CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Jaarstukken 2022 (AANGEPAST).

Raadsvergadering 28 juni 2023, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Jaarstukken 2022, RVB23-002543.593 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarstukken 2022

Bijlage bij Raadsvoorstel RVB23-0025 d.d. 21 april 2023

2

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

Voorwoord De Jaarstukken 2022 zijn opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen op Zoom. Hiermee legt het college verantwoording af over het boekjaar 2022. Het college van burgemeester en wethouders verklaart dat de Jaarstukken 2022 een getrouw beeld geven en dat de transacties rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de paragraaf rechtmatigheid zijn hierover nog aanvullende opmerkingen beschreven. De gemeenteraad van Bergen op Zoom behandelt de Jaarstukken 2022 op 1 juni 2023. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, Secretaris, Burgemeester, Mr. drs. ing. M. van Vliet Dr. F.A. Petter

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

3

4

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave 1. Inleiding op de Jaarstukken 2022

6

2. De Programma’s

12

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Programma 5 Programma 6

Besturen, Samenwerken en Veiligheid Samen leven, samen doen Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Duurzaamheid

12 21 36 53 69 81

3. De Paragrafen

88

Paragraaf 3.1 Lokale heffingen Paragraaf 3.2 Weerstandsvermogen en risicovermogen Paragraaf 3.3 Financiering Paragraaf 3.4 Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 3.5 Verbonden partijen Paragraaf 3.6 Grondbeleid Paragraaf 3.7 Bedrijfsvoering Paragraaf 3.8 Sociaal domein Paragraaf 3.9 Openbaarheidsparagraaf Paragraaf 3.10 Rechtmatigheid Paragraaf 3.11 Kredietrapportage Paragraaf 3.12 Taakstellingen

88 94 103 107 110 132 136 141 142 143 145 148

4. Jaarrekening

152

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

152 156 160 162 171 172 176 178 185 192 193

Overzicht van baten en lasten Waarderingsgrondslagen Balans Toelichting op de balans Staat van reserves en voorzieningen Toelichting reserves en voorzieningen Overzicht overheidssubsidies Overzicht van incidentele baten en lasten Sisa Overzicht gewaarborgde geldlening Wet normering topinkomens

5. Taakvelden conform indeling BBV-wetgeving

194

Afkortingenlijst

206

Colofon

208

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

5

1. Inleiding op de Jaarstukken 2022 Een terugblik op 2022 Ook in Bergen op Zoom stond de bevolking klaar om voor opvang te zorgen. Met vereende krachten zijn er 140 opvangplekken gerealiseerd in het pand Avondvrede op het BolwerkNoord. Vervolgens is ook het voormalige politiebureau aan de Jacob Obrechtlaan ingezet als opvanglocatie voor Oekraïners. Daar is plaats voor nog eens 160 mensen. Daarnaast vangen we statushouders (vergunninghouders) op en is er in De Stoelemat in 2022 tijdelijk crisisnoodopvang (CNO) ingericht. De manier waarop die opvang in Bergen op Zoom is gebeurd, stemt ons tevreden. Naast de inzet van veel medewerkers uit de gemeentelijke organisatie hebben ook vele Bergse vrijwilligers hard meegeholpen (en doen ze dat nog altijd) om vluchtelingen voor even een ‘thuis’ te geven. Voor de opvang heeft het Rijk vergoedingen beschikbaar gesteld. In 2022 is niet al dat geld ook daadwerkelijk uitgegeven. Dat geldt overigens In de eerste maanden van 2022 hadden we nog te maken voor meer onderdelen die in de verschillende programma’s met het naijlen van de coronapandemie. Echter, in de loop worden genoemd. Bij de vaststelling van de Jaarstukken 2022 van het jaar werden de coronamaatregelen één voor één losgelaten en kon het ‘gewone’ leven weer worden opgepakt.

wordt daarom ook voorgesteld om een substantieel bedrag Langzamerhand gingen we terug naar kantoor en konden de over te hevelen naar 2023. vergaderingen, nadat die lange tijd alleen digitaal hadden plaatsgevonden, weer fysiek worden opgepakt. Financieel Bij de vaststelling van het 2e Concernbericht 2022 bleek al Minder goed nieuws was er te melden op het gebied van dat we 2022 met een fors voordelig saldo af zouden sluiten. de wereldvrede. De inval van Rusland in buurland Oekraïne Het ging toen om een bedrag van ruim €13 miljoen. Voetnoot zorgde voor grote onrust in de wereld. Met name de prijzen daarbij is dat een groot deel van dat geld incidenteel was. Zo op energie gingen door het dak, maar ook de voedselprijzen was er bijvoorbeeld €5,2 miljoen voordeel op de verkoop van stegen in recordtempo. Dat maakte dat veel huishoudens het industriegrond. hoofd amper boven water konden houden. Evenals tijdens de coronapandemie schoot het Rijk op verschillende momenIn de raadsvergadering van december 2022 werd dat verten financieel te hulp. Huishoudens die al op of onder het wachte resultaat nog hoger na de raadsbesluiten, waardoor bestaansminimum leefden, konden een beroep doen op de het saldo uitkomt op bijna €15 miljoen.

Met deze jaarstukken eenmalige energietoeslag (EET) en ook andere huishoudens kunnen we concluderen dat vanwege met name externe werden in de maanden november en december gecompenfactoren, het gerealiseerde resultaat over 2022 €10 miljoen seerd met een energiecompensatie van €190. hoger ligt dan de €15 miljoen waarmee in december was gerekend: €25,1 miljoen. In deze jaarstukken is de verantIn ons gebied op de Brabantse Wal werd door bijna 7.000 woording hiervoor terug te vinden. Een groot deel van dat mensen een beroep gedaan op de EET. Daarnaast stelde de geld is terug te voeren op een hogere algemene uitkering gemeenteraad van Bergen op Zoom een noodfonds in. In die pas duidelijk is geworden in de decembercirculaire 2022, totaal is er een bedrag van €5,5 miljoen uitgegeven aan de de rijksgelden die we uiteindelijk hebben ontvangen voor de energietoeslag. opvang van Oekraïners en ontvangen gelden voor de tegemoetkoming voor kosten die te maken hebben met energie. De omstandigheden in Oekraïne zorgden ervoor dat inwoners Van het positieve jaarrekeningresultaat wordt voorgesteld om van dat land op de vlucht sloegen voor het oorlogsgeweld. ruim €7,2 miljoen over te hevelen naar 2023. Het gaat hierbij Het opstellen van de jaarstukken is altijd weer een belangrijk moment in de planning en control cyclus van de gemeente.

Het geeft prima de gelegenheid om terug te kijken op het voorafgaande jaar. Niet alleen financieel, maar ook inhoudelijk en maatschappelijk. Hebben we de dingen op de juiste wijze gedaan en zouden we die, met de kennis van nu, weer hetzelfde doen? Met andere woorden, hebben we lessen getrokken uit het recente verleden. In 2022 is er ruim een half jaar gewerkt met een nieuwe gemeenteraad, een nieuw college en een nieuw bestuursakkoord. Het nieuwe elan is er en gezamenlijk kunnen we stilstaan bij wat goed gaat en ons hard maken voor wat beter kan om Bergen op Zoom blijvend te verbeteren.

6

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

(minder bijstandsgerechtigden), oplossingen te bieden bij problemen en we blijven inzetten op maatschappelijke businesscases. Een mooi resultaat is het samengaan van Op zichzelf is een positief saldo van meer dan €25 miljoen een Theater De Maagd en Gebouw T dat rond de jaarwisseling zijn beslag heeft gekregen. Aan de andere onderdelen van de mooi resultaat. En ondanks dat zo’n resultaat ‘onverwacht’ businesscase Cultuur en Sport wordt nog hard gewerkt. Deze is te noemen, is er tegelijkertijd het besef dat we steeds meer ‘in control’ komen als het om onze financiën gaat. Voor zijn in 2022 gedeeltelijk gerealiseerd. een groot deel is dat te zien aan het door de accountant ontwikkelde instrument na het niet doorgaan van het project Een ander belangrijk punt op de Bergse agenda is het Bergse Haven. Dat instrument is door onze eigen organisatie bouwen van nieuwe woningen. Onze ambitie hierin is hoog. Daarom is in 2022 al voorgesorteerd op de mogelijkheden om overgenomen en uitgebouwd tot de stresstest. Vervolgens te komen tot een versnelling van de bouw van woningen in hebben we het ingebed in de planning en control documenten als onderdeel van de paragraaf Weerstandsvermogen en onze gemeente. risicobeheersing. Het geeft ons een veel beter inzicht in de financiële positie van de gemeente en de ontwikkeling van Personeel die positie gedurende meerdere jaren.

Tenslotte zorgt het ook De bemensing van het ambtelijk apparaat blijft in deze periode voor een algeheel beeld als het gaat om de samenhang van van krapte op de arbeidsmarkt een lastige opgave. Dit prode verschillende indicatoren. bleem wordt overigens landelijk ervaren en het ziet er ook niet naar uit dat het op korte termijn kan worden opgelost. Het feit dat niet alle vacatures zijn ingevuld, geeft ook een deel van Van Focusakkoord naar Bestuursakkoord de verklaring dat niet alle gelden die in de begroting voor 2022 2022 was het jaar waarin een nieuw college aan de slag waren opgenomen, daadwerkelijk zijn uitgegeven. Ook heeft ging. Formeel gebeurde dat op 25 mei. Tot die datum is er bij sommige organisatieonderdelen een (tijdelijke) verer gewerkt met het Focusakkoord dat een aantal jaar de schuiving plaatsgevonden van werkzaamheden. De uitvoering leidraad is geweest waaraan het vorige (zaken-)college van de EET is daar een voorbeeld van, evenals de ambtelijke heeft gewerkt. Uiteraard heeft het Focusakkoord ook nog een uitwerking gehad in de rest van 2022. Belangrijk is om te inzet die gepleegd is bij de opvang van Oekraïners. Door hier extra inzet op te plegen, zijn andere taken blijven liggen.

constateren dat er in de afgelopen jaren ook daadwerkelijk Het kan zijn dat we onszelf (en daarmee de inwoners van meer focus is aangebracht op wat er wél, maar ook wat er Bergen op Zoom) in sommige situaties tekort hebben gedaan. niét moest gebeuren. Met de voornaamste drie opdrachten (Cultuurverandering, kwaliteitsverbetering van de organisatie In 2022 hebben we een benchmark op laten stellen door en het op orde krijgen van de financiën) is een belangrijke het bureau Berenschot. We wilden graag weten hoe onze basis gelegd in de ingezette weg omhoog. Met name de bewustwording van onze manier van werken (en de uitgaven organisatie zich qua kosten en formatie verhoudt ten opzichte die daarbij horen) heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan van vergelijkbare gemeenten. Op basis hiervan is een nieuwe de gezondere (financiële) positie waarin we ons nu bevinden. inrichting van de organisatie in gang gezet. We kunnen ons hierdoor ook verbeteren als het gaat om het zijn van een aanOnze schuldenlast is verder afgenomen en onze solvabiliteit trekkelijke werkgever. Met een verbeterd mobile device beleid is fors verbeterd. In het bestuursakkoord Samen Bergen Verzetten is ingezet op een verbreding en verdieping van het en door te investeren in de medewerkers willen we bewerkstelligen dat mensen met meer plezier willen werken voor de Focusakkoord. Het werk is immers nog niet af.

We rekenen gemeente Bergen op Zoom. Ook hebben we geleerd om op een onszelf niet rijk en werken aan de grote maatschappelijke meer integrale wijze te werken zodat de uiteindelijke voorstelopgaven die er liggen. len op een voldragen manier kunnen worden voorgelegd. Op het gebied van een nieuwe bestuurscultuur hebben we Al met al is 2022 voor Bergen op Zoom in financieel opzicht in 2022 stappen gezet. Vanuit het samenwerkingsdualisme streven we een verbetering van het democratisch proces na. als positief te bestempelen. De financiële positie van de gemeente verbetert daardoor fors. Het resultaat van de Respectvol met elkaar omgaan en het gesprek met elkaar Jaarstukken 2022 is €25,1 miljoen. Voorgesteld wordt om een aangaan zijn daarbij belangrijke voorwaarden. deel van dit geld (€7,2 miljoen) te bestemmen naar 2023. Een groot deel van het resultaat is niet als structureel, maar als Maar ook op andere gebieden verzetten we bergen met incidenteel aan te merken. Daarnaast stellen we voor om werk. We nemen inmiddels een belangrijke positie in als het de voorziening voor het groot onderhoud van wegen aan te gaat om de vierde stedelijke regio, proberen onze inwoners vullen met €9,4 miljoen. zo goed mogelijk te ondersteunen, aan het werk te krijgen altijd om eenmalige budgetten uit 2022 die nog niet volledig zijn uitgegeven.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

7

Financiële samenvatting In deze tabel is per onderwerp aangegeven in welk programma het staat, een omschrijving en het financiële effect. Over het financiële effect is aangegeven wat in de begroting (inclusief wijzigingen) is opgenomen en wat er is gerealiseerd. Het verschil is aangegeven als bedrag en als percentage. Een groen bedrag geeft aan dat we minder Na de raadsvergadering in december 2022 was het verwachte jaarrekeningresultaat €14,9 miljoen positief. Het gere- geld hebben uitgegeven dan we hadden begroot of dat we aliseerde resultaat is dus €10,3 miljoen hoger. De zes grootste meer geld hebben ontvangen dan begroot. Een rood bedrag geeft aan dat we in realiteit meer hebben uitgegeven dan we onderdelen van dit hogere resultaat staan in onderstaande tabel inclusief een korte toelichting. In de programma’s is een hadden begroot of dat we minder geld hebben ontvangen dan uitgebreide financiële analyse en toelichting te vinden van de begroot. resultaten per productgroep. Het jaarrekeningresultaat van 2022 bedraagt €25,1 miljoen positief. Dit is het cumulatieve resultaat van alle wijzigingen die gedurende het jaar zijn vastgesteld, zoals het 1e en 2e Concernbericht 2022.

8

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

Prog.

Omschrijving

Financieel effect (x1.000)

1 (P101)

Voorziening pensioengelden voor wethouders

Begroting: €0 Realisatie: €1.533 Verschil: €1.533

Er is een vrijval in de voorziening pensioengelden voor wethouders. Oorzaak hiervan is de stijging van de rekenrente van 0,2% naar 2,4%. Doordat de rente is gestegen, hoeven we niet bij te storten, maar valt er juist een groot bedrag vrij. De vrijval is €1,5 miljoen. Dit is in het 2e Concernbericht 2022 benoemd, maar op dat moment was de rekenrente, en dus de omvang, nog niet bekend.

2 (P201)

Opvang van Oekraïense vluchtelingen Voor het opvangen van vluchtelingen uit Oekraïne heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld en aan de gemeentes uitbetaald. Wij hebben €4,93 miljoen ontvangen aan rijksgelden en de kosten in 2022 zijn €2,15 miljoen. Daarnaast hebben we intern voor €250.000 aan personele kosten gemaakt. Bij

Begroting: €4.927 Realisatie: €2.403 Verschil: €2.524 (51%)

het 2e Concernbericht 2022 is aangegeven dat we gelden van het Rijk zouden ontvangen en dat we waarschijnlijk over zouden houden. Op dat moment was de omvang niet goed in te schatten. Bij de jaarrekening levert dit een saldo op van €2,52 miljoen. We stellen voor om dit over te hevelen naar 2023.

2 (P202)

Bijstand, eenmalige energietoeslag en participatie De uitgaven op deze drie onderdelen zijn €1,6 miljoen lager dan in de begroting was ingeschat. Op bijstand zijn de kosten €417.000 lager. De oorzaak hiervan is dat het aantal personen in de bijstand daalt. Vanwege deze daling daalt het aantal uitkeringen dat wij moeten betalen en dus de kosten.

Begroting: €38.814 Realisatie: €37.202 Verschil: €1.612 (4%)

Daarnaast houden we op het uitgavenbudget voor de EET €247.000 over. In totaal hebben we €5,5 miljoen uitgegeven aan de energietoeslag in 2022. Alle aanvragen zijn behandeld. De resterende TONK-middelen van €376.000 zijn ook niet besteed. Van beide budgetten wordt voorgesteld om deze via resultaatbestemming over te hevelen naar 2023 voor de EET. Tot slot geven we op participatie €572.000 minder uit. Dit is een gevolg van het feit dat medewerkers doelmatigheid ingezet moeten worden voor de uitvoering van de EET. Voor deze uitvoering kon geen externe inhuur worden gevonden, waardoor eigen medewerkers dit hebben opgepakt. Het gevolg is dat de klanten minder frequent gesproken zijn dan normaliter het geval is. Daarnaast heeft het matchen van klanten en werkgevers door het Werkcentrum verminderd plaatsgevonden.

2 (P203)

Jeugdzorg Voor jeugdzorg hebben we meer lasten gemaakt dan waar we rekening mee hadden gehouden, namelijk €1.377.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er eind 2022 jeugdzorgtrajecten zijn beëindigd. Bij beëindiging van een traject moet 50 procent van het totale traject afgerekend worden.

3 (P302)

Onderhoud en specifieke uitkering Buitensport Het grootonderhoud op sportpark Rozenoord is uitgesteld vanwege de lopende businesscase buitensport. In totaal is €544.000 niet uitgegeven. We stellen voor om dit via resultaatbestemming over te hevelen naar 2023, zodat het onderhoud alsnog uitgevoerd kan worden. Daarnaast zijn de kosten voor

Begroting: €15.100 Realisatie: €16.477 Verschil: €-1.377 (-9%) Begroting: €1.392 Realisatie: €613 Verschil: €779 (56%)

dagelijks onderhoud €125.000 lager en hebben we €125.000 meer inkomsten uit de SPUK-regeling over 2021. Het totale effect van deze drie onderdelen in 2022 is €779.000 voordeel.

4 (P403)

Gronden Dit wordt veroorzaakt doordat er meer incidentele grondverkopen zijn gerealiseerd dan begroot. Daarnaast hebben we voor een gevestigd opstalrecht voor een 150 kV leiding van Tennet een incidentele (niet geraamde) bijdrage ontvangen. In totaal levert dit een meeropbrengst op van €534.000.

Begroting: €5.256 Realisatie: €7.116 Verschil: €1.860 (35%)

Daarnaast is het herstel aan de kade nog niet uitgevoerd in afwachting van de te voeren onderhandeling en afstemming met de gebruiker van de kade. Dit levert een voordeel op van €73.000. Ook hebben we in 2022 grond verkocht ten behoeve van de ontwikkeling van een buitenlocatie voor een containerterminal voor €1,3 miljoen. Aan de verkoop van grond heeft de gemeente voorwaarden gesteld, waaraan eind 2022 nog niet is voldaan; mogelijk dient de grond teruggeleverd te worden. In de loop van 2023 wordt duidelijk of de levering definitief kan worden. Voor 2022 levert dit een eenmalig voordeel op van €1.253.000. In totaal hebben deze effecten dus een voordelig resultaat van €1.860.000.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

9

5 (P501)

Algemene uitkering: decembercirculaire 2022 In de decembercirculaire 2022 heeft het Rijk ons meer geld uitgekeerd dan we hadden begroot. We hebben €3,2 miljoen meer ontvangen. Van deze extra gelden wordt voorgesteld om €2,4 miljoen over te hevelen naar 2023 via resultaatbestemming. Hiervan is €2,1 miljoen uitgekeerd voor de uitvoering

Begroting: €168.797 Realisatie: €172.013 Verschil: €3.216 (2%)

en uitbetaling van de energietoeslag in 2023.

1-6

Overige verschillen

Verschil: €122

De overige verschillen bestaan uit meerdere (kleinere) afwijkingen in alle programma’s.

5

Saldo verschillen

€10.269

Begroot resultaat over 2022

€14.852

Het begrote rekeningresultaat is €14,852 miljoen positief na de laatste begrotingswijziging die door de gemeenteraad is vastgesteld in november 2022. Dit was de vaststelling van het 2e Concernbericht 2022 (RVB22-0060) en de financiële uitkomsten van de septembercirculaire 2022 (RVB22-0062).

Jaarrekeningresultaat 2022

Resultaatbestemming van 2022 We stellen voor om een bedrag van €7,2 miljoen te bestemmen naar 2023 van het jaarrekeningresultaat 2022. Dit is een apart beslispunt in het raadsvoorstel. Het gaat hier altijd om éénmalige budgetten uit 2022 die nog niet of niet volledig zijn uitgegeven. De uitvoering loopt door in 2023 en daarvoor is het budget in 2023 benodigd. De voorgestelde budgetten zijn opgenomen in de tabel op de volgende bladzijde. Storting in de voorziening groot onderhoud wegen Hiernaast wordt voorgesteld om via resultaatbestemming €9.369.000 te storten in de voorziening voor groot onderhoud

10

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

€25.121 van wegen. Op basis van de meest recent inspectiegegevens is een programma vastgesteld voor de jaren 2023 en 2024 voor het gepland groot onderhoud asfalt- en elementenverharding en belijning en markeringen. De kosten zijn €4.654.000 voor 2023 en €4.715.000 voor 2024. Als gevolg van gestegen marktprijzen en door een fors asfaltbestek in 2022 (Rooseveltlaan, Sterrelaan en Olympialaan) is de voorziening groot onderhoud wegen en OV per ultimo 2022 volledig uitgeput. De stand per 31 december 2022 van de voorziening is 0. Door nu eenmalig €9.369.000 te storten in de voorziening, kan het geplande onderhoud voor 2023 en 2024 worden uitgevoerd.

Resultaatbestemming van 2022 naar 2023

Prog.

1

Regiobudget Stedelijke Regio West-Brabant West

€

24.000

1

2

Opvang van Oekraïense vluchtelingen

€

2.524.000

2

3

Inhuur van een jeugdondersteuner

€

109.000

2

4

Hulp en ondersteuning aan gedupeerden van de toeslagenaffaire

€

92.000

2

5

Eenmalige energietoeslag (budget 2022)

€

247.000

2

6

Armoedeverzachting

€

376.000

2

7

Gezond in de Stad

€

154.000

2

8

Decembercirculaire 2022

€

2.389.000

a. Energietoeslag 2023

€

2.069.000

2

b. Bijzondere bijstand, vroegsignalering

€

145.000

2

c. Continuïteit van de zorg

€

85.000

2

d. Versterken van de sociale basis

€

48.000

2

e. Actieprogramma kansrijke stad

€

32.000

2

f. Toegankelijkheid van de verkiezingen

€

11.000

5

7

Groot onderhoud van de buitensport

€

537.000

3

8

Opstellen van de businesscase Cultuur

€

109.000

3

9

Corona compensatiemiddelen cultuur

€

172.000

3

10 Cultuur (basissubsidie amateurkunst)

€

30.000

3

11 Opstellen van de kerkenvisie

€

13.000

3

12 Sportakkoord (SPUK)

€

74.000

3

13 Herstelkosten gronden

€

367.000

4

14 Onderzoek en advieskosten Ondernemingsraad

€

6.000

5

€

7.223.000

Totaal te bestemmen naar 2023

Leeswijzer De jaarstukken zijn opgedeeld in twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de programma’s en paragrafen. Het jaarverslag heeft dezelfde indeling als de begroting. Dit betekent dat de programma’s gelijk zijn aan die in de Begroting 2022. Ieder programma start met de w-vragen ‘Wat hebben we bereikt in 2022 (hoofd- en subdoelstellingen per programma voor de periode 2018-2022)?’ en ‘Wat wilden we bereiken in 2022 (oftewel: onze resultaten en activiteiten in 2022)?’. Daarnaast zijn de verbonden partijen opgenomen inclusief een toelichting en de wettelijk verplichte indicatoren. Dit is een vast onderdeel in zowel de begroting als de jaarstukken. Vervolgens is een toelichting op de financiële afwijkingen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening gegeven. Een financieel voordeel geven we aan met een V. We hebben dan minder uitgegeven of meer ontvangen dan begroot. Een financieel nadeel geven we aan met een N. We hebben dan meer uitgegeven of minder ontvangen dan begroot. Ook zijn de zeven verplichte paragrafen opgenomen. Net als in de Begroting 2022 hebben we hier de paragraaf Sociaal domein aan toegevoegd (paragraaf 3.8). Voor het eerst in deze

jaarstukken is de Openbaarheidsparagraaf (paragraaf 3.9) toegevoegd. Dit is een nieuwe verplichte paragraaf waarin wordt gerapporteerd over de Wet Open Overheid (WOO). Daarnaast hebben we, zoals elk jaar, de paragraaf Rechtmatigheid opgenomen (paragraaf 3.10). In de Begroting 2022 is het meerjareninvesteringsplan beschreven. In deze jaarstukken hebben we paragraaf 3.11 Kredietrapportage opgenomen om hierover te rapporteren. Tot slot hebben we de paragraaf Taakstellingen (paragraaf 3.12) toegevoegd. Het tweede onderdeel is de jaarrekening. Hierin leggen we financieel verantwoording af. In de jaarrekening zijn onder andere het overzicht van baten en lasten, de balans en de staat van reserves en voorzieningen opgenomen inclusief toelichtingen. Tot slot hebben we een afkortingenlijst toegevoegd. Naast dit document is ook het bijlagenboek opgesteld. Hierin zijn nadere financiële gegevens opgenomen, zoals de details van de kredietrapportage en de staat van activa. In de Jaarstukken 2022 kunnen afrondingsverschillen voorkomen. Bedragen zijn opgenomen in euro’s. Waar bedragen zijn afgerond op duizendtallen, is dit aangegeven met x €1.000.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

11

Programma 1

Besturen, Samenwerken en Veiligheid Wat hebben we in 2022 bereikt? Bestuur en samenwerking Hoofddoelen 1. Uitzetten en volgen van een heldere koers en strategie

Subdoelen 1.1 Integraal benaderen van vraagstukken (control, proces). Dit gaat om inhoudelijke ondersteuning aan college en ambtelijke organisatie bij het integraal en koersvast (en toch wendbaar/flexibel) werken. 1.2 Bewaken van prioriteiten en focus (control, PA en communicatie) aan de hand van vastgesteld kader (toekomstvisie en coalitieakkoord). 1.3 Anticiperen op ontwikkelingen en lange termijn oriëntatie (permanente actualisatie, monitoren van trends en ontwikkelingen).

2. Sterk profiel en positie binnen 2.1 Strategisch samenwerken en relatiemanagement. Om de (economische) positie vitale samenwerkingsverbanden in onze gemeente, regio (inclusief Vlaanderen) en provincie te versterken, onderhouden en investeren we in samenwerkingsverbanden en netwerken met verschillende partners, op verschillende schalen, met zicht op nettorendement van onze participatie in samenwerkingsverbanden. 2.2 Positionering van Bergen op Zoom. We zetten in op communicatie. Samenwerkingsverbanden worden bekeken op effectiviteit en hierop worden keuzes gemaakt. 2.3 Actualiseren regionale visie.

Veiligheid Hoofddoelen 3. Een veilige buurt voor iedereen

Subdoelen 3.1 Creëren van een veilige leefomgeving voor alle inwoners door middel van een wijkgerichte aanpak en aanpak van de hotspots. 3.2 Faciliteren inzet buurtpreventie. 3.3 Uitvoering beleid mensenhandel. 3.4 Evenementen kunnen veilig plaatsvinden.

4. Aanpak Ondermijning en Cybercrime

4.1 Aanpak ondermijning. - Daling van de georganiseerde criminaliteit en de drugscriminaliteit. - Informatiepositie actueel houden en verder uitbouwen voor een effectieve aanpak. - Uitvoering geven aan het Damocles beleid. 4.2 Minder (drugs)dumpingen. 4.3 Veilige Publieke Taak (VPT). Ambtenaren, raads- en collegeleden kunnen hun werk veilig verrichten. 4.4 Weerbaar bestuur en organisatie. 4.5 Breed awareness creëren op het gebied van cybercrime. 4.6 Voorkomen van het eerste delict met de aanpak Safe and Sound en de aanpak jeugd gericht op repressie en nazorg.

12

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

5. Aanpak Zorg en Veiligheid

5.1 Blijvende inzet Zorg- en Veiligheidshuis op de combinatie van preventie en repressie. 5.2 Sluitende aanpak verward gedrag conform de landelijke opdracht. 5.3 Nazorg na detentie is goed geborgd. 5.4 Blijvende inzet op het voorkomen of stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling. 5.5 Blijvende inzet op het realiseren van verplichte zorg en/of crisiszorg.

6. Risico’s en omgeving Permanent voorbereid zijn op rampen, crisis en calamiteiten binnen zorg en veiligheid

6.1 Iedere medewerker binnen de crisisorganisatie is vakbekwaam. 6.2 De (facilitaire) organisatie van de crisisorganisatie is op orde. 6.3 Investeren op externe veiligheid d.m.v. samenwerking met de buisleidingenstraat, de omgevingsdienst en risicovolle bedrijven (BRZO en risico relevante bedrijven). 6.4 Inzet op verkeer en veiligheid.

7. Veilige en leefbare omgeving

7.1 Bevorderen van naleving van wet- en regelgeving. Voorkomen of beëindigen van: - Onveilige en ongezonde situaties. - Aantasting van landschappelijke-, cultuurhistorische-, en/of natuurwaarden en milieukwaliteit. - Aantasting van de kwaliteit van woon- en leefomgeving en verstoringen van de openbare orde. - Onrechtmatig gebruik van sociale- en maatschappelijke voorzieningen en inschrijvingen BRP en daarmee misbruik en/of oneigenlijk gebruik van gemeenschapsgelden. 7.2 Bevorderen van de veiligheid en het veiligheidsgevoel. De objectieve veiligheidscijfers en subjectieve veiligheidsgevoelens laten over 4 jaar een positieve tendens zien in vergelijking met de vorige bestuursperiode voor zover we daar invloed op hebben. 7.3 Blijvend terugdringen van drugsoverlast.

Onze resultaten en activiteiten in 2022 Wat en hoe hebben we dat bereikt? Bestuur en samenwerking

1

Uitzetten en volgen van een heldere koers en strategie

Zoals bij de begroting 2023 is besproken, wordt de Toekomstvisie 2035 tot uitvoering gebracht via 4 pijlervisies, te weten: de Omgevingsvisie, de Economische visie, de visie Sociaal Domein en Veiligheid en de visie op Dienstverlening. De handelingsperspectieven die bij de Toekomstvisie 2035 behoorden maar die niet door u zijn vastgesteld, krijgen een plaats binnen de vier pijlervisies.

In de Toekomstvisie 2035 is ‘Partnerschap om samen doelen te bereiken’ een belangrijk uitgangspunt. Op regionaal niveau wordt door de 7 gemeenten die deel uitmaken van de Stedelijke Regio West-Brabant West (SRWBW) (Bergen op Zoom, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht) en Waterschap Brabantse Delta, hard gewerkt aan een verstedelijkingsplan voor de stedelijke regio. Inmiddels zijn er op provinciaal niveau afspraken gemaakt over het aantal (extra) te bouwen woningen in de SRWBW.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

13

Dit maakt onderdeel uit van de afspraken die het Rijk met de provincie Noord-Brabant heeft gemaakt. De plannen bij de vormgeving van de Stedelijke Regio gaan verder dan alleen de bouw van extra woningen. Het gaat ook over economie, mobiliteit, duurzaamheid, en landschap en natuur. Op verschillende schalen en verschillende niveaus is geopereerd op schuivende panelen. Daarmee wordt bedoeld dat er provinciaal, regionaal (RWB) en sub regionaal (SRWBW en Brabantse Wal) op strategisch en tactisch niveau (en soms op operationeel niveau) gewerkt is aan de (sub) regionale ontwikkeling. Het Rijk heeft daarbij bij herhaling zijn plannen gewijzigd wat veel afstemming heeft gevraagd. De samenwerking binnen de SRWBW verloopt naar wens en de samenwerking tussen de trekkers van de SRWBW, Bergen op Zoom en Roosendaal, verloopt zowel bestuurlijk als ambtelijk eveneens naar wens. Dat gaat ook op voor de samenwerking met de provincie Noord-Brabant. Deze samenwerkingsinitiatieven vereisen een lange adem, maar leveren op termijn, zeker resultaat op.

2

Sterk profiel en positie binnen vitale samenwerkingsverbanden

Na de gemeenteraadsverkiezingen zijn de bestuurlijke posities in strategische samenwerkingsverbanden opnieuw verdeeld. Bij deze verdeling is bestuurlijk ingezet op het behouden of verkrijgen van voor ons belangrijke posities. Op de gemeentelijke website is per collegelid inzichtelijk welke posities bestuurders innemen in samenwerkingsverbanden. U bent hierover geïnformeerd.

Veiligheid

3

Een veilige buurt voor iedereen

Er zijn diverse (bestuurlijke) gesprekken geweest met onze buurtpreventieteams met als doel om de samenwerking te verbeteren. De opbrengst van deze gesprekken verwerken we in 2023 tot nieuwe samenwerkingsafspraken. Vanuit de ambtelijke organisatie boden we (administratieve) ondersteuning en streven we naar het optimaliseren van de afstemming tussen buurtpreventisten en boa’s. Samen met de andere gemeenten in ons district is een coördinator mensenhandel ingezet. Voor onze gemeente handelde deze coördinator 30 meldingen af waarvan 10 met een aanpak en 20 met een advies.

4

Aanpak Ondermijning en Cybercrime

Er is verder uitvoering gegeven aan het plan van aanpak Radix (aanpak ondermijning). Dit houdt onder meer in dat er in samenwerking met partners (politie, belastingdienst, douane, arbeidsinspectie) in totaal drie integrale controles zijn uitgevoerd bij autobedrijven, garageboxen en in de haven. Daarnaast zijn er 161 Meld Misdaad Anoniem meldingen afgehandeld via het Lokaal Informatie Plein. Overeenkomstig het Damoclesbeleid heeft de burgemeester negen keer bestuursrechtelijk gehandhaafd in verband met gepleegde drugsdelicten in woningen en/of bedrijfspanden. Hierbij zijn zeven panden gesloten op grond van de Opiumwet en is twee keer een schriftelijke waarschuwing gegeven. Daarnaast is op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zes keer een last onder dwangsom opgelegd in verband met drughandel op straat. Onderzoek is gedaan naar de drugsdumpingen in onze gemeente. Op basis hiervan stellen we in 2023 een plan van aanpak op.

Op grond van de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) kan een integriteitsonderzoek (Bibob-toets) worden uitgevoerd om te voorkomen In het vierde kwartaal van 2022 is de vacature van veiligdat criminele activiteiten worden gefinancierd of dat misbruik heidsmarinier weer ingevuld, waardoor extra inzet kon wordt gemaakt van een vergunning. Er zijn 35 Bibob-toetsen worden gepleegd op overlastlocaties zoals de omgeving rondom supermarkten, Kastanjelaan en het centrum-/horeca- uitgevoerd, waarbij er één heeft geleid tot het weigeren van gebied. Ook wordt onder regie van de veiligheidsmarinier het een vergunning. actieplan Warande verder uitgevoerd. Om de weerbaarheid van ons bestuur en onze ambtelijke organisatie te vergroten zijn er diverse trainingen aangeboDe capaciteit voor het verlenen van APV-vergunningen en bijzondere wetten was door de grote druk als gevolg van het den en zijn er bijeenkomsten geweest voor u en het college. Het nieuwe beleid met betrekking tot de Veilige Publieke Taak opheffen van de coronamaatregelen tijdelijk niet toereikend om de gewenste dienstverlening te realiseren. Voor de veilig- is geactualiseerd en wordt na de invoering van het integraal management (tweede kwartaal 2023) geïmplementeerd. heid van evenementen heeft dit geen consequenties gehad.

14

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

Er is een E-learning cybercrime ontwikkeld voor onze inwoners, die in het laatste kwartaal van 2022 via onze website beschikbaar is gesteld. Met onze subsidie aan HALT dragen wij ook zorg dat cybercrime/digitale veiligheid onder de aandacht wordt gebracht op onze scholen.

5

Aanpak Zorg en Veiligheid

Binnen de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling, ofwel Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA), zijn regionaal acties uitgezet om nog sneller en effectiever te handelen. Denk bijvoorbeeld aan de structurele borging van Cirkel is Rond (inzet van ervaringsdeskundigen bij huiselijk geweld en kindermishandeling) en de verbeterslag binnen het regionale interventieteam. Ook zijn de samenwerkingsafspraken tussen de gemeenten en Veilig Thuis geactualiseerd en vastgesteld.

Veiligheidshuis De Markiezaten wordt in 2023 de implementatie uitgevoerd. De levensloopfunctie richt zich op inwoners waarbij sprake is van zowel een psychische/psychiatrische problematiek als een hoog veiligheidsrisico. We richtten op de aanpak op onbegrepen gedrag samen met de regio de Baronie een kenniswerkplaats op. Vanuit deze kenniswerkplaats zetten we samen met onze samenwerkingspartners extra aanbod op. Dit doen we op basis van onze praktijkervaringen en de verbeterpunten die vanuit de Aanpak Top-X naar voren kwamen.

6

Risico’s en omgeving – Permanent voorbereid zijn op rampen, crisis en calamiteiten binnen zorg en veiligheid

Net als in 2020 en 2021 was onze crisisorganisatie in 2022 Daarnaast is er een nieuw regionaal beleidskader 2022/2025 grotendeels operationeel. De eerste maanden van het jaar GIA en Meldpunt crisiszorg vastgesteld door het college. in het kader van de Covid-19 pandemie en al vrij snel daarna Ook voerden we lokaal een zelfscan uit, behorend bij het door de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Hierdoor Kwaliteitskader werken aan veiligheid. Met het uitvoeren zijn er minder trainingen en opleidingen geweest. Overigens van de verbeterpunten die voortkomen uit de zelfscan zijn bleek tijdens vorenstaande inzet en tijdens de inzet van we gestart. Deze verbeterpunten nemen we ook op, voor delen van onze crisisorganisatie bij grote incidenten (zoals zover nog actueel, in ons lokaal op te stellen plan van het trein-/bus ongeval en een groot gaslek) dat onze medeaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2023-2025. werkers vakbekwaam waren. Er is in 2022 geen extra inzet Verbeterpunten liggen onder andere op het gebruik binnen de gepleegd op de samenwerking met de buisleidingenstraat, gemeente van de meldcode, het aanstellen van aandachtsOMWB en risicovolle bedrijven, mede vanwege de eerdergefunctionarissen en het implementeren van een lokaal plan noemde extra inzet als gevolg van Covid-19 en de opvang van van aanpak oudermishandeling. vluchtelingen uit de Oekraïne.

In samenwerking met het Zorg en Veiligheidshuis pakten we casussen integraal aan, waarbij sprake is van risico’s voor de openbare orde en veiligheid. Daarnaast implementeerde we een nieuw registratiesysteem, waarmee voldaan wordt aan de AVG en privacywetgeving.

7

Veilige en leefbare omgeving

We hielden toezicht op de naleving van wet – en regelgeving De implementatie van de Wet straffen en beschermen is en traden waar nodig handhavend op. Hierdoor is bijgedraafgerond. In 2023 zetten we in op een doorontwikkeling, zodat gen aan het behouden van een leefbare en veilige omgeving de mogelijkheden die de wet biedt, worden ingericht op de voor onze inwoners. Vanwege de beschikbare toezicht- en diverse domeinen. handhavingscapaciteit waren wij genoodzaakt om hierin keuzes te maken. Hierbij zijn de prioriteiten, zoals deze zijn opgeIn het kader van de nazorg voor ex-gedetineerden realinomen in de Integrale Handhavingsnota, leidend geweest. seerde we, in samenwerking met de gemeenten in onze We stelden het Evaluatieverslag Toezicht en Handhaving 2022 regio, in onze gemeente een fasehuis voor ex-gedetineerden, op. Hierin wordt verslag gedaan van de concreet uitgevoerde met als doel dakloosheid te voorkomen en de recidivekansen activiteiten op het gebied van toezicht en Handhaving. te verminderen. Wegens het uitblijven van de inwerkingtreding van de De voorbereidingen voor de implementatie van de Omgevingswet is nog geen gemeenschappelijk beleid vastgelevensloopfunctie zijn afgerond. Samen met het Zorg- en steld waarin Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving is

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

15

geïntegreerd. Dit gemeenschappelijke VTH-beleid is voorbereid en stellen we vast zodra zicht is op de definitieve inwerkingtreding van de Omgevingswet. In het nieuwe VTH-beleid nemen we ook de veranderingen voor het bouwtoezicht op als gevolg van de wet Kwaliteitsborging bouwen (Wkb), die tegelijk met de Omgevingswet in werking treedt. Als gevolg van nieuwe privacyregelgeving houden we bij het verwerken van persoonsgegevens door boa’s naast de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) voor de uitvoering van hun opsporingstaak, ook rekening met de Wet politiegegevens (Wpg), het Besluit politiegegevens (Bpg) en de Regeling periodieke audits politiegegevens. Op grond van deze nieuwe regelgeving controleren we periodiek de correcte naleving. Eens per vier jaar vindt een privacy audit door een onafhankelijke externe IT-auditor plaats. In 2022 is de wettelijk verplichte externe audit uitgevoerd. Hierdoor hebben we meer duidelijkheid over de (personele en financiële) gevolgen van deze nieuwe verplichtingen. Naast de externe audit voeren we driemaal per vier jaar een interne audit uit

16

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

en wordt voorzien in tussentijdse controles en monitoring, werkprocessen en werkinstructies. De verbeterpunten uit de externe audit pakken we in 2023 op. De personele en financiële gevolgen van deze nieuwe verplichtingen zijn meegenomen in de uitwerking van de motie ‘Bergen moet veiliger’. In tegenstelling tot voorgaande jaren vond er geen inzet van verkeersregelaars plaats op de Bergse Heide. Wel is er op gezette tijden gecontroleerd op parkeren in de parkeerverbodszone en vond er extra toezicht plaats om brandstichtingen in bosgebieden te voorkomen. De in 2021 aangeschafte boot voor handhaving op de Binnenschelde is door de boa’s gedurende de zomermaanden ca. 15 dagen ingezet. Tot slot is per 1 juli 2022 is het nieuwe meldingssysteem Signalen gelanceerd. Door dit systeem is het eenvoudiger geworden voor inwoners en ondernemers om overlastmeldingen te doen. Ook is de afhandeling van de meldingen verbeterd. In 2022 zijn 2506 overlastmeldingen afgehandeld door onze boa’s.

Indicatoren Omschrijving indicator *

Landelijk** BoZ 2019 BoZ 2020 BoZ 2021 BoZ 2022

Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren)

8 (2021)

23

15

9

-

Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners)

2,3 (2022)

2,9

2,8

3,2

2,6

Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners)

4,6 (2022)

6,7

5,7

5,0

4,6

Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners)

1,4 (2022)

1,4

2,1

1,7

1,8

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (per 1.000 inwoners)

6,0 (2022)

7,4

6,2

5,7

5,7

* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota  Regionaal beleidskader Geweld in Afhankelijkheidsrelaties & Meldpunt Crisiszorg 2022-2025 APV (gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen) Toekomstvisie 2035 Gemeente Bergen op Zoom Het RIEC-convenant Beleidsplan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2019-2023 Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 District De Markiezaten  Integrale handhavingsnota 2019-2022 Wet verplichte GGZ 2020 West Brabant Aanpak Verward gedrag  Regionaal Beleidsplan ZWB 2019-2021 (hele politie-eenheid) Aanpak dreiging en agressie en geweld tegen openbaar bestuurders en overige (gemeente-) ambtenaren Oplegnotitie organisatieplan Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten 2015-2017 Regionaal Kompas 2015-2020, uitwerking van het vangnet voor kwetsbare mensen Sociaal Domein ‘Samen leven Samen doen’

Vastgesteld 2022 Divers 2021 2020 2019 2019 2019 2019 2018 2018 2015 2015 2015 2013

Verbonden partijen

Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Door afstemming tussen hulpdiensten bereiken we grotere slagkracht en betere dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2022: €4.166.934.

Belgisch-Nederlands grensoverleg (BENEGO)

Verbinden van lokale initiatieven bij Belgische en Nederlandse grensgemeenten om substantiële subsidiebijdragen te verwerven en informatie te delen over grensoverschrijdende thema’s.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

17

Wat heeft het gekost? Programma 1 Besturen, samenwerken en veiligheid Begroting Realisatie 2022 2022 na wijziging

Verschil 2022

V/N

x € 1.000

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Baten Lasten

-1.025 9.895

-506 9.797

-420 10.179

-1.990 9.998

1.570 181

V V

Totaalsaldo baten en lasten

8.870

9.291

9.759

8.008

1.751

V

Storting

0

0

155

198

-43

N

Totaalsaldo reserves

0

0

155

198

-43

N

8.870

9.291

9.914

8.206

1.708

V

Gerealiseerde resultaat

V = voordeel N = nadeel

Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)

Baten -1.990

Lasten 10.196

18

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)

P101 Bestuur en Samenwerken 2.268

P102 Openbare Orde en Veiligheid 5.938

Specificatie per productgroep Begroting Realisatie 2022 2022 na wijziging

Verschil 2022

V/N

-1.601 3.671

1.601 -115

V N

3.556

2.070

1.486

V

0

155

198

-43

N

0

0

155

198

-43

N

2.800

2.978

3.711

2.268

1.443

V

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Begroting Realisatie 2022 2022 na wijziging

Verschil 2022

V/N

Baten Lasten

-946 7.015

-506 6.820

-420 6.623

-389 6.327

-31 296

N V

Totaalsaldo baten en lasten

6.070

6.314

6.203

5.938

265

V

Gerealiseerde resultaat

6.070

6.314

6.203

5.938

265

V

Rekening 2021

Begroting 2022 voor wijziging

Baten Lasten

-79 2.879

0 2.978

0 3.556

Totaalsaldo baten en lasten

2.800

2.978

Totaalsaldo baten en lasten

0

Totaalsaldo reserves

x € 1.000 Productgroep P101 Bestuur en samenwerken

Gerealiseerde resultaat

x € 1.000 Productgroep P102 Openbare Orde en Veiligheid

V = voordeel N = nadeel

Resultaten per productgroep Omschrijving P101 Bestuur en samenwerken P102 Openbare Orde en Veiligheid

Resultaat V / N baten 2022

Resultaat V / N lasten 2022

1.601 -31

V N

-115 296

N V

1.570

V

181

V

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

19

Toelichting P101 Besturen en samenwerken

1.486 V P102 Openbare orde en veiligheid

265 V

Voorziening wachtgeld gewezen wethouders

-125 N Salaris- en inhuurkosten

179 V

In het 1e Concernbericht 2022 is de storting opgenomen van het wachtgeld voor drie wethouders. Later in het jaar is daar nog een wethouder bijgekomen. Per saldo hebben we €125.000 meer in de voorziening wachtgeld gestort dan begroot.

Voor een nadere toelichting op de personele kosten verwijzen wij u naar paragraaf 7 Bedrijfsvoering waar een toelichting op de personele kosten wordt gegeven.

In het 2e Concernbericht 2022 is besloten om het budget voor de toezichthouder Wabo over te hevelen naar 2023. Op dat Voorziening pensioengelden wethouders 1.533 V moment hebben we ingeschat dat het €85.300 is. Doordat we de vacature toezichthouder Wabo niet direct konden invullen, In het 2e Concernbericht 2022 hebben we aangegeven dat op wordt voorgesteld om €42.700 extra over te hevelen naar 2023. dat moment de rekenrente voor de pensioengelden nog niet bekend was. De hoogte van de pensioenvoorziening konden Rampenbestrijding 49 V we daardoor (nog) niet berekenen. Inmiddels is bekend geworden dat de rekenrente is verhoogd van 0,2 procent naar 2,4 procent. Deze verhoging van de rekenrente heeft als Het voordeel heeft twee oorzaken. Enerzijds is er door de gevolg dat er ruim €1,5 miljoen uit de voorziening pensioenrampenorganisatie minder aan opleidingen en training gelden voor wethouders kan vrijvallen. gedaan dan begroot. Eerst vanwege covid-19 en daarna vanwege de opvang van Oekraïners. Daar is in 2022 veel aandacht aan besteed. Anderzijds zijn ook de kosten voor bestuurlijke trainingen lager uitgekomen dan normaal. In 2022 is een nieuw college aangetreden en de eerste instructie is intern door de ambtenaar rampenbestrijding gegeven. Algemene criminaliteitsbestrijding

45 V

Dit saldo bestaat uit een aantal kleine verschillen. De belangrijkste zijn een iets lagere bijdrage aan het Zorg en Veiligheidshuis (€15.000) en lagere kosten voor onderhoud en vervanging van de videocamera’s (€16.000).

Reserves Soort

Nr

Omschrijving

Storting

R98000

Res Algemeen (risico)

Totaal Storting

Stortingen Bij het 2e Concernbericht 2022 is besloten om de budgetten voor de toezichthouder Wabo en de handhavingsjurist over te hevelen naar 2023. In 2022 is uiteindelijk €43.000 meer overgehouden op het budget van de toezichthouder Wabo. Er is in totaal €198.000 gestort in de algemene reserve voor overheveling naar 2023.

20

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

Begroting Realisatie 2022 na 2022 wijziging

Verschil 2022

155

198

-43

155

198

-43

Programma 2

Samen leven, samen doen Wat hebben we in 2022 bereikt? Samen leven, samen doen Hoofddoelen 1. Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen

Subdoelen 1.1 Inwoners ontvangen de ondersteuning die redelijkerwijze nodig is binnen de wettelijke kaders; via zorgvuldige budgettering wordt hierop zicht gehouden. 1.2 Inwoners hebben zorg voor elkaar (eigen kracht, netwerk). 1.3 We streven naar het bieden van ondersteuning binnen de bestaande budgetten, door van maatwerk naar meer algemene voorzieningen te gaan.

2. Een gezonde samenleving

2.1 Bevorderen van een gezonde leefstijl. 2.2 Bevorderen van een gezonde leefomgeving. 2.3 Bevorderen van de gezondheid van jeugdigen 0-18 (jeugdgezondheidzorg). 2.4 Preventie en bestrijding van infectieziekten. 2.5 Toezicht houden op kinderopvang en onderhouden relaties met kinderopvang. 2.6 Het bieden van informatie en advies op het gebied van gezondheid zoals informatie over de negatieve gevolgen van alcoholgebruik onder jongeren. 2.7 Bevorderen van een dementievriendelijke gemeente. 2.8 Bestrijden van eenzaamheid.

3. Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem, waarbij we focussen op wat werkt

3.1 Eind 2018 starten we met de werkorganisatie Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein. In 2019 werken we als lerende organisatie vanuit één proces en registreren we in één systeem. De dienstverlening aan inwoners loopt door, we sturen bij waar nodig. 3.2 Vanaf 2020 formaliseren we de afspraken voor de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein.

4. Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder

4.1 Inzicht in het uitkeringsbestand (ken je klant) als basis voor de aanpak van werkloosheid. 4.2 Uitvoeren van de werkplicht. Iedereen die kan werken, werkt. 4.3 Mensen die nog niet kunnen werken, hebben een leerplicht. 4.4 Voor mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op een beschermde werkomgeving realiseren we beschutte werkplekken. 4.5 Terugdringen aantal uitkeringsgerechtigden door mensen volledig te laten uitstromen. 4.6 Handhaving op naleving van opgelegde verplichtingen. 4.7 Jongeren zonder startkwalificatie naar werk/studie begeleiden in samenwerking met het onderwijs (sluitende regionale aanpak). 4.8 Streven naar regionale harmonisatie Social Return on Investmentbeleid. 4.9 Nieuwkomers helpen met taal en werk in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

21

5. Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren om iets terug te doen

5.1 Uitvoeren van de meedoenplicht, zonder arbeidsverdringing. 5.2 Vrijwilligers Informatie Punt wordt geïntegreerd in de USD.

6. Tijdelijke ondersteuning bieden aan mensen met inkomensproblematiek

6.1 Blijven inzetten op armoedebestrijding en werken aan volledige uitstroom.

7. Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening

7.1 Preventie en vroegsignalering van schulden. 7.2 Geen huisuitzettingen meer door huurschulden. 7.3 Bevordering van uitstroom uit het bestuursrechtelijk premieregime Zorgverzekeringswet van bijstandsgerechtigden (wanbetalersregeling).

8. Zorgen voor voldoende Rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering

8.1 Er wordt realistisch begroot, met inzicht in de budgetten die de rijksoverheid beschikbaar stelt voor het sociaal domein en de “plus” die de gemeente daarbovenop zet. Bij een dreigende overschrijding van de “plus” van de gemeente worden wachtlijsten geaccepteerd. 8.2 Als blijkt dat buiten de “plus middelen” er een tekort blijkt te ontstaan maakt de gemeenteraad de afweging. 8.3 Door maatschappelijke businesscases vergroten we de doelmatigheid van de uitvoering. 8.4 Algemene voorzieningen zijn het uitgangspunt, maatwerk alleen als algemene voorzieningen niet volstaan. 8.5 Versobering van hulpmiddelen als deze het beoogde effect opleveren. 8.6 Actief volgen van indicaties gericht op tijdelijkheid en afschaling. 8.7 Lobby bij de rijksoverheid voor meer financiële middelen en herinvoering inkomenstoets. 8.8 Bij het optreden als centrumgemeente mag de gemeente geen financieel nadeel ondervinden. 8.9 De gemeenteraad wordt ieder kwartaal met een factsheet geïnformeerd over de realisatie van het Sociaal Domein.

Onze resultaten en activiteiten in 2022 Wat en hoe hebben we dat bereikt?

1

Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen

Doen wat nodig is In de jaren 2022 tot en met 2024 moet structureel een besparing van €1,5 miljoen worden gerealiseerd door bezuinigingen op de subsidies in het sociaal domein. Hiervoor voeren we het project ‘Doen wat nodig is’ uit. We zijn hier in 2021 mee begonnen. Toen hebben we samen met partners de maatschappelijke opgaves voor onze gemeente en speerpunten

22

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

per wijk geformuleerd. In het eerste kwartaal van 2022 zijn de maatschappelijke opgaven en de subsidieplafonds voor de jaren 2022 tot en met 2024 vastgesteld. De speerpunten zijn in het 1e kwartaal van 2022 getoetst bij onze partners tijdens drie sessies. Dit is verwerkt in het subsidiebeleid ‘Doen wat Nodig is’ en de subsidieregeling ‘Maatschappelijke Ontwikkeling & Eigen Kracht’. Op 26 juli 2022 heeft het college deze vastgesteld. Hieraan zijn de subsidieaanvragen voor 2023 getoetst. Alle ingediende subsidieaanvragen hebben betrekking op activiteiten die een bijdrage leveren aan de maatschappelijke opgaven. Omdat het subsidieplafond niet werd overschreden, zijn alle subsidieaanvragen 2023 toegekend.

2

Wmo Een gezonde samenleving In 2022 zijn inwoners ondersteund met maatwerkvoorzieningen uit de Wmo en de Jeugdwet. Daarnaast is gewerkt aan het versterken van het voorliggende veld om de toenemende druk op de maatwerkvoorzieningen te dempen. In 2022 is het 2.1 Bevorderen van een gezonde leefstijl. aantal inwoners dat gebruik maakt van niet vrij toegankelijke In 2022 heeft de uitvoering van het Lokaal Preventie jeugdzorg gedaald. Dit geldt niet voor de Wmo. Het aantal Akkoord verder gestalte gekregen (samen met de GGD). cliënten blijft stijgen. Met name bij huishoudelijke ondersteuVoorbeelden daarvan zijn: ning. Er is werk gemaakt van indicatieloze dagbesteding. Zo • Stimuleren van water drinken (i.p.v. suikerhoudende is subsidie verleend voor Café Entree en is een maatschappedranken) onder andere door middel van de aanleg van lijke business case ’T Huis’ gestart. Daarnaast is in 2022 een watertappunten op scholen; begin gemaakt met de uitvoering van de maatschappelijke • Beweegactiviteiten voor jong en oud (o.a. Dag van het business case Welzijn op Recept. In 2022 zijn we gaan werPark); ken met twee nieuwe producten binnen het maatwerk voor • Activiteiten gericht op overgewicht verminderen de Wmo; ‘huishoudelijke ondersteuning start’ en ‘begeleiding onder jongeren (o.a. Vet Teamwork en JOGG (jongeren waakvlam’. Deze zijn ook geëvalueerd.

Hieruit bleek dat deze op Gezond Gewicht)). vormen van ondersteuning goed werken en hebben geleid tot lagere kosten, dan wanneer al bestaande maatwerkvoorEr zijn 25 nieuwe lokale partners geworven en deze zieningen zouden zijn ingezet. Lange tijd zijn er wachtlijsten hebben het Lokale Preventie Akkoord mede ondertekend. voor de Wmo geweest. Om deze weg te werken is een extern Dat is gebeurd tijdens een gezamenlijke bijeenkomst, die bureau ingezet. Die inzet heeft er mede toe geleid dat er gericht was op verbindingen leggen en matches maken sinds augustus 2022 geen wachtlijsten meer zijn. Het aantal (beursvloer). Daarnaast zijn er diverse campagnes aanvragen blijft wel hoog. Door de steeds groter wordende gevoerd, gericht op het terugdringen van roken/alcohol vraag naar huishoudelijke ondersteuning en door personeelsen drugs. Tenslotte zijn er trainingen gegeven aan zorg/ tekorten bij zorgaanbieders is het niet altijd mogelijk geweest welzijnsprofessionals van diverse organisaties in de om direct na een indicatie huishoudelijke ondersteuning in te methode ‘Positieve Gezondheid’. zetten bij inwoners. 2.2 Bevorderen van een gezonde leefomgeving.

Jeugd In 2022 is een nieuwe lokale visie voor Openbare Ruimte Gedurende het jaar voerden we de volgende reguliere opgesteld, waarbij de aanleg van speel-, beweeg- en activiteiten uit op het gebied van jeugd: Het bieden van ontmoetingsplekken een speerpunt is (om een gezonde preventieve activiteiten, het bieden van (de toegang naar) leefomgeving te creëren). Er is een participatietraject jeugdhulp en ondersteuning en het zorgen voor uitvoering gestart om in het Centrum en Oost tot een beweegroute/ van jeugdbescherming. Het inkoop- en contractmanagetuin te komen. Ook de GGD heeft een nieuwe gezonde ment van jeugdhulp en beleidsontwikkeling voerden we visie opgesteld en een participatietraject georganiseerd gezamenlijk uit met 9 gemeenten in de jeugdregio West om iedereen de gelegenheid te geven input te leveren. Brabant West. Daarnaast zorgden we voor de ontwikkeling De gezonde leefomgeving is daar een belangrijk onderen uitvoering van jeugdbeleid op lokaal niveau. Er is gewerkt deel van. aan een verdiepingsslag op bestaande maatschappelijke businesscases jeugd waaronder de samenwerking huisart2.3 Jeugdgezondheidszorg leveren (0 tot 19 jaar). sen en de verbinding zorg-onderwijs. Het resultaat van deze In 2022 hebben we de basis- en aanvullende zorg verdiepingsslag op deze businesscases is een zorgvuldige (risicokinderen) uitgevoerd.

Dit doet Thuiszorg West tijdige inzet van de juiste zorg en ondersteuning. Ook is in Brabant voor de leeftijd 0-4 jaar en de GGD voor 5-19 jaar. 2022 het Steunpunt Gezin en Scheiding gestart als lokaal Denkt u hierbij aan het consultatiebureau en de schoolpunt waar ouders terecht kunnen voor laagdrempelige en artsen. Daarnaast proberen we een Kansrijke Start voor preventieve ondersteuning bij (gedachten aan) een scheiieder kind te creëren (vroegsignalering en voorkoming ding. De Preventieve Groepstrainingen die worden gegeven van zwaardere zorg) door extra aandacht te geven aan door Jeugdprofessionals zijn in 2022 uitgebreid met ‘boksend kwetsbare zwangerschappen. In 2022 is hiertoe het opvoeden’ (een weerbaarheidstraining) en ‘heads- up’ (een prenataal huisbezoek ingevoerd. Thuiszorg West Brabant training voor jongeren met psychische klachten). legt deze huisbezoeken af. Elke zwangere kan zich hiervoor aanmelden. Ook zijn er aandachtsfunctionarissen getraind voor het programma ‘Nu niet zwanger’ (GGD).

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

23

Dit programma is bedoeld om kwetsbare zwangerschappen te voorkomen.

2.7 Bevorderen van een Dementievriendelijke Gemeente. In 2022 is de ‘Dementievriendelijke Gemeente Aanpak’ uitgevoerd door WijZijn. Stichting OOBOZ heeft een dementiebrochure uitgebracht in 2022 voor deze doelgroep. Die is dan ook met name gericht op de omgeving en naasten van mensen met dementie.

2.4 Preventie en bestrijding van infectieziekten. Ook in 2022 is de GGD nog druk geweest met de covid-19 aanpak (en Apenpokken). De GGD is verantwoordelijk voor het voorkomen, signaleren en bestrijden van infectieziekten (o.a. vaccinaties). Thuiszorg West Brabant 2.8 Bestrijden van eenzaamheid WijZijn Traverse organiseert diverse ontmoetingsactivivoert het rijksvaccinatieprogramma van 0-4 jaar uit in teiten om eenzaamheid te bestrijden, evenals ontmoeBergen op Zoom. Beide organisaties geven ook voorlichtingscampagnes zoals een kaartenactie in de ‘Week ting over vaccinaties en infectiebestrijding. tegen eenzaamheid’, kerstdiner et cetera. In 2022 heeft ook Humanitas subsidie aangevraagd (en gekregen) voor 2.5 Toezicht houden op kinderopvang en onderhouden maatjesprojecten gericht op inwoners die in eenzaamrelaties met kinderopvang. heid verkeren. In 2022 voerde de GGD de inspecties van de kinderopvang uit, ondanks de krapte op de arbeidsmarkt, persoAls gemeente proberen wij ook zoveel mogelijk ontmoeneelswisselingen en hoge werkdruk. Daarnaast is in 2022 ting te faciliteren en bepaalde zaken aan elkaar te koppeingezet op intensivering van toezicht en handhaving op len. Zo kan bijvoorbeeld een training of beweegactiviteit de gastouderopvang door de toezichtnorm te verhogen voor senioren ook een prima ontmoetingsmoment zijn.

van minimaal 5 procent naar minimaal 50 procent van Ook hier kan de nota Spelen, Bewegen en Ontmoeten de voorzieningen per jaar. Dit verbetertraject is landelijk deze drie zaken meer aan elkaar te koppelen en meer ingezet in 2020. Sinds 2022 stelt het Rijk hiervoor jaarlijks ontmoetingsplekken in de openbare ruimte creëren. extra middelen beschikbaar. Dit is door de GGD gedeeltelijk gehaald in verband met personele bezetting en een hoge werkdruk. 2.6 Het bieden van informatie & advies op het gebied van gezondheid. Wij proberen het consultatiebureau (Thuiszorg WB) als dé vraagbaak voor ouders van jonge kinderen te positioneren in onze gemeente. De GGD houdt informatiecampagnes over gezonde leefstijl en wat je zelf kunt doen om de gezondheid te voor jong en oud te verbeteren. Deze campagnes zijn bijvoorbeeld gericht op het voorkomen van hart- en vaatziekten, dementie of op het terugdringen van het gebruik van roken/alcohol/drugs. In 2022 (inspelend op de actualiteit) zijn er voor jongeren specifiek campagnes gericht op mentale gezondheid gehouden en op weerbaarheid en (seksueel) grensoverschrijdend gedrag (i.v.m. het The Voiceschandaal). Het bereik van de webinars, online campagnes, filmpjes e.d. is heel wisselend en ook afhankelijk van de doelgroep.

Webinars voor professionals en gericht op ouders (met een populair thema), zijn over het algemeen beter gevuld dan webinars gericht op jongeren of senioren. De e GGD houdt ook onderzoeken onder onze inwoners en er staan gezondheidsmonitors van Bergen op Zoom op www.brabantscan.nl. Ook Leefomgevingsonderzoeken en informatie/advies over gezonde lucht, schimmel in woningen, 5G straling en dergelijke zijn daar te vinden.

24

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2022

3

Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=2634adcb-6fcb-4d90-8a47-4017ddd8aeca