CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Beleidsnota Parkeren 2013

Beeldvorming 16 april 2024, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Toekomst van de mobiliteit18.691 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Beleidsnota Parkeren Actualisatie en optimalisatie van het gemeentelijk parkeerbeleid

Vastgesteld door de gemeenteraad op 25 april 2013

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING ............................................................................................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4

Vraag om integraal parkeerbeleid .............................................................................................................. 4 Doel en beoogd resultaat ........................................................................................................................... 4 Proces ........................................................................................................................................................ 4 Opbouw Parkeerbeleidsplan ...................................................................................................................... 5

2 POSITIONERING PARKEERBELEID ..................................................................................................................... 6 2.1 2.1.1

Informatie en beleid hogere overheden...................................................................................................... 6 Landelijk trend mobiliteit en autobezit ...................................................................................................... 6

2.1.2

Landelijk beleid ........................................................................................................................................ 6

2.1.3

Provinciaal beleid ..................................................................................................................................... 7

2.2 2.3

Huidig lokaal beleid .................................................................................................................................... 7 Kaders voor nieuw parkeerbeleid ............................................................................................................... 8

3 PARKEREN IN BERGEN OP ZOOM ...................................................................................................................... 9 3.1 3.2

Wat is er de afgelopen jaren gedaan? ....................................................................................................... 9 Hoe kijken we aan tegen de huidige parkeersituatie? .............................................................................. 10 3.2.1 Het parkeeronderzoek............................................................................................................................ 10 3.2.2

Werksessies verkeer en parkeren en interne evaluatie ......................................................................... 12

3.2.3

Vergelijking tarieven en tijden regulering met andere steden ................................................................ 14

3.3 3.4

Wat zijn de voornaamste aandachtspunten? ........................................................................................... 15 Focus van het beleid? .............................................................................................................................. 15

4 VISIE OP PARKEREN .......................................................................................................................................... 17 4.1 4.2 4.3 4.4

Bovenliggende beleidsvoornemens Bergen op Zoom .............................................................................. 17 Visie op parkeren in Bergen op Zoom ...................................................................................................... 17 Uitgangspunten van het parkeerbeleid..................................................................................................... 18 Doelstellingen parkeerbeleid .................................................................................................................... 19

5 OPLOSSINGSRICHTINGEN ................................................................................................................................. 21 5.1 5.2 5.3

5.4 5.5

Verkeersstructuur ..................................................................................................................................... 21 Parkeren in woonwijken en parkeernormen ............................................................................................. 22 Parkeerregulering..................................................................................................................................... 23 5.3.1 Doelgroepenbenadering......................................................................................................................... 23 5.3.2

Vergunningen en ontheffingen ............................................................................................................... 30

5.3.3

Tarieven, parkeerduur en parkeertijden ................................................................................................. 31

Parkeren door gehandicapten .................................................................................................................. 32 Overige parkeergerelateerde thema’s ...................................................................................................... 32 5.5.1 Parkeren grote voertuigen...................................................................................................................... 33 5.5.2

Parkeren rond sportterreinen ................................................................................................................. 33

5.5.3

Handhaving ............................................................................................................................................ 33

5.5.4

Fiets ....................................................................................................................................................... 34

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 2 van 50

6 UITVOERING......................................................................................................................................................... 35 6.1 6.2 6.3 6.4

(Interne) organisatie rond parkeren .......................................................................................................... 35 Communicatie .......................................................................................................................................... 35 Financiën van parkeren............................................................................................................................ 36 Monitoring & evaluatie.............................................................................................................................. 36 6.4.1 Monitoring .............................................................................................................................................. 36 6.4.2

6.5

Evaluatie ................................................................................................................................................ 37 Uitvoeringsprogramma ............................................................................................................................. 37

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 3 van 50

1 Inleiding Bereikbaarheid is een onderwerp dat hoog op de politieke agenda staat, maar het vraagstuk “waar parkeren we de auto?” lijkt van minder belang. Iedereen wil de auto immers gewoon voor de deur parkeren. De komende jaren blijft de vraag naar parkeerplaatsen in Bergen op Zoom op zijn minst gehandhaafd of groeit zelfs nog. Hoe kan de behoefte aan parkeerplaatsen het best gestuurd worden en wordt het parkeerbeleid gebruikt om het mobiliteitspatroon te beïnvloeden?

1.1 Vraag om integraal parkeerbeleid In de afgelopen jaren hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan rondom parkeren in Bergen op Zoom, die hebben geleid tot (maatschappelijke) discussies over zowel het beleid als over het uitvoeringsprogramma. Hieruit is de behoefte ontstaan om inzicht te krijgen in en waar actualisatie en herijking van het parkeerbeleid noodzakelijk is. Daarnaast beïnvloeden diverse ruimtelijke en demografische ontwikkelingen tegelijkertijd de vraag naar parkeerruimte; het aantal inwoners blijft groeien en ook de trend van het groeiende autobezit en automobiliteit gaat niet aan Bergen op Zoom voorbij. Tegelijkertijd gaat Bergen op Zoom de komende jaren door met een kwaliteitsimpuls te geven aan het centrum met het Pleinenplan (vergroten leefbaarheid). Verder staat herontwikkeling en uitbreiding van retail op het programma in de Zeeland en worden de komende jaren nog op diverse locaties woningen bij gebouwd. Al deze ontwikkelingen vragen om een parkeerbeleid voor de middenlange en lange termijn (10 - 20 jaar) wat passend is bij de Structuurvisie 2030.

1.2 Doel en beoogd resultaat Dit parkeerbeleidsplan biedt de gemeente voldoende handvatten hoe om te gaan met de diverse parkeervraagstukken die binnen Bergen op Zoom spelen – of in de toekomst kunnen gaan spelen. Het legt het gewenste eindbeeld voor parkeren vast, inclusief de weg daar naar toe in de vorm van een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren. Met het vormgeven van een sturend parkeerbeleid moet de beschikbare parkeercapaciteit in Bergen op Zoom beter benut worden, zodat voor alle doelgroepen (bewoners, bezoekers en bedrijven) voldoende parkeermogelijkheden zijn. Dit parkeerbeleidsplan richt zich op alle openbare parkeerplaatsen, inclusief de parkeergarages en richt zich op thema’s als: • parkeerregulering (doelgroepenbeleid); • het parkeren in woonwijken; • de parkeernormensystematiek; • overige aan parkeren gerelateerde oplossingen (flankerend beleid, organisatie, communicatie etc.); • vervolgacties en financiële consequenties.

1.3 Proces In het voorjaar van 2012 heeft het college van burgemeester en wethouders het projectvoorstel Parkeerbeleidsplan vastgesteld. In dit projectvoorstel is het proces uitgewerkt om te komen tot nieuw parkeerbeleid. Alvorens te starten met het opstellen van nieuw parkeerbeleid is eerst een Visie Verkeer en Parkeren opgesteld. Deze visie vertaalt de globale bereikbaarheidsvisie, die in de Structuurvisie 2030 staat, naar concrete visiepunten voor verkeer en parkeren. De Visie Verkeer en Parkeren vormt de basis voor dit Parkeerbeleidsplan en bevat de kaders die in het voorliggende plan nader uitgewerkt worden. De Visie Verkeer en Parkeren is door de gemeenteraad in september 2012 vastgesteld. Daarmee is richting gegeven aan het nieuw te ontwikkelen beleid. Voor het opstellen van de visie is informatie ingewonnen bij een klankbordgroep, vertegenwoordigers van verschillende partijen uit Bergen op Zoomen en de gemeenteraad. Daarnaast is het klachtenregister parkeren geraadpleegd. De vertegenwoordigers en raadsleden hebben hun knelpunten rond verkeer en parkeren kenbaar gemaakt. Vanuit het klachtenregister is eveneens een overzicht gemaakt van knelpunten die ervaren worden door burgers. Al deze gegevens zijn gebruikt om het nieuwe parkeerbeleid op te stellen.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 4 van 50

Nadat het parkeerbeleidsplan gereed is, heeft het college van burgemeester en wethouders het plan vrijgegeven voor inspraak. Alle inspraak reacties zijn verzameld en gerubriceerd in een inspraaknota. In deze nota wordt antwoord gegeven op de inspraakreacties en staan voorstellen voor verbetering van het geformuleerde beleid. Het aangepaste parkeerbeleidsplan met inspraaknota gaat richting de gemeenteraad voor vaststelling.

1.4 Opbouw Parkeerbeleidsplan Het parkeerbeleid van Bergen op Zoom gaat uit van een relatie tussen probleem, randvoorwaarden, lange termijn visie, beleidsdoelen en de uiteindelijk te hanteren instrumenten. In hoofdstuk 2 wordt inzicht gegeven in de positionering van het gemeentelijk parkeerbeleid. Hoe gaat het met parkeren in Bergen op Zoom anno nu? Wat zijn de knelpunten op dit moment? Welke speerpunten voor nieuw beleid zijn hieruit te destilleren? Deze beschrijving staat in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 geeft de visie op parkeren weer. Hoe deze visie vertaalt is in nieuw parkeerbeleid voor de korte, middellange en lange termijn beschrijft hoofdstuk 5. Hoe de implementatie van het nieuwe beleid vorm krijgt, welke stappen tijdens de uitwerking van het geformuleerde beleid gezet gaan worden, hoe is de organisatie, financiën en monitoring/evaluatie staat in het uitvoeringsprogramma in hoofdstuk 6.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 5 van 50

2 Positionering parkeerbeleid Beleidsmatig is parkeerbeleid een taak van gemeenten. Het parkeerbeleid staat echter niet op zichzelf, maar dient te worden afgestemd met andere beleidsterreinen en bovenliggend beleid. Dit hoofdstuk schetst de landelijke trend rond mobiliteit, het landelijk, provinciaal en lokaal beleidskader om enerzijds de positie van het gemeentelijk parkeerbeleid te illustreren en anderzijds de randvoorwaarden (het kader) te beschrijven.

2.1 Informatie en beleid hogere overheden Deze paragraaf gaat in op de landelijke trends in mobiliteit en auto bezit en geeft kort inzicht in het beleid van de hogere overheden. 2.1.1 Landelijk trend mobiliteit en autobezit Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), onderdeel van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Min. I en M), verwacht dat het autogebruik in Nederland tot het jaar 2020 blijft toenemen. De mate waarin is gekoppeld aan het tempo waarin de economie groeit. De schattingen lopen hiervoor uiteen van 14% (bij een lage groei) tot 68% (bij een hoge groei). Het gebruik van het openbaar vervoer groeit alleen in de steden en er wordt minder gefietst als daar geen adequaat beleid tegenover staat. Het KiM heeft gekeken naar vijf belangrijke sociaal-maatschappelijke trends, te weten: vergrijzing, intensivering, verkleuring (immigranten), individualisering en ree-urbanisatie. Op basis van deze trends is het KiM tot de conclusie gekomen dat er in 2020 meer huishoudens zijn met meer auto’s per huishouden. Daarnaast is een belangrijke trend dat meer ouderen gaan reizen en dat deze groep vaker dan voorheen de auto gebruikt. Dus zowel het autobezit1 als het autogebruik gaat omhoog. Een belangrijke groep die in de toekomst meer gebruik gaat maken van de auto zijn de 65-plussers. Bijna 15% van alle particuliere personenauto’s staat op naam van een 65-plusser.

De komende jaren wordt een autonome groei van het autoverkeer verwacht van 1,5 – 2% per jaar. Niet alleen omdat er jaarlijks meer auto's bijkomen, maar omdat we samen ook meer kilometers rijden. Met dit nieuwe parkeerbeleidsplan moet gedegen rekening gehouden worden met de groei van het autogebruik en het autobezit. Om een bereikbaar en leefbare gemeente te blijven is een sturend parkeerbeleid noodzakelijk om het autogebruik en bezit in goede banen te leiden. 2.1.2 Landelijk beleid Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Daar streeft het Rijk naar met een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. In het mobiliteitsysteem komt de gebruiker centraal te staan. Dit is de basis in de Structuur Visie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Het Rijk zet in op het verbeteren van de bereikbaarheid door investeren, innoveren en in stand houden. Bij het verbeteren van de bereikbaarheid wordt sterk gelet op het samenspel tussen alle modaliteiten (weg, spoor en water) in samenhang met ruimtelijke ontwikkelingen. Betere benutting van de infrastructuur is een belangrijk speerpunt in het landelijke beleid. Het Rijk wil samen met de decentrale overheden werken aan een samenhangend mobiliteitssysteem.

Parkeren is één van de onderwerpen die decentraal (op provinciaal en gemeentelijk niveau) moet worden uitgewerkt volgens het Rijk. Afstemming met de omliggende regio en de provincie is hierbij gewenst. Onder een betere benutting van de infrastructuur wordt ook het provinciale en gemeente wegennet bedoeld en daarmee dus ook het parkeren.

1 Het wagenpark telt eind 2012 ruim 7,8 miljoen personenauto’s (bron CBS). In 1950 telde Nederland 139.000 auto’s, in 1980 ruim 4 miljoen, in 1990 ruim 5 miljoen en tien jaar geleden ruim 6 miljoen. Voorspelling 2020 circa 9 miljoen en verwachtingen voor 2040 ruim 10 miljoen auto’s, afhankelijk van de groei van de economie.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 6 van 50

2.1.3 Provinciaal beleid Het Provinciaal Verkeer en Vervoer Plan (PVVP) 2006 – 2020 is nog geënt op oude beleidsnota’s vanuit het Rijk. Los van dit gegeven wordt de basis van het PVVP gevormd door drie elementen: • Mobiliteit op maat (netwerkbenadering); • De reiziger (deur tot deur benadering); • Juiste balans tussen bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid. De missie van het PVVP is: “Het zodanig inrichten en beheren van het verkeers- en vervoerssysteem, dat het een optimale bijdrage levert aan het economisch, sociaal-cultureel en ecologisch kapitaal in Noord-Brabant”. Verder zijn in het PVVP geen beleidsmatige uitspraken gedaan over het thema parkeren dan dat dit beleid lokaal opgesteld worden. In de Visie Verkeer en Parkeren is nadrukkelijk een koppeling gelegd naar dit vastgestelde beleid. Voor deze beleidsnota Parkeren is essentieel het laatste element, namelijk de balans tussen bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid. Met een sturend parkeerbeleid is de bereikbaarheid te beïnvloeden en de leefbaarheid te verbeteren.

2.2 Huidig lokaal beleid Naast de reguliere ontwikkelingen in woonwijken en rondom voorzieningen (sport, onderwijs, winkels) zijn er in Bergen op Zoom majeure ruimtelijk-economische ontwikkelingen waar het parkeerbeleid op in moet spelen. In de Toekomstvisie 2025, de Structuurvisie 2030, de nota Milieu & Duurzaamheid en het Pleinenplan is dit verwoord en overgenomen / vertaalt in de Visie Verkeer en Parkeren. Specifiek is in deze visies is de aandacht gericht op: • de ontwikkeling naar een compacte binnenstad; • een impuls voor de leefbaarheid van het (cultuur historisch) centrum; • de regionale fusie van het ziekenhuis; • de winkelstructuur in het dorp Halsteren; • de thema’s bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid, duidelijkheid en verkeersveiligheid. In de Visie Verkeer en Parkeren zijn voor de thema’s kaders gesteld voor de uitwerking van nieuw parkeer- en mobiliteitsbeleid. Deze staan nader uitgewerkt in paragraaf 2.3. Het huidige parkeerbeleidsplan “Parkeernota Lange termijn” stamt uit 1998. Destijds is ingezet op het realiseren van het zogenaamde “parkeerkompas”. De essentie van het parkeerkompas is het realiseren van een beperkt aantal grote parkeervoorzieningen (parkeergarages), goed bereikbaar binnen de centrumring. Hierbij is gestreefd naar een kwaliteitsverbetering van het parkeren en het leefklimaat in het centrumgebied van Bergen op Zoom.

De parkeerregulering destijds was gericht op terreinen en straten en niet per gebied. In de afgelopen jaren is dit beleid uitgevoerd en zijn de parkeervoorzieningen gerealiseerd. De centrumring is voorzien van routering naar de verschillende parkeerlocaties toe. Voor de parkeerregulering geldt dat het beleid aangepast is naar een meer gebiedsgewijze benadering, omdat de oude benadering tot knelpunten leidde. In deze benadering is gekozen voor een sectoren model, waarbij de sector centrum wordt omsloten door een sector ring. Voor beide gebieden is het beleid apart uitgewerkt. Verder zijn rond het centrum sectoren ontstaan van verschillende grootte. Met de invoering van de gebiedsgewijze benadering is een vergunningensysteem ontstaan met een grote hoeveelheid aan vergunningen per gebied en met overlap tussen gebieden. Naast een gebied rond het centrum van Bergen op Zoom is rond het Lievensberg ziekenhuis ook een sector aangewezen voor parkeerregulering, bedoeld om werknemers en bezoekers van het ziekenhuis uit de woonstraten te weren. Naast de genoemde gebieden kent de gemeente Bergen op Zoom nergens anders gereguleerd gebied.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 7 van 50

2.3 Kaders voor nieuw parkeerbeleid Het nieuwe parkeerbeleid moet bijdragen aan de thema’s bereikbaarheid, duidelijkheid, leefbaarheid, veiligheid en duurzaamheid. Deze zijn in de Visie Verkeer en Parkeren verbijzonderd naar een aantal uitgangspunten. De volgende punten richten zich specifiek op parkeren: • Bereikbaarheid, duidelijkheid, leefbaarheid, veiligheid en duurzaamheid zijn de pijlers van het verkeers- en parkeerbeleid; • Drie doelgroepen staan centraal (bewoners, bezoekers, bedrijven) en knelpunten worden aangepakt via een 4stappen model (beïnvloeden, benutten, beprijzen en bouwen); • De parkeerfaciliteiten aan de noord- en zuidzijde van de binnenstad zijn in balans met elkaar en aan beide zijden is sprake van een gelijkluidend regime (zowel voor- als achteraf betalen); • Parkeerplaatsen in de schil rond de binnenstad zijn primair bedoeld voor mensen met een herkomst of bestemming in dit gebied en, indien mogelijk voor bewoners en bezoekers van de binnenstad.

Ditzelfde geldt voor het gebied rond het ziekenhuis Lievensberg; • Het uitwijkgedrag aan de randen van het gereguleerd gebied wordt tegengegaan; • Verduurzaming van het verkeer vindt plaats door het gebruik van de fiets, openbaar vervoer en duurzame voertuigen te stimuleren; • Leefbaarheid in de wijken wordt verbeterd door parkeernormen te hanteren en maatwerkoplossingen rondom bovenwijkse voorzieningen (sportfaciliteiten en winkelcentra) te vinden; • Bewegwijzering, bebording, vergunningenstelsel en tarifering wordt vereenvoudigd.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 8 van 50

3 Parkeren in Bergen op Zoom Naast het vigerende beleid (hoofdstuk 2) is het goed om te evalueren hoe het staat met parkeren in Bergen op Zoom. Wat is de afgelopen jaren gedaan en hoe ziet de bestaande situatie er uit? Dit hoofdstuk beschrijft het parkeren aan de hand van een terugblik op de afgelopen jaren (paragraaf 3.1 en 3.2). Aan de hand van de evaluatie en de huidige stand van zaken zijn in paragraaf 3.3 de belangrijkste en concrete aandachtspunten benoemd. Deze aandachtspunten zijn in paragraaf 3.4 vertaald naar de speerpunten voor nieuw beleid. Deze speerpunten vormen het fundament van het geactualiseerde en geoptimaliseerde parkeerbeleid voor de komende jaren.

3.1 Wat is er de afgelopen jaren gedaan? Het parkeren in Bergen op Zoom heeft de afgelopen decennia een metamorfose ondergaan. Door het verder uitrollen van het gereguleerd parkeren heeft de gemeente een verbeterslag kunnen maken. Het ‘product’ parkeren is een steeds belangrijkere rol gaan spelen bij het economisch vitaal en leefbaar houden van de gemeente en de (binnen)stad in bijzonder. Het parkeerbeleid en de maatregelen die daarbij samenhangen hebben het ‘product’ parkeren herkenbaar gemaakt en goed organisatorisch gepositioneerd. Het vigerende parkeerbeleid dateert uit 1998. Maar dat wil niet zeggen dat de gemeente en haar partners de afgelopen 15 jaar stil hebben gezeten. Er zijn diverse aanpassingen gedaan om het parkeren in Bergen op Zoom te verbeteren en een kwaliteitslag te kunnen maken. De grootste aanpassingen op een rij: • Oprichting van Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV; • Bouw en renovatie parkeergarages (Parade resp. Achter de Grote Markt); • Uitbreidingen in gereguleerd gebied (schil rondom binnenstad/centrum en zone om het ziekenhuis); • Invoering nieuwe generatie betaalautomaten (centrum); • Realisatie van Parkeer Route Informatie Systeem (PRIS) met digitale informatieborden; • Toepassing van parkeernormering – afweging tussen parkeren op eigen terrein vs.

benutting van openbare ruimte - bij nieuwbouw; • Invoeren van belparkeren om achteraf betalen voor bezoekers te vergemakkelijken. Naast deze grote aanpassingen is in de afgelopen jaren ook het betaalregime op de parkeerlocaties Pastoor Joorenplein en het Mineurplein gewijzigd. De invoering van achteraf betalen op het Pastoor Joorenplein was gewenst. Echter het afschaffen van achteraf betaald parkeren op het Mineurplein was ongewenst, maar noodzakelijk door vandalisme. Verder zijn periodiek aanpassingen doorgevoerd in het vergunningenstelsel en de tariefstelling in de garages, op de pleinen en op straat. Niet alleen in en rondom het centrum zijn parkeermaatregelen getroffen. Ook in de overige kernen zoals Halsteren en Lepelstraat, de overige woonwijken, op bedrijventerreinen en bij de voorzieningen zijn diverse maatregelen getroffen om de parkeersituatie te verbeteren. Door de oprichting van Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV is het parkeerbedrijf geprofessionaliseerd. Mede daardoor kent op dit moment de gemeente Bergen op Zoom een gezonde parkeerexploitatie met een positief resultaat. Dit positieve resultaat is een belangrijk gegeven om het actuele beleid vorm te geven. Conclusie afgelopen jaren: Bergen op Zoom heeft niet stilgezeten. Afgelopen jaren is een kwaliteitsslag gemaakt om het ‘product’ parkeren te verbeteren.

Het ‘product’ parkeren is een steeds belangrijkere rol gaan spelen in het economisch vitaal en leefbaar houden van de gemeente en de (binnen)stad in het bijzonder.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 9 van 50

3.2 Hoe kijken we aan tegen de huidige parkeersituatie? Met het actuele beleidsplan wordt vooral vooruit gekeken, maar stilstaan bij de bestaande situatie is ook belangrijk. Het huidige parkeerbeleid is geëvalueerd door middel van: 1. Een parkeeronderzoek in het gereguleerd gebied en een ruime schil daarom heen; 2. Een klankbordgroep sessie, informele gemeenteraad sessie, klachtenoverzicht en interne punten; 3. Vergelijking tarieven en tijden met andere steden (zowel op regio niveau als op basis van stedelijkheidsgraad klasse 2). 3.2.1 Het parkeeronderzoek Om de kwaliteit van het huidige vraag en aanbod in en om het centrum van Bergen op Zoom goed in beeld te krijgen, is in het voorjaar van 2012 een parkeeronderzoek uitgevoerd (gereguleerde gebied en in een schil). De resultaten van het onderzoek zijn toegespitst op: a) Bezetting achteraf betaald parkeren in de parkeergarages en Pastoor Joorenplein; b) Bezetting vooraf betaald parkeren op straat en plein (bezetting en motief); c) Bezetting vrij parkeren aan de randen van gereguleerd gebied. a. Bezetting achteraf betaald parkeren De parkeergarages Parade en Achter de Grote Markt (AGDM) en het Pastoor Joorenplein worden op alle dagen geteld op basis van in en uitgaande voertuigen. In onderstaande grafiek is de bezetting af te lezen van deze drie parkeergelegenheden tijdens het gehouden parkeeronderzoek in april 2012.

De grafiek laat een duidelijk beeld zien van de bezettingsgraad over de dag. De volgende elementen vallen op: • De bezetting van de Parade op zaterdagmiddag ligt structureel hoog (boven de 90%). • Aan de bezetting van ADGM is te zien dat deze ’s avonds nog goed gebruik wordt. Dit heeft vooral te maken met het theater bezoek wat daar parkeert. • De bezetting op het Pastoor Joorenplein is in de middag structureel hoog te noemen (boven de 90%). • De Parade en Pastoor Joorenplein in de nachtelijke uren nagenoeg leeg staan. Grafiek bezetting achteraf betaald parkeren b. Bezetting vooraf betaald parkeren Op alle straten en pleinen in het gereguleerd gebied is vooraf betaald parkeren. In dit gebied is naast de parkeerdruk ook het parkeermotief gemeten. Hierbij is onderscheid gemaakt in de doelgroepen bewoners, abonnementhouders, bedrijven en tickets. Parkeerdruk Op alle straten en pleinen rond het centrum is de parkeerdruk op verschillende momenten gemeten. Deze is daarnaast ook vergeleken met een eerder gehouden telling uit 1998. Op een tweetal kaarten (zie bijlage 1) zijn de capaciteiten en de bezettingsgraden met elkaar vergeleken. De belangrijkste conclusies zijn: • De totale capaciteit van het gereguleerde gebied op straat is toegenomen met 4% (inclusief de Parade is dat 13%).

• De capaciteit van de beschikbare parkeerplaatsen op straat in het centrum gebied is drastisch verlaagd met 38% (inclusief de Parade rest nog een 4% verlaging). • De bezettingsgraad in het centrumgebied is toegenomen en aan de oostkant gemiddeld boven de 85%. • Specifiek op de Ring ligt de bezettingsgraad rond de 70%.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 10 van 50

• De bezettingsgraad in de schil neemt af, maar hier is meer capaciteit beschikbaar gekomen door de uitbreiding van het gereguleerd gebied. Vestinggronden en Havenkwartier Specifiek voor de Vestinggronden en Havenkwartier is in 2010 en 2011 naar aanleiding van de (voorgenomen) wijzigingen in parkeerregulering een apart parkeeronderzoek gehouden. Voor de invoering van parkeerregulering in de Vestinggronden en het Havenkwartier was de gemiddelde bezetting in 1998 respectievelijk 44% en 41%. De bezetting is toegenomen in 2010 naar respectievelijk 77% en 65%. Na de invoering van parkeerregulering is de bezetting gedaald in beide gebieden naar 42%. Uit het parkeeronderzoek in 2012 is de bezetting in de Vestinggronden 37% en in het Havenkwartier 25%. Lievensberg ziekenhuis In het gebied rond het ziekenhuis geldt dat niet in alle straten van het gereguleerd gebied betaald parkeren is. Dit is alleen in de straten rond het ziekenhuis zelf. In de overige straten is alleen vergunninghoudersparkeren. Het gevolg hiervan is dat deze woonstraten overdag nagenoeg leeg staan (parkeercapaciteit over hebben) en dat aan de randen van het gereguleerd gebied de parkeerdruk door uitwijkgedrag te hoog is (bijvoorbeeld Wierlaan en Zonneplein). Op het ziekenhuisterrein wordt de parkeercapaciteit uitgebreid onder andere voor de uitbreiding rond het moeder en kind centrum.

Het ziekenhuis gaat tevens een mobiliteitsplan implementeren, waarin maatregelen worden genomen voor medewerkers die relatief dichtbij het ziekenhuis wonen. Parkeermotief Tijdens een parkeermotief meting is onderscheid gemaakt naar de verschillende parkerende doelgroepen. Om een totaal beeld te krijgen welke doelgroep gemiddeld genomen in welke sector parkeert zijn de gemiddelden van alle tellingen genomen. In onderstaande grafiek zijn deze waarden per sector rond het centrum opgenomen. Voor alle sectoren in en rond het centrum zijn de parkeermotieven bepaald. Met uitzondering van sector 1 is de grootste doelgroep in alle sectoren de bewoners. Verder parkeren in alle sectoren bedrijfsvergunningen en tickets (betaald parkeerders), waarbij het hoogste percentage te vinden is in het centrum en de ring. De abonnementhouders staan in sector 1, 2, 8 en 9 geparkeerd.

Grafiek Gemiddelde bezetting per sector per doelgroep c. Bezetting vrij parkeren aan de randen van gereguleerd gebied (overloopparkeren) Aan de randen van het gereguleerde gebied zijn in diverse straten de bezettingsgraden op verschillende momenten gemeten. Onder andere de straten waaruit klachten van zijn binnengekomen zijn opgenomen in het onderzoek. Uit dit onderzoek blijkt dat inderdaad op verschillende straten een te hoge gemiddelde bezetting van parkeerplaatsen aanwezig is. De volgende straten komen naar voren met een hoge parkeerdruk met name op werkdagen: Asterstraat (gem. 113%, werkdag 115%), Celebesstraat (gem. 137%, werkdag 140%)2 en Parallelweg (gem. 89%, werkdag 90%). De volgende straten komen naar voren met een hoge parkeerdruk met name op zaterdagen: Halsterseweg (gem. 87%, zaterdag 103%), Rozenstraat (gem. 87%, zaterdag 97%), Noordzijde-Zoom (gem. 91%, zaterdag 110%), 2 Een parkeerdruk boven de 100% betekent meer auto’s geparkeerd dan dat reguliere parkeerplaatsen aanwezig zijn (o.a. parkeren op stoepen en hoeken)

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 11 van 50

Mimosastraat (gem. 89%, zaterdag 95%), Korenbloemstraat (gem. 91%, zaterdag 110%), Kastanjelaan (gem. 86%, zaterdag 103%) en Piusplein (gem. 94%, zaterdag 98%). Conclusies parkeeronderzoek: Uit het parkeeronderzoek komt naar voren dat in het gehele centrum en schil gebied voldoende parkeerplaatsen zijn. De capaciteit is ondanks het vervallen van straatparkeerplaatsen in de afgelopen periode nog toegenomen met 13% (inclusief Parade). Wel blijkt dat de verdeling over het beschikbare parkeerareaal scheef is. Diverse straten staan tijdens piekperioden vol en anderen zijn beduidend minder druk. De achteraf betaald parkeerlocaties staan in de avond en nachtelijke uren nagenoeg leeg. De verschillende doelgroepen kunnen overal parkeren binnen de sector; sommige met een tijdsbeperking. Aan de randen van het gereguleerd gebied ontstaan knelpunten door overloop parkeren van bezoekers / werknemers van het gereguleerd gebied op werkdagen en op zaterdagen. 3.2.2 Werksessies verkeer en parkeren en interne evaluatie Met een klankbordgroep van vertegenwoordigers van belanghebbenden en met de raadscommissie heeft een werksessie plaatsgevonden over het thema verkeer en parkeren. Daarnaast blijkt dat via diverse kanalen meldingen binnenkomen rond het thema parkeren.

Van de afgelopen jaren is een overzicht gemaakt van de verschillende meldingen die binnen zijn gekomen vanuit de bedrijven, bewoners en bezoekers. Vooral na de uitbreiding van het gereguleerde gebied zijn diverse meldingen binnengekomen hierover. Een algemeen overzicht is opgenomen in bijlage 2. De belangrijkste aandachtspunten rond parkeren vanuit deze bronnen staan hieronder beschreven. Rond betaald parkeren zijn diverse opmerkingen gemaakt. Met name het achteraf betaald parkeren is een aandachtspunt (vooral op het Mineurplein). De tarieven van vergunningen en betaald parkeren worden door sommige mensen als hoog beschouwd. Het behoud van de kort betaald parkeerplaatsen in het centrum is belangrijk voor de winkels. In verschillende straten is het (te) druk door uitwijkgedrag van parkeerders die ergens anders een bestemming hebben (parkeerders die het gereguleerd gebied ontwijken). Aangegeven wordt dat het ook ’s avonds erg druk is met bezoekers op de straatparkeerplaatsen in het centrum. Het gevoel overheerst dat de parkeerdruk op verschillende plekken in de stad scheef verdeeld is. Naast het betaald parkeren zijn de volgende zaken naar voren gekomen: • De looproutes van en naar de parkeergarages en de sociale veiligheid in de garages worden als knelpunt ervaren. • Niet overal is de balans tussen vraag en aanbod evenwichtig.

Zo komen er tijdens voetbalwedstrijden grote hoeveelheden bezoekers naar sportpark Rozenoord en de Beek. • Het fietsparkeren in de binnenstad (met name Grote Markt) en rond het station wordt als een knelpunt ervaren. • De openingstijden van de fietsenstalling zijn te krap. • Het vergunningensysteem is niet voor iedereen meer duidelijk en vraagt om een versimpeling en meer uniformiteit, bijvoorbeeld versoepeling abonnementen of verruiming mogelijkheden werknemersvergunningen. • Verder geeft het parkeerroute informatiesysteem niet altijd de juiste cijfers door. • Vanuit de zorg komt een verzoek om vergunningen voor ambulante diensten aan te passen. • Bewoners van het gereguleerd gebied vragen om een evaluatie en verbetering van het systeem van kraskaarten. • Betaald parkeren rond winkelstrip Antwerpsestraat mogelijkheden aanpassingen onderzoek (monitoren op doelgroepen). • In de dorpstraat Halsteren levert het laden en lossen van goederen knelpunten op. Verder is de huidige structuur van de aanwezige parkeerplaatsen daar niet optimaal. • Op bedrijventerreinen vindt overlast plaats van parkerende vrachtwagens op de openbare weg of nabij eigen terreinen. Vanuit diverse kanten zijn al initiatieven ontplooid om een centrale parkeervoorziening te realiseren wat nooit een sluitende businesscase heeft geleid.

Enkel bij Zebratours is de mogelijkheid voor eigenrijders om te parkeren in overleg met Zebratours.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 12 van 50

Parkeernormen Uit de evaluatie op de huidige parkeernormensystematiek zijn verschillende conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan over te nemen vervolgstappen. De belangrijkste conclusies op een rij: • De huidige parkeernormensystematiek is vraagvolgend; • Het bepalen van de parkeerbehoefte bij nieuwe ontwikkelingen is geen exacte wetenschap, maar maatwerk. De parkeernormen in Bergen op Zoom zijn strikt geformuleerd nu met een vaste norm per functie. Hiermee bieden de huidige normen geen flexibiliteit, iets wat bij het bepalen van de parkeerbehoefte wel noodzakelijk is. • De huidige beleidsnota parkeernormen geeft onvoldoende invulling aan de hogere beleidsdoelen. • Rekenregels, flexibliteit- en vrijstellingscriteria staan te beperkt in de huidige systematiek. • Uitvoeringsregels zijn te beperkt in de huidige systematiek. • Huidige nota is gebaseerd op de verouderde CROW kencijfers. In september 2012 heeft het CROW zijn cijfers geactualiseerd. Deze actualisatie is ook gewenst voor Bergen op Zoom. • Fietsparkeernormen zijn nu geen onderdeel van de beleidnota parkeernormen. • In de huidige beleidsnota parkeernormen zijn geen loopafstanden opgenomen en wordt ook niets gezegd over hoe omgegaan moet worden met ontwikkelaars die meer dan de norm realiseren. • Vrijstellingscriteria of ontheffingscriteria zijn beperkt opgenomen in het huidige beleid.

• De parkeerbijdrage regeling maakt geen onderscheid naar doelgroepen. Naast deze belangrijkste conclusies die input zijn voor nieuw te formuleren beleidnota parkeernormen moet ook rekening gehouden worden met een overgangsregeling bij bestaande bouwinitiatieven. Bij het vaststellen van de nieuwe nota moet tegelijkertijd een termijn vastgesteld worden waarop de bestaande bouwinitiatieven nog kunnen terug vallen op de oude normen. Hieraan wordt een lijst met initiatieven welke hieronder vallen toe gevoegd. Opmerkingen vanuit eigen evaluatie Vanuit diverse afdelingen binnen de gemeente worden vragen gesteld over het parkeren in de breedste zin van het woord. Dit kan gaan over handhaving van vergunningen, gebruik van parkeernormen, beantwoording van brieven over parkeren (openbare ruimte versus beleid versus parkeerbeheer versus handhaving) en binnenkomende telefoontjes. De taken en bevoegdheden rond de interne parkeerketen moeten herkenbaarder worden en beter worden gecommuniceerd. Op het moment dat het woord ‘parkeren’ valt in de huidige organisatie, steken verschillende afdelingen een vinger op dat ze daarmee te maken hebben. De interne afstemming loopt niet altijd gesmeerd en leidt op diverse vlakken tot vragen en knelpunten.

Dit neemt niet weg dat de afgelopen jaren grote stappen voorwaarts zijn gezet binnen diverse afdelingen en dat elke afdeling afzonderlijk nu haar taken goed uitvoert. Conclusies werksessies en interne evaluatie: Het blijkt dat het parkeren leeft in de gemeente. Parkeren is en blijft ook de komende jaren een belangrijk aandachtspunt vormen. Het staat dan ook hoog op de politieke agenda. De werksessies en interne evaluatie wijzen uit dat het over het algemeen nog niet zo slecht is gesteld met het parkeren in Bergen op Zoom. In 2011, na invoering van parkeerregulering in Vestinggronden en Havenkwartier en de plaatsing van de nieuwe betaalautomaten heeft er wel een kentering in dit beeld plaatsgevonden. Vanaf dat moment is er een negatief beeld ten aanzien van het parkeren ontstaan en werd de roep om een actualisatie van het parkeerbeleid groter. Wel mag worden gesteld dat het afgelopen decennia voor 90% goed gaat met het parkeren en de parkeersituatie en dat voor de overige 10% er nog volop kansen liggen voor verbeteringen en optimalisatie. Dit geldt ook voor de interne organisatie en communicatie rond het thema parkeren. De parkeernormensystematiek moet aangepast worden aan de nieuwe wetgeving en kencijfers.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 13 van 50

3.2.3 Vergelijking tarieven en tijden regulering met andere steden Om een gedegen beeld te kunnen krijgen van de huidige parkeertarieven in Bergen op Zoom is een vergelijking gemaakt met vergelijkbare gemeenten in Nederland en met de omgeving. Bergen op Zoom In Bergen op Zoom geldt op alle straten, pleinen en garages in het gereguleerde gebied betaald parkeren. De tarieven voor betaald parkeren zijn gedifferentieerd naar de verschillende gebieden. Voor het centrum en de ring geldt dat op straat er alleen kort geparkeerd kan worden (maximaal 1 of 2 uur). Op de pleinen in het centrum en in de schil geldt onbeperkt parkeren, waarbij ook dagkaarten aan te schaffen zijn. Voor Plein 13 en de Kaai geldt een afwijkende regeling. Naast kort parkeren en een dagkaart, kan hier ook een halve dagkaart aangeschaft worden (maximale parkeerduur is dan 5 uur). Het betaald parkeren is van toepassing tussen 09:00 uur en 20:00 uur van maandag tot en met zaterdag op straat en op de pleinen in het centrum en op de ring. Voor de schilgebieden geldt het betaald parkeren tot 18:30 uur. Op koopavond wordt de tijd overal verlengd naar 21:00 uur. Voor de Sterckkoopzondagen geldt op dit moment gratis parkeren in het gehele gebied. In de parkeergarages en op het Pastoor Joorenplein geldt altijd betaald parkeren.

Voor het Pastoor Joorenplein is een uitzondering gemaakt voor de doordeweekse avond (22:00 – 06:00 uur) zaterdagavond en zondag. Tijdens deze periode is het terrein openbaar toegankelijk en het parkeren gratis. In het gebied rond het ziekenhuis geldt betaald parkeren tussen 08:00 uur en 19:00 uur van maandag tot vrijdag. Binnen het gereguleerd gebied komt een verscheidenheid aan vergunningen en abonnementen voor. In totaal zijn op dit moment ruim 4.700 vergunningen afgegeven voor de ruim 5.600 beschikbare parkeerplaatsen in het totale gereguleerd gebied. Vergelijking met andere gemeenten Bij de vergelijking met andere gemeenten is stedelijkheidsgraad een goede graadmeter. Dit geeft namelijk het aantal inwoners per vierkante kilometer weer en wordt onder andere ook gebruikt bij het bepalen van parkeerkencijfers. Bergen op Zoom valt in stedelijkheidsklasse 2. Vergelijkbare gemeenten voor Bergen op Zoom zijn onder andere de gemeenten Amersfoort, Breda, Delft, Dordrecht en Middelburg. Bij deze steden zijn de verschillende tarieven bekeken en in een overzicht bij elkaar gezet. Wat opvalt is dat Bergen op Zoom wat betreft de parkeertarieven voor betaald parkeren en bewonersvergunningen de laagste is. Het tarief voor de bedrijfsvergunningen ligt wel hoger dan in alle andere gemeenten.

Het dichts in de buurt qua tarieven bij Bergen op Zoom komt de gemeente Middelburg, die overigens aan de randen van het centrum blauwe zones toepast. In de overige vergelijkbare gemeenten liggen de tarieven over het algemeen hoger dan in Bergen op Zoom. De tijden van betaald parkeren liggen niet ver uit elkaar. Een eindtijd van 20:00 uur in Bergen op Zoom ligt wel lager en is bij de meeste gemeente 22:00 uur. Dit wordt gedaan om de bewoners meer ruimte te bieden op de straatparkeerplaatsen en het gebruik van de parkeergarages te stimuleren. Naast een vergelijking op stedelijkheidsgraad is ook nog gekeken naar gemeenten in de regio. Hierbij zijn onderzocht Roosendaal, Goes en Etten Leur. Deze steden zijn qua grootte niet vergelijkbaar, maar liggen wel in de omgeving. Wat opvalt bij deze vergelijking is dat de tijden van betaald parkeren in deze gemeenten gekoppeld zijn aan de winkeltijden. De tarieven voor betaald parkeren op straat zijn gelijkwaardig, maar de tarieven voor de parkeergarages in Bergen op Zoom zijn rond de 50% goedkoper. De bewonersvergunningen in deze steden liggen in prijs ongeveer 25% lager. Roosendaal heeft een vergelijkbaar tarief voor bedrijfsvergunningen, terwijl de andere steden ruim 50% lager liggen. De prijsverschillen rond vergunningen met de omliggende gemeenten komen voort uit de hoeveelheid aanwezige gereguleerde plaatsen.

Als deze gemeenten vergeleken worden met gemeente van gelijke stedelijkheidsgraad zijn de tarieven minder afwijkend. In bijlage 3 is een overzicht van de vergelijking toegevoegd.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 14 van 50

Conclusies vergelijking: Er worden in Bergen op Zoom t.o.v. de andere vergelijkbare gemeenten afwijkende tarieven en tijden gehanteerd voor het betaald parkeren. Zowel het kort parkeren als bewonersvergunningen (aan de lage kant) en bedrijfsvergunningen (aan de hoge kant) laten verschillen zien. Er worden over het algemeen ruimere tijden voor betaald parkeren gehanteerd. In de meeste steden wordt om de bewoners meer ruimte te bieden op de straatparkeerplaatsen en het gebruik van de parkeergarages te stimuleren gereguleerd tot 22.00 uur ’s avonds.

3.3 Wat zijn de voornaamste aandachtspunten? Op verschillende manieren is het parkeren en het parkeerbeleid tegen het licht gehouden. Zoals eerder gesteld is het parkeren al goed geregeld, maar blijven er nog wel verschillende aandachtspunten over. Deze vormen de basis voor de focus voor de komende jaren. De voornaamste aandachtspunten die naar voren zijn gekomen en aangepakt moeten worden zijn: • Overloop parkeren zorgt voor een te hoge parkeerdruk door uitwijkgedrag; • Een te hoge parkeerdruk op straat in het centrum, met name aan de oostkant; • Niet optimaal functionerend Parkeer Route Informatie Systeem (PRIS); • Door de weeks een overcapaciteit in de parkeergarages, met name de Parade; • Een lage bezettingsgraad van beschikbare parkeerplaatsen in de schil (Havenkwartier en Vestinggronden); • Geen mogelijkheid tot achteraf betalen op meerdere locaties in Bergen op Zoom (m.u.v. bel- en smsparkeren); • Te weinig differentiatie in abonnementen en vergunningen werknemers (alleen van maandag - vrijdag of maandag - zondag); • Piekdrukte bij parkeren rond sportterreinen; • Een ingewikkeld vergunning- en tariefsysteem; • Onduidelijke taak- en rolverdelingen in de parkeerketen. In het uitvoeringsprogramma (hoofdstuk 5) komen de bovenstaande aandachtpunten terug en wordt aangegeven op welke manier, met welke maatregelen en wanneer deze aandachtpunten worden aangepakt.

3.4 Focus van het beleid? Terugkijkend op de kaders, de huidige situatie, het gerealiseerde beleid, de knelpunten die benoemd zijn en de vergelijking met andere steden kan gesteld worden dat de ingezette beleidslijnen uit het oude parkeerbeleidsplan uitgewerkt zijn in de afgelopen jaren en dat behoefte bestaat naar een actualisatie en optimalisatie van het oude beleid. De aandachtspunten uit de vorige paragraaf zijn vertaald naar tien speerpunten. De focus vertaald in 10 speerpunten : 1. Uitwerking parkeerbeleid volgens de in de Visie Verkeer en Parkeren opgenomen 4-stappen-benadering: beïnvloeden, benutten, beprijzen en bouwen. 2. Opzetten van een duidelijke doelgroepenkaart. Welke doelgroep willen we waar laten parkeren? 3. Overloop parkeren aanpakken met gebiedsgewijze maatwerkoplossingen; 4. Optimalisering en aanpassing van het PRIS om bezoekers van buitenaf beter te geleiden over de gewenste aanrijdroutes richting de parkeervoorzieningen. Dit ook in combinatie met het nieuw op te zetten Mobiliteitsplan en bijvoorbeeld ook nieuwe in-car (waaronder navigatiesystemen) technieken. 5. De fragiele balans tussen parkeren voor bewoners, ondernemers en kortparkeerders op de straatparkeerplaatsen in de beperkte ruimte in de binnenstad van Bergen op Zoom herstellen. 6.

Actualisatie van de nota parkeernormen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en dit op de juiste manier juridisch inbedden (in relatie met Wet ruimtelijke ordening). 7. Evenwicht brengen in de locaties waar achteraf en vooraf betaald moet worden in Bergen op Zoom (zuidkant achteraf, noordkant vooraf betalen). 8. Vereenvoudiging van het vergunningen- en tariferingstelsel.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 15 van 50

9. Aansluiting zoeken bij het nog op te stellen Mobiliteitsplan, waarin nadrukkelijk aandacht komt voor het gebruik van andere vervoerswijze (fiets en openbaar vervoer) en het beter benutten van de infrastructuur. 10. Sociaal veilige parkeervoorzieningen (garages) en de routes vanuit het centrum er naar toe. In de volgende hoofdstukken worden deze speerpunten vertaald naar de visie, het beleid en de maatregelen die nodig zijn om de in paragraaf 3.3 geschetste aandachtspunten te verbeteren.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 16 van 50

4 Visie op parkeren In dit hoofdstuk staat de meerjarenvisie op parkeren centraal. Het bevat de uitgangspunten van het parkeerbeleid (wat is de basis?) en de doelstellingen (wat willen we bereiken?). Deze parkeervisie is niet alleen leidraad voor de verdere uitwering van parkeerbeleid (hoofdstuk 5), maar tegelijkertijd de basis voor de evaluatie daarvan.

4.1 Bovenliggende beleidsvoornemens Bergen op Zoom Bergen op Zoom als stad met ruim 66.000 inwoners heeft een ruim historisch verleden. In 2012 is 800 jaar stad gevierd. In het collegeprogramma 2010-2014 “hard met een hart, sober, sociaal, ambitieus” bevat de koers op hoofdlijnen en geeft daarmee invulling aan de bestuurlijke visie en ambities van Bergen op Zoom. Voor deze beleidsnota parkeren is belangrijk dat het bestuur de bereikbaarheid van Bergen op Zoom als geheel, maar ook het centrum wil verbeteren. Daarnaast moet prioriteit gegeven worden aan langzaam verkeer en openbaar vervoer. Het bestuur koestert de oude stad met het historische karakter (recreatie), maar staat tegelijkertijd voor een aantal stedelijke herstructureringsoperaties, zoals de wijk Gageldonk en de realisering van diverse nieuwe wijken. Door hierop in te zetten biedt het ondernemers en bewoners van Bergen op Zoom perspectief voor nu en in de toekomst. Ook ligt er een sociaaleconomische opgave. Het bestuur richt zich op de versterking van deze structuur, waarbij het behouden en aantrekken van werkgelegenheid voorop staat. Verder zijn elementen als sociale veiligheid, goede bereikbaarheid, voldoende parkeer- en fietsvoorzieningen belangrijk.

Kort samengevat wordt ingezet op: • Een sociaal, ondernemend en ambitieus Bergen op Zoom; • Een historische stad waar mensen graag wonen, werken en recreëren; • Een stad die komende jaren inspeelt op haar behoeften.

4.2 Visie op parkeren in Bergen op Zoom Deze beleidsnota parkeren biedt Bergen op Zoom handvatten hoe om te gaan met de diverse parkeervraagstukken dis zich binnen de gemeente nu en in de toekomst kunnen gaan afspelen. Deze handvatten moeten aansluiten op de perceptie van de huidige parkeerproblematiek (zie hoofdstuk 3). Het formuleren van nieuw parkeerbeleid is geen doel op zich, maar een middel om zowel verkeerskundige als andere doelstellingen te realiseren. Het parkeerbeleid heeft een integraal karakter: • Deze beleidsnota parkeren staat niet op zichzelf, maar is een middel om verschillende doelstellingen van de gemeente op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, economie / werkgelegenheid en verkeer te realiseren. Het parkeerbeleid ondersteund het streven om een stad te zijn waar mensen graag wonen, werken en recreëren. • Het parkeerbeleid zet zich in op de bewoners, werknemers en bezoekers van de gemeente: o Bewoners dienen de mogelijkheid te hebben om de auto in de nabijheid van de woning parkeren (op straat of op de eigen oprit / garage). Het parkeerbeleid zet niet op stringente sturing van autobezit en autogebruik va bewoners (‘autootje pesten’); o Werknemers nemen eerder dan andere doelgroepen genoegen met een langere loopafstand en zij stellen minder eisen aan het comfort van de parkeerplek. Vooral goedkoop en een veilige parkeerplaats zijn belangrijk.

Werknemers werkzaam in Bergen op Zoom binnen het gereguleerd gebied kunnen in de schil rond het centrum parkeren, waarbij Vestiggronden-Noord prioriteit krijgt. o Bezoekers van bewoners en van voorzieningen dienen hun auto in de nabijheid van de bestemming te kunnen parkeren. Deze doelgroep heeft enerzijds een sociale functie, anderzijds levert deze een bijdrage aan de economie van de stad. Bezoekers mogen niet worden afgeschrikt door een tekort aan parkeerplaatsen, te lage kwaliteit en te hoge tarieven.

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 17 van 50

• Het parkeerbeleid zet in op maatwerk per gebied. Binnen het parkeerbeleid geldt het principe van de 4stappen benadering (beïnvloeden, benutten, beprijzen en bouwen) als basis voor het treffen van maatregelen. De uitwerking van het principe is leidend in hoofdstuk 5. Binnen dit maatwerk wordt wel een vereenvoudiging van het vergunningen- en tarievenstelsel doorgevoerd.

4.3 Uitgangspunten van het parkeerbeleid Binnen deze beleidsnota parkeren gelden de volgende vijf uitgangspunten voor de oplossingsrichtingen in hoofdstuk 5. 1. Het huidige gebied met parkeerregulering rond het centrum blijft gehandhaafd De belangrijkste conclusie van de inventarisatie (hoofdstuk 3) is het huidige aantal beschikbare parkeerplaatsen voldoende is in het gereguleerd gebied in en om het centrum (straten, pleinen en garages), maar dat de verdeling erover scheef is. Sommige gebieden staan leeg, andere kennen een te hoge parkeerdruk (hoger dan 90%). Daarnaast is geconstateerd dat er op verschillende locaties uitwijkgedrag van het gereguleerd gebied is waargenomen. Bij het zoeken naar oplossingen voor deze problemen geldt het uitgangspunt dat de huidige gebieden met parkeerregulering intact blijven. De reden hiervoor is drieledig: • Een regulering zorgt ervoor dat doelgroepen te sturen zijn. Via tarieven en tijdsduur beperking gebeurt dit nu ook. Echter blijkt de verdeling over het beschikbare areaal scheef te zijn. Consequentie is dat wijzigingen noodzakelijk zijn in de sturing, zodat het scheve beeld wordt rechtgetrokken; • Door het toepassen van parkeerregulering zijn doelgroepen beter te faciliteren. Bezoekers betalen liever achteraf, dan vooraf.

Op dit moment kan aan de noordkant van de stad niet achteraf betaald worden, wat tot gevolg heeft dat hier minder bezoekers te vinden dan aan de zuidkant van de stad. • Het terugdraaien van betaald parkeren heeft negatieve financiële consequenties vanwege het versneld moeten afschrijven van parkeerapparatuur, eenmalige afkoopkosten van bestaande overeenkomsten en structureel teruglopende inkomsten uit vergunningen en betaald parkeren (zie ook punt 4). 2. Het huidige gebied met parkeerregulering rond het ziekenhuis wordt gefaseerd uitgebreid Uit de conclusie uit de inventarisatie rond het ziekenhuis blijkt dat de omliggende woonstraten last hebben van buurtvreemde parkeerders. Met name werknemers van het ziekenhuis parkeren op afstand om het betaald parkeerregime te ontwijken. In overleg met het ziekenhuis is reeds afgesproken dat zij een Mobiliteitsplan voor haar werknemers gaan opstellen. Daarnaast wordt het gereguleerd gebied gefaseerd uitgebreid, zodat de loopafstand naar het ziekenhuis wordt vergroot. Allereerst wordt het gebied rond de Wierlaan toegevoegd. Eventuele verdringingseffecten moeten naar de toekomst toe worden aangetoond via monitoring (zie hoofdstuk 5). Uitbreiding van het gereguleerd gebied richting de Doktor de Ramlaan e.o. behoort tot de mogelijkheden. 3.

Gebiedsgewijze aanpak straten / wijken met overloop parkeren vanuit gereguleerd gebied Aan de randen van het gereguleerd gebied parkeren doelgroepen die dit gebied ontwijken. Uit de inventarisatie is gebleken dat dit weerbarstige probleem geen eenduidige oplossing kent en dat maatwerk gewenst is. Voor het gereguleerd centrumgebied geldt dat dit gebied niet wordt uitgebreid, aangezien dan het sneeuwbal effect wordt verplaatst. Het uitgangspunt bij deze straten is prioriteit geven aan de doelgroep bewoners en de oplossingen zoeken in de aanpak van de overige doelgroepen die het gereguleerd gebied ontwijken. Rond het ziekenhuis wordt het gebied gefaseerd uitgebreid, omdat de loopafstanden tot het ziekenhuis nog binnen de afstand van de doelgroep liggen. 4. Gerichte parkeeroplossingen in woonwijken en bij wijkwinkelcentra zonder regulering Parkeren verloopt over het algemeen zonder problemen. Uitgangspunt voor deze gebieden is dat het parkeren gratis blijft bij aanwezigheid van voldoende parkeerplaatsen. Parkeerregulering wordt reactief ingezet en niet gebruikt om het autobezit van de eigen bewoners te sturen. Bij parkeerproblemen rond wijkwinkelcentra en in woonwijken wordt ingezet op maatwerk en gezocht naar creatieve oplossingen.

Dit betekent dat invoeren van betaald parkeren als standaard oplossing wordt voorkomen, tenzij de vraag ernaar zo groot is en dat betaald parkeren de enige oplossing nog is. Bij wijkwinkelcentra is het uitgangspunt

Bestandsnaam: Beleidsnota Parkeren Datum opgeslagen: 17-03-16

Versie: Pagina:

2.1 18 van 50

dat voor de doelgroep bezoekers (winkelend publiek) voldoende parkeerplaatsen aanwezig zijn. Via een parkeerschijfzone is dit ook voor de gebruiker nog gratis te realiseren. Maatwerk betekent echter niet dat een hoeveelheid aan verschillende parkeerregimes binnen Bergen op Zoom wenselijk en haalbaar is. De gehanteerde oplossingen moeten passen binnen de dan geldende regelgeving. Voor de parkeerder is het beleid en de toegepaste oplossingen overzichtelijk en begrijpelijk. Een goede communicatie naar de doelgroepen maakt integraal onderdeel uit van het parkeerbeleid. 5. De kosten van maatregelen worden gedekt uit het product ‘parkeren’ Bij het zoeken naar oplossingen speelt financiële haalbaarheid een nadrukkelijke rol. Niet elke parkeeroplossing hoeft in zichzelf kostendekkend te zijn. Bij creatieve oplossingen is een bijdrage uit het product parkeren mogelijk. Dit product wordt gevoed door de inkomsten uit betaald parkeren. De inkomsten en uitgaven dienen minimaal in evenwicht te blijven. Eventuele meeropbrengsten wordt gebruikt voor de verbetering van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Uitgangspunt is dat de kosten voor de doelgroepen niet mogen stijgen om niet-kostendekkende maatregelen elders mogelijk te maken.

4.4 Doelstellingen parkeerbeleid Op basis van het beschreven beleidskader (hoofdstuk 2), probleeminventarisatie (hoofdstuk 3) en bovenstaande visie op parkeren zijn de beoogde doelen3 voor parkeren: 1. Betere benutting aanwezig parkeerareaal binnen gereguleerd gebied; Om de leefbaarheid in het centrum te vergroten is het noodzakelijk de parkeerdruk in de straten te verlagen en de beschikbare capaciteit in de schil, met name Vestiginggronden beter te benutten. De fragiele balans tussen de doelgroepen op straat in het centrum moet herstelt worden. Het centrum wordt primair parkeren voor doelgroep bewoners en bezoekers. Voor de doelgroep bewoners wordt in de avond en nachtelijke uren het parkeren op achteraf betaald parkeer locaties aantrekkelijker gemaakt. De parkeerdruk in het centrum mag niet boven de 90%4 uitkomen. De parkeerdruk in de schil mag niet hoger zijn dan 80%. Wanneer een parkeerdruk in een gebied hoger of veel lager uitvalt worden maatregelen genomen volgens de 4 stappen benadering (BBBB). De uitwerking van deze doelstelling staat verder beschreven in hoofdstuk 5. 2. Evenwicht brengen in achteraf betaald parkeren noord- en zuidkant centrum Om het economisch hart van de stad beter tot zijn recht te laten komen (Vierkantje en ketenwinkels) is achteraf betaald parkeren een belangrijk gegeven.

Aan de zuidkant van het centrum blijft de bezoekers gefaciliteerd met de parkeergarages AGDM, Parade en het Pastor Joorenplein (overloop Plein 13). Aan de noordkant wordt het achteraf betalen op het Mineurplein teruggebracht (overloop de Kaai). Deze maatregel is tevens nodig om de fragiele balans van parkerende doelgroepen in het centrum te doorbreken (zie doelstelling 1). Invoering achteraf betaald parkeren geschiedt binnen 2 jaar na vaststelling van deze nota. Na realisatie wordt dit parkeerterrein opgenomen in de monitor van parkeerbeheer. 3. Knelpunten rond sportterreinen, parkeren in woonwijken, wijk en buurtwinkelcentra en grote voertuigen oplossen met de 4 stappenbenadering Voor geconstateerde en mogelijke knelpunten in de toekomst geldt dat oplossingen hiervoor de systematiek van beïnvloeden, benutten, beprijzen en bouwen (4 stappenbenadering) volgen. Waarbij de stap beprijzen ook kan staan voor reguleren zonder kosten voor de gebruiker (parkeerschijfzone). Naast de 4 stappenbenadering blijven de doelgroepen vanuit de visie op parkeren (paragraaf 4.2) de focus waarop de oplossingen zich op richten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=b0cf418c-7c56-477a-adf2-afe46f81b861