Betoog dhr. Wakkee Kademuren inspraak beeldvorming 8 juni 2023.
Tekst van het document
Geacht gemeentebestuur , leden van de gemeenteraad van Bergen op Zoom In veel Nederlandse steden zijn kademuren in verval en zijn of worden weer zodanig hersteld dat het stadsbeeld behouden blijft of hersteld wordt en de kademuren weer hun oorspronkelijke uitstraling krijgen. Voorbeelden zijn te vinden in Goes , Brielle, Amsterdam en Zierikzee. In Zevenbergen werd zelfs de oude haven weer open gegraven en voorzien van passende kademuren. In Breda ging en gaat de gemeente nog veel verder. Momenteel wordt daar gewerkt aan een nog veel omvangrijker, project de aanleg van “De Nieuwe Mark “ een bevaarbare rivier door de stad als verbinding tussen de singels. Deze nieuwe rivier wordt over grote lengte voorzien van prachtige gemetselde kademuren afgewisseld met terrassen langs het water. Kademuren waarin voorzieningen worden aangebracht van waaruit met diverse begroeiingen de natuur weer in de stad wordt gebracht.
Beeld kademuren De Nieuwe mark Breda
Trace De nieuwe Mark Breda
En wat gebeurde er in onze historische stad, binnen de grenzen van beschermd stadgezicht. Na de demping van het nu als gedempte haven bekende deel, is in 1950 de oostelijke kopwand en het Kleine Spuihuisje gebouwd en zijn c.a. 30 m1 aansluitende kademuren vernieuwd.
1950 bouw oostelijke kopwand , kleine Spuihuisje en vernieuwen c.a. 30 m1 kademuur
In 1984 is de bodem van de haven opgehoogd tot een peil van 0,75 m1 boven nap en is inspectie en klein onderhoud uitgevoerd aan een deel van de kademuren.
1984 deels dempen oude binnenhaven
1984 inspectie kademuren
1
Foto 1984 ophogen kadebodem met zand
Foto 2019 al 35 jr. bomen en struiken op de muren
Wat mij opvalt is dat al in 1984 sprake was van begroeiing op de kademuur. De begroeiing op de kademuren is pas in 2019 na lang aandringen verwijderd. Meer dan 35 jr. hebben wortels van deze begroeiing dus gewoekerd in de voegen van het metselwerk en bijgedragen aan het verval van de kademuren. (Over goed onderhoud gesproken !) Wat mij ook opvalt op de foto uit 1984 is dat er een duidelijke scheidslijn zichtbaar is in het metselwerk. Ik heb er geen verdere info over kunnen vinden maar vraag mij af of langere tijd geleden het bovenste deel van de kademuren is vervangen. Dit is juist het deel van de muur waarmee nu problemen zijn. Het lijkt mij de moeite waard dit alsnog te onderzoeken. Na een informatiebijeenkomst met de bewoners op 12 oktober 2021 werden wel op 13 oktober 2021, omdat er volgens deskundigen aanwijzingen zouden zijn dat instorten van delen van de muren dreigde, enige honderden met grond gevulde Big Bags vanaf een zeer grote en zware trailer met daarop de Big Bags in de haven tegen de kademuur gezet. Deze vrachtauto stond daarbij dikwijls op minder dan 1,00 m1 van de kademuur. Ondanks het zware gewicht van deze vrachtauto en kraan wat vele malen zwaarder was dan het verkeer wat normaal over de kades rijdt is de muur geen mm verschoven.
Vreemd is dat het rapport wat we ontvingen met een berekening over het effect van deze Big Bags is gedateerd op 8 dagen na het plaatsen van de Big Bags. In de berekeningen in dat rapport is de belasting door een voertuig op de kademuur bepaald. Daarbij is aangenomen dat deze op de weg rijdt, niet in de parkeervakken staat en de Big Bags stijf tegen de muur staan. En, ga zelf maar eens kijken, er mag weer geparkeerd worden en de bovenste laag van de Big Bags staat groten deels vrij van de muur en geeft dus geen steun. Kennelijk valt het dus wel mee met het instortingsgevaar. Dat rapport maakte deel uit van, 23 op verzoek van de werkgroep kademuren van de Vereniging Binnenstad ter inzage ontvangen rapporten en informatie over onderzoeken en adviezen door diverse onderzoeks- en adviesbureaus opgesteld i.v.m. het voornemen ( zo staat het letterlijk als opdracht in diverse rapporten) te komen tot herstel van de kademuren.
Sinds 2014 ligt er al een rapport in een la op het Stadskantoor met de uitkomsten van een onderzoek naar de bouwkundige toestand van de kademuren met aanbevelingen dat, om verder verval te 2
voorkomen, hoognodig de vastgestelde schade hersteld diende te worden om verder verval te stoppen. Met dat rapport is toen niets gedaan. Het ontbreekt mij aan tijd dieper in te gaan op de inhoud en conclusies van alle andere rapporten. Van al die rapporten hebben we samenvattingen gemaakt. Indien gewenst zijn die voor u beschikbaar. Wat ik wel kwijt wil is dat in alle rapporten die gaan over de kwaliteit van de muren staat dat nog veel aanvullend onderzoek noodzakelijk is en berekeningen veelal zijn gebaseerd op aannames. Voor meer info verwijs ik u ook naar mijn presentatie welke ik afgelopen maandag mocht geven tijdens een door de Vereniging Binnenstad in het Groot Arsenaal belegde bijeenkomst. Die presentatie met meer informatie uit die 23 rapporten is inmiddels op verzoek van een aanwezig raadslid aangeleverd bij de griffie en voor u beschikbaar. Wel wil ik nog aangeven dat in 6 ontvangen rapporten relevante informatie zoals de conclusies en aanbevelingen met zwarte lak voor ons onleesbaar waren gemaakt. Door goed in de rapporten lezen konden we toch een goede inschatting maken van de werkelijke toestand en adviezen opgesteld i.v.m. het voornemen de kademuren te herstellen maar nergens was te lezen dat er acuut gevaar van instorten dreigde. Onze conclusies uit de rapporten: -
-
Alle conclusies , adviezen en berekeningen in de rapporten over de sterkte van de muren zijn dus veelal beperkt gebleven tot een klein aantal plaatsen van de muur. Aangeven is in de rapporten dat meer onderzoek noodzakelijk is. Dat berekeningen in veel gevallen zijn uitgevoerd op basis van aannames. Dat gerekend is onder de bepalingen in de NEN-normen welke bij de kademuren in de wijk Stadsveste NIET zijn toegepast. Werken onder de NEN Norm is overigens niet verplicht. Die waren er nog lang niet tijdens de bouw van de muren en berekeningen zijn zeker ook niet gemaakt. Toch staan de muren na 550 jr nog steeds overeind. Meer onderzoek ook onder water, lis dus nodig om een duidelijker beeld te krijgen van de toestand van de muren. Onze conclusie is dat de kademuren herstelbaar zijn. Naar schatting is 1/3 slecht 1/3 van mindere kwaliteit en 1/3 in goede staat. . In alle rapporten is sprake van een opdracht met als uitgangspunt herstel van de kademuren. Varianten worden niet gevraagd. In geen enkel ons toegezonden rapport vonden we alternatieve voorstelen of inrichtingsmodellen voor herstel van de oude binnenhaven. Alleen in het laatste samenvattend rapport d.d.
14 oktober 2021 Toetsing kademuren oude binnenhaven waarin de schadebeelden, conclusies en aanbevelingen uit voorgaande rapporten waren samengevat en we ontvingen na ons gesprek met de projectleiders op vrijdag 19 mei 2023, geeft het adviesbureau het advies een varianten onderzoek te doen.
3
Waarom wijzen we de varianten 2 en 3 af: De varianten 2 en 3 doen zoveel afbreuk aan het eeuwenoude beeld van onze kaai gelegen binnen het beschermd stadsgebied dat deze voor mij persoonlijk en als lid van de werkgroep van de Ver Bin en vele andere inwoners van onze stad onbespreekbaar zijn doordat : -
In de varianten 2 en 3 De oude kademuren veelal uit het zicht verdwijnen. In variant 3 De Groene Kaai aan de Zuidzijde geheel onder de bestrating verdwijnt. Aan de Zuidzijde in variant 2 “De Levendige Kaai” maar een heel klein deel van de bovenzijde van de muur in het zicht blijft. Maar vooral dat door het in deze varianten aanbrengen van een grondtalud voor de oude kademuur aan de Noordzijde Haven het karakter van een haven met kademuren veranderd in een brede sloot waardoor ook de breedte van het water incl. de aanpassingen aan de zuidzijde met ca 8,00 m1 verminderd wordt van ca 21,00 m tot 13,00 m1
Daarnaast wil ik er u op wijzen dat de varianten 2 en 3 geen deel uit maken van de door uw raad ingediende en aangenomen motie Vreemd aan de orde van de dag “Financieel inzicht herstel kademuren” RMO21- 081 d.d. 04-10-2021 waarin u het college oproept een raming te geven van de kosten die worden gemaakt voor de uitvoering van de scenario’s die kunnen worden toegepast voor het herstel van de kade muren. De varianten 2 en 3 zijn naar onze mening geen herstel van de muren maar een andere invulling van de openbare ruimte in het beschermd stadsgezicht. Ook wijs ik u erop dat de nieuwe kademuren in de varianten 2 en 3 een bouwwerk zijn hoger dan 1,00 m1 en daarvoor een omgevingsvergunning verplicht is. Tegen het verlenen van die vergunning kan langdurig worden geprocedeerd. Om het beeld duidelijk te maken hebben we door een Bergse kunstenaar artist impressies laten maken van de drie varianten hoe dat er in werkelijkheid uitgaat zien. Optie 2 “De levendige Kaai”
Visual Eric Elich De Levendige Kaai
4
Optie 3 “De groene Kaai”.
Visual Eric Elich De Groene Kaai
Optie 1 De Historische Kaai’ Onze voorkeur
Visual Eric Elich De Historische Kaai
Om het door ons en alle bij de informatiebijeenkomst op maandag 5 juni 2023 in het Groot Arsenaal aanwezigen gewenste resultaat te bereiken het oude vertrouwde beeld van een haven met kademuren “De Historische Kaai” stellen wij u voor te besluiten dat de 2 varianten “De Levendige Kaai en 3 “De Groene Kaai” niet passen in het historische beeld van de Oude Binnenhaven binnen het Beschermd Stadsgezicht en te kiezen voor het uitwerken van optie 1 De Historische Kaai. Door de werkgroep kademuren van de Verenging Binnenstad zijn een aantal varianten hoe dat eventueel te bereiken schematisch uitgetekend en toegelicht in een overleg met de projectleiders kademuren met het verzoek deze door te geleiden naar het college ter overweging bij hun besluit over het nu door u te nemen besluit over de keuze uit de drie door de gemeente ontwikkelde varianten. Of onze opties het college hebben bereikt en besproken zijn in hun besluitvorming is ons niet bekend. 5
Onze varianten voor het realiseren van de optie De Historische Kaai”” In tegenstelling van wat regelmatig in interviews wordt beweerd of in de krant staat zijn dit beproefde, veel toegepaste en zeker geen riskante oplossingen. Op 1 Met stip Volledige herstel van de nu aanwezige muren. Deze, waar noodzakelijk, te verankeren met trekankers en/ of te versterken middels een verticale wapening.
In deze variant komen de ankers niet tot onder de bebouwing. Kans op schade nagenoeg uitgesloten 2e keus Een door ons ontworpen optie de kademuur te verwijderen tot 20 cm boven normale waterpeil van 1,50 + nap en op en voor de onderliggende muur een betonnen prefab T element te verankeren waarop een nieuwe gemetselde muur met een passende steen. De elementen en achterliggende oude muur onderling steun te geven door het aanbrengen van een laag onderwaterbeton tussen de twee kademuren.
In deze variant worden geen ankers of heiwerk toegepast. Geen risico voor bebouwing
6
3e keus De kademuren volledig te vervangen door voor de oude muur een nieuwe kademuur te plaatsen volgens het model zoals toegepast bij de nieuwe kademuren langs de rand van het nieuwe nabijgelegen stadsdeel Stadsveste . Daarbij te kiezen voor een type stalendamwand wat voldoende krachten kan opnemen om zonder aanbrengen van trekankers te laten functioneren maar deze wanden onderling steun te geven met een laag onderwaterbeton Een constructie zoals die thans ook wordt toegepast bij de aanleg van De Nieuwe Mark in Breda. De stalendamwanden met de trillingvrije methode indrukken aan te brengen om schade aan aanliggende bebouwing te voorkomen.
Silent pilor indrukken damwanden Damwand drukken
In deze variant worden geen trekankers toegepast. Geen werkzaamheden tot onder de aangrenzende bebouwing. Damwanden trillingvrij indrukken. Het statisch drukken of trekken van een damwand is trillingvrij en veroorzaakt ook geen geluidshinder voor de omgeving. Deze techniek wordt toegepast in stedelijke omgeving, in de buurt van monumentale panden, of op projecten waarbij strenge eisen worden gesteld aan geluid- en trillingsniveaus. Ook voorkomt het drukken van damwand zetting of verdichting in de ondergrond.
Dank u voor uw aandacht
Frans Wakkee Blauwe Schuit 89 4611 ER Bergen op Zoom 06 20815840 E mail frajenwak@gmail.com Inspreker op persoonlijke titel en als lid van de werkgroep kademuren van de Vereniging Binnenstad, voormalig projectleider Herinrichting openbare ruimte binnenstad, weg en waterbouwkundige en 43 jr ervaring met het uitvoeren van grote Multidisciplinaire projecten in de openbare ruimte
7