CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. 2e Concernbericht 2022.

Raadsvergadering 10 november 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: 2e Concernbericht 2022, RVB22-0060.11.130 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom Bijlage bij raadsvoorstel RVB22-0060 d.d. 10 november 2022

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

1

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

2

1

Inleiding

3

2

Programma’s 5 2.1 Programma 1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid 5 2.2 Programma 2 Samen leven, samen doen 9 2.3 Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs 15 2.4 Programma 4 Woon- en Leefomgeving (fysiek domein) 19 2.5 Programma 5 Bedrijfsvoering, financiën & dienstverlening 22 2.6 Programma 6 Duurzaamheid 26

3

Kredieten 3.1 Moederkredieten 3.2 Jacob Obrechtlaan 9

27 27 29

4

Recapitulatie 4.1 Overzicht van de financiële wijzigingen 4.2 Overzicht van de overhevelingen naar 2023 en verder

30 30 32

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

2

1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders rapporteert tweemaal per jaar over de uitvoering van de, met de gemeenteraad afgesproken, doelstellingen. In dit 2e concernbericht wordt het verwachte resultaat over 2022 bijgesteld. We rapporteren over de uitvoering en actualiseren deze, zowel op het beleid als op de financiën. In het 1e concernbericht 2022 begonnen wij onze inleiding met de constatering dat 2022 tot op dat moment roerig was verlopen. Inmiddels gaan we richting het einde van 2022 en blijft deze constatering staan. De afgelopen maanden heeft de inflatie doorgezet en blijven de olie- en gasprijzen stijgen. Voor zover nu bekend, hebben we uitgavenbudgetten verhoogd, omdat de kosten stijgen vanwege hogere inflatie. We streven ernaar een zo goed mogelijke prognose te maken en de effecten hiervan leest u terug onder de financiële bijstellingen. Het risico dat we hierbij willen benoemen is dat het huidige beeld ook de laatste maanden (september – december) nog kan wijzigen, waardoor kans op afwijkingen bij de jaarstukken reëel blijft. Bij een aantal financiële bijstellingen is dit ook in de toelichting opgenomen. Daarnaast is er een grote vluchtelingenstroom waarbij wij als gemeente Bergen op Zoom genoodzaakt zijn om voor huisvesting te zorgen voor alle soorten vluchtelingen. Hieronder zijn de vluchtelingen uit Oekraïne, die nog steeds in Avondvrede verblijven.

Ook statushouders vangen we op. We maken hiervoor kosten in opdracht van het Rijk en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Er is nog onduidelijkheid over hoe we met de kosten om moeten gaan en in hoeverre hier een vergoeding tegenover staat. Een uitgebreide toelichting op dit onderwerp leest u terug in programma 2 onder de budgettair neutrale mutaties. Desalniettemin heeft dit 2e concernbericht 2022 een voordelig effect van €9,3 miljoen op het begrotingssaldo van 2022. In de financiële samenvatting hieronder wordt dit kort toegelicht, in de programma’s volgt een uitgebreidere toelichting. Bovendien is in dit 2e concernbericht een toelichting op de totale personele lasten opgenomen onder programma 5. Tot slot is in september de Septembercirculaire 2022 verschenen. Het doorrekenen van het effect van deze circulaire op de financiën van de gemeente Bergen op Zoom is gereed nadat we dit 2 e concernbericht aan de gemeenteraad aanleveren. Daarom zijn de effecten hiervan niet opgenomen in dit 2e concernbericht 2022, maar worden die in een apart raadsvoorstel aan de gemeenteraad aangeboden. Dit gebeurt zo spoedig mogelijk.

1.1 Financiële samenvatting De financiële bijstellingen op de budgetten zijn opgenomen en toegelicht in dit 2e concernbericht 2022. Eventuele overhevelingen naar 2023, die op dit moment bekend zijn, worden ook meegenomen. Een overheveling houdt in dat uitgaven die begroot waren voor 2022 in 2023 worden uitgegeven. Het verwerken hiervan werkt als volgt. De uitgavenbudgetten in 2022 worden verlaagd met het bedrag wat in 2023 wordt uitgegeven. Dat bedrag wordt in de algemene reserve gestort in 2022. In 2023 wordt dit bedrag onttrokken uit de algemene reserve en de uitgavenbudgetten worden verhoogd met

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

3

het bedrag wat in 2023 uitgegeven gaat worden. Zo schuift het budget door en kunnen de uitgaven in 2023 vanuit dat budget worden betaald. Een overheveling beïnvloedt het saldo niet. Per saldo heeft het 2e Concernbericht 2022 een voordelig effect op het saldo van 2022 van €9.269.400. Van deze €9,3 miljoen is €6,9 miljoen incidenteel en €2,4 miljoen structureel. Dit wil zeggen dat het voordeel van €2,4 miljoen doorwerkt in de komende jaren. Met deze effecten wordt in de Begroting 2023 en de meerjarenbegroting 2024-2026 rekening gehouden. Het effect van het 2e Concernbericht 2022 wordt veroorzaakt door meerdere mutaties, die in onderstaande programma’s worden toegelicht. De drie oorzaken die het meest van invloed zijn op het saldo, zijn:  

De verkoop van een industriegrond. Dit levert een incidenteel voordeel op van €5,2 miljoen. De toelichting staat in programma 4. Daarnaast heeft de meicirculaire 2022 een structureel voordelig effect van €4,6 miljoen op het begrotingssaldo. We ontvangen dus meer van het Rijk dan waarmee in de huidige begroting rekening was gehouden. De toelichting is opgenomen onder programma 5. Tot slot verschuiven de verkopen van vastgoed door. Dit heeft een incidenteel nadelig effect van €1,5 miljoen in 2022. De verkoopopbrengsten waren begroot in 2022, maar de verkoop vindt dit jaar niet plaats. De raad wordt nog geïnformeerd wanneer deze verkopen wel gerealiseerd gaan worden. Vooralsnog worden deze opbrengsten niet meegenomen in de Begroting 2023-2026. Zie de toelichtingen onder programma 3 en 4.

Voor het 2e Concernbericht 2022 was het verwachte saldo voor het jaar 2022 €3,8 miljoen voordeel. Zie in onderstaande tabel de regel “Uitgangspositie vóór het 2e Concernbericht 2022”. Als u hier het effect van het 2e Concernbericht van €9,3 miljoen bij optelt, wordt het nieuwe saldo voor 2022 €13,1 miljoen voordeel.

Saldo Begroting 2022 - 2025  Begrotingswijzigingen t/m juni 2022  Begrotingswijziging 1e Concernbericht 2022 Uitgangspositie vóór het 2e Concernbericht 2022  Effect van het 2e Concernbericht 2022

€ € € € €

2022 3.730.600 V -872.200 N 971.800 V 3.830.200 V 9.269.400 V

Nieuw saldo Begroting 2022-2025 (na verwerking 2e concernbericht 2022) € 13.099.600

V

Noot 1: Een “V” in de laatste kolom betekent een voordeel en een “N” betekent een nadeel. Noot 2: De bedragen in deze tabel zijn afgerond op honderden euro’s.

1.2 Leeswijzer Per programma zijn de financiële effecten opgenomen. De wijzigingen groter dan €50.000 worden toegelicht, de overige (kleiner dan €50.000) en budgettair neutrale mutaties zijn slechts gemeld. Als laatste zijn bij elk programma de overhevelingen naar 2023 toegelicht. Kanttekening bij de structurele effecten is dat de omvang van het effect de komende jaren kan afwijken van de omvang zoals die in 2022 is. Alle bedragen in dit 2e concernbericht 2022 worden afgerond op duizenden euro’s.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

4

2 Programma’s Hieronder volgen de programma’s. In dit overzicht worden de afwijkingen van gestelde doelstellingen toegelicht in de blauwe tweede kolom. De eerste kolom bevat de beleidstekst uit de Begroting 20222025. Daarna worden de financiële afwijkingen opgenomen. Afwijkingen groter dan €50.000 worden, conform de financiële verordening, toegelicht. Afwijkingen kleiner dan €50.000 en budgettair neutrale wijzigingen worden alleen gemeld. Tot slot worden de overhevelingen van budgetten naar 2023 per programma toegelicht.

2.1 Programma 1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2022: Wat gaan we doen? Doelstellingen en activiteiten 2022 Toelichting op afwijkingen Bestuur en samenwerking 1. Uitzetten en volgen van een heldere koers en strategie Omdat de koers van de Toekomstvisie sterk inzet op samenwerking met Roosendaal en de sub regionale partners Steenbergen, Woensdrecht, Moerdijk, Halderberge en Rucphen en waterschap Brabantse Delta en Triple Helix Partners om te ontwikkelen naar een 4e stedelijke regio in de Provincie NoordBrabant, bekijken we in 2021/2022 of de visie op regionale samenwerking herijkt moet worden. Met de ontwikkeling naar de 4e stedelijke regio in NoordBrabant kunnen we rechtstreeks met het Rijk en de Provincie/de B5 (de 5 grote gemeenten in Brabant: Eindhoven, Helmond, Den Bosch, Breda en Tilburg) afspraken maken over gezamenlijke investeringen in ruimtelijke en economische ontwikkelingen. Dat doen we als West-Brabant West niet alleen als gemeenten, maar samen met het Waterschap en Triple Helix Partners, Daartoe wordt een Regionale Investerings Agenda en een Regionale Verstedelijkings-Strategie opgesteld. Deze moeten in maart 2022 gereed zijn om met het Rijk te komen tot een Verstedelijkingsakkoord West-Brabant West.

Dit biedt grote kansen voor de ontwikkeling van WestBrabant West op ruimtelijk economisch terrein wat ook een positief effect heeft op het voorzieningenniveau in de regio. Van alle partners wordt gevraagd om te investeren. Bij de nog op te stellen Regionale Investerings Agenda wordt een en ander geconcretiseerd. Deze kansrijke ontwikkeling vraagt ook om ambtelijke capaciteit.

De planning is dat er eind 2022 een regionale woondeal wordt gesloten. Hierin worden bestuurlijke afspraken tussen gemeenten in de regio WestBrabant West en de provincie Noord-Brabant opgenomen. De woondeal heeft vooral als doel een versnelling van de woningbouw en meer regie op het te realiseren programma.

2. Sterk profiel en positie binnen vitale samenwerkingsverbanden

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

5

Doelstellingen en activiteiten 2022 Veiligheid 3. Een veilige buurt voor iedereen

Toelichting op afwijkingen

De Bergse Veiligheidsmarinier (aanpassing/ doorontwikkeling van de functie Veiligheidsfunctionaris) wordt ingezet in buurten en/of hotspots waar een urgent veiligheidsvraagstuk speelt. De veiligheidsmarinier pakt de regie op een integrale aanpak en werkt out of the box.

De functie van veiligheidsmarinier is in mei vacant gekomen. Als gevolg van deze vacature is onze inzet op veiligheidsvraagstukken (o.a. wijkaanpak, hotspotoverleg, buurtpreventie) in kwetsbare buurten aanzienlijk beperkt. Per 1 oktober 2022 start de nieuwe veiligheidsmarinier. Daarmee is de inzet weer terug op orde. Onze capaciteit voor het verlenen van Apvvergunningen en bijzondere wetten stond en staat als gevolg van uitval van de twee vergunningverleners onder grote druk. Daardoor hebben we in meerdere gevallen de doorlooptijden en werkafspraken niet gerealiseerd conform onze beleidsregel vergunningsproces evenementen 2021. Daarnaast stond de dienstverlening vanuit ons Evenementenloket en Drank- & horecaloket onder druk en hebben we in diverse gevallen veel geduld moeten vragen van inwoners en bedrijven die zich bij ons hebben gemeld met (vergunningaan-)vragen. Het vervangen van de twee medewerkers heeft lang op zich laten wachten, vanwege de overspannen arbeidsmarkt.

4. Aanpak ondermijning en cybercrime

5. Aanpak Zorg en veiligheid Vooruitlopend op een integrale visie over verward gedrag en de Wet verplichte GGZ, hebben we in 2021 samen met het Zorg- en Veiligheidshuis en de politie een inventarisatie gemaakt van de meest overlast gevende verwarde personen binnen onze gemeente. Dit heeft geleid tot een zogenaamde “Top-8 aanpak”. Voor iedere persoon is een specifieke aanpak bepaald welke we in 2022 continueren en tussentijds evalueren.

We ondersteunen de 17 buurtpreventieteams met beleidscapaciteit en financiële en administratieve ondersteuning. In mei hebben we afscheid genomen van de veiligheidsmarinier en de administratief medewerker. De veiligheidsmarinier heeft tot vertrek veel contact gehad met de teams (o.a. bijeenkomsten en “meelopen”) en dat zal ook voor de opvolger gelden. In september 2022 start de nieuwe administratief medewerker. In oktober 2022 start de nieuwe veiligheidsmarinier. Bovendien krijgt vanaf september een boa specifiek het taakveld buurtpreventie en versterken we daarmee de operationele samenwerking. Het plan van aanpak drugsdumpingen is nog in ontwikkeling. Eind augustus 2022 hebben we een interne analyse over de stand van zaken omtrent drugsafvaldumpingen opgesteld. Het takenpakket van de adviseur zorg- en veiligheid is te omvangrijk voor de beschikbare 1 fte. Daarom hebben wij besloten om een tijdelijke adviseur zorg en veiligheid in te zetten. Naar verwachting start deze per oktober 2022 voor een periode van 6 maanden.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

6

6. Risico’s en omgeving - Permanent voorbereid zijn op rampen, crisis en calamiteiten binnen zorg en veiligheid Er worden trainingen gehouden voor de Hoofden Taakveldorganisaties (HTO-overleg), de medewerkers binnen de verschillende taakorganisaties en het beleidsteam. Alle sleutelfuncties volgen vakbekwaamheids-activiteiten. We plegen integraal inzet op een top-5 van onveiligste verkeerslocaties in onze gemeente. We nemen deel aan de provinciale werkgroep ‘spoor’ en de landelijke lobby om het aantal treinen met gevaarlijke stoffen (gifwagons) op het spoor ook in onze gemeente te verminderen.

Als gevolg van doorlopende inzet van de adviseur fysieke veiligheid t.b.v. Oekraïne en de vluchtelingenopvang is de inzet op integrale aanpak van top 5 verkeerslocaties en onze deelname aan werkgroep spoor en de landelijke lobby beperkt.

Bij het verwerken van persoonsgegevens door boa’s moet voor wat betreft de privacyreglementen naast de Algemene verordening gegevens-bescherming (AVG) voor de uitvoering van hun opsporingstaak ook rekening worden gehouden met de Wet politiegegevens (Wpg), het Besluit politiegegevens (Bpg) en de Regeling periodieke audits politiegegevens. Op grond van deze regelgeving controleren we periodiek de correcte naleving. We doen dat voor het eerst in 2021 via privacy audits door onafhankelijke externe IT-auditors (RE). Ook moet hiervoor jaarlijks een interne IT-audit worden uitgevoerd. In 2022 verwachten we meer duidelijkheid te krijgen over de (financiële en personele) gevolgen van deze nieuwe verplichtingen.

De audit politiegegevens moet nog plaatsvinden en wordt in districtelijk verband zowel voorbereid als uitgevoerd.

7. Veilige en leefbare omgeving

8. Zorgen voor voldoende rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering Financiële bijstellingen Resterende mutaties (< €50.000) -/- €17.000 nadeel (2022), waarvan -/-€12.000 structureel  Overgangsjaar voor de Rekenkamer: Incidenteel voordeel €22.000.  Hogere accountantskosten voor de werkzaamheden in 2022 voor de controle op de jaarrekening 2021: Incidenteel nadeel €17.000.  Actualisatie van de voorziening voor wachtgeld voor wethouders: Incidenteel nadeel €10.000.  Toename in de commissievergoedingen: Structureel nadeel €9.000.  Hogere tankkosten voertuigen handhaving: Structureel nadeel €3.000. Budgettair neutrale mutaties  Toezicht en Handhaving (€47.000, AU): Er is extra budget voor handhavingscapaciteit beschikbaar gesteld. Hier staan extra inkomsten uit de Algemene Uitkering van het Rijk tegenover via de meicirculaire.  Controle op coronatoegangsbewijzen (€225.000): De uitgaven voor subsidies op basis van de specifieke uitkering Controle coronatoegangsbewijzen 2022 vallen lager uit. Deze niet

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

7

uitgegeven gelden moeten we terugbetalen aan het Rijk. Daarom verlagen we zowel de baten als de lasten met €225.000. Wabo-toezichthouder Overheveling naar 2023 Over de inzet van deze functie is in juli 2022 een raadsbesluit genomen. Vanaf dat moment hebben we de werving opgestart. Door krapte op de arbeidsmarkt voor bouwpersoneel lopen nieuwbouw projecten uit naar 2023. Het toezicht en de handhaving schuiven dus ook gedeeltelijk door naar 2023. Vandaar dat wordt voorgesteld om een gedeelte van het budget, namelijk €85.300, over te hevelen naar 2023. Handhavingsjurist Overheveling naar 2023 Door krapte op de arbeidsmarkt heeft werving langer geduurd. Hierdoor loopt het werk door in 2023. Daarom wordt voorgesteld om €70.000 over te hevelen naar 2023 van het totale budget van €105.000. Pensioenvoorziening voor wethouders Geen wijziging Doordat het definitieve percentage voor de rekenrente in oktober 2022 beschikbaar komt en er mogelijk nog waardeoverdracht van pensioenen plaatsvindt van de zittende collegeleden, bepalen we de definitieve hoogte van de voorziening bij de jaarrekening 2022. Dit kan op dat moment tot een saldo leiden.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

8

2.2 Programma 2 Samen leven, samen doen Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2022: Wat gaan we doen? Doelstellingen en activiteiten 2022 Toelichting op afwijkingen Samen leven, samen doen 1. Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen 2. Een gezonde samenleving 3. Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem, waarbij we focussen op wat werkt 4. Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder 5. Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren we om iets terug te doen 6. Tijdelijke ondersteuning bieden aan mensen met inkomensproblematiek Het onderstaande correspondeert met de volgende Sustainable Development Goal (SDG): - SDG 1 (Beëindig armoede overal en in al haar vormen) - SDG 10 (Dring ongelijkheid in en tussen landen terug) We vinden het belangrijk dat inwoners mee kunnen blijven doen in de gemeenschap. We blijven inzetten op armoedebestrijding en werken aan volledige uitstroom. We blijven onze regelingen voortdurend onder de aandacht brengen om het gebruik te bevorderen.

7. Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening 8. Zorgen voor voldoende rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering

Het Rijk heeft aangekondigd meer budget vrij te maken om de éénmalige energietoeslag te verhogen en de aanvraagtermijn te verlengen. De GR ISD is bezig met de aanpassing van de regeling en de verdere uitvoering, naast de reguliere activiteiten.

Financiële bijstellingen Huishoudelijke ondersteuning €950.000 nadeel (structureel) Op basis van de prognose van de uitgaven voor huishoudelijke ondersteuning wordt het budget voor de kosten met €950.000 verhoogd. Dit is een afwijking van ongeveer 11% van het totale budget. Vanwege schommelende cliëntaantallen is reeds in de begroting aangegeven dat we altijd rekening houden met een mogelijke afwijking. De afwijking is nu groter dan verwacht als gevolg van een grotere toename van het aantal cliënten. Het aantal cliënten is van 2.270 begin 2022 gestegen naar 2.350 medio 2022. Bij het opstellen van de Begroting 2022 zijn we uitgegaan van stijgende tarieven en een gelijkblijvend aantal cliënten. Door noodzakelijke werkzaamheden, om de achterstanden bij de indicatiestelling voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) weg te werken, is er minder tijd besteed aan het onderhouden van contacten met partners en het onderhouden van de benodigde kennis, cliëntopvolging en het werken aan projecten en businesscases die als doel hebben inwoners op een andere manier te ondersteunen. Dit zien we terug in de oplopende aantallen en kosten. Wel is sinds 1 januari 2022 een nieuwe en lichtere vorm van huishoudelijke ondersteuning geïntroduceerd. Deze

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

9

vorm wordt alleen bij nieuwe cliënten ingezet. De komende periode zou het effect hiervan zichtbaar moeten worden. Begeleiding €800.000 nadeel (structureel) Op basis van de prognose van de uitgaven voor begeleiding wordt het budget voor de kosten met €800.000 verhoogd. Dit is een afwijking van ongeveer 8% van het totale budget. Vanwege schommelende cliëntaantallen is reeds in de begroting aangegeven dat we altijd rekening houden met een mogelijke afwijking. Het aantal cliënten is gestegen van 1.340 begin 2022 naar 1.420 medio 2022. Door noodzakelijke werkzaamheden, om de achterstanden bij de indicatiestelling voor de Wmo weg te werken, is er minder tijd besteed aan het onderhouden van contacten met partners, cliëntopvolging en het werken aan projecten en businesscases die als doel hebben inwoners op een andere manier te ondersteunen. Dit zien we terug in de oplopende aantallen en kosten. Algemene bijstand/ Gebundelde uitkering (BUIG) €768.000 voordeel (incidenteel) De uitgaven van de uitkeringen bijstand vallen naar verwachting €2.322.000 lager uit dan is begroot. In de Begroting 2022 is uitgegaan van een stijging van 3% gedurende 2022. Echter, we zien een daling in het aantal cliënten van 1,8% sinds eind 2021. Het aantal bijstandsuitkeringen is nog verder gedaald dan begroot als gevolg van de grote vraag naar arbeidskrachten.

De gebundelde uitkering (BUIG) vanuit het Rijk valt ook lager uit dan is begroot. In mei 2022 is het Nader Voorlopig BUIG door het Rijk medegedeeld waaruit blijkt dat rijksbijdrage €1.554.000 lager is. De neerwaartse bijstelling is het gevolg van de verwerking van de realisatiecijfers over 2021 en de nieuwe werkloosheidsverwachtingen van het CPB (CEP) in het landelijke BUIG-budget. In oktober 2022 ontvangen we de definitieve beschikking en zal de exacte rijksbijdrage bekend worden. Per saldo betekenen deze twee bijstellingen een voordeel van €768.000. Algemene coronamiddelen (overheveling Jaarstukken 2021) €759.000 voordeel (incidenteel) Bij het vaststellen van de Jaarstukken 2021 is besloten om de corona geoormerkte gelden over te hevelen naar 2022. De gelden waar op dat moment (nog) geen plan onder lag, zijn bij elkaar gezet als de ‘algemene coronamiddelen’. Dit ging om een budget van in totaal €794.000. Bij het 1e concernbericht 2022 zijn hier 2 kostenposten uit betaald, namelijk de matrixborden voor Vastenavond in verband met coronatoegangsbewijzen (€10.000) en de huurlaptops vanwege de thuiswerkverplichting (€25.000). Hierdoor resteert van deze ‘algemene coronamiddelen’ op dit moment nog €759.000 aan budget. De verwachting is dat dit niet meer uitgegeven gaat worden en daarom valt het vrij in dit 2e concernbericht 2022.

Participatietrajecten €354.000 voordeel (incidenteel) Voortschrijdend inzicht maakt duidelijk dat niet alle beschikbare gelden in 2022 benut worden. Dit heeft drie oorzaken. Ten eerste zijn niet alle projecten begin 2022 goed van start kunnen gaan door de coronamaatregelen die begin 2022 van kracht waren. Ten tweede is de uitvoering van een traject later gestart, omdat een aanbestedingstraject vooraf noodzakelijk bleek. De aanbesteding is inmiddels afgerond. Door de latere start zullen de uitgaven in 2022 lager zijn dan begroot. Ten derde hebben de afgelopen twee jaar aanzienlijk minder klantgesprekken plaatsgevonden dan voorheen,

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

10

vanwege corona. Hierdoor is er minder zicht op welk maatwerk de mensen die nog langs de kant staan nodig hebben om te participeren in onze maatschappij. Voor 2023 willen we, in overleg met de GR ISD, tot een opdracht komen om vanaf 2023 maximaal in te zetten op participatietrajecten. Regionale budgetten Maatschappelijke opvang en €205.000 voordeel (structureel) Beschermd wonen De regionale budgetten worden bijgesteld op basis van ontvangsten van het Rijk en verwachte uitgaven. Deze bijstelling levert voor alle regiogemeenten een voordeel op, doordat de uitgaven voor beschermd wonen afnemen als gevolg van de overgang van cliënten naar de Wet langdurige zorg (WLZ). De WLZ valt niet onder de verantwoordelijkheid van gemeenten. Het voordeel voor de gemeente Bergen op Zoom is €205.000. Omdat deze taak niet wordt uitgevoerd door gemeenten, worden wij gekort door het Rijk in de gelden die wij van hen ontvangen. Oftewel: De rijksbijdrage zal voor dit onderdeel minder worden. Gecertificeerde Instellingen €200.000 voordeel (incidenteel) In het eerste halfjaar van 2022 is de realisatie van de uitgaven voor zorg bij gecertificeerde instellingen €200.000 lager. De uitgaven voor deze zorg zijn dusdanig onzeker en onvoorspelbaar dat geen verdere bijstelling voor het tweede halfjaar van 2022 wordt voorgesteld.

Tozo 2020 €196.000 voordeel (incidenteel) Vanuit het Rijk hebben we de definitieve afrekening ontvangen over de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) 2020. In deze afrekening hebben we €196.000 ontvangen voor de ambtelijke inzet voor het verstrekken van de voorschotten Tozo 1 van vóór 22 april 2020, oftewel de forfaitaire uitvoeringskosten. De GR ISD heeft destijds de uitvoering grotendeels met eigen persoon gedaan. Veel reguliere gesprekken en trajecten met cliënten van de GR ISD konden niet plaatsvinden vanwege de coronamaatregelen, daardoor kon het eigen personeel de Tozo-aanvragen behandelen. Op het dossier Tozo verwachten we werkzaamheden in de komende jaren voor de definitieve afronding. De GR ISD houdt hier rekening mee in hun begroting. Jeugdzorg plus €175.000 voordeel (incidenteel) Voor 2022 is de verwachting dat er minder jeugdigen verplichte intramurale zorg nodig hebben. Dit levert een incidenteel voordeel op van €175.000. Het gaat om dure trajecten, waarbij kleine schommelingen in het aantal cliënten een relatief groot financieel effect geven. Dit voordeel kan ook te maken hebben met een eerste positief resultaat van de ingezette transformatie op het gebied van jeugdzorg plus. Hierbij worden vaste plekken voor gesloten jeugdhulp meer omgezet in begeleiding.

Dit om te zorgen dat zo min mogelijk jeugdigen zo kort mogelijk gebruik maken van gesloten jeugdzorg. Tijdelijke uithuisplaatsing is niet altijd te voorkomen, de gemeente heeft daarbij geen invloed op het aantal gerechtelijke besluiten tot uithuisplaatsing. De voorziening blijft dus nodig om deze jongeren de kans op een goede toekomst te geven. Schuldhulpverlening €155.000 voordeel (incidenteel) Het aantal schuldhulpverleningstrajecten is lager dan verwacht. Dit is opvallend, desalniettemin is dit ook het landelijke beeld. De verwachting is dat er sprake is van een ‘stilte voor de storm’, gezien de al enige maanden aanhoudende hoge inflatiecijfers en daarmee gepaard gaande hogere lasten

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

11

voor levensonderhoud. In de factsheet Participatie tweede kwartaal 2022 staat extra informatie over het aantal cliënten met een vorm van schuldhulpverlening. Kleinschalig collectief vervoer €50.000 voordeel (structureel) De begroting van €1.200.000 wordt, op basis van de prognose van de uitgaven voor het gehandicaptenvervoer, met €50.000 voordelig bijgesteld. Resterende mutaties (<€50.000) €11.000 voordeel structureel  Hogere opbrengsten vanuit terugvordering en verhaal op de diverse uitkeringsonderdelen: Structureel voordeel €34.000.  Hogere kosten voor de jeugdgezondheidszorg: Structureel nadeel €16.000.  Onderhoudscontracten JOC Wilhelminaveld: Structureel nadeel €7.000. Budgettair neutrale mutaties  Energietoeslag (€3.346.000, AU): Het Rijk stelt in 2022 gelden beschikbaar via de Algemene Uitkering voor de uitvoering en uitbetaling van de energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen. Er wordt rekening gehouden met de uitbetaling van de eerste (€800) en tweede tranche (€500), gebaseerd op de huishoudens met 120% van het sociaal minimum. Dit is conform de richtlijnen van het Rijk. Mocht er nadere gemeentelijke besluitvorming plaatsvinden over een hoger te hanteren percentage van het sociaal minimum dan de huidige richtlijnen van het Rijk, dan vraagt dit om een aanvullende begrotingswijziging.

 Brede aanpak dak- en thuisloosheid (€477.000, AU): In 2022 wordt budget beschikbaar gesteld voor passende ondersteuning voor (dreigende) dakloze jongeren en volwassenen. Hier staan extra inkomsten uit de Algemene Uitkering van het Rijk tegenover via de meicirculaire. Voor 2023 en latere jaren vindt nog verdere uitwerking plaats door het Rijk voor het structureel beschikbaar stellen van gelden.  Beschermd wonen (€421.000, AU): Het budget voor Beschermd Wonen is toegenomen. Hier staan extra inkomsten uit de Algemene Uitkering van het Rijk tegenover via de meicirculaire.  Participatie (€164.000, AU): Het budget voor Sociale werkvoorziening is verhoogd. Hier staan extra inkomsten uit de Algemene Uitkering van het Rijk tegenover via de meicirculaire.  Gezondheidszorg (€21.000, AU): Het stimuleringsprogramma Gezond in de Stad wordt ook in 2022 verlengd. Hier staan extra inkomsten uit de Algemene Uitkering van het Rijk tegenover via de meicirculaire.  Oude Wet Inburgering (€20.000, AU): Voor de afronding van de begeleiding van statushouders die vallen onder de oude Wet Inburgering is incidenteel budget toegevoegd. Hier staan extra inkomsten uit de Algemene Uitkering van het Rijk tegenover via de meicirculaire.  Opvang vluchtelingen (€5.300.000): We hebben verschillende groepen vluchtelingen die opgevangen worden.

Voor deze opvang maken we kosten in opdracht van het Rijk en COA. Nog niet alle regelingen zijn volledig door het Rijk uitgewerkt waardoor nog geen volledig zicht is op de definitieve inkomsten. Het Rijk geeft nadrukkelijk aan dat alle kosten vergoed worden. Ook de kosten voor onze gemeente zijn nog niet volledig inzichtelijk. Dat betreft bijvoorbeeld de kosten voor de locatie Avondvrede. Daarom stellen we voor om op basis 2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

12

van de huidige berichtgeving vanuit het Rijk baten op te nemen voor een bedrag van €5,3 miljoen. Ondanks dat we nog niet volledig zicht hebben op alle te maken kosten voor dit jaar, stellen we voor de lasten met ditzelfde bedrag op te hogen. Bij de jaarrekening 2022 wordt teruggekomen op de werkelijke uitgaven. Een eventueel overschot kan op dat moment worden overgeheveld naar 2023, om de in 2023 te maken kosten voor vluchtelingen opvang te kunnen bekostigen. Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne bedragen de kosten medio september circa €1,3 miljoen. De kosten bestaan onder andere uit kosten aan het gebouw Avondvrede en aan het gebouw aan de Jacob Obrechtlaan 9 (deze locatie wordt verder geschikt gemaakt voor de opvang), uitkeringen voor leefgeld, ambtelijke uren voor de inzet specifiek voor de locatie en inzet van locatiemanagement en beveiliging. Voor deze kosten ontvangen we vanuit het Rijk een normbedrag van €100 per “bed” per dag en worden éénmalige gebouw gerelateerde kosten vergoed. De koten voor de opvang van de Crisisnoodopvang in de Stoelemat worden door ons voorgeschoten in opdracht van het COA. Deze lasten krijgen we dan ook één op één terug. Voor statushouders krijgen we een vast bedrag per persoon voor de locatie De Nieuwe Ram volgens de Hotel- en Accommodatie Regeling (HARregeling). Dit bedrag hanteren we ook als vergoeding naar de eigenaar.

Voor de nieuwe locatie Bozlust zijn de te maken kosten voor de eigenaar. Uiteraard vraagt het uitvoeren van de verschillende opvangsoorten ambtelijke capaciteit. Nog niet alle regelingen zijn vanuit het Rijk volledig uitgewerkt en de verschillende soorten opvang kennen elk specifieke regelingen en afspraken. Gedupeerden toeslagenaffaire (€63.000): De extra uitvoeringskosten van de gemeentelijke hulp aan gedupeerden van de toeslagenaffaire worden toegevoegd. Het Rijk compenseert deze kosten.

Participatietrajecten Overheveling naar 2023 In de septembercirculaire 2021 zijn €312.150 aan coronagelden ontvangen ten behoeve van reintegratie van bijstandsgerechtigden. Deze gelden zijn vanwege de huidige economische situatie niet benodigd in 2022. Voorgesteld wordt om dit budget beschikbaar te houden in 2023 voor reintegratie van bijstandsgerechtigden. Voor 2023 willen we, in overleg met de GR ISD, tot een opdracht komen om vanaf 2023 maximaal in te zetten op participatietrajecten. Vroegsignalering schulden Overheveling naar 2023 In 2022 is gestart met het proactief in een vroeg stadium signaleren van schulden (vroegsignalering). Eerder is besloten om de coronamiddelen uit 2021 ten behoeve van schuldhulpverlening in te gaan zetten voor deze vroegsignalering. Naar inschatting zullen er van de totale €249.000 aan coronagelden eind 2022 €161.000 resteren. Voorgesteld wordt om deze resterende budgetten beschikbaar te houden in 2023 voor vroegsignalering, omdat een na-ijleffect verwacht wordt van de coronacrisis die versterkt wordt door de huidige inflatie. Integraal werken Overheveling naar 2023 Het Rijk heeft naar aanleiding van het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag aangegeven dat maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden.

Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

13

gemeenten. Hiervoor zijn door het Rijk bij de decembercirculaire 2021 middelen beschikbaar gekomen, onder andere voor een impuls voor het integraal werken. Het Rijk heeft hiervoor een bedrag van €149.031 beschikbaar gesteld voor 2021, €26.000 voor 2022 en €14.000 voor 2023. De gemeenteraad heeft deze middelen bij de besluitvorming over het eerste concernbericht 2022 beschikbaar gesteld. Deze gelden willen we benutten voor het opstellen van een omgekeerde verordening en het bijbehorende cultuurtraject. Omdat we hier in 2023 mee aan de slag gaan stellen we voor om een bedrag van €149.031 over te hevelen naar 2023. Persoonsgebonden budgetten Geen wijziging Voor persoonsgebonden budgetten in brede zin worden indicaties afgegeven waarvoor cliënten zorg kunnen krijgen. In de praktijk zien we dat niet alle cliënten voor het volledige indicatiebedrag ook gebruik maken van deze zorg. Echter, we stellen nog geen bijstelling van de budgetten voor, omdat cliënten wel recht hebben op zorg voor het volledige bedrag. Op basis van de tot juni 2022 benutte indicatiebedragen kan het verschil tussen het indicatiebedrag en het daadwerkelijk gebruikte zorgbedrag oplopen tot een voordeel van €500.000.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

14

2.3 Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2022: Wat gaan we doen? Doelstellingen en activiteiten 2022 Economie 1. De economische structuurversterking versoberen naar de wettelijke taak m.u.v. subdoelstelling 1.1, 1.2 en 1.3.

Toelichting op afwijkingen

Doelstellingen en activiteiten Toelichting op afwijkingen 2022 Vrijetijdseconomie 2. Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur en sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau landelijk gemiddelde. 2.1 Er is een basisaanbod aan sportsoorten en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken.

Binnen de beleidsvelden sport en cultuur is in 2022 gestart met het herijken van het beleid. Naar verwachting wordt dit in 2023 afgerond. Sport: In september 2022 is gestart met de opgave om te komen tot één of meerdere scenario’s voor een toekomstbestendig beheer- en exploitatiemodel voor de buitensportaccommodaties. Momenteel zijn we bezig met de onderzoeksfase. Naar verwachting wordt dit onderwerp ingebracht voor bestuurlijke besluitvorming medio 2023. Per 1 oktober 2022 is gestart met de hybride overgang van de binnensportaccommodaties naar het sportbedrijf Bergen op Zoom. Per 1 januari 2023 wordt de overgang definitief en is het sportbedrijf verantwoordelijk voor de volledige exploitatie van deze accommodaties.

2.2 Er is een basisaanbod aan kunst en cultuur en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken.  Professionele Podiuminfrastructuur Bergen op Zoom  Museum en Cultuurhistorie Bergen op Zoom  Kunst-, cultuuren erfgoededucatie Bergen op Zoom  Bouwkoten  Evenementenbeleid  Ondersteuning middels ‘regie’  Doen wat nodig is

Cultuur: Het CKB heeft dit kalenderjaar te maken gehad met coronamaatregelen. Deze beperkingen hebben effect gehad op alle lessen in het CKB gebouw (Kunst naar Keuze) en de lessen op externe locaties, zoals scholen (Kunst in de School) en welzijnsorganisaties (Kunst in de Wijk). Op dit moment is nog geen inzicht te geven in de eventuele gevolgen wat betreft tegenvallende inkomsten, aangezien het cursusjaar voor het CKB op 5 september 2022 weer is gestart. Bouwkoten: Conform het raadsbesluit, volgend uit scenario 3, wordt in samenwerking met de convenantpartners een uitvoeringsplan opgesteld om te komen tot (ver)nieuwbouw van de Bergse bouwkoten. Ondanks dat wij als convenantpartners hierin gezamenlijk optrekken is de inhoud van dit uitvoeringsplan grotendeels de verantwoording van de stichtingen. Er waren en zijn nog veel vragen omtrent de financiering en risico’s voor de gemeente. Om binnen de gevraagde termijn volledige invulling te geven aan een uitvoeringsplan, dat ter besluitvorming voorgelegd kon worden aan de gemeenteraad bleek niet mogelijk.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

15

   

Corona compensatie (cultuur) Kunstwerken in de openbare ruimte Erfgoed en monumenten Recreatie en toerisme

Op dit moment wordt over het dossier een raadsvoorstel opgesteld. Hierin wordt onder andere meegenomen de door de convenantpartners aangeleverde businesscase Maatschappelijk Financieren (03-08-2022), de grondpositie binnen het plan, de financiële constructie plus risico’s en hoe de prestatieafspraken met de convenantpartners een duurzame basis kunnen zijn voor de uiteindelijke meerjarige verplichtingen. De complexiteit van het vraagstuk noodzaakt ook inzet van (externe) expertise. Omdat we in dit project gezamenlijk optrekken gaan we hier ook gezamenlijk kosten maken in 2022. Evenementenbeleid: Het vaststellen van de nieuwe kaders zal eind 2022 plaatsvinden. Vervolgens kan de uitvoering van het beleid in 2023 starten. Coronacompensatie: Op verzoek van de raad heeft de gemeente Bergen op Zoom de resultaten van de twee regelingen over het eerste halfjaar geëvalueerd welke geen noodzaak laat zien tot bijstelling van budgetten. Het budget voor de lange termijn effecten is wel nog intact en kan samen met de effecten van de decembercirculaire 2021 ingezet worden voor de verder te bepalen strategie. Dit wordt meegenomen in het te herijken cultuurbeleid dat naar verwachting in 2023 wordt afgerond. Kunstwerken in de openbare ruimte: De inventarisatie van kunstwerken in de openbare ruimte is gereed. Eind 2022 wordt hiervoor een meerjarenonderhoudsplan opgesteld.

Erfgoed en monumenten: Gezien de aanwezige capaciteit zijn er werkzaamheden blijven liggen. In de tweede helft van 2022 wordt de achterstand zoveel mogelijk ingelopen wat betreft reguliere zaken. Beleidsmatig wordt de Linie van de Eendracht, de Vestingvisie, aansluiting op het Interreg-initiatief Linie van de Eendracht en Kerkenvisie weer opgepakt. Voor de Interregsubsidieaanvraag Linie van de Eendracht is een cofinanciering vanuit Bergen op Zoom nodig van €100.000.

Doelstellingen en activiteiten 2022 Onderwijs 3. Een aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad 5. Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten 4. Goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken

Toelichting op afwijkingen

De gemeente heeft in 2020 een nieuwe invulling gegeven aan het project Veilige School door middel van het project Safe&Sound. Er wordt hiermee ingezet op meer aandacht voor preventie en de betrokkenheid van veiligheidspartners bij de scholen. Dit project wordt ook in 2022 voortgezet.

6. Een leven lang leren Financiële bijstellingen

Verkopen van vastgoed (Focusakkoord)

€282.000 nadeel (incidenteel)

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

16

In het Focusakkoord is de verkoop van een aantal panden voorzien. De verkoop van deze panden zal in 2022 niet plaatsvinden. Het gaat dan om de Heesterboslaan 2, De Beeklaan 29a, Oude Binnenhaven 1 en de Blokstallen 3. De Beeklaan 27 passeert in het vierde kwartaal van 2022. Deze verkoopopbrengst is wel opgenomen. De gemeenteraad wordt nog geïnformeerd wanneer deze verkopen wel gerealiseerd gaan worden. Vooralsnog worden deze opbrengsten niet meegenomen in de Begroting 2023-2026. Noodlokalen Vrije school De Zeeridder €151.000 nadeel (incidenteel) Ten behoeve van de uitbreiding van het aantal leerlingen van De Zeeridder is besloten om voor maximaal twee jaar noodlokalen te plaatsen bij de Brede School Borgvliet. De totale kosten hiervan bedragen €291.000 waarvan €150.500 in 2022, €75.500 in 2023 en €65.000 in 2024. Exploitatietekort 2022 Gebouw-T €150.000 nadeel (structureel) Poppodium Gebouw-T heeft sinds de oprichting te kampen met een structureel exploitatietekort. Dit tekort is voor de jaren 2016 tot en met 2021 opgevangen door het verlenen van een extra subsidie van €150.000. De verdere oplossing voor het exploitatieverlies is gezocht binnen de Businesscase Cultuurbedrijf, in het bijzonder door de samenvoeging met de Maagd.

Gezien dat de datum van samenvoeging is verschoven naar 1 januari 2023 is voor 2022 geen oplossing gekomen voor het structureel exploitatietekort van Gebouw-T. Lagere opbrengsten van het Markiezenhof €110.000 nadeel (incidenteel) Door de coronamaatregelen is het Markiezenhof tot april 2022 dicht gebleven. Na de heropening zijn er minder verhuringen en evenementen aangenomen wegens gebrek aan personeel. Bewegingsonderwijs €54.000 nadeel (structureel) De lasten voor de gymzalen worden structureel €54.000 hoger. De kosten voor het gebruik van de sporthallen nemen toe, omdat de tarieven voor de materiële instandhouding verhoogd zijn. Resterende mutaties (<€50.000) -/- €101.000 nadeel (2022), waarvan -/-€75.000 structureel  Reguliere kosten Blokstallen 3 (pand Facilitair Bedrijf): Incidenteel nadeel €35.000.  Hogere energiekosten voor het Markiezenhof: Structureel nadeel €30.000.  Lagere kosten cultuurstimulering: Incidenteel voordeel €28.000.  Hogere kosten voor de gemeentelijke archiefdienst: Structureel nadeel €22.000.  Kosten voor de aanleg van zonnepanelen bij de kinderopvang aan de Frans Halsstraat: Incidenteel nadeel €18.000.  Dagelijks onderhoud aan de haven: Structureel nadeel €15.000.  Hogere belastingkosten voor huisvesting van speciaal onderwijs: Structureel nadeel €8.000.  Aanpassing budget initiatieven CKB: Incidenteel nadeel €1.000.

Budgettair neutrale mutaties  SPUK-IJZ (€256.000): We hebben een specifieke uitkering ontvangen voor de zwembaden. Deze ontvangsten gaan we besteden als subsidie aan de zwembaden. Per saldo voor de gemeente dus budgettair neutraal.  De Maagd (€251.000): Verlaging van de baten en de lasten van de Maagd n.a.v. de sluiting tot april 2022, waardoor voorstellingen geen doorgang hebben kunnen vinden.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

17

SPUK uitkering Sportakkoord (€165.000): We hebben een specifieke uitkering ontvangen en die ontvangsten gaan we besteden conform het lokaal sportakkoord. Daarom worden inkomsten en uitgaven met hetzelfde bedrag verhoogd.

Implementatiebudget businesscase sport Overheveling naar 2023 Voor de uitvoering van de businesscase sport is bij het vaststellen van de jaarrekening 2021 €120.000 ter beschikking gesteld voor 2022. Van dit budget wordt €65.000 ingezet voor de inhuur van een onafhankelijk onderzoeksbureau voor de deelopgave ‘toekomstbestendig beheer- en exploitatie buitensportparken’. Na de oplevering van het onderzoek volgt de implementatiefase. Deze fase kost €55.000. Van deze totale kosten wordt €30.000 in 2022 uitgegeven en €90.000 in 2023. Daarom wordt voorgesteld om €90.000 naar 2023 over te hevelen.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

18

2.4 Programma 4 Woon- en Leefomgeving (fysiek domein) Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2022: Wat gaan we doen? Doelstellingen en activiteiten 2022 Openbare Ruimte 1. Realiseren aantrekkelijk woon- en leefklimaat

2. Realiseren goed werkende woningmarkt, binnenstedelijk transformeren met korte procedures.

3. Duurzame economische ontwikkeling 4. Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig 5. Vitale binnenstad 6. Omgevingswet 7. Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig 8. (Te) verantwoorde(n) inzet van gemeentelijk vastgoed

Toelichting op afwijkingen Per september 2022 is een nieuwe medewerker gestart. Na de inwerkperiode vindt de opstart van de woonzorgvisie plaats in het vierde kwartaal van 2022. Het gehele proces om te komen tot een woonzorgvisie zal ongeveer één jaar in beslag nemen. Om de voorgestane versnelling op de woningmarkt te realiseren is extra ambtelijke capaciteit benodigd. Hiertoe wordt een onderzoek opgestart. Om voor de toekomst een vitaal buitengebied te creëren en te behouden wordt een integrale visie voor het buitengebied opgesteld. Naar verwachting wordt de visie buitengebied in 2023 aangeboden aan de raad.

Groot onderhoud Vastgoed (inclusief de voorziening) Met betrekking tot het uit te voeren groot onderhoud aan ons gemeentelijk vastgoed staat voor 2022 €3,1 miljoen aan werkzaamheden gepland. Momenteel (1 september 2022) is voor iets meer dan €1 miljoen aan werkzaamheden uitgevoerd. Begin 2022 is een aanbestedingsproces opgestart om het groot bouwkundig onderhoud middels een raamcontract aan te besteden. Op deze wijze hoeven we als gemeente niet alle verschillende werkzaamheden separaat aan te besteden maar kunnen verschillende werkzaamheden opgedragen worden aan één aannemer. Het doel van deze werkwijze is om tot een efficiëntere werkwijze te komen. Alle losse werkzaamheden separaat aanbesteden, is niet alleen arbeidsintensief voor onze eigen organisatie, maar ook voor marktpartijen. Bij de aanbesteding van het raamcontract is bezwaar ingediend door één van de deelnemende inschrijvers. Dit heeft er voor gezorgd dat het aanbestedingsproces vertraging heeft opgelopen. De verwachting is dat er in september of oktober 2022 een uitspraak komt en dat duidelijk wordt met welke partij we het raamcontract kunnen afsluiten. Vervolgens zal dan de uitvoering van het benodigde onderhoud voorbereid en uitgevoerd worden. De consequentie van deze situatie is dat er vertraging is opgetreden met betrekking tot het uit te voeren onderhoud in 2022.

Het merendeel van het geplande onderhoud 2022 zal dan ook uitgevoerd worden in 2023. Door de vertraging van het aanbestedingsproces ontstond er ruimte om technische ondersteuning te geven met betrekking tot het huisvestingsvraagstuk opvang Oekraïners.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

19

Financiële bijstellingen Verkoopopbrengst industriegrond €5.202.000 voordeel (incidenteel) De gemeente Bergen op Zoom heeft ingestemd met de verkoop van ruim 5,5 hectare industriegrond, die eerder in erfpacht werd uitgegeven. De overdracht heeft plaatsgevonden op 12 juli 2022. Dit levert ons éénmalig een voordeel op van ruim €5,2 miljoen in 2022. De boekwaarde wordt ook in één keer afgeboekt. Hiermee vervallen de structurele inkomsten vanwege erfpacht voor deze grond. Dit gaat om een inkomst van €198.000 per jaar. Verkopen van vastgoed (Focusakkoord) €1.203.000 nadeel (incidenteel) Middels het Focusakkoord is voor 2022 een verkoopopbrengst opgenomen van €1.210.000. De verkoop van de meeste panden schuift door, omdat de verkoop dit jaar niet plaatsvindt. Door de hogere verkoopopbrengst van de Parkkeet (€7.000) is de verkoopopbrengst voor 2022 bijgesteld. De gemeenteraad wordt nog geïnformeerd wanneer deze verkopen wel gerealiseerd gaan worden. Vooralsnog worden deze opbrengsten niet meegenomen in de Begroting 2023-2026. Hogere legesinkomsten voor omgevingsvergunningen €450.000 voordeel (incidenteel) Tot 1 september 2022 zijn er vergunningen verleend voor in totaal €1,1 miljoen. Het initiële budget voor 2022 bedroeg €955.000. Bij het eerste concernbericht 2022 is het budget al met €100.000 verhoogd. De prognose voor 2022 wordt nu nogmaals verhoogd, maar dan met €450.000.

Voor dit jaar verwachten we dus in totaal €1,5 miljoen aan leges te innen. Dit zijn dus €550.000 meer legesinkomsten dan in de begroting was voorzien. Lagere parkeeropbrengsten €250.000 nadeel (incidenteel) Op basis van de huidige aantallen parkeerders, de opbrengsten tot en met juli en de economische situatie op dit moment is het begrote bedrag parkeeropbrengsten voor 2022 niet haalbaar. Een extra verlaging van de parkeeropbrengst met €250.000 is gezien deze omstandigheden te verwachten. In het eerste concernbericht 2022 is een minderopbrengst parkeren van €250.000 vanwege corona verwerkt. In totaal is de verwachte parkeeropbrengst voor 2022 dus €500.000 lager dan begroot. Het is een risico dat het aantal parkeerders ook de komende jaren achterblijft ten opzichte van waar we op dit moment rekening mee houden. Hogere indexering contracten met leveranciers €144.000 nadeel (structureel) Als een gevolg van markt- en externe ontwikkelingen hebben leveranciers hun prijzen moeten indexeren. Het betreft contracten op onderhoud van mechanische riolering (+11,5%), onderhoud van openbare verlichting (+18,9%), levering van verkeersborden (+11,0%), intensief maaien (+7,8%), contract rollend materieel (+5,7%) en de brandstoffen (+34,0%). De contractuele indexering wordt in de Begroting 2023-2026 opgenomen.

Verhuur van vastgoed €109.000 nadeel (structureel) In de Begroting 2022 zijn voor de panden Wassenaarstraat 59 en 61, Sint-Annastraat 6 en Hinkeloord 14a huuropbrengsten opgenomen. Deze panden staan echter leeg en worden al enige jaren niet verhuurd. De huuropbrengsten van deze panden zullen structureel worden verlaagd. Daarnaast wordt het pand aan de Kortemeetstraat 18 voor een lager bedrag verhuurd dan in de begroting is opgenomen.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

20

Resterende mutaties (< €50.000) -/- €81.000 nadeel (2022)  Lagere algemene inkomsten bij het grondbedrijf: Incidenteel nadeel €29.000.  Hogere algemene kosten bij het grondbedrijf: Incidenteel nadeel €26.000.  Oplossen van knelpunten in de verkeersveiligheid rondom de noodlokalen voor de Zeeridder: Incidenteel nadeel €25.000.  Eénmalige bijdrage aan de VvE Lindenbaan: Incidenteel nadeel €21.000.  Hogere opbrengst verkoop van stamhout en houtsnippers: Incidenteel voordeel €20.000. Budgettair neutrale mutaties  Budget inhuur en detachering projectleider (€31.000): Zowel baten als lasten worden met hetzelfde bedrag verhoogd. Budget voor pijlervisies Overheveling naar 2023 In de begroting 2022 is incidenteel een bedrag van €200.000 opgenomen voor inhuur van expertise ten behoeve van het opstellen van visies en uitvoeringsnota’s. Echter, uitvoering en dus benutting van dit budget zal in 2022 niet plaatsvinden. Daarom wordt voorgesteld om het budget over te hevelen naar 2023. In 2023 wordt het ingezet voor het schrijven van de pijlervisies. Het budget verschuift dan naar het taakveld waar overhead onder valt. Budget voor beleid volkshuisvesting Overheveling naar 2023 Voor 2022 is een budget van €50.000 opgenomen voor het opstellen van nieuw Volkshuisvestingsbeleid.

In verband met weinig beschikbare capaciteit zal dit beleid in 2022 nog niet worden vernieuwd, maar verschuiven naar 2023. Daarom wordt voorgesteld om het budget over te hevelen naar 2023.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

21

2.5 Programma 5 Bedrijfsvoering, financiën & dienstverlening Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2022: Wat gaan we doen? Doelstellingen en activiteiten 2022 Bedrijfsvoering 1. Een moderne servicegerichte organisatie: Dienstbaar, wendbaar, innovatief, effectief en efficiënt.

Financiën 2. We brengen onze gemeente in een financieel gezonde positie. Dienstverlening 3. Verbeteren van de klanttevredenheid met minimaal 5% in de komende 4 jaar.

Toelichting op afwijkingen In 2023 levert de kwartiermaker procesmanagement een plan op voor het inrichten van procesmanagement in de organisatie. Procesmanagement is een belangrijke pijler om als organisatie verder in control te komen, maar ook om te voldoen aan de rechtmatigheidsverantwoording per 1 januari 2023. Het Lean Six Sigma traject wordt hierin geïntegreerd. Dit traject heeft vertraging opgelopen in 2022.

Financiële bijstellingen Rijksbijdrage – Algemene uitkering (saldo meicirculaire) €4.605.000 voordeel (structureel) Uit de meicirculaire 2022 volgt dat we extra gelden ontvangen van het Rijk. Het gaat om €9.513.000 in totaal. Hiervan heeft €4.908.000 betrekking op taakmutaties. Dat betekent dat ontvangen gelden voor uitgaven aan bepaalde taken zijn bedoeld. De budgetten van deze taken zijn aangepast. Deze wijzigingen zijn budgettair neutraal verwerkt over alle programma’s heen. Ze zijn allemaal aangeduid met de afkorting AU (algemene uitkering). Per saldo neemt de algemene uitkering dus toe met €4.605.000. Rijksbijdrage – Algemene uitkering (coronacompensatie) €863.000 voordeel (incidenteel) Net zoals vorig jaar, worden wij vanuit het Rijk gecompenseerd voor derving van inkomsten vanwege corona. De eerste berekening over 2021 hebben wij ontvangen en hierop hebben wij een reactie gegeven richting het ministerie. Het voorlopige bedrag aan compensatie nemen we op als voordeel in 2022, namelijk: €863.000. Dit voordeel is ter compensatie van nadelen die we in 2021 hebben verwerkt, zoals bijvoorbeeld de lagere parkeeropbrengsten. Omdat het om een voorlopig bedrag gaat, kan er bij de jaarrekening 2022 een afwijking ontstaan. Wij komen hier dan op dat moment op terug, omdat we dan naar verwachting de definitieve berekening hebben.

Lagere OZB-opbrengsten €422.000 nadeel (incidenteel)/ €212.000 nadeel (structureel) De halfjaarsrapportage van de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) over 2022 laat zien dat we voor 2022 lagere OZB-opbrengsten kunnen verwachten. Het gaat om een bedrag van €212.000.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

22

Dit effect is structureel en het gaat om opbrengsten uit de niet-woningen. Meer bezwaren leiden tot minder opbrengsten of het terugbetalen van geheven onroerende zaak belasting (OZB). Ook is de leegstand hoger dan verwacht op de niet-woningen. Daarnaast leiden bezwaren over voorgaande jaren tot een incidenteel lagere opbrengst van €422.000. Ook dit effect heeft voor het grootste gedeelte betrekking op niet-woningen. In totaal betekent dit voor 2022 een nadeel van €634.000. Vanaf 2023 gaat het om een nadeel van €212.000. Lagere rentekosten €400.000 voordeel (structureel) De rentekosten vallen €400.000 lager uit, omdat er minder financiering benodigd is. De oorzaak hiervan is dat het eigen vermogen hoger is, vanwege exploitatieoverschotten. Dit betekent dat we meer uit eigen middelen kunnen financieren. Het effect is structureel, alleen de omvang kan de komende jaren nog wijzigen. Hogere bijdrage Belastingsamenwerking West-Brabant €208.000 nadeel (structureel) Op basis van de eerste bestuursrapportage van de BWB dient een aanvullende bijdrage te worden betaald van €297.100. Dit komt met name door krapte op de arbeidsmarkt en stijging van het ziekteverzuim waardoor ingehuurd dient te worden. Daarnaast zijn de proceskosten gestegen door vernieuwde jurisprudentie beroepszaken en dient in het kader van de wettelijke verplichting BIO een medewerker CISO ingezet te worden.

Van dit totaal gaat €207.970 ten laste van budgetten in programma 5. Daarnaast gaat €89.130 ten laste van de producten afval en riolen, maar deze worden gedekt vanuit de voorzieningen afval en riolen, daardoor is dit deel budgettair neutraal. Extra dividend €158.000 voordeel (incidenteel) Er zijn hogere dividenden ontvangen van de volgende deelnemingen: BNG €43.000, Enexis €10.000, PZEM €76.000 en GBE Aqua €29.000. De oorzaak hiervan is dat zij meer winst hebben gemaakt. Wanneer de winst toeneemt, ontvangen wij als aandeelhouders, hogere dividenden. Verlagen opbrengsten Oude Stadhuis €93.000 nadeel (structureel) In de begroting zijn verhuuropbrengsten opgenomen voor het Oude Stadhuis. De realiteit laat zien dat het niet mogelijk is deze opbrengsten volledig te realiseren. Daarom worden deze verlaagd naar €5.000. Hogere legesopbrengsten Publieksdiensten €74.000 voordeel (structureel) De afgelopen jaren hebben we een reisdocumentendip (mede door corona) ervaren. De aanvragen voor reisdocumenten laten een sterke stijging zien in 2022. Verwacht wordt dat deze toename ook de komende jaren aanhoudt. Hogere indexering contracten met leveranciers €70.000 nadeel (structureel) Als een gevolg van markt- en externe ontwikkelingen hebben leveranciers hun prijzen moeten indexeren. Het betreft contracten op rollend materieel (+5,7%) en de brandstoffen (+34,0%).

De contractuele indexering wordt in de Begroting 2023-2026 opgenomen.

2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

23

Lagere meerkosten gemeenteraadsverkiezingen €55.000 voordeel (incidenteel) Voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 zijn extra middelen ontvangen zodat de coronamaatregelen gevolgd konden worden. In de realisatie vielen de extra uitgaven mee, waardoor €55.000 van het budget kan vrijvallen. Resterende mutaties (<€50.000) -/- €6.000 nadeel (2022), waarvan -/-€31.000 structureel  Lagere opbrengsten vanwege minder werkzaamheden voor het West-Brabants Archief (WBA): Structureel nadeel €46.000.  Lagere kosten aan faciliteiten op kantoor vanwege thuiswerkverplichtingen: Incidenteel voordeel €39.000.  Lagere invorderingskosten (aanmaning- en dwangbevelkosten) op basis van de halfjaarsverantwoording van de BWB: Incidenteel nadeel €36.000.  Lagere kosten voor opleidingen voor de Wet Open Overheid (WOO): Incidenteel voordeel €15.000.  Verlaging van het budget verzekeringen: Structureel voordeel €15.000.  Meerdere kleine aanpassingen en verschuivingen in de personele baten en lasten: Incidenteel voordeel €7.000. Budgettair neutrale mutaties  Extra dividend van PZEM en doorstorting naar GBE Aqua (€400.000): GBE Aqua is een deelneming waarin het belang van de gemeente Bergen op Zoom in Evides is ondergebracht. GBE Aqua heeft een omvangrijke financiering afgesloten ter verkrijging van het belang in Evides.

Met het verplicht doorstorten van het PZEM dividend kan GBE Aqua deze lening aflossen. Hierdoor wordt het belang van de gemeente in GBE Aqua meer waard (het bezit van GBE Aqua blijft hetzelfde terwijl haar schulden afnemen). Voor deze doorstorting wordt een bestemmingsreserve gebruikt, namelijk: Herwaarderingsreserve deelneming GBE Aqua. Deze werkwijze is in lijn met de manier waarop andere deelnemende gemeenten en de provincie Zeeland dit boekhoudkundig verwerken.  Aanpassing voorziening voor de uittreding uit de GR ICT-WBW (€731.000): Op dit moment wordt onderhandeld met de GR ICT-WBW over de hoogte van de afkoopsom. Hiervoor zal de volledige voorziening, zoals bij de jaarrekening 2021 is gevormd, benodigd zijn.  Budget inhuur en detachering medewerker (€24.000): Zowel baten als lasten worden met hetzelfde bedrag verhoogd. Gedeelte van het frictiekostenbudget Overheveling naar 2023 tot en met 2025 Een groot deel van het frictiekostenbudget wordt niet meer besteed in 2022 als gevolg van het nog niet afronden van de businesscases educatie en museum en de daarmee samenhangende bezuiniging op overhead. Deze kosten zullen wel gemaakt worden in de komende jaren, vandaar dat wordt voorgesteld het budget van €1.112.500 over te hevelen naar 2023 tot en met 2025. Er wordt €209.000 overgeheveld naar 2023, €768.000 naar 2024 en €135.500 naar 2025.

Werkbudget Informatie & Processen en WOO Overheveling naar 2023 Met betrekking tot incidentele werkbudgetten dient €72.137 overgeheveld te worden naar 2023. Reden is dat de werkzaamheden roadmap datawarehouse en digitaliseren bouwvergunningen in 2023 plaats gaan vinden, in plaats van in 2022. Daarnaast wordt een deel van de opleidingen inzake 2e Concernbericht 2022 Gemeente Bergen op Zoom

24

de Wet Open Overheid (WOO) in 2023 gegeven, terwijl deze in 2022 waren voorzien. Daarom dient €15.000 overgeheveld te worden naar 2023. In totaal wordt dus voorgesteld om €87.137 over te hevelen naar 2023. Toelichting op de totale personele lasten De personele lasten zijn verdeeld over alle programma’s in de begroting. Binnen bedrijfsvoering zijn, naast de personele lasten, ook de concern brede budgetten, zoals bijvoorbeeld het budget voor de vervanging van langdurig zieke medewerkers en het opleidingsbudget opgenomen. Naast de personele lasten zijn ook bezuinigingen op personeel in de begroting opgenomen. Deze volgen uit het Focusakkoord. Voor 2022 gaat het om een bedrag van afgerond €2,7 miljoen. De realisatie hiervan wordt in 2022 niet structureel ingevuld, maar vindt grotendeels incidenteel plaats, vanuit het voordeel doordat we lagere kosten hebben op personeel. Bij het opstellen van het 2e concernbericht 2022 zijn de personele lasten (vast personeel en inhuur) verwerkt tot 1 september 2022. Er is een prognose gemaakt voor de resterende maanden van dit jaar, gekeken naar de stand van zaken van de personele bezuinigingen voor 2022, het budget voor de vervanging van langdurig zieke medewerkers, de doorbelastingen en nog een aantal andere zaken. Rekening houdend met alle onderdelen én de huidige prognoses resteert voor 2022 een voorlopig saldo.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=706ba8e6-f911-438b-b2ec-534d77ccedab