Bijlage 1. 2e Concernbericht 2024
Tekst van het document
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom (behorende bij het raadsvoorstel RVB24-0075)
Hp 2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
0
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
1
1
Inleiding
2
2
Programma’s 2.1 Bestuur en Ondersteuning 2.2 Veiligheid 2.3 Beheer openbare ruimte 2.4 Economie 2.5 Onderwijs 2.6 Sport, cultuur en recreatie 2.7 Wmo en Jeugd 2.8 Werk en inkomen 2.9 Milieu 2.10 Volkshuisvesting, leefomgeving & stedelijke vernieuwing
4 4 8 9 11 13 14 17 20 21 23
3
Paragrafen 3.1 Duurzaamheid 3.2 Dienstverlening 3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
25 25 27 28
4
Grondexploitaties
30
5
Investeringen
35
6
Recapitulatie
38
7
Bestuurlijke samenwerkingsverbanden
40
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
1
1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders rapporteert tweemaal per jaar over de uitvoering van de, met de gemeenteraad afgesproken, doelstellingen. In dit 2e concernbericht rapporteren we over de voortgang van de doelstellingen en wordt het verwachte financiële resultaat over 2024 bijgesteld. Rapporteren over de voortgang van de doelstellingen Zoals opgenomen in de financiële verordening wordt de gemeenteraad bij de tussentijdse rapportages (het 1e en 2e concernbericht) geïnformeerd over de voortgang van de begroting. In de Begroting 2024 is opgenomen wat we gaan doen in 2024 om de beleidsdoelstellingen te bereiken. De doelstellingen en acties zijn opgenomen in de doelenbomen. De rapportage over de voortgang van die doelen en acties zijn opgenomen in dit concernbericht. Per actie geven we met een score en percentage de voortgang aan. Op die manier streven we meer duidelijkheid en transparantie na over ons beleid. Wanneer iets loopt zoals verwacht (groen), lichten we de actie niet toe. Als een actie niet helemaal gaat zoals we hadden verwacht (geel of rood), dan lichten we dit toe. De definities voor de scores luiden als volgt: Doelstelling en planning is of lijkt gehaald te worden. Er is geen bijsturing noodzakelijk. Deze Groen: acties worden niet toegelicht. Doelstelling en/of planning lijkt niet geheel te worden gehaald. Bijsturing is gewenst.
We Geel: geven hier een toelichting op. Doelstelling wordt naar verwachting niet gehaald. Er is bijsturing noodzakelijk. We geven Rood: hier een toelichting op. Financiële samenvatting In totaal hebben de financiële bijstellingen in dit 2e Concernbericht voor 2024 een positief effect van €2,9 miljoen. In onderstaande tabel hebben we de uitgangspositie voor het 2e Concernbericht 2024 weergegeven en het saldo na verwerking van het 2e Concernbericht. Alle financiële bijstellingen op de budgetten zijn opgenomen en toegelicht in de programma’s van dit concernbericht. x € 1.000 Saldo Begroting 2024-2027 (incl. amendement) Begrotingswijzigingen t/m mei 2024 Begrotingswijziging van het 1e Concernbericht 2024 Amendement bestemmingsreserve kademuren bij Jaarstukken 2023 Verkoop woonwagenportefeuille (onder voorbehoud raadsbesluit oktober 2024) Beginstand voor het 2e Concernbericht 2024 Effecten van het 2e Concernbericht 2024 Effect Septembercirculaire 2024 Nieuw saldo Begroting 2024 na verwerking 2e Concernbericht 2024
2024 0 0 392 2.512 - 3.138 - 233 2.888 PM 2.655
De bijstellingen in het 2e Concernbericht 2024 hebben een voordelig effect van €2,9 miljoen. Het verwachte saldo voor 2024 komt hiermee op €2,7 miljoen positief. Voorstellen voor het overhevelen van budgetten van 2024 naar 2025 hebben we ook in de programma’s opgenomen. We hevelen budget over wanneer uitgaven die begroot waren voor 2024 niet meer in dit jaar worden uitgegeven, maar in 2025.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
2
Leeswijzer Elk programma begint met de rapportage over de beleidsdoelstellingen en activiteiten, zoals hiervoor is toegelicht. Daarna zijn per programma de financiële bijstellingen opgenomen. Conform onze financiële verordening lichten we de wijzigingen groter dan €50.000 toe. Wijzigingen kleiner dan €50.000 melden we alleen. Per bijstelling geven we aan of het om een voor- of nadeel gaat en of het effect incidenteel (éénmalig) of structureel is. Structurele effecten kunnen per jaar in omvang afwijken. Onder de financiële bijstellingen nemen we ook de budgettair neutrale mutaties op met een korte toelichting. Tot slot hebben we de overhevelingen van budgetten naar 2025 toegelicht. Alle bedragen in dit concernbericht ronden we af op duizenden euro’s. Na de programma’s volgen de paragrafen Duurzaamheid, Dienstverlening en Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hierna rapporteren we over de ontwikkelingen van de grondexploitaties en de investeringen uit het Uitvoeringsplan 2024. Tot slot hebben we de recapitulatie toegevoegd waarin de financiële effecten en overhevelingen worden weergegeven.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
3
2 Programma’s In dit hoofdstuk rapporteren we over de voortgang in de programma’s. We starten met de rapportage over de beleidsdoelstellingen. Daarna hebben we de financiële bijstellingen uitgewerkt. Deze zijn in ieder programma opgenomen in de volgorde van grootste naar kleinste mutaties. Vervolgens beschrijven we de budgettair neutrale mutaties, taakstellingen en de voorgestelde overhevelingen naar 2025 en eventuele overige onderwerpen.
2.1 Bestuur en Ondersteuning Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 1.1 1.1.1 1.1.2 1.1.3
1.2 1.2.1
1.2.2
1.2.3
Doel/actie 1e CB 2e CB De gemeente werkt samen met andere overheden We rollen de lobbyaanpak verder uit 25% 75% (Q2-Q4) We zetten onze inzet op 25% 50% subsidiewerving voort (Q4) Om maatschappelijke opgaven op te 25% 75% pakken, trekken we samen op met anderen over gemeentelijke, regionale en nationale grenzen heen (Q2-Q4) De gemeente voert een duurzaam financieel beleid We verbeteren het financieel 25% 75% voorspellend vermogen van de organisatie (Q1-Q4) We voeren een solide financieel beleid 25% 75% waarbij we rekening houden met een begrotingsoverschot van 3 miljoen euro (Q1-Q4) We hanteren een evenwichtig 25% 50% investeringsprogramma
1.2.4
We minimaliseren de afwijking tussen begroting en realisatie
1.3 1.3.1
De bedrijfsvoering is in control We voeren de rechtmatigheidsverantwoording in (Q1-Q3) We verhogen de digitale weerbaarheid (Informatieveiligheid) (Q1-Q4)
1.3.2
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
25%
50%
25%
50%
15%
60%
4
Toelichting
We leggen nieuwe kaders voor aan de raad om in de toekomst een evenwichtiger uitvoeringsprogramma te kunnen hanteren. We blijven de afwijkingen ten opzichte van de begroting continu monitoren en verantwoorden richting raad.
Een aanzienlijk deel van de doelstellingen uit de begroting is al gerealiseerd of wordt nog in 2024 gerealiseerd. We lopen enigszins achter op het gebied van bedrijfscontinuïteit en incidentmanagement. De formatie voor incidentmanagement is inmiddels op orde gebracht, en we verwachten in de laatste maanden van 2024 nog verdere stappen te kunnen zetten. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om met behulp van externe kennis en expertise alsnog de beoogde doelstelling te kunnen realiseren op het gebied van bedrijfscontinuïteit.
1.3.3 1.4 1.4.1 1.4.2
1.4.3 1.4.4
We breiden de concernstaf tijdelijk uit 25% (Q1-Q4) Het vastgoed is voldoende onderhouden We voeren het noodzakelijk 25% onderhoud uit aan het stadskantoor We actualiseren het gemeentelijk 0% vastgoedbeleid
50%
We werken aan onze vastgoedprojecten We nemen zorgvuldige besluiten over onze monumenten
25%
50%
25%
66%
75% 10%
De voorbereidingen zijn gestart. Planning is om eind 2024 het concept op te leveren dat begin 2025 het besluitvormingsproces in kan. De verkoop van vastgoed is uitgesteld tot na vaststelling van het nieuw beleid.
Financiële bijstellingen Stelpost indexeringen Voordeel € 3.903.000 (STR) Bij het opstellen van de begroting 2024-2027 is er in programma 1 een stelpost indexering opgenomen. Deze bedraagt momenteel bijna €3,9 miljoen euro. Bij het 1e Concernbericht is er nog beperkt gebruik gemaakt van deze stelpost. Bij het 2e Concernbericht wordt er voor €1,7 miljoen (Programma 7 Wmo en Jeugd) en €0,3 miljoen (Programma 3 Beheer openbare ruimte) beroep gedaan op deze stelpost. Het restant van de stelpost kan vrijvallen ten gunste van het resultaat 2024. De vrijval bedraagt €1,9 miljoen. Rijksbijdrage – Saldo Meicirculaire 2024 Voordeel € 3.169.000 (STR) Uit de Meicirculaire 2024 volgt dat de bijdrage van het Rijk per saldo toeneemt met bijna €3,2 miljoen. In totaal ontvangen we €5,7 miljoen meer van het Rijk, maar hiervan is ruim €2,5 miljoen bedoeld voor taakmutaties. Dat betekent dat ontvangen gelden voor uitgaven aan bepaalde taken zijn bedoeld. De budgetten van deze taken zijn daarom aangepast. Deze wijzigingen zijn budgettair neutraal verwerkt in de programma’s waar die taken bij horen en aangeduid met “Meicirculaire 2024” (programma 7, 8 en 10). Storting algemene reserve Nadeel €2.554.000 (INC) In de concept Programmabegroting 2025 wordt de algemene taakstelling op programma 6 structureel ingevuld vanaf 2027.
Voor de korte termijn (2025 en 2026) verwachten we de taakstelling niet op te kunnen vangen binnen programma 6. Voorgesteld wordt om € 2,5 miljoen toe te voegen aan de algemene reserve, zodat dit bedrag in 2025 en 2026 ingezet kan worden om ook in die jaren de taakstelling in te vullen. Dividend ZEH/GBE AQUA Voordeel € 1.718.000 (INC) Zoals in het 1e concernbericht al aangekondigd maar nog niet cijfermatig verwerkt, is het hogere dividend van ZEH inmiddels vastgesteld en definitief geworden. Dat betekent dat ZEH (voormalig PZEM/Delta) een dividend uitkeert van in totaal € 497 miljoen. Met een aandelenbelang van 0,55% betekent dit voor de gemeente Bergen op Zoom een bedrag van € 2.633.000. Van dit bedrag dient € 865.000 doorgestort te worden naar GBE Aqua, waar de gemeente ook aandeelhouder van is. De verplichting van doorstorting is ontstaan doordat GBE Aqua een drietal jaren geleden het belang in Evides van PZEM heeft overgenomen. De lening die zij daarvoor is aangegaan wordt afgelost met de doorgestorte dividenden van ZEH. De betaling van € 865.000 betreft de laatste betaling. 2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
5
Daarna is de lening van GBE Aqua afgelost waarna toekomstige dividenden van ZEH volledig ten gunste van de aandeelhouders komen. Voor wat betreft 2024 resteert er een netto opbrengst van € 1.768.000 (€ 2.633.000 -/- € 865.000), waar we in de begroting een dividend van € 50.000 ramen. Dit betekent een voordeel van € 1.718.000. De betaling aan GBE Aqua nemen we op als een kapitaalstorting (we verhogen de investering in deze deelneming) terwijl we tegelijkertijd een zelfde storting doen in de herwaarderingsreserve GBE Aqua. Hierdoor is er sprake van een budgettair neutrale boeking. Lagere rentelasten Voordeel € 300.000 (STR) Doordat de rente op de kapitaalmarkt licht is afgenomen, maar vooral omdat er minder hoeft te worden geleend dan geraamd, is er een voordeel op rentelasten. Bijstorten van de pensioenvoorziening gewezen wethouders Nadeel € 298.000 (INC) De berekeningen van de pensioenvoorziening is gebaseerd op de actuele overzichten en nieuwe 25jaarsrente. Doordat de rekenrente van 3,16% naar 2,60% is gedaald, is een bijstorting in de pensioenvoorziening van € 298.000 noodzakelijk. Hogere onroerendezaakbelasting (OZB) Voordeel € 229.000 (STR) Van de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) hebben we informatie ontvangen over de belastingontvangsten tot 1 juli 2024. Op basis van deze gegevens is een prognose gemaakt voor de totale opbrengst in 2024.
Op het onderdeel OZB voor woningen verwachten we € 141.000 (1%) hogere opbrengsten. Bij de OZB voor niet-woningen verwachten we € 88.000 (2%) hogere opbrengsten. Dit heeft meerdere oorzaken. Als eerste was bij de vaststelling van de tarieven de taxatie van de panden nog niet afgerond. De werkelijke waardeontwikkeling wijkt af van de waardeontwikkeling waarmee destijds rekening is gehouden. Het gevolg hiervan is dat we voor woningen en niet-woningen hogere opbrengsten verwachten te realiseren. Daarnaast zijn er meer woningen gereed gekomen dan waar we in de Begroting 2024 rekening mee hebben gehouden. Tot slot is bij de niet-woningen de leegstand lager dan verwacht. Vorming voorziening RVU Nadeel € 224.000 (INC) Sinds 2023 kunnen werknemers gebruikmaken van de Regeling Vervroegd Uittreden (RVU). Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor de AOW-leeftijd vervroegd met pensioen te gaan. Om de financiële verplichtingen die hieruit voortvloeien te dekken, wordt in 2024 een voorziening gevormd. Hierdoor zijn de uitkeringen aan werknemers die gebruikmaken van de regeling afgedekt. Bijstelling bijdrage Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) Voordeel € 173.000 (INC) Op basis van de 1e Bestuursrapportage van de BWB wordt de bijdrage aan de BWB € 173.000 lager.
Afrekening 2023 Regio West-Brabant (RWB) Voordeel € 172.000 (INC) De afrekening 2023 van de RWB levert een voordeel op van euro € 204.000 waarvan € 172.000 in programma 1 en € 33.000 (resultaatuitkering) in programma 4. Hoger dividend Saver Voordeel € 96.000 (INC) Het resultaat van Saver over 2023 was beter dan geraamd. Hierdoor wordt er in 2024, dividend 2024 is gebaseerd op resultaat 2023, een hoger dividend uitgekeerd. Hogere huurinkomsten en minder onderhoudskosten DABLAB Voordeel € 70.000 (STR) Er zijn meer huurinkomsten (€ 60.000) en minder onderhoudskosten (€ 10.000) bij het DABLAB.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
6
Hogere accountantskosten Nadeel € 70.000 (STR) Als gevolg van toename van onder andere het aantal SiSa-regelingen en daarmee samenhangende controles, extra werkzaamheden voor de SiSa-verantwoording en de rechtmatigheidsverantwoording zijn de accountantskosten in 2024 € 70.000 euro hoger dan begroot. Commissievergoedingen Nadeel € 33.000 (STR) Door de overgang van het oude naar het nieuwe financiële systeem is het begroot bedrag voor commissievergoedingen niet in de begroting 2024 en volgende jaren opgenomen. Resterende mutaties (< €50.000) - Mutaties in de voorziening wachtgeld gewezen bestuurders - Lager dividend Enexis - Mutaties in het budget voor het werkcentrum aan de Ravelstraat
Voordeel € 15.000 (INC) Nadeel € 13.000 (INC) Nadeel € 30.000 (STR)
Budgettair neutrale mutaties Lagere onttrekking frictiekostenbudget Bij de behandeling van het plan van aanpak Vernieuwen en Verbeteren van de Organisatie: “Bergen op Zoom: Dat ben jij!”, in de gemeenteraad van 24 juni 2021, is een frictiekostenbudget beschikbaar gesteld van € 3.500.000. Daarnaast is besloten om de verwachte incidentele WW-verplichtingen ook ten laste van de algemene reserve te brengen. Per 1 januari 2025 zijn de volgende businesscases nog niet afgerond: Business Case Sport, Business Case Museum, Business Case Educatie en afboeking overhead vanaf 2022. Voor deze businesscases is een bedrag van € 3.140.000 begroot. Het begrote frictiekostenbudget voor bovenstaande businesscases dient de komende jaren beschikbaar te zijn. De verwachting is dat in 2024 een bedrag van € 220.000 wordt onttrokken aan het frictiekostenbudget. Voor 2024 is een lagere onttrekking van het frictiekostenbudget van € 340.000 geraamd. Overhevelingen van budgetten van 2024 naar 2025 Nieuw zaaksysteem € 200.000 (INC) Voor de ontwikkeling van duurzame digitale dienstverlening doen we in 2024/2025 een aanbesteding voor een DMS/zaaksysteem. Dit is noodzakelijk om uitvoering te geven aan de visie op dienstverlening en ontwikkeling van wet- en regelgeving en is inhoudelijk opgenomen in beleidskader en begroting.
De aanbesteding van een nieuw zaaksysteem vindt later plaats, voorgesteld wordt om € 200.000 over te hevelen naar 2025. Kwartiermaker dienstverlener € 90.000 (INC) De inzet van de kwartiermaker hangt samen met de aanbesteding van het nieuwe zaaksysteem. Voorgesteld wordt het incidentele budget dienstverlening 2024 over te hevelen naar 2025 voor de uitvoering van het plan van aanpak duurzame digitale dienstverlening 2025.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
7
2.2 Veiligheid Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 2.1 2.1.1 2.1.2 2.2 2.2.1
2.2.2
2.2.3
2.2.4 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting Inwoners voelen zich veilig We implementeren het 80% 90% veiligheidskader (Q1) We breiden het aantal handhavers uit 25% 85% en zetten deze slim in (Q1-Q4) Criminaliteit wordt daadkrachtig aangepakt en veiligheidsrisico’s worden goed beheerst We maken en implementeren een 25% 60% aanpak ondermijning en blijven werken aan een weerbaar bestuur (Q1-Q4) We maken en implementeren een 25% 50% aanpak voor jeugdcriminaliteit en overlast (loopt-Q1) We ontwikkelen een 25% 25% In verband met vacatures die medio 2024 veiligheidsaanpak voor het zijn ingevuld wordt in Q3-Q4 een veilighavengebied (Q1-Q4) heidsaanpak voor de haven ontwikkeld. We zetten in op doorontwikkeling van 25% 80% de crisisbeheersing (loopt-Q4) Inwoners wonen in een veilige buurt We gaan wijkgericht werken (Q2-Q4) 25% 60% We zetten de veiligheidsmarinier in 25% 60% (Q1-Q4) We maken en implementeren een 25% 85% aanpak woonoverlast (Q1-Q3) We stellen een plan van aanpak 25% 50% jaarwisseling op (Q2-Q3)
Financiële bijstellingen Brandweerkazerne Voordeel € 75.000 (STR) In de brief U24-006836 hebben we u geïnformeerd over de terugkoop van de brandweerkazerne. Het structurele voordeel van de kapitaallasten is als gevolg van een lagere rekenrente nog voordeliger geworden dan we in de brief vermeld hadden. Voor de aankoop wordt ook het benodigde krediet voor de aankoop opgenomen in de besluitvorming. Budgettair neutrale mutaties Toekenning middelen incidentele ondersteuning preventie jeugdcriminaliteit (Preventie met Gezag) Voor de periode van 1 juli 2024 tot 1 juli 2027 is een totaalbedrag van € 1.500.000 inclusief BTW toegekend voor de preventieve aanpak van jeugdcriminaliteit in het kader van Preventie met Gezag. Voor het jaar 2024 betekent dit een bedrag van € 250.000.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
8
2.3 Beheer openbare ruimte Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.2 3.2.1
3.2.2
3.2.3
3.2.4 3.2.5
3.3 3.3.1
3.3.2
3.3.3 3.3.4
3.4 3.4.1
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting De gemeente heeft een duurzame Openbare Ruimte We passen biobased toe bij 25% 100% investeringen in de openbare ruimte We verduurzamen het beheer van de 25% 100% openbare ruimte We promoten de adoptie van 25% 100% boomspiegels en geveltuinen We ondersteunen initiatieven als 25% 100% maaimeiniet en schoffelmijniet We verhogen de biodiversiteit van het 25% 100% openbaar groen Door gedragsverandering bevorderen we schone buurten We zorgen voor een aanpak op 15% 75% overlast hondenpoep door aanpassing van het beleid We pakken overlast van zwerfvuil aan 15% 75% door belonen, preventie en handhaving We gaan ongewenste graffiti & 25% 100% stickers tegen door preventie en gamification We voltooien de vervanging van de 25% 75% zwerfafvalbakken We stimuleren de beleving openbare 25% 100% ruimte d.m.v. samenwerking met inwoners en bedrijven De gemeente levert een goede dienstverlening naar de inwoner We onderzoeken naar het 25% 100% functioneren van het huidige meldingensysteem We optimaliseren van de 25% 100% dienstverlening n.a.v.
het onderzoek onder A.3.3.1 We onderzoeken het fonds “groene 10% 100% inwoners” We reduceren het aantal 25% 100% terugbelnotities en openstaande meldingen De gemeente zorgt dat eigendommen in de openbare ruimte voldoende onderhouden worden We verbeteren het inzicht in 25% 50% De rapportages vanuit het nieuwe voldoende middelen voor dagelijks- en financieel systeem bieden nog niet het groot onderhoud gewenste houvast. Wel hebben wij jaarlijks zicht op de noodzakelijke middelen (accres). Ook dienen in het 2e halfjaar nog inspanningen te worden verricht tot het vaststellen van de MeerJarenOnderhoudsPlannen (MJOP's) voor civiele kunstwerken, wegen en haven.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
9
3.4.2
We zoeken naar voldoende middelen voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen op langere termijn
25%
50%
3.4.3
We starten de reparatie van de kademuren
25%
25%
Het college is geïnformeerd en de beeldvorming voor de gemeenteraad heeft plaatsgevonden. Synchroon aan het proces tot vaststelling van de begroting wordt ook de nota Investeren en Afschrijven voorgelegd ter accordering. Aanvullende maatregelen om een review op het project uit te voeren en gehoor te geven aan de moties en bestuurlijke wensen zijn genomen. Bij het uitwerken van de verschillende scenario’s en het nader voorbereiden van het project is gebleken dat de situatie technisch gezien complexer is dan eerder gedacht. Het uitwerken van de scenario's vergt meer tijd.
Financiële bijstellingen Areaalaccres onderhoud openbare ruimte Nadeel € 322.000 (STR) Jaarlijks wordt bij het 1e concernbericht het areaalaccres op basis van areaalmutaties en marktontwikkelingen aangevraagd. Op dat moment was er nog geen zicht was op uitputting van de budgetten. Inmiddels is voldoende zicht op zowel de gerealiseerde beeldkwaliteit als op de inzet van bijbehorende budgetten. De budgetten voor dagelijks onderhoud en groot onderhoud groen worden verhoogd met € 772.000. Dekking vindt plaats vanuit de stelpost areaalaccres van € 250.000 en de ruimte op energiekosten op openbare verlichting van € 200.000. Het restantbedrag van € 322.000 komt uit de stelpost voor indexering 2024 (programma 1). Actualisatie mobiliteitsaanpak Nadeel € 50.000 (INC) Voor het opstellen van een nieuwe mobiliteitsaanpak en nota Parkeernormering is maximaal € 200.000 nodig. Hiervoor is naar verwachting een bedrag van € 50.000 in 2024 nodig. Budgettair neutrale mutaties Goederenvervoer digitaal op weg Er is een bedrag van €69.000 van de RWB ontvangen voor het uitvoeren van het project ‘Goederenvervoer digitaal op weg in West-Brabant West in samenwerking met digitwin’. Dit project wordt samen met partners als gemeente Roosendaal, LCB/BUAS en Argaleo uitgevoerd vanuit het subsidieprogramma Onderzoek & Ontwikkeling. In 2024 wordt €35.000 aan dit project besteed.
Overdracht Pompejustoren aan Vastgoed Er is lange tijd onduidelijkheid geweest over het beheer van de Pompejustoren. Vanuit eerder opgestelde memo kapitaalgoederen over de juistheid en compleetheid van areaalgegevens is besloten om de Pompejustoren toe te wijzen aan Beheer openbare ruimte. Omdat achteraf blijkt meer sprake te zijn van een vastgoedobject is besloten dat afdeling Vastgoed en grondzaken het beheer en onderhoud overneemt en dat het opgenomen onderhoudsbudget van €24.000 wordt overgeheveld vanuit de begroting Beheer openbare ruimte aan Vastgoed en grondzaken. Voorziening groot onderhoud groen De accountant heeft bij de jaarrekeningcontrole 2023 een aantal omissies vastgesteld rondom de vaststellingen van de voorziening groot onderhoud. Deze omissies worden in het 2e halfjaar 2024 hersteld. De vorming van de voorziening groot onderhoud groen komt te vervallen. De aanwezige voorziening groot onderhoud groen is vrijgevallen ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2023.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
10
2.4 Economie Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 4.1 4.1.1 4.1.2
4.1.3
4.1.4 4.2 4.2.1 4.2.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.4 4.4.1 4.4.2
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting Bergen op Zoom heeft voldoende en duurzame werklocaties We geven opvolging aan werklocaties 25% 75% uit de locatiestudie We realiseren de uitbreiding van de 15% 25% De beoogde grondruil voor een gedeelte werklocatie Oude Molen van het te ontwikkelen terrein vindt in november plaats (overeenkomst is mei 2024 getekend), waarna deze gronden eigendom worden van de gemeente. In het 1e deel van 2024 heeft veel afstemming plaatsgevonden over de invulling van de gronden. Onder andere is gekeken naar de verhouding woningbouw/bedrijventerrein. Hierover is uw raad geïnformeerd middels brieven met kenmerk U24004952 en U24-005808. We starten eind Q3 met de werkzaamheden met betrekking tot haalbaarheid, communicatie en participatie.
We onderzoeken de haalbaarheid van 25% 25% het regionaal strategisch bedrijventerrein Reinierpolder III We zetten het project Grote Oogst 25% 35% voort Bergen op Zoom heeft een BeLeefbare binnenstad We gaan de Visie op Binnenstad 30% 70% uitvoeren We gaan uitvoering geven aan de BIZ 25% 70% Binnenstad Bergen op Zoom heeft een toonaangevende binnenhaven We intensiveren de samenwerking 25% 70% binnen Brabant Ports We faciliteren bedrijven aan het 25% 50% water Bergen op Zoom zet in op plantbased en circulair ondernemen We geven uitvoering aan de agenda 25% 50% RWB / Economic Board West-Brabant We versterken campussen op het 25% 40% gebied van plantbased en circulair ondernemen
Financiële bijstellingen Extra grondopbrengsten Voordeel € 336.000 (INC) Aantal verkopen waaronder grond Kraggeloop, grond aan Enexis en omzetting van pacht naar koop. Extra bijdrage Air Liquide Extra bijdrage voor het verwijderen van een loze leiding.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
11
Voordeel € 73.000 (INC)
Resterende mutaties (< €50.000) - Extra huurinkomsten - Hogere advies/taxatiekosten diverse dossiers - Resultaatuitkering RWB 2023 - Minder verkoop snippergroen - Bezoekers verborgen vesting
Voordeel € 38.000 (INC) Nadeel € 38.000 (INC) Voordeel € 33.000 (INC) Nadeel € 29.000 (INC) Voordeel € 8.000 (STR)
Budgettair neutrale mutaties Taakstelling Evenementen De taakstelling evenementen van € 55.000 wordt dit jaar niet gerealiseerd door opbrengsten. De taakstelling wordt in 2024 binnen het product Economie, reguliere economische zaken opgevangen.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
12
2.5 Onderwijs Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 5.1 5.1.1 5.1.2
5.1.3 5.2 5.2.1
5.3 5.3.1
5.3.2
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting In Bergen op Zoom zijn scholen heel, veilig, inclusief, toegankelijk en duurzaam We intensiveren de samenwerking 25% 50% met Jeugdzorg (Q1-Q4) We implementeren het nieuwe 25% 100% meerjarige onderwijskansenbeleid (2024-2026) (Q1) We herijken het IHP eind 2024 (Q4) 25% 80% In Bergen op Zoom hebben we een breed en robuust onderwijsaanbod We ondersteunen het 25% 50% ambassadeurschap voor de Agenda Beroepsonderwijs West-Brabant (Q1Q4) We bestrijden en voorkomen laaggeletterdheid bij ouders/ volwassenen Met de gezinsaanpak willen we de 25% 100% taalontwikkeling van kinderen verbeteren en daarmee de kansengelijkheid voor kinderen bevorderen (Q1-Q4) We gebruiken begrijpelijke taal (Q1) 25% 100%
Financiële bijstellingen Budgettair neutrale mutaties Specifieke uitkering onderwijskansenbeleid De bijstelling van de specifieke uitkering onderwijskansenbeleid bedraagt €364.000. In de begroting 2024 is voor het onderwijskansenbeleid een bedrag opgenomen van €2.903.000. De specifieke uitkering voor 2024 bedraagt €3.267.000.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
13
2.6 Sport, cultuur en recreatie Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 6.1 6.1.1
6.1.2
6.1.3 6.1.4
6.1.5
6.2 6.2.1
6.2.2
6.2.3
6.2.4
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige sportinfrastructuur We realiseren de bezuiniging 0% 20% In het derde kwartaal heeft het college voortkomend uit de businesscase ingestemd met de maatregelen Sport (Q4) voortkomend uit de BC sport. Implementatie start vanaf Q4 '24. De doelstelling om € 140.000 te bezuinigen in 2024 wordt niet gehaald. Wij hechten er waarde aan de maatregelen zorgvuldig te implementeren, rekening houdend met voorbereidingstijd voor verenigingen en overgangstermijnen. We zorgen ervoor dat sport en 25% 100% bewegen voor alle inwoners (een levenlang) toegankelijk is (going concern) We herijken het sportbeleid (Q2– 25% 30% herijken uitvoeringsnota Q4) Met het lokaal Sportakkoord leveren 25% 100% we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4) Met de Brede Regeling 25% 100% Combinatiefuncties leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4) Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige culturele infrastructuur We realiseren de businesscase Cultuur 25% 50% De taakstelling CKB en Markiezenhof is in inclusief verzelfstandigen van het 2024 gerealiseerd, met name door Markiezenhof en CKB tijdelijke opbrengsten en besparingen op formatie. Voor 2025 en verder: er wordt nu gewerkt aan de ondernemings- en verzelfstandigingplannen CKB en Markiezenhof welke in het najaar aan de raad worden aangeboden.
Het proces loopt door in de 1e helft van 2025. Aan de hand van deze plannen wordt duidelijk of en in welke mate de taakstellingen structureel kunnen worden gerealiseerd. We stimuleren de oprichting van 25% 50% creatieve hubs als onderdeel van de stedelijke ontwikkeling inclusief herhuisvesting van de Bergse Bouwclubs We streven ernaar om het cultureel 25% 25% erfgoed te behouden en te herbestemmen We herijken het cultuurbeleid (2025) 25% 30%
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
14
6.2.5
We versterken de culturele sector onder andere vanuit de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur en leveren met de Brede Regeling combinatiefuncties een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)
6.3 6.3.1
Bergen op Zoom staat op de kaart als BeLeefstad We stellen een toeristisch-recreatief 25% 75% actieplan op vanuit de Brabantse Wal We realiseren de doorontwikkeling 25% 50% van de VVV Brabantse Wal We starten met de implementatie van 25% 40% het nieuwe evenementenbeleid
6.3.2 6.3.3
25%
50%
Het versterken van de culturele sector via onder andere GALA en cultuursubsidies is going concern. Tegelijkertijd staat voor 2024 een bedrag gereserveerd voor de inzet van de resterende Rijkscompensatiemiddelen Corona Cultuur, gekoppeld aan de uitvoering van het herijkte cultuurbeleid. De Pijlervisie is nu vastgesteld. Vertaling naar uitvoering krijgt in 2025 vorm en dan pakken we het verder op.
Een aantal onderdelen zijn al geïmplementeerd. Er is een evenementencoördinator aangesteld, er worden processen gestart om de vergunningverlening te digitaliseren en er is een participatie-ronde geweest. In december 2024 consulteren wij de raad om het stuk in Q1 2025 voor besluitvorming aan te bieden aan het college.
Financiële bijstellingen Kunst in de Openbare Ruimte Voordeel € 73.000 (INC) Voor kunst in Openbare Ruimte is voor 2024 een extra bedrag voor achterstallig onderhoud opgenomen. Hiervan wordt € 90.000 niet benut. Met de reeds beschikbare middelen in de begroting 2025 wordt voorgesteld een bedrag van € 17.000 over te hevelen naar 2025. West-Brabants Archief Voordeel € 55.000 (INC) In de begroting voor 2024 was de bijdrage van de gemeente Bergen op Zoom aan het West-Brabants Archief oorspronkelijk vastgesteld op €961.000. Na de eerste wijziging is dit bedrag bijgesteld naar €925.000, wat een financieel voordeel oplevert van € 36.000. Daarnaast heeft het resultaat over 2023 geleid tot een nabetaling van € 19.000. Deze nabetaling is gebaseerd op de afrekening van de werkelijke kosten en het gebruik van de archiefdiensten in het afgelopen jaar. Het totaalbedrag van het voordeel voor Bergen op Zoom komt daarmee uit op € 55.000. Resterende mutaties (< €50.000) - Bijdragen derden archeologische werkzaamheden
Voordeel € 13.000 (STR)
Budgettair neutrale mutaties GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) De GALA middelen die we vanuit de specifieke uitkeringsregeling niet in 2023 uitgegeven hebben, mogen we volgens de regeling in 2024 inzetten (€ 86.000). 2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
15
Specifieke uitkering Sport (SPUK sport) De middelen die voortkomen uit de SPUK sport vallen €576.000 hoger uit. De rijksbijdrage wordt op een andere manier uitgekeerd dan de afgelopen jaren (de regeling is verlengd met 2 jaar). Specifieke uitkeringen bibliotheek In 2024 ontvangen we twee specifieke uitkeringen voor bibliotheekwerk (€ 287.000). Overhevelingen van budgetten van 2024 naar 2025 Kunst in de Openbare Ruimte € 17.000 (INC) Voor kunst in Openbare Ruimte is voor 2024 een extra bedrag voor achterstallig onderhoud opgenomen. Hiervan wordt € 90.000 niet benut. Met de reeds beschikbare middelen in de begroting 2025 wordt voorgesteld een bedrag van € 17.000 over te hevelen naar 2025.
Taakstellingen BC CKB Nadeel € 200.000 (INC) De taakstelling voor het CKB kan gedeeltelijk worden behaald door hogere inkomsten uit NPO-gelden (€150.000), lagere kosten voor het inhuren van docenten (€100.000) en besparingen door onvervulde vacatures (€250.000). De extra kosten voor het inhuren van adviseurs (kwartiermakers) in het kader van de business case CKB zullen ertoe leiden dat de volledige taakstelling voor het CKB niet behaald wordt. BC Sport Nadeel € 108.000 (INC) In 2024 wordt er €33.000 bezuinigd van de opgenomen taakstelling van € 141.000. Voor het restant €108.000 zijn in 2024 geen mogelijkheden binnen programma 6 onderdeel sport. BC Markiezenhof De taakstelling wordt in 2024 grotendeels niet gerealiseerd.
Nadeel € 647.000 (INC)
Algemene taakstelling programma 6 De taakstelling wordt in 2024 niet gerealiseerd.
Nadeel € 838.000 (INC)
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
16
2.7 Wmo en Jeugd Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 7.1 7.1.1
7.1.2
7.2 7.2.1
7.2.2
7.2.3
7.2.4
7.3 7.3.1 7.3.2
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting De gemeente biedt de juiste zorg en ondersteuning aan haar inwoners We verbeteren de gemeentelijke 25% 30% Om de gemeentelijke toegang tot zorg en toegang tot zorg en ondersteuning ondersteuning te verbeteren zijn, (Q1-Q4) gezamenlijk met onze maatschappelijke partners, uitgangspunten voor de toegang opgesteld. Ook is samen met Wijzijn de pilot ‘Inwoners Ondersteuning Bergen op Zoom (IOB)’ uitgevoerd. De uitgangspunten zijn inmiddels door het college vastgesteld. Vervolgens is gezamenlijk met onze partners informatie opgehaald over de uitwerking van de toegang. Deze informatie wordt samengebracht met de uitkomst van het onderzoek van Radar. Dat gebruiken we vervolgens als basis voor het werken aan de realisatie van de toegang. We maken een toekomstplan voor 25% 25% Zorg en gezondheid is onderdeel van de maatschappelijke zorg en transformatie sociaal domein breed. gezondheidszorg "na" Bravis Specifieke focus op Bravis ligt momenteel bij Ruimtelijke Ontwikkeling (RO). De koppeling tussen beiden wordt gemaakt zodra alle afstemming op RO-vlak rond is. Binnenkort wordt de intentieovereenkomst vastgesteld voor Bravis. Afgesproken is dat vanuit Maatschappelijke Ontwikkeling een vast aanspreekpunt is voor dit project en inhoudelijk wordt meegedacht over de invulling van het zorgplein.
Niemand mag buiten de boot vallen We voeren het plan van aanpak 25% 100% Huiselijk Geweld en Kindermishandeling uit (Q1-Q4) We maken gebruik van het 25% 100% Doorbraakfonds Sociaal Domein (Q1Q4) We vervolgen de pilot ‘basisteam en 75% 75% veiligheidsteam’ voor het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (Q1-Q4) We voeren het uitvoeringsprogramma 25% 100% Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit (Q1-Q4) De menselijke maat staat centraal We stellen een omgekeerde 25% 60% verordening sociaal domein op (Q4) We bevorderen het integraal werken 25% 50% binnen de eigen organisatie (Q1-Q4)
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
17
7.4 7.4.1 7.4.2 7.4.3 7.4.4
7.4.5
De zorg blijft betaalbaar We intensiveren de transformatie van het sociaal domein We werken aan het thema Normaliseren (Q1-Q4) We werken verder aan het versterken van het voorliggend veld (Q2) We voeren het subsidiebeleid ‘Doen wat nodig is’ uit en pauzeren de geplande bezuiniging in 2024 (Q1-Q4) We werken aan de doorontwikkeling van de wijkcentra en het wijkgericht werken
25%
25%
25%
25%
25%
25%
25%
100%
25%
75%
Financiële bijstellingen Prognose sociaal domein Nadeel € 7.238.000 (STR) De kosten voor WMO komen €2,4 miljoen hoger uit. Dit is het gevolg van de toename in aantal cliënten en (gedeeltelijk) hogere prijsindexering. Voor de prijsindexering volgen we op basis van de algemene maatregel van bestuur de landelijk afgesproken indexering. De dekking van de indexering zit opgenomen in de stelpost welke op programma 1 is opgenomen. De kosten voor jeugd komen ruim €4,8 miljoen hoger uit. Dit is het gevolg van de toename in aantal cliënten en (gedeeltelijk) hogere prijsindexering. Voor de prijsindexering volgen we op basis van de algemene maatregel van bestuur de landelijk afgesproken indexering. De dekking van de indexering zit opgenomen in de stelpost welke op programma 1 is opgenomen. Opvang vluchtelingen Oekraïne Voordeel € 3.500.000 (I) Voor de opvang Oekraïense ontheemden vindt dit nog steeds op efficiënte wijze plaats in bestaande, oudere, panden. Vanuit het Rijk ontvangen we een normbedrag per opvangplek. Dit zorgt voor een voordeel ten opzichte van de kosten die we hiervoor hebben. Doordat het oudere panden betreft is er een risico dat we geconfronteerd worden met onverwachte reparatie kosten. Deeltaxi Voordeel € 130.000 (STR) De kosten van deeltaxi vervoer vallen lager uit. Er is een nieuwe aanbesteding geweest waardoor dit een structurele doorwerking heeft in volgende jaren.
Resterende mutaties (< €50.000) - Beschermd wonen aansluiten op de ontvangst van het Rijk
Nadeel € 9.000 (INC)
Budgettair neutrale mutaties De GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) middelen die we vanuit de specifieke uitkeringsregeling niet in 2023 uitgegeven hebben mogen we conform de regeling in 2024 inzetten (in totaal €166.000). Meicirculaire 2024 In de meicirculaire zijn taakmutaties opgenomen, hiervoor ontvangen we in de algemene uitkering geld. Op dit programma betreft het een totaalbedrag van €959.000. We ontvangen €436.000 voor het uitvoeren van taken in het kader van het nationaal actieplan dakloosheid. Voor beschermd wonen zijn
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
18
de budgetten bijgesteld (aanpassing macrobudget). We ontvangen €537.000 meer, het betreft gelden die we als centrumgemeente voor deze taak ontvangen. Daarnaast nog een paar kleinere aanpassing van €14.000 nadelig voor met name de bijstelling van de landelijke vreemdelingen voorziening taken. Specifieke uitkering (SPUK) Inburgering Voor de uitvoering van de wet Inburgering ontvangen we op basis van een voorschot een specifieke uitkering. Gelden die we hiervoor ontvangen moeten we hiervoor in te zetten. Het Rijk rekent achteraf af op basis van de werkelijke trajecten (€2.046.000). Overhevelingen van budgetten van 2024 naar 2025 Project “Versterken toegang sociaal domein en voorliggend veld € 190.000 (INC) Het project “Versterken toegang sociaal domein en voorliggend veld” is in 2024 gestart en loopt ook in 2025. Een deel van het projectbudget wordt niet in 2024 uitgegeven, maar is nodig voor het project in 2025. De voorgestelde overheveling naar 2025 bedraagt €190.000. Taakstellingen ‘Doen wat nodig is’ Nadeel € 500.000 (INC) Bij het beleidskader 2024-2027 is besloten om de structurele taakstelling van €500.000 in 2024 te pauzeren en hiervoor dekking te laten plaatsvinden binnen programma 7 door de lasten voor wat betreft de maatwerkvoorzieningen met €500.000 te verlagen.
Overig Energielasten Wijkcentra In het 1e concernbericht 2023 is extra budget beschikbaar gesteld voor de hoge energielasten van de stichting verenigde wijkcentra. Niet het volledige bedrag was nodig in 2023, wel lopen de hogere energielasten, in mindere mate, door in 2024. Op basis van daadwerkelijke aantoonbare hogere lasten willen we het destijds beschikbaar gestelde bedrag betrekken in de definitieve afrekening van het jaar 2024. Het Rijk heeft voor de periode 2023-2027 gemeenten compensatie, in algemene zin, beschikbaar gesteld. De definitieve vaststelling van de bedragen vanuit Rijk heeft nog niet plaatsgevonden. Het beschikbaar houden van het oorspronkelijke budget voor de verenigde wijkcentra in 2024 vraagt nu geen extra budget, wel wordt het op basis van aantoonbaar hogere kosten ook in 2024 ingezet.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
19
2.8 Werk en inkomen Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 8.1 8.1.1 8.1.2
8.2 8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4 8.2.5
Doel/actie 1e CB 2e CB Alle inwoners doen mee We bevorderen werken naar 25% 100% vermogen We intensiveren de 25% 100% ketensamenwerking tussen de GR ISD, WVS en het werkplein Bestaanszekerheid van kwetsbare inwoners versterken We verbeteren de aanpak 0% 100% vroegsignalering schulden We geven vorm aan de aanpak 25% 80% armoedeverzachting We realiseren uitgiftepunten voor 25% 100% gratis menstruatiemiddelen We richten een 25% 50% bestaanszekerheidsfonds op We zetten de aanpak energiearmoede 25% 50% voort
Toelichting
Financiële bijstellingen Afrekening WVS bijdrage Voordeel € 662.000 (INC) De bijgestelde bijdrage en afrekening 2023 van de WVS levert een voordeel op van €662.000. Begrotingswijziging ISD 2024 Nadeel € 376.000 (STR) In de raadsvergadering van juni is de begroting van de ISD voor 2025 behandeld. Daarbij is ook een begrotingswijziging voor 2024 aangeboden. De kostenstijging die deze wijziging met zich meebrengt wordt voor 2024 verwerkt. Budgettair neutrale mutaties Meicirculaire 2024 In de meicirculaire zijn taakmutaties opgenomen. Hiervoor ontvangen we in de algemene uitkering geld. Op dit programma betreft het een totaalbedrag van €1.348.000. De gelden uit de Meicirculaire 2024 zijn ter compensatie van de kosten van de WVS. Contractueel is in onze regio afgesproken om deze gelden één op één beschikbaar te stellen aan de WVS. Overhevelingen van budgetten van 2024 naar 2025 Actieplan Armoedeverzachting € 846.000 (INC) De aanpak Armoedeverzachting maakt onderdeel uit van het actieplan "Armoedeverzachting". Dit actieplan heeft een loop- en ontwikkeltijd tot 2026. Het totale budget voor de gehele looptijd is nu opgenomen in de begroting 2024. Voor de uitvoering van het actieplan zijn de gelden ook in de latere jaren nodig. In het vierde kwartaal 2024 wordt de raad geïnformeerd over de voortgang en aanpassingen van het Actieplan.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
20
2.9 Milieu Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 9.1 9.1.1 9.1.2
9.1.3
9.1.4 9.1.5 9.2 9.2.1 9.3 9.3.1 9.3.2 9.4 9.4.1 9.4.2
9.4.3
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting De gemeente is duurzaam We breiden de ambtelijke capaciteit 25% 80% uit op klimaat- en energiebeleid We werken aan de realisatie van de 25% 80% doelstellingen uit de Regionale Energie Strategie We gaan actief aan de slag met het 25% 50% verduurzamen van de gebouwen en de omgeving We stellen een Taskforce 25% 50% Duurzaamheid op We voeren onze Bergse Adaptatie 0% 50% Strategie uit Riool- en regenwater wordt effectief en efficiënt verwerkt We beheren onze riolering 25% 75% Afval wordt effectief en efficiënt verwerkt We stellen een 50% 75% grondstoffenbeleidsplan op We stellen een 0% 75% afvalstoffenverordening op Inwoners ervaren een gezonde leefomgeving We stellen een lucht- en geurbeleid 25% 50% op We actualiseren het bodembeleid 25% 25% De omgevingsdienst Midden- en WestBrabant werkt samen met Antea aan actualisatie van de bodemkwaliteitskaart. De oplevering heeft vertraging en er wordt gewerkt aan de afronding. Daarnaast wordt er gewerkt aan het omzetten en actualiseren van het bodembeleid zodat dit eind 2024 opgenomen kan worden in het omgevingsplan. De actualisatie van het bodembeleid wordt opgenomen in het omgevingsplan. De planning van het beleid sluit aan bij de planning van het omgevingsplan. We implementeren de omgevingswet 25% 100%
Financiële bijstellingen Resultaatbestemming OWMB 2023 Voordeel € 48.000 (INC) De jaarrekening 2023 van de OMWB is onlangs in het Algemeen Bestuur vastgesteld. De gemeente Bergen op Zoom ontvangt over 2023 nog een bedrag van €48.000.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
21
Budgettair neutrale mutaties Specifieke uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie Van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland hebben we een SPUK van € 1.562.000 voor Lokale Aanpak Isolatie (2024-2026) ontvangen. Voor 2024 verwachten we hiervan € 662.000 uit te geven. Specifieke uitkering (SPUK) Energie armoede Vanuit de beschikbare SPUK-gelden Energie-armoede is voor 2024 en 2025 nog een bedrag van €1,6 miljoen beschikbaar. In 2024 wordt hiervan €200.000 besteed en €1,4 miljoen in 2025. C-Doke gelden (uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid) In 2024 hebben we een Rijksbijdrage ontvangen voor C-Doke gelden van €1.258.000. We verwachten in 2024 een besteding van €525.000.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
22
2.10 Volkshuisvesting, leefomgeving & stedelijke vernieuwing Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 10.1 10.1.1
10.1.2 10.1.3
Doel/actie 1e CB 2e CB Toelichting Alle inwoners kunnen (binnen hun mogelijkheden) een woning vinden We intensiveren het 25% 100% woningbouwprogramma aan de hand van de locatiestudie We monitoren de verdeling van de 25% 50% prijsklassen uit de Woondeal We werken met de regio verder aan 25% 30% de woonzorgvisie
Financiële bijstellingen Parkeeropbrengsten Voordeel € 400.000 (STR) Door meer parkeerders in de binnenstad verwachten we een structurele meeropbrengst van €400.000. Beheervergoeding Parkeer Beheer (PBB) Nadeel € 140.000 (STR) Met de begroting 2024 hebben we de dienstverleningsovereenkomst PBB niet geïndexeerd, met de verwachting dat PBB de indexeringen voor 2024 binnen hun exploitatie zou kunnen bekostigen. Dit is niet het geval waardoor we deze extra kosten structureel dienen mee te nemen (indexering loonkosten – hogere indexering ICT-branche). Opbrengst leges omgevingsvergunningen Voordeel € 100.000 (STR) We verwachten een meeropbrengst leges omgevingsvergunningen van €150.000. Hiertegenover hebben we extra kosten van €50.000 voor inhuur. Verkoop standplaatsen woonwagenlocaties Voordeel € 60.000 (INC) We verwachten nog een aantal woonwagenstandplaatsen te verkopen. We schatten deze voor dit jaar op €60.000. Eigendomsoverdracht verhuurde woonwagenportefeuille Nadeel € 3.138.000 (INC) (onder voorbehoud van raadsbesluit oktober 2024) Met de wooncorporatie worden onderhandelingen gevoerd over de eigendomsoverdracht van de verhuurde woonwagenportefeuille. Deze onderhandelingen zijn in de afrondende fase. De eigendomsoverdracht kan slechts plaatsvinden door de wooncorporatie eenmalig te betalen ter dekking van de negatieve exploitatie van de wooncorporatie voor een x aantal jaar.
De omvang van de te betalen som is op dit moment nog niet bekend, omdat de gemeente ook nog aan bewoners van woonwagenstandplaatsen wordt verkocht tot een afgesproken datum met de wooncorporatie. Een en ander is juridisch getoetst, ook op staatssteun, en wordt in 2024 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Budgettair neutrale mutaties Meicirculaire 2024 In de meicirculaire zijn taakmutaties opgenomen, hiervoor ontvangen we in de algemene uitkering geld. Voor het uitvoeren van de taken van de omgevingswet ontvangen we €240.000. Deze gelden ontvangen we om de transitiekosten van de omgevingswet te bekostigen.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
23
Budget beheer woonwagens Het inhuurbudget beheer woonwagens wordt met €50.000 naar beneden bijgesteld. Deze middelen worden toegevoegd aan het budget onderhoud beheer woonwagens Ruimte voor Ruimte We hebben van de provincie een bedrag van €100.000 ontvangen voor de verkoop van twee Ruimte voor Ruimte kavels. Deze middelen worden conform afspraak gestort in de Voorziening Ruimte voor Ruimte gelden. Woningbouwversnelling In 2023 hebben we van de Provincie €250.000 ontvangen voor projecten woningbouwversnelling. Hiervan is in 2023 €21.000 uitgeven. Het restant van €229.000 wordt in 2024 uitgegeven. Goed verhuurderschap Een deel van het budget goed verhuurderschap 2024 van €67.000 wordt van het deelproject omgevingsvergunning ondergebracht bij het deelproject Volkshuisvestingbeleid en een deel van het budget van € 48.000 verschuift van deelproject omgevingsvergunningen voor aanvulling van het inhuurbudget Omgevingsvergunningen. Overhevelingen van budgetten van 2024 naar 2025 Omgevingsplan/omgevingswet € 325.000 (INC) In de Meicirculaire 2024 hebben we vanuit het Rijk middelen ontvangen voor het uitvoeren van taken van de omgevingswet. Daarnaast verwachten we dit jaar van het oorspronkelijke budget nog €85.000 niet uit te geven. Voorgesteld wordt om een bedrag van €325.000 over te hevelen naar 2025 ter borging van de uitvoeren van taken.
Opstellen volkshuisvestingsprogramma € 80.000 (INC) Het opstellen van het volkshuisvestingprogramma is opgestart. Deze werkzaamheden lopen door in 2025. Voorgesteld wordt om €325.000 over te hevelen naar 2025 zodat in 2025 de benodigde middelen beschikbaar zijn.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
24
3 Paragrafen 3.1 Duurzaamheid Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 11.1 11.1.1 11.1.2 11.1.3
11.1.4 11.2 11.2.1 11.3 11.3.1
11.3.2
Doel/actie 1e CB 2e CB Bergen op Zoom is klimaatneutraal in 2050 We richten een uitvoeringsorganisatie 50% 50% op We verduurzamen de gebouwde 25% 50% omgeving We werken aan de realisatie van de 40% 80% doelstellingen uit de Regionale energiestrategie 2.0 We stimuleren duurzame mobiliteit 25% 75% Bergen op Zoom is waterrobuust en klimaatbestendig We voeren de Bergse 0% 50% Adaptatiestrategie uit Bergen op Zoom wordt 100% circulair We verankeren circulariteit in het 10% 25% beleid
We reduceren de hoeveelheid restafval Bergen op Zoom is natuurrijk We stellen natuurinclusief als norm
25%
75%
0%
25%
11.4.2
We stellen het groenstructuurplan vast
70%
25%
11.4.3
We stimuleren natuureducatie middels lokale samenwerkingen
25%
100%
11.4 11.4.1
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
25
Toelichting
Er is een symposium biobased bouwen georganiseerd. Circulaire economie en benodigde beleid wordt onderdeel van het programma Duurzaamheid Energie en Klimaat.
We stellen geen specifiek beleid op om natuurinclusief als norm op te leggen, maar maken middels een zogenaamd Soortenmanagementplan (SMP) het mogelijk een gebiedsontheffing te verkrijgen op de Wet Natuur Bescherming. Deze gebiedsontheffing is geldig voor de periode van tien jaar. In dit SMP laat de gemeente, ontwikkelaar en/of woningbouwcorporatie een ecologisch onderzoek uitvoeren over een groot gebied, dit onderzoek duurt doorgaans twee jaar. Binnen deze twee jaar kan de opdrachtgever van het SMP gebruik maken van de zogenaamde PRE-SMP regeling, hierdoor is het mogelijk om al te starten met het verduurzamen van de woningen ondanks dat het onderzoek nog niet is afgerond. We koppelen het nieuwe groenstructuurplan aan het Landschapsontwikkelingsplan (LOP). Dit is opgenomen in de begroting van 2025.
11.5 11.5.1 11.5.2 11.5.3
Bergen op Zoom heeft een veilige, gezonde leefomgeving voor mens en dier We beschermen onze water- en 25% 100% bodemsystemen We intensiveren de gemeentebrede 25% 100% communicatie We stimuleren lokale 25% 80% samenwerkingen bij verduurzaming
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
26
3.2 Dienstverlening Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2024: Wat gaan we doen? Nr 12.1 12.1.1 12.1.2 12.1.3 12.1.4 12.2 12.2.1
Doel/actie Score Toelichting Inwoners zijn tevreden over de gemeente Bergen op Zoom We geven uitvoering aan de Visie op 15% 25% Dienstverlening We bewaken de voortgang van elke 25% 75% vraag of melding van onze inwoners We zorgen voor een gastvrije 25% 50% ontvangst in het stadskantoor We trainen onze medewerkers op het 25% 50% gebied van dienstverlening De gemeente heeft een duidelijke en toegankelijke website We werken aan de status van onze 0% 30% De gemeentelijke website heeft een digitale toegankelijkheidsverklaring toegankelijksheidsverklaring B. Wettelijk is A verplicht en B is toegestaan mits er een concreet actieplan is opgesteld. Dat actieplan is reeds opgesteld en loopt door in 2025. Tevens zijn mogelijk extra middelen nodig om te status A te realiseren. Mocht dit nodig zijn dan wordt het via een collegevoorstel aangeboden.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
27
3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiële kengetallen In dit 2e concernbericht lichten we kengetallen toe ten opzichte van het 1e concernbericht 2024. We kijken dus alleen naar de effecten in 2024. Voor de effecten vanaf 2025 verwijzen wij u naar de Begroting 2025. Daar wordt ingegaan op de ontwikkeling van de kengetallen in de komende jaren. Netto schuldquote Bedragen in €1 miljoen A Netto schulden B Totaal baten begroting Netto schuldquote (=(A/B)*100%) Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
R 2023 € 166,2 € 301,9 55,1 %
B 2024 €188,7 €306,4 61,1 %
1e CB 2024 €181,0 €306,4 58,1 %
2e CB 2024 €172,3 €309,0 55,8 %
54,6 %
61,1 %
57,6%
55,3 %
Eind 2023 bedroeg de schuld € 166 miljoen. De verwachting was dat de schuld in 2024 flink zou oplopen, maar al bij het 1e concernbericht bleek dat de stijging minder groot was dan voorzien bij de begroting. Zoals we nu inschatten, bedraagt de schuld eind 2024 ongeveer € 172 miljoen. Dat is € 6 miljoen lager dan bij het 1e concernbericht. De voornaamste reden hiervoor betreft een beter dan voorzien resultaat bij het 2e concernbericht. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat de exacte schuldenomvang zich niet eenvoudig laat schatten. We benadrukken dat de dagelijkse kasstromen deze standen aanzienlijk kunnen beïnvloeden en dat de opgenomen cijfers dus een momentopname zijn. Solvabiliteit Bedragen in €1 miljoen A Eigen vermogen B Balanstotaal Solvabiliteit (=(A/B)*100%)
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
R 2023 € 75,1 € 341,8 22,0 %
28
B 2024 € 62,8 € 350,0 17,9 %
1e CB 2024 € 72,1 € 341,8 21,1%
2e CB 2024 € 82,9 € 341,8 24,3 %
De omvang van het eigen vermogen valt eind 2024 hoger uit dan geraamd. De belangrijkste oorzaak is het positieve saldo van het 2e concernbericht 2024 op het verwachte begrotingsaldo in 2024. Ook de in dit concernbericht opgenomen overhevelingen beïnvloeden de stand van de Algemene Reserve per eind 2024 in positieve zin. Grondexploitatie Bedragen in €1 miljoen Totaal van alle bouwgronden (wel of niet in A exploitatie) B Totaal baten begroting Grondexploitatie (=(A/B)*100%)
R 2023
B 2024
1e CB 2024
2e CB 2024
€ 19,2
€ 13,4
€ 13,4
€ 17,9
€ 301,9 6,4 %
€ 306,4 4,4 %
€ 306,4 4,4 %
€ 309,0 5,8 %
Het kengetal grondexploitatie wijzigt licht ten opzichte van de verwachting die we in het 1e concernbericht 2024 hadden. Dat komt doordat een aantal inkomsten en uitgaven doorschuiven naar 2025. Structurele exploitatieruimte en Belastingcapaciteit De kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit zijn beide niet opnieuw berekend in het 2e concernbericht 2024. We berekenen deze voor 2024 weer bij de Jaarstukken 2024. In de Begroting 2025 zijn de cijfers voor de komende jaren wel opgenomen.
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
29
4 Grondexploitaties Toelichting op voortgang en financiële mutaties grondexploitaties Voor de actieve grondexploitaties waarvan de realisatie in 2024 aanleiding geeft tot het herzien van de jaarkredieten 2024, 2025 en 2026, wordt in dit hoofdstuk een compacte toelichting gegeven. De positieve en de negatieve grondexploitaties worden inhoudelijk afzonderlijk toegelicht. Overigens worden daarbij de bedragen niet concreet genoemd omdat dit zakelijke informatie is die markttechnisch niet openbaar gemaakt moet worden. Bijstellingen van de jaarkredieten 2024 van de positieve grondexploitaties leiden tot andere eindwaarden en tussentijdse winstnemingen van die grondexploitaties, toe te voegen aan de algemene reserve. Bijstellingen van de jaarkredieten 2024 van de negatieve grondexploitaties leiden tot andere netto contante waarden. Deze moeten worden aangepast op de verliesvoorziening negatieve grondexploitaties, ten laste van de algemene reserve. Positieve grondexploitaties In onderstaande tabel zijn de nieuwe eindwaarden met de bijbehorende verwachte tussentijdse winstnemingen van de positieve grondexploitaties als gevolg van bijstellingen van de jaarkredieten 2024 weergegeven. Positieve grondexploitaties
Eindwaarde
Eindwaarde
Verschil
begroot
bijgesteld
eindwaarde
Verwachte tussentijdse winstneming 2024
Meander 2
€
2.410.000 €
2.446.000 €
36.000 €
Wal 2
€
136.000 €
103.000 €
-33.000 €
19.000
Terpen 1
€
923.000 €
857.000 €
-66.000 €
253.000
Terpen 2
€
2.778.000 €
2.691.000 €
-87.000 €
220.000
Groene Gordijn
€
809.000 €
777.000 €
-32.000 €
194.000
Stationsgebied
€
449.000 €
449.000 €
-
449.000
Oude Molen
€
895.000 €
929.000 €
34.000 €
280.000
Totaal
€
8.400.000 €
8.252.000 €
-148.000 €
2.663.000
€
1.248.000
Meander 2 Voor Buurt 3 dienen in het kader van woonrijp maken nog werkzaamheden voor de groeninrichting te worden uitgevoerd. Op het perceel tussen de Markiezaatsweg en Beemdkroon is het geselecteerde plan Dalwachters verder in ontwikkeling gebracht. De eerste van 3 woongebouwen (met 48 van totaal ca. 110 koopappartementen) is gerealiseerd. Het tweede gebouw en derde gebouw wordt in 2024 gerealiseerd. Voor het laatste woongebouw worden afspraken voorbereid, met ontwikkelaar en Stadlander, om de aanvankelijk beoogde 25 grotere koopappartementen om te zetten naar ca 45 kleinere sociale huurappartementen. Voor Buurt 5 is eerder een verkoopovereenkomst gesloten voor 72 koopwoningen aan de SportlaanKoekoeksbloem-Pijlkruid. Inmiddels zijn 24 rijwoningen aan de Koekoeksbloem opgeleverd. Voor de
2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
30
woningen aan Pijlkruid zijn in een allonge aanvullende afspraken gemaakt om de aanvankelijke 24 tweekappers en vrijstaande woningen om te zetten naar 34 betaalbare rijwoningen. Langs de Sportlaan-Koekoeksbloem zijn tevens bouwkavels voor particulieren opgenomen. De procedure voor gefaseerde verkoop is in 2024 opgestart en zal vermoedelijk voor een deel doorlopen in 2025. Door het doorschuiven van kosten voor het woonrijp maken neemt het saldo van de grondexploitatie toe met €36.000 aan het einde van de looptijd. Terpen 1 De terp Blauwborst is bouwrijp gemaakt en voor de 6 particuliere bouwkavels is de verkoop gestart. De inschrijvingen en toewijzing aan eerste kopers heeft plaatsgevonden. Vervolgens zijn dit jaar overige kavels in vrije verkoop worden gebracht. De eerste particuliere bouwplannen zullen naar verwachting voorjaar 2025 in aanbouw komen. Omdat een deel van de verwachte levering van een aantal vrijstaande kavels doorschuift naar 2025, en door hogere kosten voor woonrijp maken, levert dit een afname op van de verwachte eindwaarde van de grondexploitatie van €66.000. Terpen 2 Eind 2022 zijn de gronden geleverd aan de ontwikkelaar voor de ontwikkeling van Zuidrand fase 3 (22 tweekappers). Door de ontwikkelaar is de verkoopprocedure in 2024 inmiddels alsnog opgestart.
Het woonrijp maken zal naar verwachting eind 2025 worden opgestart De kaveluitgifte voor de terpen Grutto en Roerdomp zal aan het begin van 2025 verder worden opgepakt. Afronding van het bouwrijp maken zal mogelijk voor een deel doorlopen in 2025. Het woonrijp maken wordt uitgevoerd nadat het grootste gedeelte van de woningen op de vrije kavels is gerealiseerd. Met de ontwikkelaar van de terp Baardman zal in 2025 nadere afstemming plaatsvinden over het te realiseren programma en bijbehorende fasering voor deze terp. Omdat de verwachte levering van de vrijstaande kavels doorschuift, en door hogere kosten voor woonrijp maken, levert dit een afname op van de verwachte eindwaarde van de grondexploitatie van €87.000. Stationsgebied Voor 1 van de 2 resterende uitgeefbare kavels loopt een onderhandelingstraject. De grondexploitatie Stationsgebied wordt onderdeel van pilotproject Plein 13. Gekoppeld aan die toekomstige ontwikkeling zijn de voor 2023 opgenomen grondleveringen en de bijbehorende kosten doorgeschoven naar 2024. Per saldo heeft dit niet geleid tot een verandering van het saldo aan het einde van de looptijd van de grondexploitatie. Oude Molen Voor bedrijventerrein Oude Molen is de fasering van de grondopbrengsten aangepast, naar verwachting wordt uiterlijk in 2026 de laatste kavel geleverd en het woonrijp maken afgerond.
Per saldo leidt dat tot een toename van het saldo van de grondexploitatie van €34.000. Groene Gordijn De laatste vrije kavel is nog beschikbaar binnen de grondexploitatie Groene Gordijn. De kavel zal naar verwachting in 2024 worden geleverd. Het pilotes gebouw (gebouw D) als onderdeel van de Cort Heijligerskazerne staat gepland voor ontwikkeling door Stadlander. De geraamde opbrengst wordt verwacht in 2025. 2e Concernbericht 2024 Gemeente Bergen op Zoom
31
Door een langere doorlooptijd van de grondexploitatie en daardoor hogere plankosten, is er een afname van het saldo met €32.000 aan het einde van de looptijd. Negatieve grondexploitaties In onderstaande tabel zijn de netto contante waarden van de negatieve grondexploitaties als gevolg van bijstellingen van de jaarkredieten 2024 weergegeven. Ook zijn onderstaand de bijgestelde eindwaarden opgenomen. Voor negatieve grondexploitaties is een verliesvoorziening getroffen. Negatieve grondexploitaties