CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Commissie 5 november 2026, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-203071.761 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 9

gezondheid | uitvoeringsprogramma Suïcidepreventie West-Brabant en ondersteuning die dichtbij en laagdrempelig | 2026-2029. beschikbaar is. A.7.1.4 We voeren de regionale werkagenda Watgaanwedaarvoordoenin2027? | van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord A.7.1.1 We stellen de nota | (AZWA) uit volksgezondheidsbeleid op | We geven van 2027-2030 uitvoering aan de In 2027 stellen we de nota Gezondheidsbeleid Bergen | regionale werkagenda van het Aanvullend Zorg- en op Zoom 2027-2030 op. | Welzijnsakkoord. A.7.1.2 We voeren een integrale aanpak middelengebruik uit In regionaal verband wordt gewerkt aan een gezamenlijke, integrale aanpak die middelengebruik en verslavingsproblematiek voorkomt en terugdringt. D.7.2 BERGEN OP ZOOM IS EEN INCLUSIEVE GEMEENTE Watwillenwebereiken? | A.7.2.2 We voeren de Lokale Inclusie Agenda uit Inwoners van Bergen op Zoom kunnen volwaardig | Na vaststelling geven we uitvoering aan de Lokale meedoen in een toegankelijke en inclusieve | Inclusie Agenda 2027–2030, met aandacht voor samenleving, waarin iedereen zich gezien en | toegankelijkheid, gelijke kansen en inclusieve gewaardeerd voelt. We zetten ons in voor gelijke | dienstverlening. kansen en het voorkomen en tegengaan van discriminatie en uitsluiting.

| A.7.2.3 We werken aan een inclusieve gemeentelijke organisatie Watgaanwedaarvoordoenin2027? | Na vaststelling geven we uitvoering aan het plan van A.7.2.1 We bieden een onafhankelijk meldpunt | aanpak voor een inclusieve gemeentelijke organisatie. voor discriminatie We blijven voorzien in een onafhankelijk meldpunt | A.7.2.4 We ondersteunen activiteiten rondom voor discriminatie en zetten in op het vergroten van de | inclusie en diversiteit bekendheid en meldingsbereidheid onder inwoners. | We organiseren en ondersteunen activiteiten rondom relevante inclusie- en diversiteitsdagen, waaronder de Bergse Inclusieweek. 76 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 77 D.7.3 INWONERS KRIJGEN DE ONDERSTEUNING DIE ZIJ NODIG HEBBEN Wat willen we bereiken? Inwoners van Bergen op Zoom krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben, op het juiste moment en zo dicht mogelijk bij huis. We zetten meer in op preventie en algemene voorzieningen en sturen scherper op passende ondersteuning en de resultaten die daarmee worden bereikt. Wat gaan we daarvoor doen in 2027? A.7.3.1 We ontwikkelen de wijkteams en bereiden de contractering vanaf 2028 voor In ieder gebied van de gemeente is een wijkteam actief. We monitoren de resultaten en ontwikkelen de wijkgerichte werkwijze verder.

We bereiden de contractering van wijkteams vanaf 2028 voor. A.7.3.2 We versterken preventieve jeugdhulp, werken met buurtgezinnen en versterken de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs We starten met de inzet van ambulant preventieve jeugdprofessional in de wijkteams. Daarmee maken we de beweging naar voren: we zetten eerder in op preventieve en voorliggende ondersteuning en sluiten waar mogelijk aan bij het gewone leven, zodat minder vaak een individuele maatwerkvoorziening nodig is. We gaan werken met buurtgezinnen. Buurtgezinnen koppelt gezinnen die tijdelijk wat extra steun kunnen gebruiken aan een stabiel steungezin in de buurt, zodat kinderen kunnen opgroeien in een veilige en vertrouwde omgeving. We versterken de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs, onder andere door trajectvoorzieningen. A.7.3.3 We versterken de sociale basis en informele ondersteuning We versterken de sociale basis door in alle gebieden het aanbod en de behoeften verder in beeld te brengen en wijkgerichte ontmoetingsplekken verder te ontwikkelen, zodat inwoners dichtbij huis terechtkunnen voor ontmoeting, activiteiten en ondersteuning. We versterken vrijwilligerswerk, mantelzorg en informele ondersteuning door de inzet van een aanjager informele zorg en een nauwere samenwerking tussen informele ondersteuning en de wijkteams.

A.7.3.4 We ontwikkelen preventieve en collectieve ondersteuning, waaronder het Odensehuis We ontwikkelen het Odensehuis verder door als laagdrempelige, indicatievrije voorziening voor inwoners met geheugenproblematiek en hun mantelzorgers en breiden de openstelling uit naar vier dagen per week. We werken verder aan een aanpak waarmee inwoners langer zelf hun huishouden kunnen doen. D.7.4 IN DE REGIO IS EEN EVENWICHTIG AANBOD VOOR BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG Wat willen we bereiken? Inwoners die beschermd wonen, maatschappelijke opvang of ondersteuning bij dak- en thuisloosheid nodig hebben, krijgen passende hulp in een samenhangend en toekomstbestendig voorzieningenaanbod dat regionaal beschikbaar en evenwichtig verspreid is, met oog voor leefbaarheid, begeleiding en doorstroom naar wonen. Wat gaan we daarvoor doen in 2027? A.7.4.1 We behouden en vergroten het aanbod maatschappelijke opvang in de regio We behouden het bestaande aanbod maatschappelijke opvang in onze regio en breiden de kleinschalige opvang uit met vier woningen, bij voorkeur in gemeenten waar nog geen opvangvoorzieningen aanwezig zijn. A.7.4.2 We zoeken een nieuwe locatie voor de maatschappelijke opvang We zoeken een nieuwe locatie voor de maatschappelijke opvang. Het college stelt een programma van eisen vast, waarna de zoektocht naar een geschikte locatie start.

A.7.4.3 We bevorderen uitstroom naar zelfstandig wonen Het Regionaal Transfer Punt ondersteunt de doorstroom van inwoners uit beschermd wonen 78 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 79 en maatschappelijke opvang naar een passende | A.7.4.4 We versterken de aanpak van dak- en woning. Door samenwerking tussen gemeenten, | thuisloosheid zorgaanbieders en woningcorporaties wordt gezocht | In 2027 analyseren we samen met andere gemeenten, naar een woonplek die aansluit bij de situatie en | woningcorporaties en zorg- en welzijnsaanbieders de ondersteuningsbehoefte van de inwoner. In 2027 | uitkomsten van de regionale ETHOS-telling (European evalueren we deze werkwijze. Daarnaast werken we aan | Typology of Homelessness and Housing Exclusion, een voldoende passende woonvoorzieningen voor mensen | landelijke manier om dak- en thuisloosheid in kaart te met complexe problematiek, zodat de uitstroom uit de | brengen). Op basis hiervan stellen we een regionaal maatschappelijke opvang en beschermd wonen verder | advies op met concrete maatregelen om dak- en verbetert.

| thuisloosheid te voorkomen en aan te pakken Welke indicatoren gebruiken we om de voortgang te volgen? Omschrijving indicator | Landelijk* | Realisatie 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Jongeren met een delict voor de rechter (% van 12 t/m 21-jarigen) | 1 | 1 | 1 | - | - Kinderen in een uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar) | 6 | 9 | 8 | 8 | - Werkloze jongeren (% van 16 t/m 22-jarigen) | 2 | 1 | 2 | 2 | - Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar) | 13.7 | 17.5 | 17.9 | 17.2 | 17.6 Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar) | 1 | 1 | 1 | 0.9 | 0.9 Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 | 0.4 | 0.3 | 0.2 | 0.3 | 0.3 jaar) Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 | 700 | 1.050 | 1.060 | - | - inwoners) Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * | Het gaat hier om de verplichte cijfers op basis van het landelijke Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De cijfers kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl en in eerdere P&C documenten. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, nadere cijfers beschikbaar komen. Niet alle cijfers zijn beschikbaar/gepubliceerd op moment van invullen. In dat geval staat er – ingevuld.

Aanvullendeindicatoren In aanvulling op de hiervoor genoemde wettelijk verplichte indicatoren, benoemen we een aantal extra indicatoren. Daarmee geven we inzicht in de ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Aantal verstrekte voorzieningen Jeugdzorg Onderstaand overzicht laat zien hoeveel voorzieningen er binnen de hoofdgroepen verstrekt zijn binnen een bepaalde periode. Het gaat dus niet over lopende voorzieningen. Over de periode 2023, 2024 en 2025 zien we steeds een lichte stijging van het aantal verstrekkingen per jaar. Aantal verstrekte voorzieningen jeugdzorg | Realisatie 2023 | 2024 | 2025 Pleegzorg | 91 | 88 | 83 Jeugdreclassering | 11 | 32 | 14 Jeugdbescherming | 132 | 191 | 114 Maatwerkvoorziening niet Vrij Toegankelijke Zorg (NVTZ) | 1.786 | 1.853 | 1.820 Maatwerkvoorziening -niet gecontracteerde zorg | 75 | 79 | 85 LTA (landelijk transitie arrangement) | 71 | 93 | 68 78 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 79 Maatwerkvoorziening Niet Vrij Toegankelijke Zorg (NVTZ) jeugd Hieronder zien we het aantal verstrekkingen van gecontracteerde jeugdhulp uitgelicht, vanuit het regionale jeugdhulpstelsel West-Brabant West en PGB.

We zie in deze categorie dat met name laagcomplexe jeugdhulp (hulp voor kinderen, jongeren en gezinnen met lichte tot matige problemen) ieder jaar licht stijgt. Categorieën | Realisatie 2023 | 2024 | 2025 PGB | 27 | 20 | 25 Laagcomplex | 1.573 | 1.671 | 1.627 Hoogcomplex | 111 | 76 | 80 Woonzorg | 27 | 27 | 28 Incidentele verstrekkingen | 33 | 32 | 31 AantalcliëntenWmo Hieronder | het aantal | (unieke) cliënten | per | categorie, dat | gebruik | maakt | van de verschillende | maatwerkvoorzieningen binnen de Wmo. Dit is vooral bedoeld om wat meer beeld te geven bij het gebruik van de verschillende voorzieningen Wmo, Wmo | Aantal cliënten 1-1-2024 | 1-1-2025 | 1-1-2026 Beschermd Wonen | 197 | 210 | 246 Woon leef en vervoersvoorzieningen | 4.807 | 4.808 | 4.932 Begeleiding en dagbesteding | 1.156 | 1.071 | 1.131 Huishoudelijke hulp | 2.734 | 2.886 | 2.922 Toelichting: De aantallen betreffen unieke cliënten per categorie. Een cliënt wordt binnen een categorie slechts één keer geteld, maar kan wel in meerdere categorieën voorkomen. Hierdoor kan een cliënt bijvoorbeeld zowel onder Begeleiding en Huishoudelijke hulp worden meegeteld als de cliënt beide nodig heeft.

Wat zijn de kaderstellende documenten van dit programma? Document | Vastgesteld | Raadsvoorstel Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026-2030 | 2026 | RVB25-0090 Integrale Verordening Sociaal Domein Bergen op Zoom 2025 | 2025 | RVB25-0003 Alcoholpreventie en handhavingsplan 2024-2028 | 2024 | RVB24-0055 Pijlervisie Sociaal en Veilig | 2024 | RVB24-0044 Regiovisie Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang 2023-2028 | 2023 | RVB22-0079 80 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 81 Verbonden partijen Verbonden partij Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente Bijdrage van de gemeente in 2027 GGD West-Brabant De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taken binnen de Wet Publieke Gezondheid, collectieve gezondheidspreventie (o.a. Gezond en Actief Leven Akkoord) en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en gewenste samenwerking op het terrein van de openbare en de preventieve gezondheidszorg.

€ 2.145.000 Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) – Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening; – Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg; – Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen; – Het (doen) leveren van een bijdrage aan de ge-neeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio. €0 Kleinschalig Collectief Vervoer Het regelen van het vervoer voor mensen vanuit de WMO in West- Brabant. De begroting van het Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) maakt onderdeel uit van de Begroting RWB. € 1.578.000 GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties en meldpunt crisiszorg West- Brabant (GIA) Samenwerking tussen West-Brabantse gemeenten bij de aanpak van het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant.

€ 1.017.000 80 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 81 Wat mag het kosten? Totaal Programma 7 Gezondheid en Meedoen Baten/Lasten (Bedragen *€1.000) | R 2025 | B2026 | B 2027 | B 2028 | B 2029 | B 2030 Baten | 9.410 | 10.853 | 9.646 | 10.946 | 6.096 | 6.096 Lasten | 103.225 | 115.231 | 117.000 | 113.232 | 104.476 | 104.705 Totaal saldo van baten en lasten programma 7 | -93.816 | -104.378 | -107.353 | -102.286 | -98.379 | -98.608 Onttrekkingen aan reserves | 190 | 2.790 | 1.860 | - | - | - Stortingen in reserves | 4.650 | - | - | - | - | - Resultaat programma 7 | -98.276 | -101.588 | -105.493 | -102.286 | -98.379 | -98.608 Beginstand Programma 7 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 6.523 | 5.963 | 5.963 | 5.963 Lasten | -108.405 | -104.896 | -104.872 | -105.189 Saldo | -101.882 | - 98.933 | -98.909 | -99.226 Algemene uitkering mutaties | -1.858 | -674 | 3.911 | 4.001 Indexeren van uitgaven en inkomsten | -2.982 | -2.955 | -2.955 | -2.962 Uitstel inwerkingtreding abonnementstarief WMO | 639 | - | - | - Subsidie voorliggend veld | -167 | -167 | -167 | -167 Jeugdgezondheidszorg | -300 | -300 | -300 | -300 Kapitaallasten | - | - | 3 | 9 Belastingen en verzekeringen | 21 | 21 | 21 | 21 Personeelskosten | -62 | -377 | -377 | -377 Dekking personeelskosten | 105 | 105 | 100 | 100

Opvang ontheemden | 600 | 600 | - | - Niet benodigde tooling toeslagenproblematiek | 100 | 100 | - | - Transformatie WMO | 230 | 230 | 230 | 230 Overige mutaties | 63 | 64 | 64 | 63 Eindtotaal | -105.493 | -102.286 | -98.379 | -98.608 Begrotingsmutaties AlgemeneUitkeringmutaties | €1.858.065nadeel(structureel) De inwerkingtreding van het wetsvoorstel ter vervanging van het abonnementstarief WMO is opnieuw uitgesteld. De beoogde invoeringsdatum van 1 januari 2027 wordt niet gehaald. Door dit uitstel worden de baten uit het abonnementstarief met ruim € 1 miljoen naar beneden bijgesteld. Voor de kosten van de invoering van het abonnementstarief ontvangt de gemeente via programma 1 een hogere algemene uitkering. Deze kosten worden opgenomen in het programma en bedragen ruim € 0,1 miljoen. Voor de regio functie beschermd wonen ontvangen we € 0,7 miljoen. Daarnaast is het Rijk voornemens om vanaf 2029 de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen. Hoe dit precies wordt vormgegeven, moet nog worden uitgewerkt. Omdat deze taak uit de Wmo wordt gehaald, wordt de algemene uitkering vanaf 2029 met € 4,3 miljoen verlaagd.

82 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 83 Indexeren van uitgaven en inkomsten € 2.982.000 nadeel (structureel) Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2026 is opgenomen, bedraagt 2,5%. De inkomsten en uitgaven zijn hierop geïndexeerd. Per saldo bedraagt dit een nadeel van €2.982.000. Daarnaast heeft het Rijk via een algemene maatregel van bestuur (AMvB) vastgelegd dat gemeenten reële prijzen moeten betalen voor zorg en ondersteuning. Voor de indexering van de tarieven wordt aangesloten bij de OVA/PPC- systematiek. Voor 2027 bedraagt deze indexering 3,59%. Dit betekent een extra stijging van 1,09% boven op de al toegepaste indexering van 2,5%. Uitstel inwerkingtreding abonnementstarief WMO € 639.000 voordeel (incidenteel) De inwerkingtreding van het wetsvoorstel ter vervanging van het abonnementstarief Wmo is opnieuw uitgesteld. De invoering was voorzien per 1 januari 2027. Vanwege deze invoering was eerder via de algemene uitkering een korting doorgevoerd. Het Rijk compenseert deze korting vanwege het uitstel. Dit levert in 2027 een incidenteel voordeel op van € 639.000. Subsidies voorliggend veld € 167.000 nadeel (structureel) In het beleidskader is de ontwikkeling van de subsidies voor het voorliggend veld opgenomen.

Met de raadsinformatiebrief van 28 juli 2026, ‘Verhogen subsidieplafond Maatschappelijke Opgave en Eigen Kracht’, is de gemeenteraad geïnformeerd over de verwerking van € 167.000 in de begroting. Dit leidt tot een structureel nadeel van € 167.000. Jeugdgezondheidszorg €300.000 nadeel (structureel) De nieuwe aanbesteding van de jeugdgezondheidszorg voor 0- tot 4-jarigen leidt vanaf 2026 tot een hogere kostprijs. Ook de groei van het aantal 0- tot 4-jarigen en de uitbreiding van het Rijksvaccinatieprogramma dragen bij aan de hogere kosten. Dit leidt tot een structureel nadeel van circa € 300.000. Personeelskosten € 62.000 nadeel (structureel) De personeelslasten zijn ten opzichte van het Beleidskader 2027 geactualiseerd op basis van de herijkte formatie en de actuele personeelsbegroting. De mutatie hangt samen met loonontwikkeling, wijzigingen in de formatie, inhuur, overige personeelscomponenten en de bijbehorende dekking. Voor een nadere toelichting op de totale ontwikkeling van de personeelslasten en de gehanteerde uitgangspunten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering. Binnen dit programma wordt de mutatie voornamelijk verklaard door de loonontwikkeling. Opvang ontheemden € 600.000 voordeel (2027 2028) De gemeente organiseert de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Het Rijk vergoedt deze opvang. Vanaf 2027 verandert de bekostiging.

Een deel van de huidige normvergoeding, waaronder de vergoeding voor de locaties, vervalt. Hiervoor komt een vergoeding op basis van de werkelijke subsidiabele kosten in de plaats. Voor de gemeentelijke uitvoeringskosten blijft een afzonderlijke vergoeding beschikbaar. Op basis van de huidige regelgeving verwachten we voor 2027 en 2028 een voordeel van circa € 600.000. Dit voordeel is gebaseerd op de huidige inschatting van de vergoeding voor de gemeentelijke uitvoering. Transformatie WMO € 230.000 voordeel (structureel) Een belangrijk onderdeel van de transformatie sociaal domein is de WMO. Voor de transformatie van de WMO is voor Huishoudelijke ondersteuning vanaf 2026 een kostendemping voorzien van € 770.000. Er wordt hard gewerkt aan deze transformatie opgave. Op basis van de huidige inzichten en voortgang voorzien we een verdere demping op de uitgaven van structureel € 230.000.

82 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 83 Overige mutaties ≤ € 150.000 Belastingen en verzekeringen | € 21.000 voordeel (structureel) Dekking personeelskosten | € 105.000 voordeel (structureel) Niet benodigde tooling toeslagenproblematiek | € 100.000 voordeel (structureel) Overige mutaties | € 63.000 voordeel (structureel) Overig Open-einde regelingen en beïnvloedbaarheid | Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Een groot deel van de totale uitgaven binnen | Binnen het dossier Maatschappelijke Opvang programma 7 bestaat uit wettelijke taken, zoals de | en Beschermd Wonen bestaat het risico dat de Jeugdwet (circa € 35 miljoen), de Wmo (circa € | beschikbare middelen in 2027 ontoereikend zijn 33 miljoen) en de jeugdgezondheidszorg circa € 1,5 | om de totale lasten te dekken. Indien zich binnen miljoen). De gemeente moet ondersteuning bieden aan | dit dossier een tekort voordoet, wordt dit conform inwoners die hiervoor in aanmerking komen. Daardoor | de tussen de deelnemende gemeenten gemaakte zijn deze uitgaven maar beperkt te beïnvloeden. | afspraken gezamenlijk gedragen. Het tekort wordt daarbij over de deelnemende gemeenten verdeeld op Naast prijsstijgingen groeit ook het gebruik van | basis van de hiervoor afgesproken verdeelsleutel. De voorzieningen.

Bij de Jeugd zien we een groei door | uiteindelijkefinanciëleimpactvooronzegemeenteis meer complexe problematiek (zoals stress, armoede, | afhankelijk van de omvang van een eventueel tekort en scheidingen en multiproblematiek), een toename van | het aandeel van onze gemeente volgens de geldende psychische klachten onder jongeren en doordat het | verdeelsleutel. taboe op hulpvragen afneemt. Om de groei van de kosten af te remmen, werken we aan de transformatie van het sociaal domein. Hiermee verwachten we vanaf 2026 de kostenstijging te beperken, in 2027 verdere effecten te zien en vanaf 2028 structureel resultaat te behalen. 84 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 85 1.8 Programma 8 – Sociale Zekerheid Een goede gezondheid en bestaanszekerheid vormen de basis voor kwaliteit van leven en zelfredzaamheid. Werk en inkomen bieden financiële zekerheid en dragen bij aan eigenwaarde en meedoen in de samenleving. Daarom ondersteunen we inwoners bij het vinden van werk of andere vormen van participatie. Als werken (nog) niet mogelijk is, bieden we passende begeleiding en mogelijkheden om zich te ontwikkelen. Als er ondersteuning nodig is, kijken we altijd met de menselijke maat naar wat de inwoner persoonlijk nodig heeft.

Inwoners die tijdelijk onvoldoende inkomen hebben, kunnen rekenen op passende inkomensondersteuning. Daarnaast zetten we ons in om schulden te voorkomen. Wanneer inwoners toch financiële problemen hebben, bieden we snel schuldhulpverlening en begeleiding om weer financieel zelfstandig te worden. Door problemen zoveel mogelijk te voorkomen en inwoners te stimuleren vitaal en financieel stabiel te leven, willen we bereiken dat minder mensen ondersteuning nodig hebben. 84 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 85 DOELEN EN ACTIES D.8.1 Alle inwoners doen mee A.8.1.1 We gaan uit van eigen regie in de Participatiewet A.8.1.2 We bieden jongeren extra ondersteuning A.8.1.3 We ondersteunen inwoners met beschut werk en bij meedoen A.8.1.4 We bieden leren in de praktijk A.8.1.5 We verzilveren kansen door sterke regionale samenwerking A.8.1.6 We laten zien dat werken loont D.8.2 Niemand wordt belemmerd door geldzorgen of armoede A.8.2.6 We bieden maatwerk via het Doorbraakfonds A.8.2.7 We bieden praktische steun A.8.2.8 We bieden energiebesparende maatregelen A.8.2.9 We gebruiken data A.8.2.1 We zetten een Netwerk Bestaanszekerheid op A.8.2.2 We benaderen inwoners actief A.8.2.3 We verlagen drempels en bieden nazorg A.8.2.4 We vergroten de bekendheid van hulp voor ondernemers en

zzp’ers A.8.2.5 We bieden preventie voor jongeren 86 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 87 D.8.1 ALLE INWONERS DOEN MEE Wat willen we bereiken? We willen dat inwoners snel en passend stappen zetten naar (vrijwilligers)werk of op hun eigen manier meedoen in de maatschappij. Dit doen we samen met partners en werkgevers in de regio om de drempels zo laag mogelijk te maken. Wat gaan we daarvoor doen in 2027? A.8.1.1 We gaan uit van eigen regie in de Participatiewet We werken volgens de ‘Participatiewet in Balans’ waarbij vertrouwen in de inwoner en maatwerk centraal staat. Inwoners krijgen het vertrouwen en de ruimte om zelf met ideeën te komen voor hun re-integratie. Wij bieden daarbij de juiste kaders en begeleiding. A.8.1.2 We bieden jongeren extra ondersteuning Jongeren tot 27 jaar (vooral zonder startkwalificatie) krijgen proactieve hulp. Gespecialiseerde jongerenconsulenten helpen hen stap voor stap naar passend onderwijs of werk. A.8.1.3 We ondersteunen inwoners met beschut werk en bij meedoen We sporen actief mensen op die in aanmerking komen voor beschut werk (bijvoorbeeld via de bijstand of dagbesteding) en zorgen voor voldoende plekken. Projecten voor sociale activering brengen we samen in één duidelijk beleid, zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn.

A.8.1.4 We bieden leren in de praktijk Inwoners kunnen werkritme en taalvaardigheid opdoen bij lokale voorzieningen, zoals de Kledingbank en Energiefixers 2.0. Voor alleenstaande ouders zetten we specifieke hulp en een ‘Kansenbudget’ in om belemmeringen richting werk weg te nemen. A.8.1.5 We verzilveren kansen door sterke regionale samenwerking Via het regionale Werkcentrum en het programma ‘Wegwijzer’ bundelen organisaties hun krachten, zodat we onze dienstverlening verbeteren en inwoners nooit meer ‘aan de verkeerde deur’ aankloppen. A.8.1.6 We laten zien dat werken loont Als inwoners (deels) gaan werken, veranderen hun geldzaken. Wij helpen hen bij deze stap door werk, minimaregelingen en schuldhulp slim te combineren. Zo zien en merken inwoners direct dat werken ook echt loont. D.8.2 NIEMAND WORDT BELEMMERD DOOR GELDZORGEN OF ARMOEDE Wat willen we bereiken? Geldzorgen of armoede mogen niemand belemmeren om mee te doen in de samenleving; al helemaal kinderen niet. We zetten in op het voorkomen van schulden, vroege herkenning en toegankelijke hulp, zodat inwoners financiële rust en stabiliteit ervaren. Wat gaan we daarvoor doen in 2027? A.8.2.1 We zetten een Netwerk Bestaanszekerheid op We gaan een ‘Netwerk Bestaanszekerheid’ opzetten waarin de gemeente, hulporganisaties, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen hechter samenwerken.

Financiële hulp verbinden we aan de lokale wijkteams. A.8.2.2 We benaderen inwoners actief We wachten niet af, maar benaderen inwoners met betalingsachterstanden (zoals huur of energie) proactief om erger te voorkomen. Ook sturen we de geactualiseerde ‘Fysieke Hulpgids’ (een overzicht van alle ondersteuning) actief op naar kwetsbare huishoudens en verspreiden we deze over intermediairs. A.8.2.3 We verlagen drempels en bieden nazorg We gebruiken vernieuwende ideeën en slimme digitale hulpmiddelen om geldstress te verminderen en de drempel naar hulp te verlagen. Onze begeleiding is gericht op blijvend resultaat: we helpen inwoners met hun financiële vaardigheden en bieden nazorg om te voorkomen dat zij opnieuw in de schulden raken. We zorgen dat huishoudens met een laag inkomen eenvoudig vergoedingen kunnen aanvragen via de Meedoenwebshop voor sport, cultuur, ontspanningzwemles of een laptop voor school.

86 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 87 A.8.2.4 We vergroten de bekendheid van hulp | de Kledingbank; babystartpakketten en gratis voor ondernemers en zzp’ers | menstruatieproducten; medische hulpmiddelen via Wemakengespecialiseerdehulpbijfinanciëlezorgen | de ‘Apotheek van de Toekomst’ bij de Voedselbank; van ondernemers en zzp’ers (zoals Over Rood en Bbz) | toegankelijke tandartszorg (pilot Mondzorgregeling) bekender. | voor kwetsbare groepen zoals daklozen en zorgmijders. A.8.2.5 We bieden preventie voor jongeren | A.8.2.8 We bieden energiebesparende We bereiken jongeren preventief via gastlessen | maatregelen opscholenoverfinanciën,eensignaleringskaart | We zetten gratis klusteams in die inwoners thuis armoede voor scholen en visuele berichten rondom de | helpen met energiebesparende maatregelen, wat Kwikstart-app die jongeren een helder overzicht biedt. | de rekening verlaagt. Tegelijkertijd biedt dit project werkervaringsplekken én kijken de klusteams of er A.8.2.6 We bieden maatwerk via het | achter de voordeur verdere hulp nodig is.

Doorbraakfonds We zetten voor ingewikkelde, spoedeisende | A.8.2.9 We gebruiken data situaties waarbij standaardregels niet werken, het | We gebruiken betrouwbare gegevens, zoals die van de Doorbraakfonds in als een snelle maatwerkoplossing. | Divosa Benchmark Armoede & Schulden, het CBS en Data Delen Armoede en Schulden (DDAS) om beter in A.8.2.7 We bieden praktische steun | beeld te krijgen of onze regelingen de juiste mensen We behouden en investeren in praktische steun | bereiken, inclusief de mensen in verborgen armoede. die acute stress wegneemt: gratis kleding via Welke indicatoren gebruiken we om de voortgang te volgen? Omschrijving indicator | Landelijk* | Realisatie 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Banen (per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar) | 858,8 | 760,0 | 775,0 | 770,8 | 768,8 Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame | 73,2 | 69,5 | 70,3 | 70,9 | 70,4 beroepsbevolking t.o.v. de (potentiële) beroepsbevolking) Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 | 281,2 | 349,1 | 337,8 | 349,5 | 340,5 inwoners) Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 | 217,8 | 119,7 | 123,3 | 163,2 | 185,3 inwoners van 15-64 jaar) Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * | Het gaat hier om de verplichte cijfers op basis van het landelijke Bestluit Begroting en Verantwoording (BBV).

De cijfers kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl en in eerdere P&C documenten. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, nadere cijfers beschikbaar komen. Niet alle cijfers zijn beschikbaar/gepubliceerd op moment van invullen. In dat geval staat er – ingevuld. Aanvullendeindicatoren In aanvulling op de hiervoor genoemde wettelijk verplichte indicatoren, benoemen we een aantal extra indicatoren. Daarmee geven we inzicht in de ontwikkelingen binnen het sociaal domein. AanvullendeindicatorenWerkenInkomen(1ehelftvan2026) Kerncijfers & financiën: • | Bestandsontwikkeling: Het uitkeringsbestand is stabiel met een lichte opwaartse trend (+0,5%). Het aantal uitkeringen steeg van 1.818 (januari) naar 1.829 (juni) (+11 netto). • | Dynamiek: In totaal waren er 373 mutaties (192 instroom, 181 uitstroom), hoofdzakelijk binnen de reguliere Participatiewetgroep (21 tot AOW-leeftijd). Vanaf mei nam de dynamiek af. Bergen op Zoom ontwikkelt zich hiermee gunstiger dan de landelijke stijgende trend. 88 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 89 Aandachtspunten populatie: • | Vergrijzing: De relatief hoge leeftijd van het bestand beperkt de uitstroom naar regulier werk.

De focus ligt daardoor op duurzame participatie, maatschappelijke activering en deeltijd- of aangepast werk. • | Statushouders: Toenemende instroom vraagt om langere, gecombineerde trajecten (taal, participatie en werk) voordat uitstroom haalbaar is. • | Beschut Werk: Met 48 gerealiseerde plekken wordt de taakstelling voor 2026 (57 plekken) nog niet gehaald. De resterende ruimte biedt binnen het programma Wegwijzer kansen voor verdere doorstroom. Ontwikkeling bijstandsuitkeringen Bergen op Zoom (1e helft 2026) Maand (2026) | Aantal bijstandsuitkeringen | Ontwikkeling t.o.v. vorige maand Januari | 1.818 | - Februari | 1.819 | +1 Maart | 1.820 | +1 April | 1.825 | +5 Mei | 1.822 | -3 Juni | 1.833 | +11 Juli | 1.829 | -4 Wat zijn de kaderstellende documenten van dit programma? Document | Vastgesteld | Raadsvoorstel Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028 | 2026 | - Wijziging Gemeenschappelijke Regeling ISD | 2024 | RVB24-0054 Pijlervisie Sociaal en Veilig | 2024 | RVB24-0044 Verbonden partijen Verbonden partij | Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de | Bijdrage van de gemeente | gemeente in 2027 Werkvoorzieningsschap | Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voormalige | Doorbetaling West-Brabant (WVS) | Wet Sociale Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van | Rijksbijdrage arbeidsintegratie en aangepaste arbeid voor personen uit de |

participatie € deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere | 12.711.000 arbeidsmarkt staan. Aanvullende bijdrage € 877.000 Intergemeentelijke Sociale | De uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale | € 10.192.000 Dienst Brabantse Wal | Zaken van een gemeente en het afstemmen van beleid ter zake (GR ISD) | van de uitvoering van de in de regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. 88 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 89 Wat mag het kosten? TotaalProgramma8SocialeZekerheid Baten/Lasten (Bedragen *€1.000) | R 2025 | B 2026 | B 2027 | B 2028 | B 2029 | B 2030 Baten | 37.848 | 39.176 | 39.722 | 39.722 | 39.722 | 39.722 Lasten | 66.843 | 71.778 | 71.253 | 70.621 | 70.484 | 70.253 Totaal saldo van baten en lasten programma 8 | -28.996 | -32.602 | -31.532 | -30.900 | -30.762 | -30.531 Onttrekkingen aan reserves | 846 | 700 | 125 | - | - | - Stortingen in reserves | 700 | 125 | - | - | - Resultaat programma 8 | -28.849 | -32.027 | -31.407 | -30.900 | -30.762 | -30.531 Beginstand Programma 8 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 39.033 | 39.033 | 39.033 | 39.033 Lasten | -70.927 | -70.702 | -70.618 | -70.255 Saldo | -31.894 | -31.669 | -31.585 | -31.222 Indexeren van uitgaven en

inkomsten | -325 | -325 | -325 | -325 Levensonderhoud (BUIG) | 1.056 | 1.056 | 1.056 | 1.056 Uitvoeren meedoenregeling | -171 | -171 | -171 | -171 Uitbreiden meedoenregeling | -161 | -161 | -161 | -161 Kwijtschelding gemeentelijke belastingen | 174 | 174 | 174 | 174 Armoedeverzachting | -125 | - | - | - Participatiebegroting | 128 | 128 | 128 | 128 Bijdrage WVS | -242 | 40 | 102 | -30 Overige mutaties | 28 | 28 | 20 | 20 Subtotaal | -31.532 | -30.900 | -30.762 | -30.531 Onttrekking reserves | 125 | - | - | - Eindtotaal | -31.407 | -30.900 | -30.762 | -30.531 Begrotingsmutaties Indexerenvanuitgaveneninkomsten | €325.000nadeel(structureel) Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2026 is opgenomen, bedraagt 2,5%. De inkomsten en uitgaven zijn hiermee verhoogd. Per saldo bedraagt dit een nadeel van € 325.000. Inkomensregelingen Levensonderhoud(BUIG) | €1.056.000voordeel(structureel) De gemeente ontvangt van het Rijk de middelen voor de uitkeringen levensonderhoud via het BUIG-budget. De hoogte van dit budget hangt af van CBS-gegevens over bijvoorbeeld werkloosheid en inkomen, de ontwikkeling van prijzen en de inzet van loonkostensubsidies. De bijstelling van de BUIG-uitkering voor 2026 was fors positief. Voor de Begroting 2027 levert dit een voordeel op van € 582.000. Daarnaast is naar de hoogte van de uitkeringen gekeken (budget € 39 miljoen).

Op basis van de uitgaven in 2026 kan de hoogte van de uitkeringen met € 474.000 worden verlaagd. In totaal komt het onderdeel levensonderhoud daardoor € 1.056.000 positiever uit. 90 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 91 Minimabeleid Uitvoeren meedoenregeling € 170.000 nadeel (structureel) Inwoners met een laag inkomen ondersteunen we bij het participeren in de samenleving met de regelingen Sociaal Culturele Bijdrage en de Maatschappelijke Participatie Schoolgaande kinderen. Om het voor inwoners makkelijker te maken om gebruik te maken van deze regelingen is er in 2025 voor gekozen om een digitale webshop in te richten. Deze is in de zomer van 2026 in gebruik genomen. Door de implementatie van de webshop werd een aanzienlijke stijging in het gebruik verwacht. Daarom is in het Beleidskader 2027 - 2030 opgenomen dat het gebruik nauwlettend wordt gemonitord en op basis van het werkelijke gebruik bij het opstellen van de Begroting 2027 een inschatting wordt gemaakt van het benodigde budget voor 2027 en volgende jaren. De regeling is een open- eindevoorziening (recht op basis van voorwaarden).

Uitbreiding meedoenregeling € 161.000 nadeel (structureel) Om administratieve lasten voor inwoners met een laag inkomen te verminderen en het gebruik van voorzieningen eenvoudiger te maken, wordt voortaan de meedoenregeling automatisch toegekend aan inwoners die recht hebben op een bijstandsuitkering. Daarnaast is het aanbod voor inwoners in de Meedoenregeling uitgebreid met een jaarlijks budget voor kinderen voor ontspanningsmogelijkheden zoals een bezoek aan het museum, de bioscoop of een pretpark. Door deze uitbreiding door te voeren is de regeling gelijk aan zoals deze in de gemeenten Steenbergen en Woensdrecht wordt uitgevoerd. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen € 174.000 budgettair voordeel (structureel) Het bedrag aan kwijtschelding van gemeentelijke belastingen is op basis van de cijfers over 2026 met € 174.000 verlaagd naar € 1.721.000. Voor het saldo van de begroting is dit budgettair neutraal, omdat de opbrengst van de afvalstoffen- en rioolheffing (programma 9) hiermee is verlaagd. Armoedeverzachting €125.000 budgettair nadeel (incidenteel) In het 2e Concernbericht 2026 is €125.000 overgeheveld naar 2027 voor het uitvoeren van diverse projecten voor de aanpak van armoede. Deze lasten worden gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve.

90 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 91 Arbeidsparticipatie Participatiebegroting € 128.000 voordeel (structureel) In de participatiebegroting zijn de projecten opgenomen om de ondersteuning van mensen naar de arbeidsmarkt of naar participatie uit te voeren. Een doorrekening van deze begroting laat een structureel voordeel zien van € 128.000 Bijdrage WVS € 242.000 nadeel (structureel) Via de algemene uitkering ontvangen we geld voor de Participatiewet. Deze bijdrage is verdeeld in drie delen: WSW, sociale infrastructuur en beschut werk. In de meicirculaire is deze bijdrage voor 2027 met € 563.000 verhoogd. De ontvangst van deze Rijksbijdrage is verantwoord op programma 1 onder algemene uitkering. Binnen programma 8 is de doorbetaling aan het WVS opgenomen. Vanaf 2027 verandert de manier waarop we WVS betalen voor de begeleiding bij beschut werk: Het WVS krijgt vanaf 2027 een vast bedrag voor deze begeleiding. Ze moeten het hiermee doen. Nu betalen we nog de echte kosten die ze achteraf opsturen. Financieel gevolg: Deze nieuwe afspraak levert in 2027 een klein nadeel op (€ 79.000 nadeel). Maar vanaf 2028 levert het juist geld op: ongeveer € 150.000 voordeel per jaar. Daarnaast gaat het WVS vanaf de Begroting 2027 strenger kijken naar de kosten en opbrengsten.

De afgelopen jaren hielden ze aan het einde van het jaar steeds veel geld over. Uit de eerste berekeningen blijkt dat wij het WVS elk jaar € 400.000 minder hoeven te betalen. Als we alle drie de veranderingen bij elkaar optellen, ziet het overzicht voor de komende jaren er zo uit: 2027: € 242.000 nadeel, 2028: € 40.000 voordeel, 2029: € 102.000 voordeel, 2030: € 30.000 nadeel. In programma 1 is de toename van de algemene uitkering verantwoord. Reserves: Er wordt € 125.000 onttrokken aan de algemene reserve voor het actieplan armoedeverzachting. Dit betreft een overgeheveld budget van 2026 naar 2027. 92 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 93 1.9 Programma 9 – Milieu, Klimaat, Energie en Klimaatadaptatie Bergen op Zoom staat voor een stevige opgave op het gebied van milieu, duurzaamheid, energie, kli- maatadaptatie en hittestress. Deze opgave komt voort uit landelijke en Europese wet- en regelgeving en afspraken die gemeenten gezamenlijk uitvoeren. Met deze opgave wordt verder gebouwd aan een gezonde en aantrekkelijke woon- en werkomgeving. Door deze inspanningen verlagen we de kans op succesvolle bezwaarprocedures tegen omgevingsvergunningen.

Het gaat onder meer over de energietransitie, de uitvoering van klimaatadaptieve maatregelen, de zorg voor een gezonde leefomgeving en het terugdringen van afval en grondstoffengebruik. De komende jaren staan vooral in het teken van uitvoering: we vertalen deze opgaven naar concrete maatregelen die haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar zijn voor onze organisatie en voor de samenleving, waarbij we steeds de balans zoeken tussen ambitie en realisme. Richting geven we met het Duurzaamheidskompas; de uitvoering brengen we samen in het Uitvoe- ringsprogramma Duurzaamheid, Energie en Klimaatadaptatie (DEK), dat we actualiseren en monitoren binnen de Planning en Controlcyclus. Rijksmiddelen zoals CDOKE zetten we doelgericht in voor energiebesparing, duurzame opwekking en CO2-reductie, en daarnaast verwerven we actief aanvullende inkomsten. Duurzaamheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid die in alle programma’s terugkomt. We werken daarom integraal en datagestuurd, gericht op zichtbare en merkbare voortgang, samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en de regio.

92 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 93 DOELEN EN ACTIES D.9.1 Mens en dier leven in een veilige en gezonde leefomgeving A.9.1.1 We werken aan het verbeteren van het milieu A .9.1.2 We werken aan het verbeteren van biodi- versiteit A .9.1.3 We werken aan het verbeteren van het klimaat D.9.2 Bergen op Zoom is een duurzame gemeente A .9.2.1 We herijken het uitvoerings- programma en gaan ermee aan de slag, maken voortgang van de duurzaamheids - opgaven inzichtelijk en optimaliseren de vindbaarheid en toegankelijkheid van de duurzaamheids - opgave D.9.3 In Bergen op Zoom wordt duurzame energie zorgvuldig ingepast A.9.3.1 We geven uitvoering aan de opgave voor hernieuwbare energie, pakken regie op de ruimtelijke inpassing van energie- infrastructuur, stimuleren en ondersteunen de verduurzaming van woningen, werken aan de ontwikkeling van het Soorten Managementplan (SMP) en zetten in op zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed.

D.9.4 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendig energiesysteem A .9.4.1 We stimuleren slimmer gebruik van het bestaande energiesysteem op bedrijventerreinen, geven uitvoering aan het Regionaal Plan Energiesysteem, West-Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB), zetten ons in voor uitbrei- ding en verzwaring van het elektriciteit- snet, bereiden ons voor op netbewust bouwen, ronden de verkenning naar energietransitie- breed beleid af, geven uitvoering aan de warmtetransitie en ontwikkelen het Warmteprogramma en geven uitvoering aan de Europese Energie- efficiëntierichtlijn (EED) 94 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 95 DOELEN EN ACTIES D.9.5 Bergen op Zoom heeft een schone leefomgeving A .9.5.1 Uitvoering afvalbeleid en onderzoek milieustraat D.9.6 Bergen op Zoom heeft een goed functionerend riool- en waterstelsel A .9.6.1 Uitvoering waterpro- gramma en integraal rioolbeheer 94 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 95 D.9.1.

Mens en dier leven in een veilige en gezonde leefomgeving Watwillenwebereiken? | A.9.1.2 We werken aan het verbeteren van Inwoners van Bergen op Zoom leven in een gezonde | biodiversiteit en veilige leefomgeving voor mens en dier, doordat | We voeren het Landschapsontwikkel- en we werken volgens de principes van het Schone Lucht | uitvoeringsplan uit Akkoord, beter inzicht krijgen in emissies en op basis | Het Landschapsontwikkel- en uitvoeringsplan (LOUP) daarvan de risico’s voor de volksgezondheid beperken, | is de leidraad om de biodiversiteit, zowel fauna als de lucht-, bodem- en waterkwaliteit verbeteren, onze | flora, te stimuleren. Na vaststelling in het najaar van gemeente klimaatadaptief inrichten, de biodiversiteit | 2026 treedt het LOUP in 2027 in werking en wordt versterken en het dierenwelzijnsbeleid uitvoeren. | hiermee het Landschapsontwikkelingsplan de Zoom, het Groenstructuurplan en het Boombeleidsplan opgevolgd/ Watgaanwedaarvoordoenin2027? | vervangen. Samen met de afdeling Beheer Buitenruimte A.9.1.1 We werken aan het verbeteren van het | en Mobiliteit (BBM) brengen we in beeld welke LOUP- milieu | doelen we aanvullend op het reguliere beheer en We werken aan het verbeteren van de | onderhoud kunnen realiseren, en welke onderdelen van luchtkwaliteit in onze gemeente | de hoofdgroenstructuur nog missen. We werken in lijn met het Schone Luchtakkoord.

We werken aan beter inzicht in emissies, waaronder | We stellen een monitoringplan biodiversiteit op Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Hiervoor voeren | We stellen een monitoringplan biodiversiteit we structureel luchtmetingen uit in het kader van | voor flora en fauna op, samen met de HAS en milieu-toezicht. Bij overschrijdingen van emissies bij | vrijwilligersorganisaties zoals de KNNV, IVN, de bedrijven en/of klachten, worden acties ondernomen | Vogelwerkgroep en de Vlinderwerkgroep. Hiermee vanuit VTH. Daarnaast voeren we gericht onderzoek uit | realiseren we een nulmeting waaraan we de komende naar luchtkwaliteit, onder andere naar benzeen, in de | jaren de ontwikkeling van de biodiversiteit in onze Theodorushaven. | gemeente kunnen toetsen. We werken toe naar een samenhangend plan om | We nemen biodiversiteit mee bij risico’s voor de volksgezondheid ten gevolge van | gebiedsontwikkelingen milieu te beperken. | Bij gebiedsontwikkelingen nemen we biodiversiteit We zoeken de samenwerking op met andere partijen, | vroegtijdig mee.

Zo onderzoeken we bij de zoals de GGD, om te komen tot een samenhangend | herontwikkeling van het Bravis-terrein een betere plan met betrekking tot verbetering van de | verbinding voor langzaam verkeer en fauna, bij de luchtkwaliteit: We geven de OMWB-opdracht voor | ontwikkeling van Schans 6 de ecologische verbinding onderzoek/inventarisaties om proactief te kunnen | tussen de A4 en ‘t Halstersch Laag, en gebruiken we handelen met betrekking tot emissies naar water en | de herinrichting van de Rivierenbuurt als pilot om een lucht. Het bovengenoemde luchtonderzoek is hier een | wijk klimaatadaptiever en biodiverser in te richten. voorbeeld van. | Aanvullend wordt bij elke ontwikkeling nagegaan in hoeverre kansen voor natuur inclusief bouwen verzilverd We werken aan een basis om gezondheid en | kunnen worden. milieu te kunnen hanteren als afwegingskader in ruimtelijke keuzes | We voeren de Nota dierenwelzijn 2025-2035 uit We werken beleid uit voor het omgevingsplan | We voeren de Nota dierenwelzijn 2025-2035 uit, in voor lucht, geur en bodem. In 2027 werken we het | samenwerking met vrijwilligers en maatschappelijke milieubeleid verder uit om via het omgevingsplan | partners die zich inzetten voor dierenwelzijn. Vanuit deze invulling te geven aan de wettelijke milieutaken.

Hierbij | nota zetten we in 2027 onder meer in op chipacties werken we regionaal samen via de Omgevingsdienst | voor huisdieren en voorlichtingscampagnes over Midden- en West-Brabant. We werken aan | dierenwelzijn, gericht op onder meer kinderboerderijen, kennisopbouw om actief te kunnen acteren op | dierenweides, vissers en dierenwinkels; op Trap- milieuactualiteiten. We werken hiermee samen met | Neuter-Return-acties om de populatie zwerfkatten andere gemeenten, Omgevingsdienst Midden- en | diervriendelijk te beheersen door castratie en sterilisatie; West-Brabant, provincie Noord-Brabant en de GGD. | op bescherming van wilde dieren, met stiltegebieden ten behoeve van broedgebieden en wildvoorzieningen zoals faunapassages, reflecterende wegmarkeringen en gerichte snoei- en kapwerkzaamheden om aanrijdingen met wild terug te dringen; en op incidentele financiële 96 | I | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 | Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030I | 97 steun aan vrijwilligersorganisaties die zich voor dierenwelzijn inzetten. We onderzoeken in hoeverre hiervoor incidentele middelen nodig zijn, en nemen dit mee in het collegewerkprogramma.

We stellen een ‘Grenzeloos-Wild-Plan’ op Aanvullend op de groene structuren uit het LOUP en in verbinding met het dierenwelzijnsbeleid stellen we een Grenzeloos-Wild-Plan op, gericht op het opheffen van barrières voor fauna, zodat dieren zich beter kunnen verplaatsen. Hiermee wordt een natuurlijke verspreiding van genen en zaden gestimuleerd en vermindert het aantal aanrijdingen met wilde dieren. Bestaande voorzieningen zoals viaducten en andere (eco-) verbindingen over of onder de hoofdinfrastructuur worden als prioritaire projecten opgepakt en geoptimaliseerd als wildpassages. Aanvullend wordt onderzocht welke nieuwe verbindingen en potentiële verblijfslocaties nog missen en wat hiervoor nodig is om deze gerealiseerd te krijgen. A.9.1.3 We werken aan het verbeteren van het klimaat We vertalen inzicht in klimaatopgaven door naar concrete actieplannen We werken aan een gemeente die beter voorbereid is op extremer weer en waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig en prettig kunnen wonen, werken en verblijven. We leveren niet alleen analyses, maar ook concrete oplossingsrichtingen. Gemeentebrede actieplannen voor hitte, waterkwaliteit, droogte en calamiteiten maken zichtbaar waar versnelling mogelijk is en welke maatregelen het meeste effect hebben.

In 2027 werken we verder aan het uitwerken van een KRW-actieplan en een Actieplan Hitte, waarbij we organisatie breed maatregelen uitwerken om een impuls op deze onderwerpen te geven. Daarnaast werken we verder aan een Waterkompas, waarin we de functie van de Bergse oppervlaktewateren vastleggen zodat we het beheer beter kunnen afstemmen. Locaties met grote wateroverlast pakken we met prioriteit op binnen het gemeentelijk waterprogramma. We leggen heldere kaders vast voor klimaatadaptatie We verankeren klimaatadaptatie in de omgevingsvisie, het omgevingsplan, beleidsstukken en de leidraad openbare ruimte. Klimaatadaptieve normen passen we toe als uitgangspunten in ruimtelijke procedures en interne projecten, niet als extra regels, maar als logische ontwerpprincipes. We verankeren in 2027 klimaatadaptieve richtlijnen verder in het handboek openbare ruimte en werken aan milieuregels voor het toekomstig omgevingsplan. We werken samen met regionale en landelijke partners aan klimaatadaptatie Klimaatopgaven stoppen niet bij de gemeentegrens. Samen met waterschap, provincie, Veiligheidsregio, GGD, woningcorporaties en omliggende gemeenten versterken we kennis, middelen en uitvoeringskracht. Binnen de Water- en Klimaatkring herijken we in 2027 de afvalwaterketenvisie, die als basis dient voor onze lokale gemeentelijke waterplannen.

Op die manier stemmen we aanpakken met andere gemeenten en waterschap af. We leveren een klimaatportaal op. Binnen de werkgroep Groen-Blauw werken we verder aan een regionale uitwerking van water en bodem sturend, o.a. met een uitvoeringsplan Volkerak Zoommeer.In 2027 zoeken we nieuwe kansen op regionaal, landelijk en Europees gebied om onze kennis en uitvoeringskracht verder te versterken en middelen voor lokale activiteiten te genereren. We activeren inwoners en ondernemers voor klimaatadaptatie De gemeente kan het niet alleen. We ondersteunen inwoners en ondernemers om zelf maatregelen te nemen en vergroten het draagvlak voor gemeentelijke ingrepen. Communicatie, participatie en initiatieven zoals een groen loket helpen om deze beweging te versterken. In 2027 herzien we samen met de afdeling BBM de subsidieregeling onder het gemeentelijk waterprogramma We verbreden de aanpak met thema’s als drinkwaterbesparing en biodiversiteit. Daarnaast organiseren we verschillende activiteiten zoals markten, cursussen voor inwoners en plantenacties. We zetten onze groene en klimaatbestendige maatregelen steeds meer in als motor voor brede welvaart Groene routes, koele verblijfsplekken en waterbergende pleinen dragen bij aan het verbeteren van gezondheid, vergroten van toeristische aantrekkelijkheid en een versterken van lokale economie.

Door deze koppelkansen te benutten, levert klimaatadaptatie meer op dan risicobeheersing alleen. In 2027 werken we binnen de stedelijke regio West- Brabant aan een plan van aanpak. We investeren in onze eigen uitvoeringskracht voor klimaatadaptatie Ons uiteindelijke doel is om als organisatie toe te groeien naar een situatie waarin klimaatadaptatie vanzelfsprekend is. Daarom ondersteunen we teams in beheer, ruimtelijke ordening en projectontwikkeling bij het vergroten van kennis en het versterken van hun uitvoeringskracht. Daarnaast investeren we actief in interne en externe subsidienetwerken en kennissamenwerkingen. In 2027 werken we, in het kader van het uitvoeringsprogramma duurzaamheid, aan het verder versterken van onze aanpak, en werken we aan een bidbook met klimaatadaptieve activiteiten dat bruikbaar is als basis voor regionale, landelijke en Europese subsidieaanvragen. Ook onderzoeken we mogelijkheden om interne middelen te genereren. 96 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 97 D.9.2. Bergen op Zoom is een duurzame gemeente Wat willen we bereiken? Inwoners van Bergen op Zoom merken dat we werk maken van duurzaamheid, energie en klimaat.

We brengen de opgaven uit het Duurzaamheidskompas, waaronder CO2-reductie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, circulaire economie, gezond en veilig, en sociale samenhang, samen in het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid, Energie en Klimaat. Dit programma actualiseren en monitoren we binnen de Planning & Control-cyclus. Daarbij zetten we de beschikbare middelen doelgericht in. Wat gaan we daarvoor doen in 2027? A.9.2.1 We herijken het uitvoeringsprogramma en gaan ermee aan de slag, maken voortgang van de duurzaamheidsopgaven inzichtelijk en optimaliseren de vindbaarheid en toegankelijkheid van de duurzaamheidsopgave We herijken het uitvoeringsprogramma en gaan ermee aan de slag Voor de uitvoering van onze opgaven op het gebied van duurzaamheid, energie en klimaat werken we met het Uitvoeringsprogramma DEK, dat we actualiseren en monitoren binnen de Planning & Control-cyclus. We maken voortgang van de duurzaamheidsopgaven inzichtelijk We voeren monitoring uit om de voortgang op de duurzaamheidsopgaven te meten. Hiermee maken we inzichtelijk in hoeverre de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen worden behaald, waar voortgang wordt gerealiseerd en waar aanvullende inzet of bijsturing nodig is.

In eerste instantie richten we het monitoringsysteem in op de CO2-reductie van onze eigen organisatie, waarbij we parallel bouwen aan de monitoring van alle zes kompasrichtingen: CO2- reductie, Klimaatadaptatie, Biodiversiteit, Circulaire economie, Veilig en Gezond, en Sociaal. We optimaliseren de vindbaarheid en toegankelijkheid van de duurzaamheidsopgave In 2027 optimaliseren we de landingspagina waar inwoners van Bergen op Zoom voor al hun duurzaamheidsvragen terechtkunnen, in combinatie met de gemeentelijke dienstverlening. Denk hierbij aan informatie en ondersteuning rond het verduurzamen van de eigen woning en aan de subsidieregeling voor klimaatadaptieve maatregelen die we in 2027 herzien, zodat inwoners één centrale en toegankelijke ingang hebben binnen het brede duurzaamheidsaanbod. Ook binnen onze eigen organisatie werken we aan de vindbaarheid van duurzaamheidsinformatie, zodat medewerkers deze makkelijker kunnen terugvinden en interne en externe dienstverlening op elkaar aansluiten. D.9.3.

In Bergen op Zoom wordt duurzame energie zorgvuldig ingepast Wat willen we bereiken? Inwoners van Bergen op Zoom wonen in een gemeente waar duurzame energie zorgvuldig wordt ingepast, doordat we uitvoering geven aan de regionale en landelijke opgave voor hernieuwbare energie, bewuste keuzes maken die passen bij de schaal, kwaliteiten en draagkracht van Bergen op Zoom en steeds een integrale afweging maken tussen energieopgave, ruimtelijke kwaliteit en draagvlak. Wat gaan we daarvoor doen in 2027? A.9.3.1 We geven uitvoering aan de opgave voor hernieuwbare energie, pakken regie op de ruimtelijke inpassing van energie-infrastructuur, stimuleren en ondersteunen de verduurzaming van woningen, werken aan de ontwikkeling van het Soorten Managementplan (SMP) en zetten in op zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed We geven uitvoering aan de opgave voor hernieuwbare energie We geven uitvoering aan de regionale en landelijke opgave voor hernieuwbare energie, zoals vastgelegd in onder meer de Regionale Energiestrategie 1.0. We gaan in gesprek met de RES over hoe de opgave van Bergen op Zoom na 2030 concreet gemaakt kan worden. We zetten in op alternatieve vormen van duurzame energieopwekking, zoals zon op daken, het benutten van bestaande locaties en innovatieve oplossingen.

We pakken regie op de ruimtelijke inpassing van energie-infrastructuur We pakken regie op de ruimtelijke inpassing van energieopwekking, -productie, -distributie en opslag. Daarvoor brengen we in beeld wat nodig en mogelijk is. Dit stelt ons in staat om ontwikkelingen zorgvuldig af te wegen en omgevingsbewust in te passen en te 98 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 99 zorgen voor een goede afweging met andere functies en belangen in onze leefomgeving. We stimuleren en ondersteunen de verduurzaming van woningen We ondersteunen inwoners bij isolatiemaatregelen via de Lokale Aanpak Isolatie met een gemeentelijke isolatiesubsidie en stimuleren woningisolatie via communicatiecampagnes en collectieve acties. Voor inwoners voor wie de energierekening zwaar drukt, bieden we daarnaast gerichte ondersteuning, zoals energieadvies aan huis en kleine besparingsmaatregelen als ledverlichting en tochtstrips, zodat verduurzaming voor iedereen bereikbaar is. Daarbij zetten we in op samenwerking met actieve bewoners, wijkgerichte organisaties, woningcorporaties en lokale netwerken om het bereik te vergroten. We werken aan de ontwikkeling van het Soorten Managementplan (SMP) In 2027 werken we aan de ontwikkeling van een SMP, hieraan werken we t/m 2028.

Met dit plan brengen we beschermde soorten en hun leefgebieden in beeld en leggen we vast hoe we deze duurzaam beschermen. Het SMP biedt daarmee een basis om ruimtelijke ontwikkelingen en verduurzaming, waaronder woningisolatie, mogelijk te maken met oog voor de bescherming van natuur. We zetten in op zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed We gaan aan de slag met het plaatsen van zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed. Hernieuwbare opwek draagt bij aan de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. D.9.4. Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendig energiesysteem Wat willen we bereiken? Inwoners en ondernemers van Bergen op Zoom kunnen blijven wonen, werken en ontwikkelen, doordat we de impact van netcongestie verminderen door slimmer om te gaan met het bestaande energiesysteem en ons samen met regio, provincie en netbeheerders inzetten voor uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet.

Wat gaan we daarvoor doen in 2027? A.9.4.1 We stimuleren slimmer gebruik van het bestaande energiesysteem op bedrijventerreinen, geven uitvoering aan het Regionaal Plan Energiesysteem, West- Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB), zetten ons in voor uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet, bereiden ons voor op netbewust bouwen, ronden de verkenning naar energietransitiebreed beleid af, geven uitvoering aan de warmtetransitie en ontwikkelen het Warmteprogramma en geven uitvoering aan de Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED) We stimuleren slimmer gebruik van het bestaande energiesysteem op bedrijventerreinen Netcongestie vormt een steeds groter knelpunt voor woningbouw en economische ontwikkeling. We stimuleren initiatieven die bijdragen aan efficiënter gebruik van het netwerk, zoals slimmer gebruik op bedrijventerreinen via het programma Grote Oogst, energiehubs en het beter afstemmen van vraag en aanbod van energie. We geven uitvoering aan het Regionaal Plan Energiesysteem, West-Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB) Met de uitvoering van het RPE-WBEB zetten we in op de ontwikkeling van het energiesysteem van de toekomst en werken we toe naar een toekomstbestendige energiemix. Hiermee is aandacht voor onder meer een regionale gebiedsgerichte aanpak, waterstof, energiehubs, batterijopslag, warmte en groen gas.

We zetten ons in voor uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet Samen met regio, provincie en netbeheerders blijven we ons inzetten voor uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. We brengen knelpunten actief onder de aandacht en sluiten aan bij regionale en landelijke trajecten om oplossingen te versnellen. We bereiden ons voor op netbewust bouwen Door de toenemende netcongestie is het noodzakelijk om toekomstige ontwikkelingen netbewust te realiseren. Vooruitlopend op landelijke regelgeving verkennen we hoe we hier binnen onze gemeente invulling aan kunnen geven en bereiden we ons voor op de verwachte wettelijke kaders. We ronden de verkenning naar energietransitiebreed beleid af We ronden de verkenning naar gemeentelijk beleid voor de brede energietransitie af. Dit beleid kijkt verder dan de warmtetransitie en richt zich op het gehele energiesysteem. Daarmee kunnen we gerichter 98 I Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 I 99 sturen op de energietransitie en de ontwikkeling van het energiesysteem. We brengen het toekomstige energieaanbod en de energievraag binnen de gemeente in beeld, uitgaande van onze gemeentelijke ambities.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://bergenopzoom.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/3413db01-b1b9-4ada-a950-d58872862277?agendaItemId=b45857d6-bce6-4d35-a631-8fb8bb0bc8b0