Bijlage 1.7. Quickscan Flora en fauna
Tekst van het document
Rugstreeppad Zoals de meeste amfibieën is ook de rugstreeppad een uitgesproken nachtbraker. Pas tijdens het invallen van de schemering komt hij tevoorschijn om op open plekken te gaan jagen. Soms is 's nachts te zien dat ze op zandpaden hun typische korte sprintjes trekken. De rugstreeppad begint pas laat aan de voortplanting. Zo rond half april trekt hij vanuit zijn overwinteringslocatie (soms wel een meter diep onder de grond) naar het voortplantingswater. Eenmaal in het water aangekomen laten de mannetjes, al zittende in het ondiepe water, hun luide roep weerklinken. Het ratelende geluid is tot op een kilometer afstand te horen en trekt soortgenoten uit de wijde omgeving aan.
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
28
Ecologische quickscan Ernst Casimirweg 1 Halsteren, BE-1441
De rugstreeppad is een zeer slechte zwemmer. Hij zoekt altijd een plek op in het water, waar hij op de bodem kan zitten, terwijl zijn kwaakblaas net boven het wateroppervlak uitkomt. Op dergelijke plaatsen worden ook de eieren afgezet. De rugstreeppad kent een zeer lang voortplantingsseizoen dat sterk afhankelijk is van de weersomstandigheden. Veldbezoek amfibieën, vissen en reptielen Volgens de NDFF komen in de ruimere omgeving soorten als alpenwatersalamander, rugstreeppad en hazelworm voor. Deze waarnemingen zijn echter gedaan in of nabij de omliggende natuurgebieden, ingericht met natte laagtes, bosvegetatie en ruige randen. Dergelijke elementen ontbreken volledig binnen het plangebied. Het plangebied zelf is grotendeels verhard, bebouwd of in gebruik als kort gehouden grasland, tuin of paardenweide, zonder vochtige zones, ruigte of structuurrijke overgangen. Ook ontbreken stapelmuurtjes, takkenrillen of stenige oevers die essentieel zijn voor soorten als de hazelworm of rugstreeppad. Voor de alpenwatersalamander is het ontbreken van waterpartijen en amfibievriendelijke overgangen een beperkende factor. Daarnaast is er binnen het plangebied geen geschikte voortplantingshabitat of zomer/winterhabitat aanwezig, en ook ontbreekt het aan migratiecorridors tussen het natuurgebied en het plangebied.
Gezien het ontbreken van geschikt leefgebied en verbindende elementen kan worden geconcludeerd dat het plangebied geen functioneel leefgebied vormt voor deze soorten. Nader onderzoek is niet aan de orde en er kan worden volstaan met de zorgplicht. Deelconclusie amfibieën, vissen en reptielen De aanwezigheid van deze beschermde soorten is uit te sluiten. Beschermde amfibie- of vissoorten zullen geen gebruik maken van het plangebied als voortplantingsgebied, de ontwikkeling is landgebonden en er zullen geen waterstructuren worden aangetast. In theorie zou het mogelijk zijn dat er in het plangebied enkele algemene amfibiesoorten, zoals de bruine kikker of gewone pad in landfase voorkomen. Hoewel deze soorten beschermd zijn, worden ze niet bedreigd in hun voorkomen en staan ze vermeld als vrijgestelde soorten in de provincie Noord-Brabant. Nader onderzoek is niet aan de orde en er kan worden volstaan met de zorgplicht.
4.3.7 Ongewervelden Libellen komen voor in diverse biotopen, variërend van zoetwatermilieus zoals vijvers, meren, en beken tot moerassen en zelfs brak water. Ze geven de voorkeur aan waterrijke gebieden omdat hun larven (nymfen) aquatisch leven. Als volwassen insecten zijn ze echter vaak te vinden in verschillende omgevingen, waaronder open graslanden, bossen, en tuinen. Vlinders hebben ook diverse biotopen, afhankelijk van de soort. Sommige soorten vlinders geven de voorkeur aan open graslanden en bloemrijke weiden, terwijl andere zich thuis voelen in bosrijke gebieden. Vlinders kunnen ook worden aangetroffen in tuinen, langs bosranden, en zelfs in stedelijke gebieden. De beschermde soorten ongewervelden die volgens de NDFF de laatste vijf jaar binnen een straal van twee kilometer rond het plangebied zijn waargenomen zijn te vinden in de onderstaande tabel. Soort Grote vos Grote weerschijnvlinder Teunisbloempijlstaart
Soortgroep en habitat Dagvlinder, vochtige open bossen, waardplant: iep, kers en wilgen Dagvlinder, loofbossen, of bosjes in beekdalen, waardplant: boswilg Nachtvlinder, vochtige bossen en bosranden, waardplant: teunisbloem, wilgenroosje, basterdwederik en kattenstaart
Tabel 7: Waargenomen beschermde ongewervelden binnen een straal van twee kilometer.
Grote vos De grote vos komt voor in verschillende leefgebieden, waaronder bossen, parken, tuinen en andere gebieden met veel vegetatie. Volwassen grote vossen voeden zich voornamelijk met nectar uit bloemen. De rupsen voeden zich met verschillende soorten loofbomen, waaronder wilg, populier en fruitbomen. Volwassen grote vossen overwinteren vaak in holle bomen of schuilplaatsen om de koude maanden te overleven.
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
29
Ecologische quickscan Ernst Casimirweg 1 Halsteren, BE-1441
Grote weerschijnvlinder Het habitat van de grote weerschijnvlinder bestaat uit oudere, vochtige loofbossen, wilgenbroekbossen of groepen samenhangende bosjes in beekdalen. De grote weerschijnvlinder vliegt in het genoemde habitat vooral op open plaatsen, bij bospaden, bosranden of daar waar beekjes het bos doorsnijden. Op de vliegplaatsen groeien wilgen op beschutte plaatsen in de halfschaduw en staan enkele grotere, markante bomen. Teunisbloempijlstaart De teunisbloempijlstaart (Proserpinus proserpina) heeft een divers habitat, maar ze worden vaak geassocieerd met gebieden waar hun waardplanten, zoals de teunisbloem (Oenothera), voorkomen. Veldbezoek ongewervelden Binnen het plangebied zijn enkele algemene soorten ongewervelden waargenomen, waaronder rupsen van de jacobsvlinder op jakobskruiskruid. Volgens de NDFF zijn in de omgeving ook bijzondere soorten gemeld, zoals de grote vos, de grote weerschijnvlinder en de teunisbloempijlstaart. Voor deze soorten zijn echter specifieke waardplanten vereist, zoals teunisbloem, basterdwederik, wilgenroosje en kattenstaart, welke tijdens het veldbezoek in bloeiperiode niet zijn aangetroffen binnen het plangebied. Ook ontbreekt het aan geschikte boomsoorten als wilg en kers, die essentieel zijn voor onder meer de grote vos en weerschijnvlinder.
Daarnaast ontbreken geschikte leefgebieden zoals beekdalen, bosranden en kruidenrijke ruigtes met structuur en beschutting. Het plangebied bestaat overwegend uit verharding, bebouwing en kort gehouden gras of gecultiveerde tuin, wat weinig geschikt leefgebied biedt voor de eerdergenoemde soorten. Op basis van de aanwezige vegetatie en structuur kan worden geconcludeerd dat het plangebied niet geschikt is als functioneel leefgebied voor beschermde ongewervelden. Het voorkomen van incidentele individuen is niet uit te sluiten, maar structureel gebruik of afhankelijkheid van het plangebied is niet aannemelijk.
Foto 38: Rups van de jacobsvlinder.
Deelconclusie ongewervelden Het plangebied biedt door het ontbreken van waardplanten, geschikte bomen en leefgebiedstructuur geen functioneel leefgebied voor beschermde ongewervelden. Incidenteel voorkomen is niet uit te sluiten, maar structureel gebruik wordt uitgesloten. Het plangebied biedt uitsluitend leefgebied voor algemene vlinder- en (zwervende) libellensoorten en overige algemene soorten ongewervelden. Nader onderzoek is niet aan de orde en er kan worden volstaan met de zorgplicht.
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
30
Ecologische quickscan Ernst Casimirweg 1 Halsteren, BE-1441
(ăį) Brabant Eco y'
5. RESULTATEN EN ADVIES
Ecologische Dienstverlening
In dit hoofdstuk wordt beschreven welke verbodsbepalingen uit de Omgevingswet mogelijk worden overtreden met de voorgenomen ingreep. Ook worden daarbij eventueel te nemen vervolgstappen aangegeven.
5.1 Resultaten en advies beschermde gebieden en houtopstanden 5.1.1 Natura 2000 - stikstofdepositieonderzoek Zoals beschreven in hoofdstuk 4 kan op voorhand niet worden uitgesloten dat door stikstofdepositie in de aanleg- en gebruiksfase negatieve effecten optreden op omliggende Natura 2000-gebieden. Daarom dient een AERIUS-berekening te worden uitgevoerd. Voor de overige verstoringsfactoren geldt dat hiervan geen negatieve effecten te verwachten zijn op omliggende Natura 2000-gebieden.
5.1.2 Natuurnetwerk Nederland - niet aan de orde Het plangebied is niet gelegen in Natuurnetwerk Nederland. Negatieve gevolgen van de voorgenomen werkzaamheden zijn redelijkerwijs uitgesloten. Vervolgonderzoek in het kader van NNN is niet noodzakelijk.
5.1.3 Houtopstanden - niet aan de orde Het plangebied bevat geen houtopstanden die middels het planvoornemen zullen verdwijnen. Er bestaan dan ook geen verdere verplichtingen aangaande houtopstanden binnen de Omgevingswet. Gebied Natura 2000 Natuurnetwerk Nederland Houtopstanden
Afstand plangebied 2 km 10 m
Ingreep verstorend Mogelijk Nee
Nader onderzoek Ja Nee
Vergunningaanvraag Mogelijk Nee
Opmerkingen Stikstofdepositieonderzoek -
N.v.t.
Nee
Nee
Nee
-
Tabel 8: Overzicht gebiedsbescherming en te nemen vervolgstappen.
5.2 Resultaten en advies beschermde soorten 5.2.1 Vleermuizen - zorgplicht Tijdens het onderzoek is vastgesteld dat de woning binnen het plangebied mogelijk geschikt is als verblijfplaats voor vleermuizen, maar op ruime afstand van de werkzaamheden ligt en onveranderd blijft. De te slopen en te renoveren gebouwen bieden geen geschikt verblijfshabitat. Ook de paardenstallen bieden geen potentie. Vliegroutes en foerageergebieden in de omgeving blijven behouden. Door het naleven van de zorgplicht worden negatieve effecten op vleermuizen voorkomen.
5.2.2 Grondgebonden zoogdieren - zorgplicht Het is mogelijk dat er individuen van vrijgestelde soorten grondgebonden zoogdieren binnen het plangebied kunnen voorkomen. De zorgplicht is altijd van kracht.
5.2.3 Broedvogels - zorgplicht De woning binnen het plangebied is mogelijk geschikt als verblijfplaats voor vogels zoals huismussen en gierzwaluwen, maar blijft op ruime afstand van de voorgenomen werkzaamheden en wordt niet gewijzigd. De overige bebouwing biedt geen geschikte nestplaatsen, mede vanwege het ontbreken van geschikte tussenruimtes en gebruikssporen. De aanwezige bomen en vegetatie blijven behouden en bieden geschikt
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
31
Ecologische quickscan Ernst Casimirweg 1 Halsteren, BE-1441
foerageer- en rustgebied. Door het naleven van de zorgplicht worden negatieve effecten op vogels voorkomen. Er wordt geadviseerd contact op te nemen met de lokale uilenwerkgroep om de mogelijkheden te verkennen voor het realiseren van een uilenkast in de monumentale schuur. Hiermee kan een bijdrage worden geleverd aan het behoud en de versterking van de lokale uilenpopulatie, zoals de kerkuil.
5.2.4 Amfibieën - zorgplicht Het is mogelijk dat er enkele individuen van algemene amfibiesoorten, zoals bruine kikker en gewone pad, in landfase voorkomen binnen het plangebied. Deze soorten zijn vrijgesteld in de provincie Noord-Brabant, maar hiervoor geldt wel de zorgplicht.
5.2.5 Overige soortgroepen Voor de volgende soortgroepen geldt dat met de voorgenomen ingreep geen negatieve effecten worden verwacht: flora, marterachtigen, reptielen, vissen en ongewervelden. Soortgroep
Nader onder zoek Nee Nee Nee
Vergunning aanvraag
Opmerkingen
Nee Nee Nee
Mogelijk
Nee
Nee
Nee Ja
Nee Mogelijk
Nee Nee
Nee Nee
Ja
Nee
Nee
Nee
Zorgplicht Voorkom het schijnen van kunstlicht op omliggende groenelementen Voorkom het schijnen van kunstlicht op naastgelegen houtwallen Aandachtvoor zorgplicht algemene grondgebon den zoogdieren Zorgplicht
Ja
Mogelijk
Nee
Nee
Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee
Geschikt habitat
Ingreep verstorend
Verblijfplaatsen Foerageergebied
Nee Ja Ja
Nee Nee Niet significant
Vliegroutes
Ja
Marterachtigen Overige grondgebonden zoogdieren
Broedvogels
Flora Vleermuizen
Jaarrond beschermd Algemeen
Amfibieën Reptielen Vissen Ongewervelden
Werkzaamhe den buiten broedseizoen uitvoeren -
Tabel 9: Overzicht geschiktheid plangebied voor soortgroepen en te nemen vervolgstappen.
5.3 Aanbevelingen Bij onvoorziene omstandigheden zoals bijvoorbeeld indien een soort die niet in de quickscan wordt genoemd in het terrein wordt geconstateerd bij aanvang van de werkzaamheden, dient hier passend op te worden gereageerd. Het is hierbij nodig om contact op te nemen met een ter zake kundige en een maatregel toe te passen, zodat de wet niet wordt overtreden.
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
32
Ecologische quickscan Ernst Casimirweg 1 Halsteren, BE-1441
Door de voorgenomen werkzaamheden bestaat de kans dat holen van algemene soorten als konijn, egel en diverse muizensoorten worden vergraven. De volgende maatregelen zijn nodig om rekening te houden met deze soorten: o Indien er verstoring plaatsvindt, dient er een passende vluchtroute beschikbaar te zijn. Dit geldt in het bijzonder voor vogels en grondgebonden zoogdieren (zoals muizen en egels). o Werk vanaf één zijde en bij voorkeur van een drukke naar een rustige locatie toe, zoals een open veld of ruigte. Werk ook op een aangepast tempo, zodat dieren kunnen vluchten. Gelet op de zorgplicht dienen voorafgaand aan de werkzaamheden alle maatregelen te worden getroffen om nadelige gevolgen voor flora en fauna zoveel mogelijk te voorkomen, beperken of ongedaan te maken. Dit geldt altijd en voor alle planten- en diersoorten. Natuurinclusief bouwen Diverse fauna soorten staan onder druk door steeds verder afnemende broed - en nestgelegenheid. Natuurinclusief bouwen is een verzamelterm voor tal van maatregelen en manieren om natuur te integreren bij de bouw van woningen, kantoren en andere gebouwen. Natuurinclusief bouwen bevordert de biodiversiteit en ons leefklimaat. Vogelbescherming Nederland heeft een checklist ontwikkeld, waarmee iedere bouwonderneming zijn projecten en de directe omgeving natuurvriendelijker kan maken (www.checkUstgroenbouwen.nl).
Daarnaast zijn er op de website www.bouwnatuurinclusief.nl veel tips om natuurinclusief te bouwen. Voor de ontwikkeling van het plangebied Ernst Casimirweg 1 raden wij de volgende natuurinclusieve maatregelen aan: o Bij de aanleg van groenstructuren in het plangebied wordt bij voorkeur inheems (streekeigen) groen aangeplant. Groei en bloei van deze planten en de momenten waarop rupsen, bijen of vogels sterk van hun blad, nectar en stuifmeel afhankelijk zijn, zijn op elkaar afgestemd. Dit is een belangrijk verschil met uitheemse soorten, die vaak eerder en te vroeg uitlopen/bloeien. De voorkeur gaat uit naar en bes- en nootdragende struiken zoals sporkehout (vuilboom), Gelderse roos, wilde kardinaalsmuts, lijsterbes, hondsroos, sleedoorn of hazelaar. Deze zijn ten gunste van foerageerfuncties voor vogels, maar ook kleine knaagdieren, insecten en insecteneters zoals vleermuizen zullen hiervan profiteren. Huismussen zullen schuilgelegenheid vinden in stekelige struiken zoals bijv. (groenblijvende) hulst of meidoorn. Lindes trekken tijdens hun relatief lange bloeitijd grote aantallen insecten aan, en dus ook eerdergenoemde insecteneters. o Veel vleermuissoorten zijn afhankelijk van bebouwing als nestgelegenheid, maar onze huizen en verdere bebouwing worden steeds dichter.
Vleermuizen kunnen zelf geen nest bouwen, maar maken gebruik van al bestaande holtes, zoals spleten en spouwen. Ze verblijven op verschillende plekken, afhankelijk van de periode van het jaar en de functie (zoals winter- of kraamverblijfplaats). Door het plaatsen van inmetselstenen worden vleermuizen enorm geholpen bij het bieden van een verblijfplaats. Naast het plaatsen van vleermuisvoorzieningen kunt u ook ruimtes in het gebouw vrijlaten voor vleermuizen. Denk hierbij aan open stootvoegen om de spouw toegankelijk te maken, ruimte achter de gevelbetimmering te laten of ruimte maken in (dubbele) daklijsten. o Op plaatsen waar wegen niet intensief gebruikt wordt, zoals parkeerplaatsen kan er halfbestrating worden gebruikt. De openingen tussen de stenen biedt ruimte aan planten die tolerant zijn voor betreding. De vegetatie ontwikkelt zich vanzelf, maar kan met inzaaien worden bevorderd. De planten zorgen voor zaden en insecten die weer dienen als voedsel voor vogels. o Het terrein heeft een goed formaat voor de aanleg van een amfibieënpoel. Deze poel zou een minimale grootte van 30 m2 moeten hebben en een diepte van niet meer dan 1,5 meter. Een amfibieënpoel zou bij kunnen dragen aan het in standhouden van verschillende beschermde soorten, waaronder de heikikker en de kamsalamander.
o Het wordt aanbevolen om contact op te nemen met een lokale uilenwerkgroep met het oog op het realiseren van een uilenkast in de monumentale schuur. Door het plaatsen van een geschikte nestkast wordt de locatie benut als aanvullende verblijf- of broedgelegenheid voor lokale uilensoorten, wat tevens de biodiversiteit rondom het plangebied versterkt.
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
33
Ecologische quickscan Ernst Casimirweg 1 Halsteren, BE-1441
(ăį) Brabant Eco s'
Ecologische Dienstverlening
6. BRONNEN
Websites www.brabant.nl www.floron.nl www.iplo.nl www.kaartbankbrabant.nl www.minlnv.nederlandsesoorten.nl/ www.natura2000.eea.europa.eu www.natuurmonumenten.nl www.NDFF.nl www.ravon.nl www.riiksoverheid.nl www.sovon.nl www.verspreidingsatlas.nl www.vivarapro.nl www.vogelbescherming.nl www.waarneming.nl www.wikipedia.nl
Andere bronnen Checklist Vleermuisprotocol 2021 Limpens et al., 2014, 2017 Baijens et al., 2005 Netwerk Groene Bureaus Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen, ministerie van Economische Zaken
Bijlagen Bijlage 1: Verspreidingsgegevens Bijlage 2: Beleidskader Bijlage 3: Beschermde soorten par. 3.2 Bijlage 4: Beschermde soorten par 3.3
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
34