Bijlage 1. Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Tekst van het document
Door een andere manier van werken verwachten we op termijn minder inzet op Wmo maatwerk, maar dit rendeert pas op langere termijn. Concreet betekent deze taakstelling dat we in 2025 € 1,5 miljoen minder kunnen besteden aan het voorliggend veld dan we in 2024 gedaan hebben, aangezien er in 2024 ruim € 1 miljoen meer subsidie is verstrekt dan de hoogte van het subsidieplafond.
Personeel In het Focusakkoord was een taakstelling op personeel (algemeen en overhead) opgenomen van €3.152.000 waarvan nu nog €622.000 gerealiseerd moet worden. De nog te realiseren taakstelling op overhead hangt met name samen met de nog te realiseren taakstelling op cultuur (CKB en Markiezenhof). Zodra beide taakstellingen op cultuur zijn ingevuld, zal de taakstelling overhead moeten worden ingevuld. In 2025 zal hierover duidelijkheid komen. De taakstelling restformatie van €280.000 realiseren we in 2025.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
93
PARAGRAFEN
PARAGRAAF 4 - LOKALE HEFFINGEN In deze paragraaf lichten we de heffingen en tarieven voor 2025 toe. Daarbij gaan we in op: •
Ons beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
•
De begrote en gerealiseerde inkomsten per heffing;
•
De ontwikkeling van de gemeentelijke woonlasten;
•
De mate waarin de tarieven kostendekkend zijn;
•
De mogelijkheden voor kwijtschelding.
Beleid lokale heffingen Beleidsuitgangspunten met betrekking tot de gemeentelijke fiscale heffingen in 2025 zijn vastgelegd in het Bestuursakkoord. De uitgangspunten zijn: 1. De lastendruk voor lokale belastingen en heffingen mogen stijgen met maximaal de inflatie of vanwege kostendekkendheid. Voor de verhoging van de lokale lasten wordt het prijspeil bruto binnenlandsproduct (bbp) gehanteerd. Het bbp voor 2025 bedraagt 2,3%. 2. Voor wat betreft de leges en andere gemeentelijke retributies geldt de 2,3% voor zover de kostenontwikkeling daartoe aanleiding geeft. In het coalitieakkoord is daarover vastgelegd dat de leges en de riool- en afvalstoffenheffing worden geheven naar kostendekkende tarieven (rekening houdend met kostentoerekening binnen de wettelijke kaders en/of door het Rijk vastgestelde tarieven). Waar in het akkoord “leges” wordt vermeld, geldt dat uitgangspunt ook voor de andere retributies. 3. De komende jaren zal door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) en de deelnemers aandacht gegeven worden aan het verkrijgen van meer inzicht in de opbouw en samenstelling van Inkomsten per heffing (Bedragen * €1.000)
de diverse belastingen en belastingplichtigen. Hiertoe is door de BWB een nieuw managementinformatie module aangeschaft, waarvoor samen met de deelnemers wordt bepaald welke informatie voor hen relevant is. Op deze manier wordt getracht om tot betere ramingen voor de opbrengsten te komen.
Gerealiseerde inkomsten Naast de algemene belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB) en de toeristenbelasting, heft de gemeente ook bestemmingsbelastingen en retributies. Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bedoeld voor specifieke taken of voorzieningen. Hierbij kan gedacht worden aan riool- en afvalstoffenheffing. De gemeente mag hiervoor niet méér belasting heffen dan de kosten die zij voor deze taak of voorziening maakt. Retributies worden betaald voor het leveren van een specifieke dienst door de gemeente. Voorbeelden zijn leges voor het aanvragen van een paspoort of een vergunning. Ook hiervoor geldt dat de belasting niet hoger mag zijn dan de kosten die hiervoor worden gemaakt. De inkomsten per heffing staan in onderstaande tabel. Jaarstukken 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Algemene belastingen •
OZB
17.459
17.931
18.343
•
Parkeerbelasting
5.771
5.325
5.725
•
Precariobelasting
294
198
202
•
Toeristen- en watertoeristenbelasting
464
580
594
Bestemmingsbelastingen •
Afvalstoffenheffing
10.127
10.373
10.686
•
Rioolheffing
13.970
14.280
15.005
Retributies •
Leges
2.089
2.783
2.772
•
Haven- en kadegelden
448
508
571
•
Marktgelden
26
30
31
•
Lijkbezorgingsrechten
21
34
35
94
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
ONTWIKKELING GEMEENTELIJKE WOONLASTEN Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) geeft sinds 1997 met de ‘Atlas van de lokale lasten’ inzicht in de woonlasten per gemeente en de posities die de gemeenten ten opzichte van elkaar innemen in Nederland. Hierbij geldt dat Rijssen-Holten de goedkoopste gemeente is met woonlasten van € 675 en Bloemendaal de duurste met woonlasten van € 1.988. In de atlas 2024 neemt Bergen op Zoom plaats 225 in op basis van de woonlasten zoals COELO deze berekent (2023: plaats 249). Overigens liggen de woonlasten van 73 procent van de gemeenten tussen € 800 en € 1.100, terwijl de landelijk gemiddelde woonlasten € 994 bedragen. Wat betreft de omringende gemeenten zijn de woonlasten als volgt (op basis van de COELO-norm 2024):
Omschrijving indicator
Gemeente
Rangnummer COELO
Etten-Leur
783
Tholen
832
28
Breda
861
48
Rucphen
894
71
Oosterhout
951
129
Woensdrecht
933
103
12
Halderberge
920
89
Moerdijk
977
169
Steenbergen
938
108
Roosendaal
957
141
Loon op Zand
1.019
206
Bergen op Zoom#
1.030
225
Zundert
1.245
321
Gemiddeld Landelijk
OZB-tarief woningen
Gemiddelde woonlasten
Bergen op Zoom 2023
Beergen op Zoom 2024
Bron
0,0909%
0,0883%
0,0883%
COELO
Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden
346
331,80
364,22
COELO
Rioolheffing meerpersoonshuishouden
225
351,43
351,43
COELO
Woonlasten meerpersoonshuishouden
994
906,94
984,17
COELO
# Om de gemeenten qua woonlasten onderling te kunnen vergelijken hanteert COELO voor de berekening uitgangspunten voor OZB en afvalstoffenheffing welke afwijken van de berekening die Bergen op Zoom zelf voor de bepaling van de woonlasten toepast. Het verschil zit in het toepassen van het aantal ledigingen en de gemiddelde woningwaarde.
DE BELASTINGEN, HEFFINGEN EN RETRIBUTIES Kosten overhead
zaken op 1 januari van het peiljaar 2024.
De kosten voor overhead zijn kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Deze kosten zijn verantwoord op taakveld 104 Overhead (onderdeel van programma 1). Bij de berekening van de tarieven mogen de kosten van overhead worden meegenomen. Het bedrag voor overhead is een uniforme opslag per fulltime equivalent (fte) en bedraagt voor 2025 € 59.400 per fte.
Algemene belastingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De heffingsmaatstaf van de onroerendezaakbelastingen is de WOZ-waarde (WOZ: Waardering onroerende zaken) van de woning of niet-woning. Er wordt belasting geheven naar een percentage van deze vastgestelde WOZ-waarde. De grondslag van de OZB voor het jaar 2025 is de waarde van onroerende
De BWB heeft op het moment van het schrijven van deze paragraaf ongeveer 950 WOZ bezwaren 2024 van de gemeente Bergen op Zoom in behandeling, daarvan zijn er inmiddels 500 afgedaan. De herwaardering naar peildatum 1-1-2024 ten behoeve van het heffingsjaar 2025 is volgens planning opgepakt. Ook verloopt de zogenaamde ‘permanente marktanalyse’, waarin de analyse plaatsvindt van de bruikbaarheid van de gerealiseerde verkopen van onroerende zaken, volgens planning. De levering van de eerste resultaten van die herwaardering aan de gemeente vinden, zoals ieder jaar, plaats tegelijk met de zogenaamde oktober inventarisatie van de Waarderingskamer. Op 1 december 2024 dient 90% van alle objecten van een waarde te zijn voorzien volgens de Wet WOZ. Zoals het er nu naar uitziet, vormt die deadline geen probleem. In 2024 zijn minder bezwaren ingediend dan in 2023. Voor het jaar 2025 is
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
95
het momenteel nog moeilijk om een voorspelling af te geven. Onzekerheid over wetgeving die mogelijk in het belastingplan 2025 tijdens aankomende Prinsjesdag bekend wordt gemaakt, is daarin sterk bepalend. Deze wetgeving is nodig doordat de Hoge Raad op 12 juli 2024 een voor de gemeenten ongunstig arrest heeft gewezen over de vergoeding van proceskostenvergoeding in fiscale (en daarmee dus ook WOZ) procedures. Dit arrest heeft tot gevolg dat het voor gemachtigden en dan in het bijzonder de ‘No Cure No Pay’ bedrijven die actief zijn op het gebied van de WOZ financieel meer aantrekkelijk wordt om massaal bezwaar in te dienen. Dit zou, indien er geen reparatiewetgeving wordt ingevoerd die dit effect ongedaan maakt, kunnen leiden tot een verhoging van het aantal bezwaren in 2025. De BWB is actief betrokken bij het sturen op deze reparatiewetgeving.
Parkeerbelasting Deze belasting wordt geheven voor het gedurende een aaneengesloten periode laten staan van een voertuig binnen de gemeente op een aangewezen plaats, wijze en tijdstip. De belasting wordt geheven van degene die het voertuig heeft laten staan of de houder van het voertuig of degene die de vergunning heeft aangevraagd. Voor het bepalen van de opbrengst voor 2025 wordt rekening gehouden met de standaard indexering (2,3%) voor de parkeervergunningen, gehandicapten parkeren en ontheffingen. Voor de naheffingen ligt er een harde de koppeling naar het besluit naheffingen 2025. Voor de parkeeropbrengsten straat parkeren en garage parkeren is naar de gerealiseerde opbrengsten van 2024 tot en met juli gekeken, waarbij de huidige parkeertarieven gelijk blijven.
Precariobelasting De precariobelasting is een belasting op het hebben van een terras op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.
In 2023 is besloten om ondernemers die dit wensen toe te staan een vergunning aan te vragen voor de zogenaamde verruimde terrassen. Een aantal ondernemers heeft hier inmiddels gebruik van gemaakt. De opbrengst voor 2025 wordt geraamd op € 202.000. Daarnaast is er op deze post sprake van opbrengsten uit driehoeks reclameborden, welke door de gemeente zelf worden opgelegd middels een factuur op basis van een privaatrechtelijke overeenkomst. De begrote inkomsten hiervoor bedragen in 2025 € 202.000.
Toeristen- en watertoeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene belasting voor het houden van verblijf met overnachting tegen een vergoeding voor niet-ingezetenen. De opbrengst van de toeristenbelasting is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de gemeente. Enige jaren geleden is de raming van de opbrengst met € 100.000 verhoogd in verband met overnachtingen door met name arbeidsmigranten. Echter vanwege het nog niet beschikbaar zijn van voldoende -grootschalige- adequate huisvesting voor deze groep, blijft het realiseren van deze opbrengst tot nu grotendeels achterwege.
Bijdrage Bedrijven investeringszone (BIZ) Het Centrum van Bergen op Zoom is voor de periode 20232025 aangewezen als Bedrijven Investeringszone, waar een BIZ-bijdrage wordt geheven. De bijdrage wordt geheven van de gebruikers van de in dit gebied gelegen belastingobjecten. De hoogte van de bijdrage beloopt een bij verordening vastgesteld bedrag. De totale opbrengst, minus de perceptiekosten en oninbare vorderingen etcetera , wordt door de gemeente uitgekeerd aan STERCK ten behoeve van het ondernemersfonds, daarom wordt de BIZ verder niet in het overzicht opgenomen.
Bestemmingsbelastingen Afvalstoffenheffing Jaarrekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Kosten taakveld(en)
€ 7.947.000
€ 8.574.000
€ 8.826.000
Baten taakveld(en)
€0
€ 800.000
€ 800.000
€ 7.947.000
€ 7.774.000
€ 8.026.000
€ 1.593.000
€ 1.780.000
€ 1.732.000
- Kwijtschelding
€ 751.000
€ 755.000
€ 800.000
- Overhead (2 fte)
€ 61.000
€ 64.000
€ 128.000
Totale kosten
€ 10.352.000
€ 10.373.000
€ 10.686.000
Opbrengst heffing
€ 10.127.000
€ 10.373.000
€ 10.686.000
Storting/onttrekking in/aan de voorziening
-€ 225.000
€0
€0
Netto kosten Overige toe te rekenen kosten - BTW compensatiefonds
Bij de afvalstoffenheffing wordt voor het restafval een tariefdifferentiatie toegepast: per inworp in de ondergrondse container of per lediging van een grote of van een mini container.
96
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Rioolheffing Jaarrekening 2023 Kosten taakveld(en)
8.860.000
Baten taakveld(en)
Begroting 2024
Begroting 2025
10.396.000
10.864.000
-
-
-
8.860.000
10.396.000
10.864.000
-115.000
-
-
- Kwijtschelding
883.000
940.000
1.000.000
- Overhead (15,07 fte)
966.000
783.000
965.000
Netto kosten Overige toe te rekenen kosten - Rente
BTW compensatiefonds
1.663.000
1.950.000
1.747.000
Totale kosten
12.257.000
14.069.000
14.576.000
Opbrengst heffing
13.970.000
14.280.000
15.005.000
Storting in de voorziening
1.713.000
211.000
429.000
De rioolheffing voor een perceel dat in hoofdzaak tot woning en niet-woning dient wordt voor 2025 verhoogd met de inflatie van 2,3%, komende op het tarief van €359,51. Het tarief voor grootverbruikers, boven de 1.000m³, wordt verhoogd naar €1,05/m³. De verhoging voor grootverbruikers komt overeen met de tariefontwikkeling 2025, die in de bijsluiter in
2020 is mee verzonden bij de aanslag rioolheffing. Voor 2026 stijgt het tarief in overeenstemming met dezelfde bijsluiter naar €1,30/m³. Door een lager drinkwaterverbruik bij de grootverbruikers van ongeveer 325.000 m³ wordt het tarief in 2027 verhoogd met €0,05/m³.
Retributies Leges omgevingsvergunningen Jaarrekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Kosten taakveld(en)
1.619.000
1.663.000
1.701.000
Overhead (9,2 fte)
563.000
589.000
589.000
Totale kosten
2.183.000
2.252.000
2.290.000
Opbrengst heffing
939.000
1.023.000
1.100.000
43%
45%
48%
Dekkingspercentage
In de regel gaat het hierbij om het verstrekken van documenten of het verlenen van vergunningen. Leges behoren tot de retributies en worden geheven voor het in behandeling nemen van de aanvraag en worden geheven van de aanvrager. Ook als de aanvraag niet leidt tot een positief resultaat moeten leges betaald worden.
Leges publieksdiensten De leges publieksdiensten bestaan uit de leges voor reisdocumenten voor inwoners van de gemeente Bergen op Zoom, reisdocumenten voor niet-ingezetenen en rijbewijzen.
Havengeld, kadegeld en liggeld Jaarrekening 2023 Kosten taakveld(en) Overhead (3 fte t/m 2024 en 3,55 fte vanaf 2025)
2.212.000
Begroting 2024
Begroting 2025
2.105.000
1.975.000
139.000
192.000
227.000
Totale kosten
2.351.000
2.297.000
2.202.000
Opbrengst heffing
448.000
508.000
571.000
19%
22%
26%
Dekkingspercentage
Deze retributie wordt geheven van vaartuigen die gebruik maken van voorzieningen in of langs de Theodorushaven.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
97
Marktgeld Jaarrekening 2023 Kosten taakveld(en)
Begroting 2024
Begroting 2025
34.000
35.000
35.000
-
-
-
Overhead (0 fte) Totale kosten
34.000
35.000
35.000
Opbrengst heffing
26.000
30.000
31.000
76%
86%
89%
Dekkingspercentage
Deze retributie wordt geheven voor het recht voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt. Dit wordt geheven van de vergunninghouder. Het in 2021 gestarte onderzoek naar het toekomstbestendig maken van de markt is in 2024 verder uitgewerkt. Lijkbezorgingsrechten Jaarrekening 2023 Kosten taakveld(en)
Begroting 2024
Begroting 2025
91.000
72.000
74.000
-
-
-
Overhead (0 fte) Totale kosten
91.000
72.000
74.000
Opbrengst heffing
21.000
34.000
35.000
23%
47%
47%
Dekkingspercentage
Deze retributie wordt geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor verleende diensten in verband met de begraafplaats.
KWIJTSCHELDINGSBELEID Het kwijtscheldingsbeleid is een instrument van de gemeente om armoede te bestrijden. Het beleid van de raad is erop gericht om de laagste inkomens zoveel mogelijk te ontzien, waarbij wordt uitgegaan van zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid. Kwijtschelding van betaling van gemeentelijke heffingen wordt op dit moment uitsluitend verleend voor onroerendezaakbelastingen, de rioolheffing en een deel van de afvalstoffenheffing. Bij het berekenen van de betalingscapaciteit gaat de gemeente uit van de zgn. 100 procent norm. In de praktijk betekent dit, dat huishoudens zonder of met een gering eigen vermogen en een inkomen niet hoger dan de
bijstandsnorm, voor volledige kwijtschelding in aanmerking komen. De invorderingsambtenaar beslist op een kwijtscheldingsverzoek. In een aantal gevallen wordt de kwijtschelding ambtshalve verleend of kan worden volstaan met een verkorte procedure. Omdat de uitvoering van de belastingwerkzaamheden is opgedragen aan de GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB), kan tegen de beslissing van de invorderingsambtenaar administratief beroep ingesteld worden bij het Dagelijks Bestuur van de BWB.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR DEZE PARAGRAAF Beleidsnota Belastingmaatregelen 2025
98
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Vastgesteld 2024
PARAGRAFEN
PARAGRAAF 5 - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Deze paragraaf geeft een overzicht van de verwachte risicobeheersing in de Begroting 2025-2028. Hierin worden de risico’s beschreven en gekoppeld aan de weerstandscapaciteit. De afgelopen jaren zijn de risico’s regelmatig in kaart gebracht, beoordeeld en waar nodig aangepast.
Voor het grondbedrijf wordt een andere werkwijze gevolgd omdat voor dit onderdeel een langetermijnvisie Grondbedrijf is vastgesteld, waarin diverse scenario’s aan de orde komen. Uit de totale set van risico’s geven wij onderstaande toelichting op de 25 grootste risico’s.
RISICOKAART In de risicokaart hieronder zijn de grootste 25 risico’s opgenomen. De risicokaart geeft inzicht in de spreiding van de risico’s. Een getal in een klasse in de risicokaart weergeeft het aantal risico’s in die klasse. De hoogte van de risico omvang blijkt ook uit de kleurindeling: • Groen: Deze risico’s vormen geen direct gevaar voor de continuïteit van de bedrijfsvoering. • Oranje: Deze risico’s vragen om aandacht. Ze vormen individueel nog geen reëel gevaar voor de continuï teit van de bedrijfsvoering, maar naarmate de tijd vordert, kan het risico wel een bedreiging gaan vor men. • Rood: Deze risico’s vereisen directe aandacht om te Impact 5. hoog (>1 miljoen)
voorkomen dat de continuïteit van de bedrijfsvoering wordt bedreigd. Risico’s worden ingedeeld op basis van gevolg (= impact) en netto kans. Beide worden geschat in vijf categorieën, van zeer laag tot zeer hoog. De netto kans is het risico inclusief de genomen beheersmaatregelen om de risico’s te beperken. Voorbeelden van beheersmaatregelen zijn het opnemen van een reserve, verbetering van proceswerkafspraken, interne controles of aanpassingen in het beleid. Een risico wordt gekwantificeerd door de kans van optreden te vermenigvuldigen met de financiële gevolgen (= impact).
Verdeling Top 25 risico’s naar risico omvang (kans en impact) 3
3
4. middel / hoog (€500.000 - €1 miljoen)
6
3
3
3. middel (€200.000 €500.000)
2
4
1
2. 20%-40%
3. 40%-60%
4. 60%-80%
2. laag / middel (€50.000 - €200.000) 1. laag Kans
1. <20%
5. >80%
Een risicoscore in het groene gebied, vormt geen direct gevaar voor de continuïteit van de bedrijfsvoering. Risico’s die in het oranje gebied zitten vragen om aandacht. Ze vormen individueel nog geen reëel gevaar voor de continuïteit van de bedrijfsvoering, maar naarmate de tijd vordert, kan het risico wel een bedreiging gaan vormen. Een risicoscore in het rode gebied, vereist directe aandacht om te voorkomen dat de continuïteit van de bedrijfsvoering wordt bedreigd.
GROOTSTE RISICO’S Hoge inflatie Door verschillende (externe) oorzaken loopt de inflatie op. Dit heeft invloed op veel onderdelen van de gemeentelijke uitvoering en dus op de gemeentelijke begroting. Ondanks dat hier op diverse onderdelen op voorgesorteerd is, valt niet uit te sluiten dat bij herziening van contracten we de komende jaren nog voor aanzienlijke prijsstijgingen komen te staan die nu nog niet in beeld zijn. Ditzelfde geldt voor door ons gesubsi-
dieerde instellingen en verbonden partijen. We zijn kritisch op de doorberekeningen van inflatie door deze organisaties. We houden daarbij rekening met de compensatie die we van het Rijk krijgen voor inflatie.
Achteruitgang Nederlandse economie Een terugval van de Nederlandse economie raakt ook de gemeente Bergen op Zoom. Dit is weliswaar in een aantal fi-
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
99
nanciële risico’s ingecalculeerd maar heeft gevolgen op diverse gemeentelijke beleidsvelden. Voorbeelden hiervan zijn oorlogen met economische gevolgen en ontwikkelingen in vraag en aanbod in verschillende markten.
Hogere rente op de geld- en kapitaalmarkt De rente voor langlopende leningen bedraagt in het najaar 2024 circa 3,0 procent. De gemeente Bergen op Zoom heeft een bancaire schuld eind 2023 van €166 miljoen. Jaarlijks moet een gedeelte van de financieringsportefeuille geherfinancierd worden. Oude leningen worden dan vervangen door nieuwe. In de begroting wordt rekening gehouden met een tarief voor nieuwe leningen van 3,0 procent. Het risico is dat dit een hoger percentage wordt dan nu voorzien, mocht de rente de komende jaren verder stijgen. Dit zal dan leiden tot hogere rentelasten voor de gemeente dan nu begroot. Omdat het saldo op de rente binnen de begroting ingezet wordt als algemeen dekkingsmiddel betekenen hogere rentelasten minder begrotingsruimte. Tegelijkertijd is het zo dat een oplopende rente pas geleidelijk tot hogere lasten leidt, omdat de rente over haar financieringen (=leningen) voor langere tijd vastliggen. De afgelopen jaren is ervoor gekozen nieuwe leningen tegen een relatief lange looptijd af te sluiten. Hiermee is het renterisico verder teruggebracht.
Gemeentefonds, algemene uitkering De omvang van de algemene uitkering uit het gemeentefonds fluctueert. Daarnaast heeft er een wijziging in methodiek plaatsgevonden voor de verdeling en berekening van de indexering. We lopen het risico dat de algemene uitkering lager uitvalt dan begroot. We stellen op basis van de laatst bekende circulaires de algemene uitkering bij. Daarnaast komen ook nieuwe taken (ofwel taakmutaties) op de gemeente af, waarin er niet altijd een balans is tussen taken en middelen. De algemene uitkering kent in 2026 een teruggang (het ravijnjaar). We bereiden ons hier zo goed mogelijk op voor en volgen daarin het begrotingsadvies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Kwantitatief en kwalitatief personeelstekort Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt, personeelsverloop en het gebrek aan voldoende middelen bestaat het risico dat de gemeente onvoldoende controle heeft over de personeelsplanning. Hierbij speelt ook het binden van kwalitatief en kwantitatief de juiste mensen en de ontwikkeling van medewerkers (waardoor demotivatie of mismatch in vaardigheden, competenties en mentaliteit ontstaat). Dit risico kent ook een financiële component. Een personeelstekort zorgt voor lagere uitvoeringskracht, wat kan resulteren in het niet of in mindere mate waarmaken van ambities en doelstellingen. Daarom is het beheren van ons personeel van belang. We creëren een veilige en gezonde werkomgeving, zorgen voor eerlijke compensatie en arbeidsvoorwaarden, stimuleren professionele ontwikkeling en groei van medewerkers, behandelen medewerkers met respect en bevorderen gelijke kansen.
100
Niet realiseren van bezuinigingen De gemeente heeft nog een aantal taakstellingen die gerealiseerd moeten worden. Door diverse oorzaken kan realisatie daarvan vertraging oplopen of gedeeltelijk tot niet plaatsvinden. Voorbeelden zijn de betrokkenheid en afhankelijkheid van externe partners en de personele capaciteit (zowel in kwantiteit als kwaliteit) om de bezuinigingen tot stand te brengen. Periodiek wordt inhoudelijk per taakstelling gerapporteerd. Zie paragraaf 3 voor deze rapportage.
Onvoldoende governance en/of regie op verbonden partijen De gemeente heeft een groot deel van haar verantwoordelijkheid voor het leveren van gemeentelijke voorzieningen ondergebracht bij andere organisaties en instellingen. Dit zijn verbonden partijen en deelnemingen. Het risico bestaat dat deze partijen de gevraagde dienstverleningen niet kunnen leveren met de ter beschikking gestelde middelen en mogelijk extra geld nodig hebben om verplichtingen na te komen. Een ander risico is dat een partij failliet gaat en dat er geen prestatie wordt geleverd voor de door de gemeente verstrekte gelden. De gemeente kan aangesproken worden op het terugbetalen van deze verplichtingen (de balansrisico’s van een gemeenschappelijke regeling). Niet alle gemeenschappelijke regelingen bouwen eigen vermogen op en daardoor komen tegenvallers ten laste van het vermogen van de deelnemende gemeenten. Voornamelijk bij partijen waar de gemeente een relatief kleine belanghebbende is, bestaat het risico op vervaging van klanten aandeelhoudersrol. Met de Nota verbonden partijen stelt de gemeente kaders vast voor beleidsmatige en financiële aansturing. Er zijn regievoerders aangesteld die aansluiten bij de planning en control cyclus van de betreffende partijen. De klant- en aandeelhoudersrol wordt belegd bij verschillende wethouders.
Exploitatietekorten Sportbedrijf Het risico bestaat dat het Sportbedrijf een exploitatietekort heeft. De gemeente draagt het risico voor het voortbestaan.
Aantasting vertrouwelijkheid, integriteit of beschikbaarheid informatiesystemen, de informatie daarin of de diensten die er afhankelijk van zijn Voor het functioneren en de dienstverlening aan de inwoners gebruikt de gemeente Bergen op Zoom steeds meer gegevens, die we steeds meer uitwisselen en bewerken. Mede als gevolg van de decentralisaties in het sociaal domein heeft de gemeente steeds meer (bijzondere) persoonsgegevens in beheer. Ook wordt steeds meer informatie digitaal opgeslagen en overgedragen en worden systemen en data steeds vaker aan elkaar gekoppeld. Een recente ontwikkeling is het toegenomen thuiswerken. We blijven maatregelen nemen om de informatieveiligheid te vergroten. Dit doen we binnen het project Informatiebeveiliging. Zie hiervoor ook actiepunt A.1.3.2 in programma 1 voor de uitwerking hiervan.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028