijdragen beschikbaar gesteld voor initiatieven waar meer sociale huurwoningen worden gerealiseerd dan vanuit het gemeentelijk woonbeleid minimaal gerealiseerd dienen te worden. De wijze waarop dit gebeurt wordt in het volgende hoofdstuk beschreven. De bepaling van de stand van deze bestemmingsreserve en de verantwoording over stortingen en onttrekkingen vindt jaarlijks plaats in de jaarrekening.
4.7
Afwijking door het college
Het college kan vanuit een ruimtelijk en/of maatschappelijk belang in uitzonderlijke gevallen afwijken van wat in dit hoofdstuk beschreven is. Hiervoor dient een gemotiveerd collegebesluit genomen te worden. Een dergelijke afwijking kan bijvoorbeeld nodig zijn vooruitlopend op herziening van dit beleid.
De bijdragen uit voorgaande tabel zullen jaarlijks (peildatum jaarlijks 1 januari) worden geïndexeerd volgens de op dat moment meest actuele definitieve prijsindex Nieuwbouw koopwoningen (2015 = 100) van het CBS tot het moment dat een nieuwe nota zal worden vastgesteld. Bepalend voor de hoogte van de bijdragen bij toekenning is het moment van aanvraag, deze wordt vervolgens geïndexeerd naar het moment van daadwerkelijke betaling. In bijlage II & III zijn voorbeelden opgenomen die de berekening van de bijdrage verduidelijken.
4.5
Betaling financiële bijdrage
Wanneer het college positief ingestemd heeft met het verzoek tot afkoop, onderbouwd met de door de toegelaten instelling(en) ondertekende verklaring, dient de financiële bijdrage uiterlijk de dag voor de verwachte vaststelling van de planologische wijziging (door de raad dan wel het college) te zijn betaald. Uitstel van betaling tot na realisatie van de woningen is alleen mogelijk als daar een zekerheid in de vorm van een bankgarantie tegenover staat.
9
5 COMPENSEREN VAN SOCIALE WONINGEN, OPNAME UIT HET FONDS 5.1 Inleiding
5.4 Hoogte van de uitkering
Een initiatiefnemer kan het college verzoeken om een uitkering vanuit de reserve Compensatie sociale woningbouw te ontvangen wanneer zij één of meer extra sociale woningen realiseert bovenop het aantal wat zij vanuit het gemeentelijk woonbeleid in het plan op moet nemen.
Bij het bepalen van de hoogte van de uitkering wordt het aantal extra sociale huurwoningen gecompenseerd met de categorie waar minder aantallen worden gerealiseerd dan vanuit het gemeentelijk woonbeleid voorgeschreven wordt. De bedragen zijn bepaald op het gemiddelde van de financiële bijdragen van een grondgebonden sociale huurwoning en van het gemiddelde voor een sociaal huurappartement.
5.2 Voorwaarde om gebruik te kunnen maken van een uitkering voor extra sociale huurwoningen 1. Er moet een aandeel groter dan 30% sociale huurwoningen zijn gerealiseerd; én 2. De sociale huurwoningen moeten aantoonbaar door initiatiefnemer geleverd zijn aan de toegelaten instelling(en) van Bergen op Zoom. De aanvraag mag gedaan worden na vaststellen van de benodigde planologische wijziging. Wanneer de woningen niet aantoonbaar geleverd worden aan de toegelaten instelling(en) wordt niet uitgekeerd; én 3. In de betreffende wijk is minder dan 30% sociale woningbouw aanwezig; én 4. Er moeten voldoende middelen in de bestemmingsreserve Compensatie sociale woningen zitten, het saldo mag niet lager worden dan € 0,-. Hierbij wordt rekening gehouden met aanvragen die reeds gedaan, maar nog niet uitgekeerd zijn. Aanvragen worden behandeld op volgorde van datum ontvangst aanvraag en kunnen niet opnieuw worden ingediend. Aanvragen worden niet met terugwerkende kracht behandeld.
5.3 Bepalen van de aantallen extra gerealiseerde huurwoningen Bij het bepalen van het aandeel extra gerealiseerde aantal sociale huurwoningen wordt uitgegaan van de percentages uit het gemeentelijk woonbeleid. Daarbij wordt de uitkomst voor de norm van de te realiseren aantallen sociale huurwoningen op één decimaal achter de komma berekend.
Per extra gerealiseerde sociale huurwoning zullen de volgende bedragen worden uitgekeerd per prijspeil 1-1-2025: Realisatie van extra Sociale huur grondgebonden Sociale huur appartement
Uit te keren bedrag € 41.250 € 33.500
Bepalend voor de hoogte van de bijdragen bij toekenning is het moment van aanvraag, deze zal vervolgens worden geïndexeerd naar het moment van daadwerkelijke betaling. Indexering vindt plaats (peildatum jaarlijks 1 januari) volgens de op dat moment meest actuele definitieve prijsindex Nieuwbouw koopwoningen (2015 = 100) van het CBS, tot het moment dat een nieuwe nota zal worden vastgesteld. Het moment van betaling van de bijdrage is het moment dat de betreffende huurwoningen worden overgedragen aan de toegelaten instelling. In bijlage III zijn voorbeelden opgenomen die de berekening van de uitkering verduidelijken.
5.3.1 Sloop-nieuwbouw Wanneer bestaande woningen gesloopt worden en op die plaats nieuwe woningen gerealiseerd worden, zal rekening worden gehouden met het aantal te slopen sociale huurwoningen. Deze moeten in het nieuwe plan minimaal terugkomen, aangevuld met de toepassing van het gemeentelijk woonbeleid op de extra aantallen woningen. Alleen de daarboven gerealiseerde extra sociale huurwoningen komen in aanmerking voor een uitkering wanneer aan de voorwaarden uit paragraaf 4.1 wordt voldaan.
10
5.5 Uitkeringen uit de Bestemmingsreserve compensatie sociale woningbouw Een uitkering uit de Bestemmingsreserve compensatie sociale woningbouw is alleen aan de orde als er voldoende middelen in de reserve zitten. Hierbij kan de raad ervoor kiezen om tijdelijk extra middelen beschikbaar te stellen (van de algemene reserve). Wanneer er weer voldoende financiële bijdragen vanwege compensatie sociale huurwoningen ontvangen zijn, zullen deze tijdelijke extra middelen weer teruggestort worden naar de algemene reserve.
5.6 Uitzonderingen Er wordt geen bedrag uitgekeerd voor elke sociale huurwoning die gebouwd wordt op grond die door de gemeente uitgegeven is ten behoeve van sociale woningbouw. In de grondprijs is hier namelijk al rekening mee gehouden. De toegelaten instelling(en) van Bergen op Zoom krijgt geen uitkering wanneer zij eigen grond (her)ontwikkelt voor sociale huurwoningen. Het is immers de aard van een corporatie om sociale huurwoningen te realiseren.
5.7 Afwijking door het college Het college kan vanuit een ruimtelijk en/of maatschappelijk belang in uitzonderlijke gevallen afwijken van wat in dit hoofdstuk beschreven is. Hiervoor dient een gemotiveerd collegebesluit genomen te worden. Een dergelijke afwijking kan bijvoorbeeld nodig zijn vooruitlopend op herziening van dit beleid.
11
6 UITVOERING
6.1 Inwerkingtreding Deze Nota compensatiefonds sociale woningbouw 2025 treedt in werking op het moment dat deze wordt vastgesteld en gepubliceerd. De gemeente hanteert een overgangsregeling voor al in uitvoering zijnde initiatieven. De volgende mogelijkheden zijn van toepassing: 1. Voor de ruimtelijke initiatieven waarbij er reeds voor vaststelling van deze Nota al afspraken zijn gemaakt die contractueel zijn vastgelegd blijven de gemaakte afspraken van kracht. 2. Voor alle initiatieven die door initiatiefnemers worden aangedragen na de vaststelling van onderhavige Nota compensatie sociale woningbouw 2025 of initiatieven waarbij er nog geen uitgangspunten over het programma zijn overeengekomen, worden getoetst aan onderhavige Nota en wanneer van toepassing gelden de nieuwe beleidsregels en afdracht of opname uit de bestemmingsreserve sociale woningbouw zoals in onderhavige Nota is omschreven.
6.2 Bevoegdheden In de onderstaande tabel zijn de verscheidene bevoegdheden van de raad en het college van B&W ten aanzien van de Nota compensatie sociale woningbouw 2025 opgenomen. Omschrijving
Rol van het college van B&W
Nota compensatie sociale woningbouw Voordragen Het actualiseren van de tarieven in de Nota Vaststellen compensatie sociale woningbouw, ieder 4 jaar of zoveel eerder dat veranderende marktomstandigheden hierom vragen Jaarlijkse rapportage over de inzet van de BestemmingsVoordragen reserve sociale woningbouw in de P&C cyclus Het in rekening brengen, innen, uitbetalen en stellen van Vaststellen zekerheden t.b.v. de afdracht en opname uit de Bestemmingsreserve sociale woningbouw Afwijkingsbevoegdheden zoals opgenomen in de Nota Vaststellen compensatie sociale woningbouw 2025 Sluiten van noodzakelijke anterieure overeenkomsten. Vaststellen
Rol van de Raad Vaststellen
Vaststellen
12
BIJLAGEN
13
7 BIJLAGE I AFDRACHT/OPNAME UIT HET COMPENSATIEFONDS Initiatieven met 20 woningen of meer vallen onder deze regeling. Dit kan gaan om grondgebonden woningen, gestapelde bouw of een combinatie daarvan, zolang het één initiatief betreft. Het initiatief dient sociale huurwoningen te realiseren, waarbij de norm op 30% ligt. Van deze norm mag worden afgeweken in de volgende gevallen: - wanneer de toegelaten instelling(en) geen woningen kunnen afnemen, of; - initiatief is binnen een wijk waar al 30% of meer sociale woningbouw aanwezig is. Woningbouwinitiatieven met een positief advies vanuit de intaketafel op het beoogde project inclusief het beoogde programma
Afdracht aan het fonds
Afdracht aan het fonds
Initiatief met minder dan 30% sociale huur
Initiatief met meer dan 30% sociale huur
Te compenseren woningtypen van minder te realiseren sociale huur: • Aantal Middenlaag (min. 13%) • Aantal Middenhoog (max. 23%)
Typen extra gerealiseerde sociale huurwoningen: • Aantal Grondgebonden • Aantal Gestapeld
Grondgebonden of gestapeld per categorie: • Aantal Grondgebonden (Middenlaag & Middenhoog) • Aantal Gestapeld (Middenlaag & Middenhoog)
Te berekenen opname aan de hand van de woningaantallen
Te berekenen bijdragen aan de hand van de woningaantallen
Initiatieven met maximaal 19 woningen. Dit kan grondgebonden, gestapeld of een combinatie van beiden zijn, zolang het maar één project bedraagt.
Afdracht aan het fonds
Initiatief met minder dan 30% sociale huur
Te compenseren woningtypen van minder te realiseren sociale huur: • Aantal Middenlaag (min. 13%) • Aantal Middenhoog (max. 23%)
Initiatief met meer dan 30% sociale huur
Typen extra gerealiseerde sociale huurwoningen: • Aantal Grondgebonden • Aantal Gestapeld
Te berekenen opname aan de hand van de woningaantallen
Middenlaag koop
Middenhoog huur
Middenhoog koop
Sociale huur grondgebonden
€ 31.500
€ 41.250
€ 51.000
Sociale huur appartement
€ 24.000
€ 33.500
€ 43.000
Realisatie van extra sociale huurwoningen
Uit te keren bedrag per stuk
Sociale huur grondgebonden
€ 41.250
Sociale huur appartement
€ 33.500
Realisatie van extra sociale huurwoningen
Uit te keren bedrag per stuk
Sociale huur grondgebonden
€ 41.250
Sociale huur appartement
€ 33.500
Als er wordt afgeweken van de norm, wordt er een afdracht worden gedaan aan het Compensatiefonds. Hiermee wordt de verplichting tot het realiseren van 30% sociale huur worden afgekocht.
Afdracht aan het fonds is niet noodzakelijk wanneer een project geen of in mindere mate sociale huur realiseert.
Realisatie van in plaats van
14
8 BIJLAGE II VOORBEELD BEREKENINGEN AFDRACHT AAN HET COMPENSATIEFONDS SOCIALE WONINGBOUW Voorbeeld 1: Initiatief nieuwe ontwikkeling 2 grondgebonden woningen. Initiatiefnemer wenst geen sociale huurwoningen te realiseren maar twee middenhoog dure koopwoningen. Omdat er minder dan 20 woningen worden gerealiseerd hoeft er geen sociale huur gerealiseerd te worden, een dergelijk project wordt dus niet belast met een bijdrage aan het fonds. Voorbeeld 2: Initiatief nieuwe ontwikkeling 80 appartementen. De toegelaten instelling(en) ziet geen mogelijkheid de sociale huurwoningen af te nemen, waardoor initiatiefnemer ze niet wenst te realiseren. Initiatiefnemer kan daardoor conform paragraaf 3.1 van de compensatieregeling gebruik maken. De initiatiefnemer wenst de 80 appartementen als volgt te verdelen: 19 middenduur lage koopwoningen, 34 middenduur hoge huurwoningen en 27 dure woningen. De berekening van de financiële bijdrage voor een woningbouwinitiatief met minimaal 20 woningen uit paragraaf 3.1 moet hier toegepast worden naast hetgeen vermeld in paragraaf 3.2 en 3.3. In onderstaande tabel staat de toepassing van de norm uit het gemeentelijk woonbeleid in combinatie met paragraaf 3.2 en het initiatief: Initiatief 80 appartementen
Sociale huur Middenlaag koop Middenhoog (huur of koop) Duur
Aandeel woonbeleid+ paragraaf 3.2
Toepassen aandeel bij initiatief
Initiatief werkelijk
30% 13% 23% 34%
24 10,4 18,4 27,2
0 19,00 34,00 27,00
Dit geeft een compensatiebijdrage van: Middenlaag
Middenhoog
Totaal
8,6 * € 24.000
15,6 * € 33.500
€ 729.000
Voorbeeld 3: Initiatief nieuwe ontwikkeling 100 grondgebonden woningen. De toegelaten instelling(en) wil maximaal 20 sociale huurwoningen afnemen. Initiatiefnemer realiseert deze 20 sociale huurwoningen en wil voor de rest gebruik maken van de compensatieregeling. De woningen in de categorie middenduur hoog worden gerealiseerd als 3 huur en 3 koop. De berekening van de financiële bijdrage voor een initiatief met minimaal 20 woningen uit paragraaf 3.1 moet hier toegepast worden naast wat opgenomen is in paragraaf 3.2 en 3.3. In de volgende tabel staat de toepassing van de norm uit het gemeentelijk woonbeleid in combinatie met paragraaf 3.2 en het initiatief: Er moeten minimaal 13 midden lage koopwoningen gerealiseerd worden zoals opgenomen in paragraaf 3.2. Initiatiefnemer realiseert 17 woningen in de categorie middenlaag en 29 woningen in de categorie middenduur hoog waarvan de helft huur zal zijn.
Verschil
-24 8,6 15,6 -0,2
Initiatief 100 woningen
Aandeel woonbeleid+ paragraaf 3.2
Toepassen aandeel bij initiatief
Initiatief werkelijk
Verschil
Sociale huur Middenlaag koop Middenhoog (huur of koop) Duur
30% 13% 23% 34%
30 13 23 34
20 17 29 34
-10 4 6 0
15
Dit geeft een compensatiebijdrage van:
De woningen waar over afgerekend dient te worden zijn de 0,8 extra middenlaag dure koopwoningen en de 0,8 extra middenhoog dure koopwoningen.
Middenlaag
Middenhoog
Totaal
4,0 * € 31.500
3,0 * € 41.250 + 3,0 * € 51.000
€ 402.750
Gebruik makend van de financiële bijdragen uit tabel 2 geeft dat een compensatiebijdrage van:
Voorbeeld 4: Initiatief sloop-nieuwbouw 140 appartementen. Gesloopt worden 100 woningen, waarvan 20 sociale huurwoningen, 40 middenduur hoge koopwoningen en 40 dure koopwoningen. De toegelaten instelling(en) wenst in totaal maximaal 30 sociale huurwoningen af te nemen. Initiatiefnemer realiseert daarnaast middenduur lage koopwoningen, middenduur hoge koopwoningen en dure koopwoningen.
Middenlaag
Middenhoog
Totaal
0,8 * € 24.000
0,8 * € 43.000
€ 53.600
Allereerst moet bepaald worden op welk aantal woningen de berekening van de financiële bijdrage toegepast moet worden. Zoals in paragraaf 3.1 beschreven staat moet het aantal woningen in de bestaande categorieën uit de oude situatie in mindering worden gebracht op het totaal aantal te realiseren woningen. Deze woningen in de betreffende categorieën dienen sowieso teruggebouwd te worden. Het plan bestaat daarmee uit 140 – 100 = 40 woningen. Op dit aantal dient het gemeentelijk woonbeleid toegepast te worden. De berekening van de financiële bijdrage voor een initiatief met minimaal 20 woningen uit paragraaf 3.1 moet hier toegepast worden naast wat opgenomen is in paragraaf 3.2 en 3.3. In de volgende tabel staat de toepassing van de norm uit het gemeentelijk woonbeleid in combinatie met paragraaf 3.2 en het initiatief: Initiatief 140 appartementen, 100 woningen sloopnieuwbouw waarvan 20 sociale huurwoningen Sociale huur Middenlaag koop Middenhoog (huur of koop) Duur
Aandeel woonvisie
Herbouw
Woonbeleid bij initiatief
Verdeling aantal woningen -/- sloop
Verschil
30% 13% 23% 34%
20 40 40
12 5,2 9,2 13,6
10 6 10 14
-2 0,8 0,8 0,4
16
9 BIJLAGE III VOORBEELDBEREKENING OPNAME UIT HET COMPENSATIEFONDS SOCIALE WONINGBOUW Voorbeeld 1: Initiatief nieuwe ontwikkeling 100 grondgebonden woningen. Initiatiefnemer wil 40 sociale huurwoningen bouwen.
Bij dit initiatief moeten vanuit het woonbeleid minimaal 12 sociale huurwoningen worden gerealiseerd (30% van 40) bovenop de 25 gesloopte sociale huurwoningen die teruggebouwd moeten worden. Samen 37 sociale huurwoningen.
De berekening van de bijdrage ter compensatie van de extra te realiseren sociale huurwoningen uit paragraaf 5.1 en 5.2 moet hier toegepast worden.
Er worden 40 sociale huurwoningen gerealiseerd, en daarmee dus 3 extra sociale huurwoningen. Dit geeft een compensatiebijdrage van:
Bij dit initiatief moeten vanuit het woonbeleid minimaal 30 sociale huurwoningen worden gerealiseerd (30% van 100). Er worden 40 sociale huurwoningen gerealiseerd, en daarmee dus 10 extra sociale huurwoningen. Dat geeft de volgende compensatiebijdrage: Grondgebonden
Gestapeld
Totaal
10 x € 41.250
N.v.t.
€ 412.500
Grondgebonden
Gestapeld
Totaal
N.v.t.
3 x € 33.500
€ 100.500
Voorbeeld 2: Initiatief sloop-nieuwbouw 100 appartementen. Gesloopt worden 60 appartementen, waarvan 25 sociale huurwoningen. Initiatiefnemer wil 40 sociale huurwoningen bouwen. Allereerst moet bepaald worden op welk aantal woningen het gemeentelijk woonbeleid toegepast moet worden. Zoals in paragraaf 5.1 beschreven staat moet het aantal woningen in de bestaande categorieën uit de oude situatie in mindering worden gebracht op het totaal aantal te realiseren woningen. Deze woningen in de betreffende categorieën dienen sowieso teruggebouwd te worden. Het plan bestaat daarmee uit 100 – 60 = 40 woningen. Op dit aantal dient het gemeentelijk woonbeleid toegepast te worden.
17
10 BIJLAGE IV OVERZICHTSTEKENING BUURTINDELINGEN
18