Bijlage 1. Beleidskader 2025-2028
Tekst van het document
Werkwijze programmering en uitvoering Om goed te kunnen inspelen op alle activiteiten in de openbare ruimte is een 10 jaar-programmering noodzakelijk waarbij het van belang is om ook op middellange termijn duidelijkheid te hebben over de beschikbare middelen. Daarnaast is de nodige flexibiliteit noodzakelijk om de projectenportefeuille goed te kunnen beheren. Uiteraard is de aangeboden programmering hierbij wel de leidraad maar indien bijvoorbeeld sprake is van vertraging door een omgevingsdialoog en de geplande reconstructie een jaar doorschuift, kan een ander werk al worden voorbereid of zelfs in uitvoering komen, voor zover mogelijk binnen de financiële jaarruimte. Op die manier kan er gewerkt worden met een strategische personeelsplanning, meerjarencontracten met adviseurs, ingenieursbureaus en aannemers, slimmere samenwerkingen, kennisontwikkeling en professionalisering van het projectmatig werken. Door het vroegtijdig vaststellen van de projectenprogrammering kunnen de planningen van de diverse stakeholders in de openbare ruimte beter op elkaar afgestemd worden waardoor werk met werk gemaakt kan worden. De omzet op de kredieten is dan in drie tot vijf jaar naar het niveau te brengen dat vanuit de technische staat noodzakelijk is inclusief het wegwerken van de opgelopen achterstanden (die dus eerst nog zullen oplopen).
Beleidskader 2025-2028 Gemeente Bergen op Zoom
27
9 Financiële kengetallen Besloten is om de stresstest zoals deze voorheen aan de auditcommissie en raad werd gegeven na elk P&C-document in het vervolg in de P&C-documenten zelf op te nemen. Netto schuldquote Bedragen *1 miljoen Netto schulden Totaal baten begroting Netto schuldquote (=(A/B)*100%) Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen (R: Jaarstukken, B: Begroting) A B
R 2023 €166,2 €301,9 55,1%
B 2024 €178,1 €306,4 58,1%
B 2025 €183,5 €306,4 59,9%
B 2026 €200,1 €306,4 65,3%
B 2027 €211,3 €306,4 69,0%
B 2028 €220,1 €306,4 71,8%
54,6%
57,6%
59,4%
64,8%
68,5%
71,3%
Netto Schuldquote 100,0% 90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0%
Netto schuldquote
40,0%
Norm netto schuldquote
30,0% 20,0% 10,0% 0,0% 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. Het geeft daarmee een indicatie van het beslag dat de financieringslasten op de exploitatie leggen en daarmee op de vrije ruimte in de exploitatiebegroting. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. Daarnaast wordt de netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, als apart cijfer gepresenteerd. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. We zien ten opzichte van de cijfers in de Jaarstukken 2023 dat de schuldquote zich in 2025 iets minder gunstig ontwikkelt maar dat ze in de daaropvolgende jaren weer licht verbetert. Oorzaken zijn:
Een negatiever begrotingssaldo in 2025 dan eerder opgenomen maar minder negatieve jaarsaldi in de jaren daarop. Deze mutaties zijn verwerkt in de nieuwe berekening. Wanneer het begrotingssaldo lager wordt, moeten we meer lenen en neemt de schuldquote toe. Wanneer het begrotingssaldo hoger wordt, geldt het tegenovergestelde. Het aflopen van de huidige grondexploitaties in 2026. De verwachting is dat, in het kader van de versnelling van de woningbouwopgave, er in de toekomst nog inkomsten zullen komen vanuit de nog op te starten grondexploitaties. Omdat deze grondexploitaties nog niet zijn vastgesteld, zijn er vanaf 2027 geen inkomsten vanuit de grondexploitaties opgenomen. Hierdoor neemt de schuldquote in 2027 verder toe. Bij nieuwe grondexploitaties mag er vanuit
Beleidskader 2025-2028 Gemeente Bergen op Zoom
28
gegaan worden dat de kosten voor de baat gaan waardoor de schuldquote eerst een stijgende lijn zal vertonen als gevolg van de investeringen en daarna zal afnemen door de opbrengsten uit de betreffende exploitaties. Een en ander neemt niet weg dat de schuldquote de komende jaren onder de opgenomen norm van 90 procent uit het Bestuursakkoord zal blijven. Solvabiliteit Bedragen *1 miljoen Eigen vermogen Balanstotaal Solvabiliteit (=(A/B)*100%) (R: Jaarstukken, B: Begroting)
R 2023 €75,1 €341,8 22,0%
A B
B 2024 €75,5 €341,8 22,1%
B 2025 €76,3 €341,8 22,3%
B 2026 €74,3 €341,8 21,7%
B 2027 €71,7 €341,8 21,0%
B 2028 €66,9 €341,8 19,6%
Solvabiliteit 25,0% 20,0% 15,0% Solvabiliteit Norm solvabiliteit
10,0% 5,0% 0,0% 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het geeft de verhouding tussen het eigen vermogen (het totaal van de algemene reserve en de bestemmingsreserves) en de totale balansomvang weer. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Bij de Jaarstukken 2023 bedroeg het solvabiliteitspercentage 22,0 procent. Vanwege de lagere begrotingssaldi vertoont het saldo, na een stijging in 2025 een licht dalende tendens richting 2028 tot net onder de 20 procent: de grenswaarde in het provinciaal toezicht. Grondexploitatie Bedragen *1 miljoen Totaal van alle bouwgronden (wel of niet in A exploitatie) B Totaal baten begroting Grondexploitatie (=(A/B)*100%) (R: Jaarstukken, B: Begroting)
R 2023
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
B 2028
€19,2
€13,4
€8,4
€6,9
€6,9
€6,9
€301,9 6,4%
€306,4 4,4%
€306,4 3,9%
€306,4 3,3%
€306,4 2,3%
€306,4 2,3%
Beleidskader 2025-2028 Gemeente Bergen op Zoom
29
Grondexploitatie 16,0% 14,0% 12,0% 10,0% 8,0%
Grondexploitatie
6,0%
Norm grondexploitatie
4,0% 2,0% 0,0% 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten van de gemeente. In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. Ten opzichte van de cijfers in de Jaarstukken 2023 zijn er geen wijzigingen opgetreden, omdat er sindsdien geen actualisatie van de grondexploitaties heeft plaatsgevonden. Dit percentage daalt fors vanaf 2025 omdat dan de lopende grondexploitaties worden afgesloten. In deze berekening is nog geen rekening gehouden met de effecten van de woningbouwversnelling. Naar verwachting zullen hierdoor nieuwe grondexploitaties worden geopend en zal het percentage niet (zo fors) afnemen als nu gepresenteerd. Structurele exploitatieruimte In dit kengetal komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt om de structurele lasten te dekken. Bij de Begroting 2024 was dit percentage 1,0 procent. Bij het beleidskader worden de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting vastgesteld. Bij het opstellen van de Begroting 2025-2028 zullen de budgetten worden doorgerekend op basis van de dan vastgestelde uitgangspunten van het Beleidskader 2025-2028. Op dat moment wordt dit kengetal geactualiseerd.
Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. De woonlasten in Bergen op Zoom voor 2023 bedragen €1.003. Landelijk bedragen de gemiddelde woonlasten voor een gezin €944. Daarmee komt het kengetal belastingcapaciteit voor 2023 uit op 1,063. Dat betekent dat de woonlasten in Bergen op Zoom 6,3% hoger zijn dan het landelijk gemiddelde. In 2022 was dit 1,065 en is het kengetal voor 2023 dus licht verbeterd. Omdat we geen inzicht hebben in de ontwikkeling van de woonlasten in andere gemeenten voor het jaar 2024 is het niet mogelijk om dit kengetal op dit moment te actualiseren. Weerstandsratio De weerstandscapaciteit wordt berekend door de algemene reserve af te zetten tegen de risico’s. De omvang van de algemene reserve wordt verlaagd met de blokkeringen die we hebben opgenomen in de algemene reserve. Dit levert het beschikbare weerstandsvermogen op.
Beleidskader 2025-2028 Gemeente Bergen op Zoom
30
Het benodigde weerstandsvermogen wordt berekend op basis van het risicoprofiel. Dit geschiedt op basis van een risicosimulatie. De berekening van het benodigde weerstandsvermogen voor de Jaarstukken 2023 is nog actueel en daarom voor dit beleidskader niet geactualiseerd. De beschikbare weerstandscapaciteit is wel gemuteerd door de lagere begrotingssaldi. De weerstandsratio daalt weliswaar licht vanaf 2026, maar blijft ruimschoots boven de norm. Bedragen *1 miljoen Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen (=A/B) (R: Jaarstukken, B: Begroting)
R 2023 €63,6 €15,0 4,24
A B
B 2024 €62,1 €15,0 4,13
B 2025 €67,6 €15,0 4,50
B 2026 €65,8 €15,0 4,38
B 2027 €63,3 €15,0 4,22
B 2028 €58,5 €15,0 3,90
Ratio weerstandsvermogen 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 2,50
Ratio weerstandsvermogen
2,00
Norm ratio weerstandsvermogen
1,50 1,00 0,50 2023
2024
2025
2026
2027
Beleidskader 2025-2028 Gemeente Bergen op Zoom
2028
31