Arcadis EU 204 Schouwen-Duiveland en Tholen ontsluiten 150KV haalbaarheidsstudie
Tekst van het document
EU 204
SCHOUWEN-DUIVELAND EN THOLEN
ONTSLUITEN 150 KV Haalbaarheidsstudie TenneT TSO B.V.
4 JUNI 2020
INHOUDSOPGAVE
1
2
3
4
PROJECTOMSCHRIJVING
6
1.1
Inleiding
6
1.2
Werkwijze in stappen
6
1.3
Leeswijzer
6
BEOORDELINGSKADER EN GEBRUIKTE GEGEVENS
7
2.1
Beschouwde criteria
7
2.2
Niet beschouwde criteria
10
2.3
Beoordelingsschaal
11
2.4
Gebruikte gegevens en TenneT standaarden
12
STAP 1: AFWEGING SCENARIO’S
13
3.1
Werkwijze
13
3.2
Beschrijving scenario’s stap 1
13
3.3
Beoordelingskader voor scenario’s stap 1
18
3.4
Analyse stap 1
20
3.5
Afweging en conclusie stap 1
24
STAP 2: STATIONSLOCATIES
26
4.1
Werkwijze en beoordelingskader
26
4.1.1
Werkwijze
26
4.1.2
Uitgangspunten West-Brabant
26
4.1.3
Uitgangspunten zoekgebied Schouwen-Duiveland
27
4.1.4
Beoordelingskader stap 2
27
4.2
West Brabant
29
4.2.1
Karakteristieken zoekgebied West-Brabant
29
4.2.2
Bepalen deelgebieden binnen zoekgebied
30
4.2.3
Deelgebied 1
31
4.2.4
Deelgebied 2
33
4.2.5
Deelgebied 3
34
5
6
4.2.6
Deelgebied 4
35
4.2.7
Deelgebied 5
36
4.2.8
Deelgebied 6
37
4.3
Schouwen-Duiveland
38
4.3.1
Karakteristieken zoekgebied Schouwen-Duiveland
38
4.3.2
Deelgebieden binnen zoekgebied
39
4.3.3
Deelgebied 1
40
4.3.4
Deelgebied 2
41
4.3.5
Deelgebied 3
42
4.4
Analyse stap 2
43
4.4.1
Analyse West-Brabant
43
4.4.2
Analyse Schouwen-Duiveland
50
4.5
Afweging en conclusie stap 2
55
4.5.1
Afweging en conclusie West-Brabant
55
4.5.2
Afweging en conclusie Schouwen-Duiveland
57
STAP 3: TRACÉ
60
5.1
Werkwijze
60
5.1.1
Inleiding
60
5.1.2
Uitgangspunten verbinding
60
5.2
Beoordelingskader stap 3
61
5.3
Analyse stap 3
64
5.4
Afweging en conclusie stap 3
65
CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN
66
6.1
Gevoeligheidsanalyse
66
6.2
Conclusie
66
6.2.1
Station West Brabant
66
6.2.2
Station Schouwen-Duiveland
67
6.2.3
Tracé 150 kV West Brabant – Schouwen-Duiveland
68
6.3
Aanbevelingen
69
BIJLAGE 1: BESCHRIJVING BEOORDELINGSCRITERIA
70
BIJLAGE 2: KAARTEN STAP 1
75
BIJLAGE 3: KAARTEN STAP 2
76
COLOFON
77
1
PROJECTOMSCHRIJVING
1.1
Inleiding
De Zeeuwse gebieden Schouwen-Duiveland en Tholen zijn op dit moment niet aangesloten op het landelijke hoogspanningsnet van 150kV en hoger. Er is een sterke toename van (aanvragen voor) decentrale duurzame elektriciteitsproductie binnen deze gebieden. Dat leidt tot knelpunten in het huidige 50kV-net in deze gebieden. Daarnaast wordt voorzien dat dit mogelijk leidt tot knelpunten in het Brabantse net. Om te komen tot een nettechnische oplossing die maatschappelijk gezien de laagste kosten met zich meebrengt is TenneT samen met de regionale netbeheerder (in eerste instantie samen met Enduris en Stedin, maar later met Enduris en Enexis) een nettechnische verkenning gestart naar mogelijkheden om Schouwen-Duiveland en Tholen aan te sluiten op het landelijke hoogspanningsnet.
1.2
Werkwijze in stappen
In de nettechnische verkenning van de netbeheerders is gekomen tot een drietal scenario’s om SchouwenDuiveland en Tholen aan te sluiten op het hoogspanningsnet. Deze drie scenario’s worden in de voorliggende studie op een hoog abstractieniveau getoetst aan eisen vanuit planologische inpassing en de (on)mogelijkheden die daaruit volgen om te komen tot realisatie. Op basis van deze toets is een voorkeursscenario gekozen. Binnen dit voorkeursscenario is aan de hand van een analyse van het gebied een aantal mogelijke locaties te bepalen die met (nieuwe) verbindingen te ontsluiten zijn naar het bestaande net. Deze stappen zijn samengevat in Figuur 1-1. De drie stappen zijn terug te vinden in hoofdstuk 3, 4 en 5.
Voorkeursscenario
- 3 scenario’s - Uitkomst: voorkeursscenario
Zoekgebieden
• beschouwing (on)mogelijkheden zoekgebieden • Uitkomst: voorkeur zoekgebied
Mogelijke oplossing voor verbinding
- Beschouwen (on)mogelijkheden tracé - Uitkomst: het is niet onmogelijk een verbinding te realiseren
Figuur 1-1: Stappen in de haalbaarheidsstudie Schouwen-Duiveland en Tholen
1.3 • • • • •
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 licht het planologische afwegingskader toe waarmee de haalbaarheid is beoordeeld; Hoofdstuk 3 beschrijft de eerste stap, het afwegen van de voorgeschreven scenario’s voor aansluiten van Schouwen-Duiveland en Tholen; Hoofdstuk 4 beschrijft de tweede stap, het bepalen en afwegen van stationslocaties binnen het gekozen voorkeursscenario uit hoofdstuk 3; Hoofdstuk 5 beschrijft de derde stap, het op hoofdlijnen bepalen en afwegen van de (on)mogelijkheden om een verbinding te kunnen realiseren; Hoofdstuk 6 geeft de conclusies van de haalbaarheidsstudie weer. Er is ook beschouwd of de conclusies leiden tot heroverweging van een keuze voor het voorkeursscenario.
2
BEOORDELINGSKADER EN GEBRUIKTE GEGEVENS
2.1
Beschouwde criteria
In deze haalbaarheidsstudie is een aantal stappen bepaald, zoals beschreven is in paragraaf 1.2. Elke stap vraagt een andere aanpak in de beoordeling. In het beoordelingskader is daarom onderscheid gemaakt tussen de verschillende stappen. Mede op basis van het Programma van Eisen (PVE) 00.002 (versie 3.0, 25/01/2019) van TenneT is het beoordelingskader voor de haalbaarheidsstudie Schouwen-Duiveland en Tholen opgesteld. Dit PVE bevat planologisch en ruimtelijk relevante eisen voor aanleg en tracering van kabelverbindingen en de locatiebepaling van stations van TenneT. De eisen van TenneT (die aangeduid zijn met AM-Req-XXXX) zijn in het beoordelingskader aangevuld met criteria die specifiek relevant zijn binnen het plangebied van de haalbaarheidsstudie (deze hebben aldus geen nummer). In Tabel 2-1 is het beoordelingskader opgenomen voor alle stappen. In de tabel is aangegeven hoe in de desbetreffende stap de beoordeling is uitgevoerd. Wanneer een aspect voor een stap niet relevant is, is ook aangegeven wat hiervoor de beweegredenen zijn. Als een aspect voor geen van de stappen relevant is, is deze niet opgenomen in de tabel. Dit laatste is nader toegelicht in paragraaf 2.2.
In de opvolgende paragrafen is het beoordelingskader per stap verder uitgewerkt door bijvoorbeeld de toevoeging van een beschrijving van de beoordelingsschaal per criterium.1 In bijlage 1 zijn de beoordelingscriteria voorzien van een meer uitgebreide beschrijving. Hierin staat bijvoorbeeld waarom het criterium relevant is voor kabels en stations van TenneT en welke gegevens worden gebruikt om het criterium te beoordelen. Tabel 2-1: Beoordelingskader voor alle stappen van de haalbaarheidsstudie
Afwegingscriteria
Stap 1
Stap 2
Stap 3
Archeologische monumenten (AMK) (AMReq-1541)
Kans op ligging in gebied met veel archeologische monumenten
Ruimtebeslag archeologische monumenten (AMK)
Lengte door archeologische monumenten (AMK)
Archeologisch verwachtingswaarde middelhoog en hoog volgens de gemeentelijke archeologische beleidskaarten (AM-Req1541)
Kans op ligging in gebied met een hoge archeologische verwachtingswaarde (IKAW)
Ruimtebeslag archeologische waarden volgens het vigerende archeologiebeleid in gemeenten waar de stationslocatie ligt
Lengte door archeologische waarden volgens het vigerende archeologiebeleid in gemeenten waar de kabel doorheen gaat
Aanwezigheid van verdronken dorpen
Kans op ligging in gebied met verdronken dorpen
Niet van toepassing bij stationslocatie
Lengte door gebied met verdronken dorpen
Archeologie en Bodem
1
Aardkundige monumenten Kans op ligging in gebied Ruimtebeslag in gebied (AM-Req-1541) met aardkundige waarden met aardkundige monumenten
Lengte door gebied met aardkundige monumenten
Zettingsgevoelige gebieden (AM-Req-1544)
Mate van zettingsgevoeligheid ondergrond ter plekke van tracé
Mate van zettingsgevoeligheid in gebied
Mate van zettingsgevoeligheid op locatie station
Onderzoeksgegevens die gebruikt zijn bij de beoordeling dateren van juli en augustus 2019. Onderzoeksgegevens kunnen daardoor gedateerd zijn.
Afwegingscriteria
Stap 1
Stap 2
Stap 3
Niet gesprongen explosieven (AM-Req1553)
Kans op ligging in aandachtsgebieden voor niet gesprongen explosieven
Ligging in aandachtsgebieden voor niet gesprongen explosieven
Ligging in aandachtsgebieden voor niet gesprongen explosieven
Bodemverontreiniging (AM-Req-1543)
Niet van toepassing vanwege detailniveau in deze fase
Is op de locatie een bodemverontreiniging bekend op basis van het bodemloket
Lengte door locaties met mogelijke bodemverontreiniging op basis van het bodemloket
Ruimtebeslag Natura2000 Kans op ligging in Natura (AM-Req-1557) 2000 gebied.
Heeft de locatie een ruimtebeslag in Natura2000
Lengte door Natura2000
Ruimtebeslag Natuur Netwerk Zeeland (NNZ) /Brabant (NNB) (AM-Req1557)
Heeft de locatie een Lengte door NNZ, NNB of ruimtebeslag in NNZ, NNB natuurmonumenten of natuurmonumenten
Natuur
Kans op ligging in NNZ / NNB
Water Nabij of in waterkeringen Indicatie van aantal Ligt de locatie in een (AM-Req-4220 & AM-Req- kruisingen met primaire en waterkering of in de 1582) regionale waterkeringen vrijwaringszone van een waterkering
Lengte door een waterkering of door vrijwaringszone van een waterkering
Kruisingen met watergangen
Hoeveel lange boringen zijn waarschijnlijk noodzakelijk (meer dan 500 meter in lengte)
Niet van toepassing bij stationslocatie
Hoeveel boringen zijn waarschijnlijk noodzakelijk
Waterwingebieden (AMReq-1576)
Zijn er waterwingebieden dit invloed kunnen hebben op de kansrijkheid van het scenario
Niet van toepassing (in geen van de zoekgebieden liggen waterwingebieden)
Lengte door waterwingebieden
Overstromingsrisico (AMReq-1569)
Kans op ligging in gebied met hoge overstromingskans
Kent de stationslocatie een overstromingshoogte van maximaal 2,5 meter2
Niet van toepassing bij tracéstudie
Vispercelen
Kans op aantasting van Niet van toepassing bij oester- en mosselpercelen stationslocatie
Lengte door oester- en mosselpercelen
Kans op ligging in gebied met veel terreinen met opslag voor gevaarlijke stoffen3
Worden er assets gerealiseerd binnen 800 meter van dergelijke locaties
(Ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid Gevaarlijke stoffen (AMReq-1568)
2
Worden er assets gerealiseerd binnen 800 meter van dergelijke locaties
De situatie bij een 1:1000 en 1:10000 waterstand worden onderzocht, op basis van de VNK2 (mogelijk komen later dit jaar de nieuwe LIWO gegevens, deze zijn niet gebruikt voor deze studie). 3 Locaties waar een gebruik is toegestaan wat omschreven is in de Wet milieubeheer als ‘(overige) gevaarlijk gebruik / stoffen’ en/of een milieucategorie hoger dan 3.1 of daarmee vergelijkbaar te stellen categorie.
Afwegingscriteria
Stap 1
Stap 2
Stap 3
Windturbines (AM-Req1571 & AM-Req-4221)
Kans op doorsnijding zone rondom bestaande windturbines en/of doorsnijding zones concentratiegebied windenergie 4
Zijn er binnen 245 meter van de locatie windturbines gelegen of gepland
Lengte van het tracé binnen 245 meter van (geplande) windturbines
Parallelloop (AM-Req1565, AM-Req-1572 & AM-Req-4230)
Kans op parallelloop op korte afstand met gas- en buisleidingen
Niet van toepassing (in geen van de zoekgebieden liggen buisleidingen)
Lengte waarbij de afstand tot een gas- buisleiding minder dan 1000 meter is en sprake is van parallelligging
Belemmerde strook (AMReq-4229)
Niet van toepassing vanwege detailniveau in deze fase.
Niet van toepassing bij stationslocatie
Lengte waarbij 3 meter ruimte aan weerzijde van de kabel mogelijk niet mogelijk is ingeval van open ontgraving en 5 meter rondom ingeval van een gestuurde boring
Geluid, richtafstanden (AM-Req-1578)
Niet van toepassing vanwege detailniveau in deze fase.
Liggen er gevoelige functies binnen 300 meter van de stationslocatie
Niet van toepassing bij tracéstudie
Aandachtspunten aanleg Lengte van de kabel (AMReq-4222)
Maakt de lengte aan kabel Niet van toepassing bij verbinding de realisatie stationslocatie van het scenario minder kansrijk
Lengte van het tracé in meters
Kruisingen met infra Zorgt het aantal kruisingen Niet van toepassing bij (wegen/spoorwegen) (AM- met infra ervoor dat deze stationslocatie Req-4222) de realisatie van het scenario minder kansrijk maken
Aantal kruisingen met wegen of spoorwegen
Beheerszones wegen (AM-Req-1542)
Ruimtebeslag in de (toekomstige) beheerszones van gemeentelijke, provinciale of rijkswegen
Lengte door de (toekomstige) beheerszones van gemeentelijke, provinciale of rijkswegen
Schade en hinder (AMReq-4226 & AM-Req4236)
Worden knelpunten Aantal gevoelige objecten verwacht vanwege binnen 40 meter van de gevoelige objecten die de locatie realisatie van het scenario minder kansrijk maken
Aantal gevoelige objecten binnen 50 meter van tracé
Inpassing in ruimtelijke plannen
Maakt ruimtelijk beleid van Niet van toepassing bij de provincie de realisatie stationslocatie van het scenario minder kansrijk
Zorgen de vigerende bestemmingsplannen voor voorwaarden die realisatie van het scenario onmogelijk maken
Niet van toepassing vanwege detailniveau in deze fase. Kruisingen met infra zijn wel bekeken.
Overige ruimtelijke aspecten
4
Hierbij kijken we ook naar de regionale energiestrategie Zeeland (RES)
Afwegingscriteria
Stap 1
Stap 2
Stap 3
Landschappelijke inpassing (AM-Req-1556 & AM-Req-4214)
Kans op aansluiting op bestaande opgaande landschapsstructuren, zodat de landschappelijke kwaliteit zo min mogelijk wordt verstoord5
Welk alternatief heeft een zo minimaal mogelijke invloed op het landschap? Kan worden aangesloten bij bestaande bebouwing?6
Niet van toepassing bij tracéstudie omdat wordt uitgegaan van een ondergrondse verbinding
Cultuurhistorische waarden (AM-Req-1541)
Kans op aantasting van cultuurhistorische waarden
Ligging op locatie met Niet van toepassing bij cultuurhistorische waarden tracéstudie omdat wordt uitgegaan van een ondergrondse verbinding
Agrarische waarden: kwekerijen en boomgaarden
Niet van toepassing vanwege detailniveau in deze fase
Niet van toepassing (in geen van de zoekgebieden liggen kwekerijen en boomgaarden)
Bereikbaarheid assets (AM-Req-4212)
Niet van toepassing vanwege detailniveau in deze fase
Is de locatie bereikbaar Niet van toepassing over de weg of is makkelijk vanwege detailniveau in een toegangsweg aan te deze fase. Zit wel leggen7 gedeeltelijk in andere criteria, zoals Bereikbaarheid zwaar materieel en Overstromingsrisico)
Maakt het scenario een ontsluiting van duurzame energie in zowel WestBrabant als SchouwenDuiveland en Tholen kansrijk
Niet van toepassing bij stationslocatie
Niet van toepassing bij tracéstudie
Bereikbaarheid met zwaar Niet van toepassing materieel vanwege detailniveau in deze fase
Inschatting van bereikbaarheid stationslocatie met zwaar materieel tijdens aanleg en fase van beheer
Inschatting van bereikbaarheid tracé met zwaar materieel tijdens aanleg
Ontsluitingsmogelijkheden Niet van toepassing voor verbindingen (20 en vanwege detailniveau in 150kV). deze fase
Inschatting beschikbare ruimte / bereikbaarheid voor 20- en 150kVverbindingen
Niet van toepassing bij tracéstudie
Lengte door kwekerijen en boomgaarden
Net-technische aspecten Mogelijkheid aansluiting duurzame initiatieven
2.2
Niet beschouwde criteria
Niet alle aspecten uit het PVE00.002 van TenneT zijn meegenomen in deze haalbaarheidsstudie. Hiervoor zijn verschillende redenen. De belangrijkste is het detailniveau van de haalbaarheidsstudie. In de haalbaarheidsstudie wordt per stap een verkenning uitgevoerd op het daarbij behorende detailniveau. Een
5
Interpretatie van AM-Req-1556 en AM-Req-4214 passend bij de opgave en detailniveau van stap 1 Interpretatie van AM-Req-1556 en AM-Req-4214 passend bij de opgave en detailniveau van stap 2 7 Interpretatie van AM-Req-4212 op basis van opgave en detailniveau van de zoekvraag in stap 2. 6
aantal criteria uit PVE00.002 hoeft pas uitgewerkt te worden in een latere fase. Het gaat hierbij om de volgende aspecten: •
Onder het thema bodem wordt niet gekeken naar de aspecten gezonde grondbalans (AM-Req-1546), gebruik cultuurtechnisch protocol (AM-Req-1547) en Gebruik CST (AM-Req-4213). Onder het thema natuur wordt niet gekeken naar de aspecten natuurinclusief werken (AM-Req-4217), gedragscode TenneT (AM-Req-1560), gedragscode Houtopstanden TenneT (AM-Req-4215), Dassen- en beverburchten (AM-Req-4216), aanwezigheid nesten (AM-Req-4218) en mitigatieladder (AM-Req-4219). Onder het thema (ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid wordt niet gekeken naar het aspect wetgeving externe veiligheid (AM-Req-1564). Onder het thema geluid wordt niet gekeken naar het aspect overschrijding van geluidsnormen (AM-Req1579). Onder het thema E- en M-velden is niet gekeken naar verbindingen en stations (AM-Req-1549), beleidsadvies VROM (AM-Req-1574), nieuwe gevoelige bestemmingen (AM-Req-1575), gevoelige bestemmingen HS-lijn (AM-Req-4223), woningen onder geleiders HS-lijn (AM-Req-4224), berekening magneetveldzone (AM-Req-4225), inzicht in magneetveldcontour (AM-Req-4227) en 0,4 microtesla magneetveldcontour (AM-Req-4240). Onder het thema liggingsaspecten kabelverbindingen worden een aantal aspecten benoemd die in de verkenning niet worden meegenomen als uitgangspunten.
Dan gaat het om de liggingsdiepte van de kabels (AM-Req-4228), de ligging in relatie tot ZRO’s (AM-Req-4231) en ligging aan de randen van percelen (AM-Req-4233). Bij het thema water wordt er niet gekeken naar de overstroombaarheid van bestaande stations (AM-Req4241), dit past niet bij de scope van de haalbaarheidsstudie en is dus niet meegenomen. Onder het thema natuur zijn er ook aspecten die kijken naar ganzen- en weidevogelgebieden (AM-Req1559 en AM-Req-4234). Deze gebieden komen echter niet voor in het plangebied en zijn daarom niet meegenomen in de studie. Daarnaast is er ook nog een aspect dat naar zonnepanelen kijkt (AM-Req-4235), maar dit is alleen van belang bij bovengrondse verbindingen. Omdat hier vooralsnog uitgegaan wordt van de aanleg van ondergrondse kabelverbindingen is het aspect zonnepanelen niet relevant voor de scope van het onderzoek.
• • • •
•
• • •
2.3
Beoordelingsschaal
De criteria worden beoordeeld volgens onderstaande beoordelingsschaal en bijbehorende kleur. Er is enkel sprake van niet of nauwelijks effect (of wellicht een klein positief effect) of een negatief effect. Reden hiervoor is dat de haalbaarheidsstudie als doel heeft om de belangrijkste knelpunten te signaleren zodat een afweging kan worden gemaakt of een oplossing kansrijk is of kan zijn al dan niet middels het treffen van mitigerende maatregelen en zo ja welke. Verfijnde effectbepaling moet in een volgende fase gebeuren. Tabel 2-2: Beoordelingsschaal voor de beoordeling
Score
Beschrijving
0
Het scenario heeft geen of nauwelijks effect binnen het criterium.
-
Het scenario heeft een negatief effect binnen het criterium.
2.4
Gebruikte gegevens en TenneT standaarden
Ten behoeve van deze haalbaarheidsstudie zijn de volgende gegevens gebruikt: • • • • • • • • •
Gegevens van risicokaart.nl, zoals buisleidingen en terreinen met gevaarlijke stoffen; Ruimtelijkeplannen.nl; Archeologische Monumenten Kaart (AMK); Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW); Open GIS-data via ArcGISonline (bijv. topografische kaart, luchtfoto’s, gemeentegrenzen); • Natura2000 en NNN-gebieden • Overige infrastructuur met beschermingszones Asset gegevens TenneT (lijnen, kabels, stations); Geoloket Zeeuws bodemvenster voor data van niet gesprongen explosieven, bodemverontreiniging en cultuurhistorische waarden; Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG); Legger waterkeringen van waterschap Scheldestromen en Brabantse Delta.
Op de haalbaarheidsstudie zijn de volgende TenneT standaarden van toepassing: •
PVE.00.002 Planologische traceringsuitgangspunten en locatie-eisen versie 3.0.
3
STAP 1: AFWEGING SCENARIO’S
3.1
Werkwijze
In dit hoofdstuk worden drie scenario’s tegen elkaar afgewogen om te komen tot een voorkeursscenario. De scenario’s bestaan uit te realiseren stations en verbindingen. Per scenario is in paragraaf 3.2 een overzicht opgenomen van de voorwaarde waaraan deze stations en verbindingen moeten voldoen. Daarnaast is per scenario een kaart opgenomen die de ruimtelijke ligging van de stations en verbindingen in dat scenario op strategisch niveau weergeeft. Het beoordelingskader dat geïntroduceerd is in hoofdstuk 2 wordt in paragraaf 3.3 van dit hoofdstuk verder uitgewerkt. Hierbij is vooral aandacht voor de wijze van beoordelen. Om te komen tot een voorkeursscenario worden in paragraaf 3.4 de scenario’s beoordeeld op de verschillende aspecten uit dit beoordelingskader. In de beoordelingstabellen is in steekwoorden aangegeven waarom tot een bepaalde beoordeling is gekomen. In de bijbehorende tekst is dit verder uitgewerkt. Paragraaf 3.5 zet de belangrijkste aandachtspunten en knelpunten van de verschillende scenario’s naast elkaar. Op basis van deze afweging wordt het voorkeursscenario gekozen waarbinnen in hoofdstuk 4 stationslocaties worden bepaald.
3.2
Beschrijving scenario’s stap 1
In de nettechnische verkenning van een aantal netbeheerders is gekomen tot een drietal scenario’s om Schouwen-Duiveland en Tholen aan te sluiten op het hoogspanningsnet. De scenario’s zijn daarbij niet in detail uitgewerkt en beschrijven mogelijke oplossingsscenario's. In deze stap wordt op een hoog abstractieniveau een afweging gemaakt of - rekening houdende met planologische aspecten c.q. aspecten die betrekking hebben op de (technische) realiseerbaarheid gekomen kan worden tot een voorkeursscenario. In stap 2 (hoofdstuk 4) en stap 3 (hoofdstuk 5) vindt een verdere uitwerking plaats van het voorkeursscenario. Scenario 1: Middelharnis – Schouwen-Duiveland; Rilland - Tholen Scenario 1 bestaat uit twee delen. De aansluiting van Schouwen-Duiveland op het hoogspanningsnetwerk wordt vormgegeven door een 150kV-verbinding vanuit station Middelharnis richting Schouwen-Duiveland. Tholen krijgt een hoogspanningsverbinding vanuit het bestaande station bij Rilland. Zowel op Tholen als op Schouwen-Duiveland is een nieuw 150kV-station nodig. Het zoekgebied hiervoor bevindt zich rondom bestaande 50kV-stations. In navolgende Tabel 3-1 en Figuur 3-1 is het scenario samengevat en visueel weergegeven.
Tabel 3-1: Reikwijdte / omvang scenario 1
Asset
Spanningsniveau
Tussen stations
Circuitsr
Type verbinding • • •
Circa 20 kilometer vanaf Zijpe; Afmeting 180x250 meter; Voorkeur voor nabijheid 50/10kV-station Oosterland.8
• •
Circa 14 kilometer vanaf 150kV-station Rilland; Afmeting 180x250 meter.
Kabel
• •
Via Grevelingendam; Circa 17 kilometer.
Kabel
• •
Via Oesterdam; Circa 14 kilometer.
Station ‘SchouwenDuiveland’
150kV
Nvt
Nvt
Nvt
Station ‘Tholen’
150kV
Nvt
Nvt
Nvt
Verbinding
150kV
Middelharnis – 2 Schouwen-Duiveland
Verbinding
150kV
Rilland – Tholen
2
Uitgangspunten
Figuur 3-1: Schematische weergave te onderzoeken assets scenario 1. De getekende gele lijnen geven indicatief aan tussen welke punten een (nader te bepalen) verbinding zou moeten worden aangelegd. De zoekgebieden geven grofweg het gebied aan waar naar wordt gekeken voor een nieuw station. De blauwe en rode lijnen betreffen bestaande 150- en 380kV-verbindingen.
8
Voortschrijdend inzicht heeft ertoe geleid dat dit uitgangspunt in een later stadium van de studie is genuanceerd. Dit is nader uitgelegd in paragraaf 0.
Scenario 2: Middelharnis - Schouwen-Duiveland; Tholen - Bergen op Zoom; Tholen - Dinteloord De aansluiting van Schouwen-Duiveland op het hoogspanningsnet is in dit scenario gelijk aan dat van scenario 1; de verbinding sluit station Middelharnis aan op station Oosterland. In Tholen wordt een nieuw 150kV-station gerealiseerd. Dit station wordt met twee 150kV-kabelverbindingen ontsloten. Deze verbindingen sluiten aan op de bestaande 150kV-stations Bergen op Zoom en Dinteloord. In navolgende Tabel 3-2 en Figuur 3-2 is het scenario samengevat en visueel weergegeven. Tabel 3-2: Reikwijdte / omvang scenario 2
Asset
Station ‘SchouwenDuiveland’
Spanningsniveau
Tussen stations
Circuits
Type verbinding
Uitgangspunten •
150kV
Nvt
Nvt
Nvt
• • •
Station ‘Tholen’
150kV
Nvt
Nvt
Nvt
Circa 17 kilometer vanaf 150kVstation Middelharnis; Afmeting 180x250 meter; Noot: zelfde locatie als scenario 1.
•
Circa 5 kilometer 150kV-station Bergen op Zoom; Circa 15 kilometer van 150kVstation Dinteloord; Afmeting 180x250 meter.
•
Verbinding
150kV
Middelharnis – SchouwenDuiveland
2
Kabel
• •
Via Grevelingendam; Noot: zelfde tracé als scenario 1.
Verbinding
150kV
Dinteloord – Tholen
1
Kabel
•
Circa 15 kilometer
Verbinding
150kV
Bergen op Zoom – Tholen
1
Kabel
•
Circa 6 kilometer
Figuur 3-2: Schematische weergave te onderzoeken assets scenario 2. De getekende gele lijnen geven indicatief aan tussen welke punten een (nader te bepalen) verbinding zou moeten worden aangelegd. De zoekgebieden geven grofweg het gebied aan waar naar wordt gekeken voor een nieuw station. De blauwe en rode lijnen betreffen bestaande 150- en 380kV-verbindingen.
Scenario 3: Schouwen-Duiveland - West-Brabant In dit scenario wordt een nieuw 380kV-station en 150kV-station (naast elkaar) gebouwd nabij de bestaande 380kV-verbinding door West-Brabant. Het zoekgebied voor dit mogelijk nieuwe station ligt langs de bestaande 380kV-verbinding ten noorden van Bergen op Zoom. Dit station zal naast de bestaande verbinding moeten worden gerealiseerd. Zowel Schouwen-Duiveland als Tholen worden op dit nieuwe station aangesloten. Op Schouwen-Duiveland wordt een nieuw 150kV-station gezocht binnen het aangegeven zoekgebied. In dit scenario wordt een aansluiting van Tholen beschouwd als klantverbinding. Er wordt om die reden niet onderzocht of er een mogelijkheid is een station te realiseren op Tholen. In navolgende Tabel 3-3 en Figuur 3-3 is het scenario samengevat en visueel weergegeven. Tabel 3-3: Reikwijdte / omvang scenario 3
Asset
Spanningsniveau
Tussen stations
Circuits
Type verbinding
Uitgangspunten •
Station ‘WestBrabant 380’
• 380kV
Nvt
Nvt
Nvt • • •
Station ‘WestBrabant 150’
• 150kV
Nvt
Nvt
Nvt • • •
9
Station ‘SchouwenDuiveland’
150kV
Nvt
Verbinding
150kV
West-Brabant – Schouwen- 2 Duiveland
Afmetingen kunnen in een volgende fase nog afwijken.
Nvt
Nvt
Kabel
Ten noordwesten van Bergen op Zoom Nabij hoekmast 127 in 380kVverbinding Geertruidenberg – Zandvliet; Afmeting 180x330 meter9; Grenst aan station West-Brabant150. Ten noordwesten van Bergen op Zoom Nabij hoekmast 127 in 380kVverbinding Geertruidenberg – Zandvliet; Afmeting 180x250 meter9; Grenst aan station West-Brabant380.
• •
Circa 23 kilometer vanaf hoekmast 127 in 380kV-verbinding Geertruidenberg – Zandvliet; Afmeting 180x250 meter; Noot: zelfde locatie als scenario 1.
• •
Via Anna Jacobapolder; Circa 23 kilometer.
Figuur 3-3: Schematische weergave te onderzoeken assets scenario 2. De getekende gele lijnen geven indicatief aan tussen welke punten een (nader te bepalen) verbinding zou moeten worden aangelegd. De zoekgebieden geven grofweg het gebied aan waar naar wordt gekeken voor een nieuw station. De blauwe en rode lijnen betreffen bestaande 150- en 380kV-verbindingen.
3.3
Beoordelingskader voor scenario’s stap 1
In Tabel 3-4 is per criterium uitgewerkt welke beoordeling wordt gegeven. In stap 1 is nog sprake van een hoog abstractieniveau. De te beoordelen scenario’s zijn nog niet in detail uitgewerkt. Doel van deze stap is te bepalen welke knelpunten er zijn per scenario en welk scenario het meest kansrijk is. Tabel 3-4: Beoordelingskader voor Stap 1
Afwegingscriteria
Wijze van beoordelen
Archeologie en Bodem Archeologische monumenten (AMK) (AM-Req-1541)
- relatief hoge dichtheid monumenten in gebied 0 lage dichtheid van monumenten in gebied
Archeologisch verwachtingswaarde - grote kans op doorsnijding gebied met een hoge trefkans middelhoog en hoog volgens de 0 lage kans op doorsnijding gebied met een hoge trefkans gemeentelijke archeologische beleidskaarten (AM-Req-1541) Aardkundige monumenten (AMReq-1541)
- grote kans op doorsnijding gebied met aardkundige waarden 0 lage kans op doorsnijding gebied met aardkundige waarden
Zettingsgevoelige gebieden (AMReq-1544)
- grote kans op doorsnijding gebied met zettingsgevoeligheid 0 lage kans op doorsnijding gebied met zettingsgevoeligheid
Afwegingscriteria
Wijze van beoordelen
Niet gesprongen explosieven (AMReq-1553)
- grote kans op ligging in aandachtsgebied niet gesprongen explosieven 0 lage kans op ligging in aandachtsgebied niet gesprongen explosieven
Ruimtebeslag Natura2000 (AMReq-1557)
- grote kans op doorsnijding Natura 2000 gebied 0 lage kans op doorsnijding Natura 2000-gebied
Ruimtebeslag Natuur Netwerk Zeeland/Brabant (AM-Req-1557)
- grote kans op doorsnijding NNZ / NNB 0 lage kans op doorsnijding NNZ / NNB
Natuur
Water Nabij of in waterkeringen (AM-Req- Inschatting aantal kruisingen met primaire en regionale keringen. 4220) Kruisingen met grote watergangen (>500m) (AM-Req-4222)
Indicatie aantal kruisingen met grote watergangen
Waterwingebieden (AM-Req-1576 en AM-Req-1582)
- grote kans op tracering door grondwaterbeschermingsgebied 0 lage kans op tracering door grondwaterbeschermingsgebied
Overstromingsrisico (AM-Req1569)
Indicatie overstromgingsrisico in gebied op basis van VNK2
Vispercelen
- grote kans op aantasting van oester- en mosselpercelen 0 lage kans op aantasting van oester- en mosselpercelen
(Ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid Gevaarlijke stoffen (AM-Req-1568) - relatief hoge dichtheid locaties met gevaarlijke stoffen 0 lage dichtheid locaties met gevaarlijke stoffen Windturbines (AM-Req-1571 & AM- - grote kans op doorsnijding zone rondom bestaande windturbines en/of Req-4221) doorsnijding zones concentratiegebied windenergie 0 lage kans op doorsnijding zone rondom bestaande windturbines en/of doorsnijding zones concentratiegebied windenergie Parallelloop (AM-Req-1565, AMReq-1572 & AM-Req-4230)
- grote kans op parallelloop met buisleidingen 0 lage kans op parallelloop met buisleidingen
Aandachtspunten aanleg Lengte van de kabel (AM-Req4222)
Indicatie van lengte kabeltracé in km
Kruisingen met infra (wegen/spoorwegen) (AM-Req4222)
Inschatting aantal kruisingen met rijkswegen en provinciale wegen en spoorwegen.
Overige ruimtelijke aspecten Schade en hinder (AM-Req-4226 & - relatief hoge dichtheid bevolkingskernen en woongebieden AM-Req-4236) 0 lage dichtheid bevolkingskernen en woongebieden Inpassing in ruimtelijke plannen
Indicatie verenigbaarheid met provinciale visie en verordening
Afwegingscriteria
Wijze van beoordelen
Landschappelijke inpassing (AMReq-1556 & AM-Req-4214)
- kleine kans op bundeling met bestaande opstaande landschapsstructuren 0 grote kans op bundeling met bestaande opstaande landschapsstructuren
Cultuurhistorische waarden (AMReq-1541)
- grote kans op aantasting cultuurhistorische waarden 0 kleine kans op aantasting cultuurhistorische waarden
Net-technische aspecten Maakt het scenario een ontsluiting van duurzame energie in zowel West-Brabant als SchouwenDuiveland en Tholen kansrijk
3.4
Ligging stationslocatie in nabijheid West Brabant, Schouwen-Duiveland en Tholen
Analyse stap 1
In de onderstaande paragraaf is de beoordeling van de scenario’s voor stap 1 per thema opgenomen. De beoordeling bestaat steeds uit een beoordelingstabel en een toelichting daarbij. In Bijlage 2 is daarnaast per thema een belemmeringenkaart opgenomen. De beoordeling is gedaan volgens de beoordelingsschaal uit paragraaf 2.3. Er is in de tabellen in enkele steekwoorden aangegeven waarom de score is toegekend. Beoordeling thema archeologie en bodem In het zoekgebied voor de kabeltracés en de stations liggen verspreid archeologische monumenten. Het aantal en de grootte van deze monumenten is echter beperkt. Daarnaast liggen de meesten in de historische kernen van de dorpen. De archeologische verwachtingswaarde volgens de IKAW is in grote delen van het plangebied laag. In de Oosterschelde liggen verschillende verdronken dorpen en verdwenen nederzettingen. Bovendien is een groot deel van de kom van de Oosterschelde aangewezen als Archeologisch Monument. Om deze reden is scenario 1 negatiever beoordeeld dan de andere scenario’s. De Oosterschelde inclusief het Mastgat en het Zijpe is aangewezen als een aardkundig waardevol gebied door de provincie Zeeland. In scenario 1 en 3 zullen deze wateren gekruist moeten worden. Meestal is het goed mogelijk om met de juiste uitvoering van de boring de aardkundige waarde zo minimaal mogelijk aan te tasten.
Dit is echter wel aandachtspunt voor de kans rijkheid van dit scenario. De bodemopbouw van Zeeland is nagenoeg overal zettingsgevoelig door afwisselende klei en veenpakketten. De hogere zandgronden in Brabant zijn niet zettingsgevoelig. Alle scenario’s scoren daarom negatief. Op basis van historische gegevens van Geoloket provincie Zeeland wordt op een aantal locaties mogelijk niet gesprongen explosieven verwacht. In alle scenario’s komen de kabeltracés langs deze locaties. In scenario 3 zijn dit wel meer locaties, die moeilijk te vermijden zijn. Dit is een aandachtspunt. De mogelijke aanwezigheid van niet gesprongen explosieven maakt de realisatie van de verschillende scenario’s niet per se minder kansrijk. Het is heel afhankelijk van de precieze ligging van het kabeltracé of de locatie van het station.
Tabel 3-5: Beoordeling voor thema Archeologie en Bodem
Afwegingscriteria Archeologie en bodem
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Archeologische monumenten (AMK) (AM-Req-1541)
Lage dichtheid AMK
Lage dichtheid AMK
Lage dichtheid AMK
Archeologisch verwachtingswaarde middelhoog en hoog volgens de gemeentelijke archeologische beleidskaarten (AM-Req-1541)
Overwegend middelhoge Overwegend middelhoge Overwegend middelhoge of lage trefkans. Diverse of lage trefkans. of lage trefkans. verdronken dorpen en AMK-terrein in de Oosterschelde.
Aardkundige waarden (AM-Req1541)
Kruist de Oosterschelde wat gebied met aardkundige waarden is
Lage kans doorsnijding aardkundig waarden gebied
Kruist het Zijpe wat gebied met aardkundige waarden is
Zettingsgevoelige gebieden (AM-Req- Doorsnijd zwaar 1544) zettingsgevoelig gebied rondom Tholen
Doorsnijd zwaar zettingsgevoelig gebied rondom Tholen
Doorsnijd zwaar zettingsgevoelig gebied rondom Tholen
Niet gesprongen explosieven (AMReq-1553)
Alternatief kruist twee aandachtsgebieden
Alternatief kruist vijf aandachtsgebieden
Alternatief kruist twee aandachtsgebieden
Beoordeling thema natuur Alle Zeeuwse grote wateren die gekruist moeten worden in de scenario’s zijn aangewezen als Natura2000gebied. In scenario 1 zal het gaan om kruising van in ieder geval twee Natura2000-gebieden (grote wateren). Scenario 2 en 3 kruisen waarschijnlijk één Natura2000-gebied. In alle scenario’s liggen NNNgebieden tussen de zoekgebieden en de bestaande stations. De kans dat NNN-gebieden moeten worden doorkruist is groot. Binnen de zoekgebieden voor de stations bij Schouwen-Duiveland, Tholen en WestBrabant liggen weinig tot geen NNN- en Natura2000-gebieden. Tabel 3-6: Beoordeling voor thema Natuur
Afwegingscriteria natuur
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Ruimtebeslag Natura2000 (AM-Req1557)
Oosterschelde, Markiezaatsmeer en Grevelingen
Grevelingen
Zijpe
Ruimtebeslag Natuur Netwerk Zeeland/Brabant (AM-Req-1557)
Route kruist meerdere NNN gebieden
Route kruist meerdere NNN gebieden
Route kruist meerdere NNN gebieden
Beoordeling thema water Binnen het aspect water vinden we voor twee van de drie scenario’s beperkingen. Deze beperkingen zijn vooral gebonden aan de grote watergangen als de Oosterschelde, Grevelingen en het Zijpe.10 Deze grote wateren zijn dusdanig breed dat kruisen hiervan complex is. Daarnaast worden de Oosterschelde en Zijpe gebruikt voor visserij, met name de kweek van mosselen en/of oesters. Voor het thema water is scenario 2 het meest kansrijk omdat deze maar een grote watergang kruist. In deze watergang liggen geen vispercelen. Daarnaast kruist dit scenario relatief weinig keringen. Tabel 3-7: Beoordeling voor thema Water
Afwegingscriteria water
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Nabij of in waterkeringen (AM-Req4220)
Traject kruist circa 6 - 8 keringen
Traject kruist circa 7 - 9 keringen
Traject kruist circa 10 12 keringen
Kruisingen met grote watergangen (>500m) (AM-Req-4222)
Traject kruist twee grote watergangen
Traject kruist een grote watergang
Traject kruist een grote watergang
Waterwingebieden (AM-Req-1576 en Traject kruist geen AM-Req-1582) grondwater beschermingsgebied
Traject kruist geen grondwater beschermingsgebied
Traject kruist geen grondwater beschermingsgebied
Overstromingsrisico (AM-Req-1569)
Overstromingskansen van 1/120 en 1/550 – 1/2300
Overstromingskansen van 1/120 en 1/550
Oversstromingskansen van 1/120 – 1/550 en 1/550
Vispercelen
Oester- en mosselpercelen in de kom van de Oosterschelde
Geen bekende percelen in Grevelingen
Mosselpercelen in het Mastgat
Beoordeling thema (ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid Scenario 2 heeft als aandachtspunt dat er rondom station Bergen op Zoom diverse bedrijven liggen waar gevaarlijke stoffen zijn opgeslagen. Voor de andere twee scenario’s is dit criterium minder relevant. Scenario 1 en 3 gaan waarschijnlijk door zones waar in de toekomst windturbines gepland of zoekgebied zijn voor de realisatie van nieuwe windturbines volgens de Regionale Energie Strategie (RES) van Zeeland. Deze gebieden liggen aan de oostkant van het Zijpe en langs het Schelde-Rijnkanaal. Binnen scenario 1 is langdurige parallelloop met een buisleiding (op wellicht korte afstand) langs het Schelde-Rijnkanaal nagenoeg niet te vermijden. Tabel 3-8: Beoordeling voor thema (ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid
10
Afwegingscriteria (ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Gevaarlijke stoffen (AM-Req-1568)
Waarschijnlijk geen gevaarlijke stof inrichtingen op traject
Aantal gevaarlijke stof inrichtingen rondom Bergen op Zoom
Waarschijnlijk geen gevaarlijke stof inrichtingen op traject
Windturbines (AM-Req-1571 & AMReq-4221)
Doorsnijd zoekgebied voor windturbines rondom ScheldeRijnkanaal
Kleine kans doorsnijding zoekgebied voor windturbines
Doorsnijd zoekgebied voor windturbines in de Anna Jacobapolder
Het Zijpe vormt het verlengde van het Mastgat in noordelijke richting.
Parallelloop (AM-Req-1565, AM-Req1572 & AM-Req-4230)
Parallelloop langs Schelde Rijn kanaal
Geen parallel loop
Geen parallel loop
Beoordeling thema aandachtspunten aanleg De totale kabellengte en het aantal kruisingen met infrastructuur zijn een indicatieve schatting. Het werkelijke aantal kruisingen en de lengte van de kabels kan nog veranderen bij keuze voor een voorkeurstracé. Volgens de indicatieve inschatting heeft scenario 1 de langste kabelverbindingen. De andere twee scenario’s ontlopen elkaar niet veel naar verwachting. Het aantal kruisingen met grote infrastructuur is erg afhankelijke van het uiteindelijke tracé van de kabelverbinding binnen een scenario. Om die reden onderscheiden de scenario’s zich niet erg van elkaar. Tabel 3-9: Beoordeling voor thema Aandachtspunten aanleg
Afwegingscriteria aandachtspunten aanleg
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Lengte van de kabel (AM-Req-4222)
30-35
25-30
25 - 30
Circa 3-5 kruisingen met grote infrastructuur
Circa 2-4 kruisingen met grote infrastructuur
Kruisingen met infra Circa 1-4 kruisingen met (wegen/spoorwegen) (AM-Req-4222) grote infrastructuur
Beoordeling overige ruimtelijke aspecten In alle scenario’s zijn er mogelijkheden om schade en hinder te voorkomen door een station te realiseren op grotere afstand van woongebieden of het station te realiseren op c.q. aansluitend aan industrie/bedrijventerreinen. Voor zover dat in deze studie kon worden nagegaan zijn er in het projectgebied geen grote ruimtelijke plannen gepland die de komende jaren in ontwikkeling komen en die beperkingen opleggen aan een van de scenario’s. Aandachtspunt is wel de mogelijk bouw van windturbines, zoals beschreven in de paragraaf (ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid. Ook de uitkomst van de RESsen is ten tijde van het schrijven van deze studie niet bekend en kan dus niet worden meegenomen. Vanwege het hoge schaalniveau van de scenario’s heeft het geen meerwaarde om de scenario’s te vergelijken op bestemmingsplanniveau. In deze haalbaarheidsstudie zijn op bestemmingsplanniveau dan ook geen knelpunten naar voren gekomen. De realisatie van een nieuw station zal in alle scenario’s een aandachtspunt zijn qua landschappelijke inpassing. Het gebied wordt overwegend gekenmerkt door open landschap. Voor de zoeklocaties Schouwen-Duiveland en Tholen kan eventueel aansluiting worden gezocht bij bestaande dorpskernen of kan het station juist in open landschap (op afstand van dorpskernen) worden gerealiseerd.
Het effect op landschap is zeer afhankelijk van inpassing van een concrete locatie. In alle zoekgebieden zijn mogelijkheden om aan te sluiten op bestaande landschapsstructuren. Volgens de cultuurhistorische kaart Zeeland van waterschap Scheldestromen en Rijkswaterstaat kunnen er vooral in scenario 1 verschillende cultuurhistorische waarden worden aangetroffen. Het gaat hier om de Oesterdam, dat behoort tot de deltawerken, en verdronken dorp Reimerswaal in de Oosterschelde. De andere scenario’s hebben minder grote kans op het kruisen van elementen met cultuurhistorische waarde.
Tabel 3-10: Beoordeling voor thema overige ruimtelijke aspecten
Afwegingscriteria overige ruimtelijke aspecten
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Schade en hinder (AM-Req-4226 & AM-Req-4236)
Relatief weinig ruimtebeperking rond bevolkingskernen
Relatief weinig ruimtebeperking rond bevolkingskernen
Relatief weinig ruimtebeperking rond bevolkingskernen
Inpassing in ruimtelijke plannen
Geen grote ruimtelijke plannen in ontwikkeling, realisatie van nieuwe stations een aandachtspunt
Geen grote ruimtelijke plannen in ontwikkeling, realisatie van nieuwe stations een aandachtspunt
Geen grote ruimtelijke plannen in ontwikkeling, realisatie van nieuwe stations een aandachtspunt
Landschappelijke inpassing (AM-Req- Mogelijkheid voor 1556 & AM-Req-4214) aansluiting bestaande landschapsstructuren
Mogelijkheid voor aansluiting bestaande landschapsstructuren
Mogelijkheid voor aansluiting bestaande landschapsstructuren
Cultuurhistorische waarden (AM-Req- Deltawerken 1541) (Oesterdam) en verdronken dorpen
Cultuurhistorische waarden te vermijden
Cultuurhistorische waarden te vermijden
Net-technische aspecten In alle scenario’s liggen de nieuwe stationslocaties in de buurt van mogelijke nieuwe initiatieven voor opwek van duurzame energie (voor zover bekend ten tijde van het schrijven van de studie).
Afwegingscriteria nettechnische aspecten
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Mogelijkheid aansluiting duurzame initiatieven
Ligging bij zowel Schouwen-Duiveland als Tholen
Ligging bij zowel Schouwen-Duiveland als Tholen
Ligging bij zowel Schouwen-Duiveland als Tholen
3.5
Afweging en conclusie stap 1
De verschillende scenario’s kennen allemaal aandachtspunten/knelpunten voor de verdere uitwerking. Scenario 1 kent de volgende aandachtspunten/knelpunten: • Natura2000-gebieden Grevelingen en Oosterschelde • Bestaande en toekomstige windturbines langs Schelde-Rijnkanaal • Buisleiding langs Schelde-Rijnkanaal • Oester- en mosselpercelen Oosterschelde • Kruising twee grote wateren (Grevelingen en Oosterschelde) • Aardkundige en archeologische waarden Oosterschelde • Relatief lange verbindingen Scenario 2 kent de volgende aandachtspunten/knelpunten: • Kruising groot water (Grevelingen) • Natura2000-gebied (Grevelingen) • Veel terreinen met gevaarlijke stoffen rond station Bergen op Zoom Scenario 3 kent de volgende aandachtspunten/knelpunten: • Kruising groot water (Zijpe) • Natura2000-gebied (Zijpe) • Rond en in Zijpe diverse belemmeringen, waaronder: • Mosselpercelen Zijpe
•
Beoogde windturbines oostkant Zijpe
Afweging Alle scenario’s zijn op een hoog abstractieniveau beoordeeld op planologische knelpunten voor thema’s Archeologie en bodem, natuur, water, (ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid, aandachtspunten aanleg en overige ruimtelijke aspecten. Scenario 1 kent de meeste aandachtspunten. Dit komt met name door de verbinding die tussen Rilland en Tholen moet worden gevonden. De kortste route voor deze verbinding is via de Oosterschelde of het Markiezaatsmeer. Deze grote wateren zijn aangewezen als Natura2000-gebied. Verder zijn ze aardkundig waardevol (provinciaal niveau), archeologisch van waarde (door verschillende verdronken dorpen) en zijn ze belangrijk voor de visserij (oester- en mosselteelt). Een tracé over de Oesterdam lijkt niet voor de hand liggen vanwege de beperkte ruimte. Een tracé over land is aanzienlijk langer, en ook op land zijn er diverse aandachtspunten, zoals bebouwing. Scenario 2 kent minder aandachtspunten. Voornaamste reden hiervoor is dat in dit scenario een minder waardevol groot water gekruist hoeft te worden: Grevelingen. Dit water is weliswaar Natura2000, maar is minder van belang voor visserij en is niet aangewezen als aardkundig waardevol. Aandachtspunten zijn wel de bereikbaarheid van station Bergen op Zoom en de twee kruisingen met het Schelde-Rijnkanaal. Scenario 3 is qua aandachtspunten vergelijkbaar met scenario 2.
De kruising met het Zijpe is een belangrijk aandachtspunt doordat het Natura2000-gebied is, aardkundig waardevol, van belang is voor de visserij (mosselteelt) en er diverse windturbine-locaties zijn op de westkant van Tholen. Conclusie Scenario 1 kent de meeste knelpunten die realisatie van dit scenario minder kansrijk maken. Met name een kabeltracé vanaf Rilland naar Tholen kent veel beperkingen. De scenario’s 2 en 3 kennen beide aandachtspunten. Een aansluiting in West-Brabant (scenario 3) vraagt om een veel korter kabeltracé dan scenario 2. Verder vraagt een aansluiting van Schouwen-Duiveland (scenario 2) om een kruising met de Grevelingen en scenario 3 om een kruising met het Zijpe. Een kruising met de Grevelingen kent minder belemmeringen dan een kruising met het Zijpe. Voor aansluiting op Bergen op Zoom, zoals noodzakelijk in scenario 2, is het de vraag of er ruimte kan worden gevonden om het station te bereiken. Scenario 1 kent duidelijk de meeste beperkingen van valt daarom af al voorkeursscenario. De scenario’s 2 en 3 kennen beide verschillende, maar niet onoverkomelijke aandachtspunten. De nettechnische aspecten geven de doorslag om scenario 3 als voorkeursscenario aan te wijzen. Met name omdat scenario 2 (flink) meer kabelverbindingen nodig heeft in het scenario. De lengte van de kabelverbindingen is bijna dubbel zo groot.
Binnen scenario 3 kan binnen de planologische besprekingen het meest betrouwbare en toekomst bestendige hoogspanningsnetwerk worden gerealiseerd. In stap 2 is daarom verder gegaan met scenario 3.
4
STAP 2: STATIONSLOCATIES
4.1
Werkwijze en beoordelingskader
4.1.1
Werkwijze
In de eerste stap is gekozen voor scenario 3 als voorkeursscenario (zie hoofdstuk 3). In dit scenario is de realisatie van twee hoogspanningsstations nodig, één in West-Brabant en één in Schouwen-Duiveland. Hiervoor zijn in hoofdstuk 3 indicatief zoekgebieden aangegeven. In dit hoofdstuk wordt meer concreet gekeken naar het zoekgebied. Aldus worden de grenzen van het zoekgebied vastgesteld en wordt een eventuele indeling in deelgebieden zichtbaar. Deze deelgebieden worden met elkaar vergeleken aan de hand van het beoordelingskader (zie paragraaf 4.1.4).
4.1.2
Uitgangspunten West-Brabant
Ingeval van scenario 3 moet een station in West-Brabant worden gerealiseerd dat bestaat uiteen 380kV-deel en een 150kV-deel. Beide delen dienen naast elkaar of op zeer korte afstand van elkaar gerealiseerd te worden. Het 380kV-deel wordt idealiter op zo kort mogelijke afstand van de 380kV-verbinding gerealiseerd. In Tabel 4-1 zijn de voorwaarde opgenomen waaraan moet worden voldaan.
Tabel 4-1: Voorwaarden West-Brabant
Asset
Spanningsniveau
Station ‘West-Brabant 380’
380kV
Station ‘West-Brabant 150’
150kV
Voorwaarde • • •
Nabij 380kV-verbinding Geertruidenberg – Zandvliet; Afmeting 180x330 meter11; Grenst aan station West-Brabant150.
•
Nabij hoekmast 127 in 380kV-verbinding Geertruidenberg – Zandvliet; Afmeting 180x250 meter (dit is inclusief benodigde ruimte voor middenspanning)11; Grenst aan station West-Brabant380.
• •
11
Afmetingen kunnen in een volgende fase nog afwijken.
4.1.3
Uitgangspunten zoekgebied Schouwen-Duiveland
In scenario 3 wordt een nieuw 150kV-station gerealiseerd op Schouwen-Duiveland. De voorwaarde waaraan moet worden voldaan zijn opgenomen in Tabel 4-2. Tabel 4-2: Voorwaarden Schouwen-Duiveland
Spannings-
Asset
Voorwaarde
Niveau •
Station ‘SchouwenDuiveland’
150kV
• • •
4.1.4
Een stationslocatie van TenneT zo dicht mogelijk bij het intredepunt van de boring onder Zijpe, bij voorkeur binnen 20km vanaf het Zijpe. Afmeting 180x250 meter Bij voorkeur ca. 2 km vanaf bestaand midden-spanning station Oosterland of Zierikzee. Maximaal ong. 20km hemelsbreed vanaf de westkant van Schouwen-Duiveland (vanaf Natura 2000-gebied Kop van Schouwen)12
Beoordelingskader stap 2
In Tabel 4-3 is per criterium de wijze van beoordelen uitgewerkt. Doel van deze stap te bepalen welke knelpunten er zijn. Tabel 4-3: Beoordelingskader voor stap 2
Afwegingscriteria
Wijze van beoordelen
Archeologie en Bodem Archeologische monumenten (AMK) (AM-Req1541)
- ruimtebeslag archeologische monumenten (AMK) 0 geen ruimtebeslag in archeologische monumenten (AMK)
Archeologisch verwachtingswaarde middelhoog - ruimtebeslag archeologische waarden volgens het vigerende en hoog volgens de gemeentelijke archeologiebeleid in gemeenten waar de kabel doorheen gaat archeologische beleidskaarten (AM-Req-1541) 0 geen ruimtebeslag archeologische waarden volgens het vigerende archeologiebeleid in gemeenten waar de kabel doorheen gaat Aardkundige monumenten (AM-Req-1541)
- ruimtebeslag in gebied met aardkundige monumenten 0 geen ruimtebeslag in gebied met aardkundige monumenten
Zettingsgevoelige gebieden (AM-Req-1544)
- de locatie is matig tot zeer zettingsgevoelig 0 de locatie kent geen of geringe zettingsgevoeligheid
Niet gesprongen explosieven (AM-Req-1553)
- is de locatie gelegen in aandachtsgebieden voor niet gesprongen explosieven 0 is de locatie niet gelegen in aandachtsgebieden voor niet gesprongen explosieven
Bodemverontreiniging (AM-Req-1543)
- is op de locatie geen bodemverontreiniging bekend op basis van het bodemloket 0 is op de locatie een bodemverontreiniging bekend op basis van het bodemloket
Natuur
12
Enduris, de regionale netbeheerder voor het middenspanningsnet, sluit projecten aan met 20kV/verbindingen. Boven de 20km hebben 20kV-kabels dermate veel netverlies dat een andere oplossing beter zal scoren op diverse aspecten.
Afwegingscriteria
Wijze van beoordelen
Ruimtebeslag Natura2000 (AM-Req-1557)
- heeft de locatie een ruimtebeslag in Natura2000 0 heeft de locatie geen ruimtebeslag in Natura2000
Ruimtebeslag Natuur Netwerk Zeeland (NNZ) /Brabant (NNB) (AM-Req-1557)
- heeft de locatie een ruimtebeslag in NNZ, NNB of natuurmonumenten 0 heeft de locatie geen ruimtebeslag in NNZ, NNB of natuurmonumenten
Nabij of in waterkeringen (AM-Req-4220)
- ligt de locatie in een waterkering of in de vrijwaringszone van een waterkering 0 ligt de locatie niet in een waterkering of in de vrijwaringszone van een waterkering
Water, beschermingszone (AM-Req-1582)
- ligt de stationslocatie in een beschermingszone van een dijk 0 ligt de stationslocatie niet in een beschermingszone van een dijk
Overstromingsrisico (AM-Req-1569)
0 kent de stationslocatie een overstromingshoogte van maximaal 2,5 meter - kent de stationslocatie een overstromingshoogte van meer dan 2,5 meter
Water
(Ruimtelijke) beïnvloeding en veiligheid Gevaarlijke stoffen (AM-Req-1568)
- er worden assets gerealiseerd binnen 800 meter van locaties met gevaarlijke stoffen, en hoeveel en welke type? 0 er worden geen assets gerealiseerd binnen 800 meter van locaties met gevaarlijke stoffen
Windturbines (AM-Req-1571 & AM-Req-4221)
- er zijn binnen 245 meter van de locatie windturbines gelegen, hoeveel? 0 er zijn binnen 245 meter van de locatie geen windturbines gelegen
Geluid, richtafstanden (AM-Req-1578)
- er liggen meerdere gevoelige functies binnen 300 meter van de stationslocatie 0 er liggen geen of een enkele gevoelige functies binnen 300 meter van de stationslocatie
Aandachtspunten aanleg Beheerszones wegen (AM-Req-1542)
- ruimtebeslag in de (toekomstige) beheerszones van gemeentelijke, provinciale of rijkswegen 0 geen ruimtebeslag in de (toekomstige) beheerszones van gemeentelijke, provinciale of rijkswegen
Overige ruimtelijke aspecten Schade en hinder (AM-Req-4226 & AM-Req4236)
- gevoelige objecten binnen 40 meter van de locatie, hoeveel? 0 geen gevoelige objecten binnen 40 meter van de locatie
Landschappelijke inpassing (AM-Req-1556 & AM-Req-4214)
- Welke alternatief heeft grote inbreuk op het landschap, en kan niet worden aangesloten bij bestaande bebouwing? 0 Welk alternatief heeft minimale invloed op het landschap en kan worden aangesloten bij bestaande bebouwing?
Cultuurhistorische waarden (AM-Req-1541)
- ligging in gebied met cultuurhistorische waarden 0 ligging in gebied met geen cultuurhistorische waarden
Afwegingscriteria Bereikbaarheid assets (AM-Req-4212)
Wijze van beoordelen - de locatie is niet bereikbaar over de weg of er is niet makkelijk een toegangsweg aan te leggen 0 de locatie is bereikbaar over de weg of er is makkelijk een toegangsweg aan te leggen
Net-technische aspecten Bereikbaarheid met zwaar materieel
- niet of nauwelijks wegen die zwaar materieel aankunnen 0 aanwezigheid van wegen die zwaar materieel aankunnen
Ontsluitingsmogelijkheden voor verbindingen (20 en 150kV).
- weinig ruimte voor ontsluiting met 20- en 150kVverbindingen 0 veel ruimte voor ontsluiting met 20- en 150kV-verbindingen
4.2
West Brabant
4.2.1
Karakteristieken zoekgebied West-Brabant
In Figuur 4-1 is het gebied in West-Brabant weergeven dat onderzocht is ten behoeve van een mogelijk nieuw hoogspanningsstation West-Brabant. De begrenzing van het zoekgebied is vastgesteld door te kijken naar logische bestaande structuren en feitelijkheden in het bestaande landschap. Dit omdat het kruisen hiervan doorgaans alleen mogelijk is door (kostbare) maatregelen te treffen. Voor dit zoekgebied geldt het onderstaande. Het zoekgebied wordt aan de westkant begrenst door het Schelde-Rijnkanaal. Aan de noordkant is gekeken naar een zone van 300 meter rond de bestaande 380kV-verbinding. Aan de noordoostkant bepaalt de A4 de grens van het zoekgebied. Verder zuidelijk bepaalt de bebouwing van de kern Halsteren en het bedrijventerrein Theodorushaven de oostgrens van het zoekgebied. Op basis van GIS-gegevens is het zoekgebied geanalyseerd. Enkele maatgevende karakteristieken van het zoekgebied kunnen als volgt worden samengevat (zie ook Figuur 4-1). •
•
• • • •
Het zoekgebied ligt op de rand van de hogere Brabantse Zandgronden (Brabantse wal). De stedelijke kern van Bergen op Zoom, Halsteren en Lepelstraat liggen op deze hoge gronden. Deze gebieden kennen van oudsher meer bebouwing en hebben een kleinschaliger ruimtelijk karakter. Dit wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van veel kleine bosschages, een kleinschalig verkavelingspatroon en verspreide bebouwing. Doordat in deze gebieden de historische kernen gelegen zijn, zijn ook de uitbreidingen ten behoeve van woningbouw veelal op de hogere zandgronden te vinden. Hierdoor zijn deze gebieden relatief dicht bebouwd. De groene ruimte tussen de bebouwing heeft vaak ook een recreatieve functie. Rondom de hogere zandgronden liggen polders waar de grond meestal bestaat uit klei. Deze gebieden worden vooral gebruikt voor de landbouw en kennen daarom een grootschaliger verkavelingspatroon. Ook is het aantal bosschages hier een stuk minder, wat het landschap hier een zeer open karakter geeft. Bebouwing in deze gebieden bestaat vooral uit boerderijen. Door de schaalvergroting in de landbouw heeft een groot aantal van de boerderijen momenteel alleen nog een woonfunctie. De historische wegenstructuur loopt veelal via de hogere gebieden in het landschap. Recenter gerealiseerde hoofdwegen loop juist vaker door de wat lagere kleigebieden.
Dit geldt onder andere voor de A4 en grote delen van de N286. Het zoekgebied wordt in het westen afgegrensd door het Schelde-Rijnkanaal. Dit kanaal vormt voor de binnenvaart de verbinding tussen Rotterdam en Antwerpen. Het kanaal vormt ook de grens tussen de Provincie Noord-Brabant en het Zeeuwse eiland Tholen. Tussen het Schelde-Rijnkanaal en de oude kreekstructuur ‘het lange water’ ligt de Auvergnepolder. Deze polder wordt agrarisch gebruikt en er liggen enkele boerderijen. Op de Zuiddijk langs het Bergsediep staan windturbines opgesteld. In de zuidelijke punt van het zoekgebied tegen Bergen op Zoom aan ligt een haven- en industrieterrein. Aan de kant van het zoekgebied ligt hier de fabriek van SABIC met een zeer groot ruimtebeslag. Deze fabriek ligt grotendeels achter bosschages. In dit gebied zijn ook veel buisleidingen te vinden. De meeste
•
• •
zijn van de Gasunie. Door het zoekgebied loopt langs de Tholenseweg ook een gasleiding richting Tholen. Daarnaast zijn er gasbuisleidingen te vinden langs de randen van de bebouwing van Halsteren en langs de N286 en A4. De Oosterschelde maakt onderdeel uit van de Natura2000-gebieden. Het gebied de Bergsezoom en de Prinsesseplaat maken hier onderdeel vanuit. De Schelde-Rijnkanaal en ‘het lange water’ zijn geen Natura2000-gebieden maar maken wel onderdeel uit de NatuurNetwerkBrabant (NNB) of NatuurNetwerkZeeland (NNZ). Ook op de hogere zandgronden liggen enkele bosschages die onderdeel zijn van de NNB. Dit geldt ook voor enkele natte veengebieden ten Oosten van de A4, maar deze liggen buiten het zoekgebied. De cultuurhistorische waarde bestaat in het zoekgebied vooral uit de historische dorpskernen van Halsteren en Lepelstraat. Daarnaast zijn er historische groenstructuren aanwezig in het zoekgebied. De enige asset die TenneT momenteel al heeft in het zoekgebied is de bestaande 380kV-verbinding tussen Geertruidenberg en Borssele/Zandvliet. Buiten het zoekgebied bevindt zich bij Bergen op Zoom nog een 150kV-station.
Figuur 4-1: Karakteristieke zoekgebied
4.2.2
Bepalen deelgebieden binnen zoekgebied
De karakteristieken zoals aanwezig in het zoekgebied leggen beslag op de beschikbare ruimte (zie paragraaf 4.1.4). TenneT wenst nieuwe assets zo efficiënt mogelijk in te passen in de bestaande ruimtelijke omgeving. Het beleid van TenneT ten aanzien van de inpassing van nieuwe assets is beschreven in PVE.00.002. De beleidsregels die hierin staan omschreven vormen de planologische uitgangspunten voor de totstandkoming van mogelijke stationslocaties. Aanvullend op de eisen uit PVE.00.002 zijn de volgende criteria gebruikt: •
Afstand tot de bestaande 380kV-verbinding moet zo klein mogelijk zijn. Hierdoor wordt de aanleg van nieuwe 380kV-verbindingen tot het minimum beperkt. Daarnaast moet het inlussen van bestaande verbindingen planologisch mogelijk zijn, zodat het station in de toekomst mogelijk nog kan worden
•
uitgebreid. Als een station op grotere afstand (meer dan ca. 500m) van de 380kV-verbinding gerealiseerd wordt is de kans groot dat er een bovengrondse verbinding van het nieuwe station naar de bestaande verbinding moet worden aangelegd. Het te realiseren 380kV-station en 150kV-station worden bij voorkeur samen op een kavel gerealiseerd met een afmeting van 180 bij 580 meter. Mocht dit niet goed inpasbaar zijn is verkend of een andere oriëntatie van het 380kV- of 150kV-station nog mogelijkheden biedt om tot een realistische locatie te komen.
Het zoekgebied in West-Brabant kent een grote verscheidenheid en is daarom ingedeeld in deelgebieden. In deze deelgebieden is op het eerste gezicht ruimte voor een station met de gewenste afmetingen, en wordt op het eerste gezicht voldaan aan bovenstaande voorwaarden. Per deelgebied worden de planologische belemmeringen in detail bekeken. Er zijn 6 deelgebieden bepaald die hieronder verder worden uitgewerkt (Figuur 4-2). Deelgebieden 1 en 5 zijn concrete locaties omdat er niet veel andere mogelijkheden zijn op deze locatie. De Deelgebieden 2,3,4 en 6 worden beoordeeld als zone. Hier is een station op meerdere plekken binnen de zone mogelijk.
Figuur 4-2: Deelgebieden binnen zoekgebied West-Brabant
4.2.3
Deelgebied 1
Een station in de nabijheid van de bestaande 380kV-verbinding heeft de voorkeur. Een mogelijke locatie voor het hoogspanningsstation is bij de kruising van de bestaande 380kV-verbinding met de snelweg A4. Vanaf deze afrit loopt de Eendrachtweg (N268) richting het westen. Aan de oostzijde van de A4 bevinden zich beschermde natuurwaarden. Realisatie van een hoogspanningsstation is hier niet wenselijk volgens uitgangspunten van TenneT. Het gebied aan de westzijde van de A4 bestaat grotendeels uit hogere zandgronden met een kleinschalig verkavelingspatroon, bosschages en verspreide bebouwing. Op deze locatie liggen geen kavels die voldoende ruimte bieden om een gecombineerd 150- en 380kVstation te realiseren. Verspreid door het gebied ligt een aantal agrarische woningen. Realiseren van een hoogspanningsstation op deze locatie is niet mogelijk zonder het amoveren van bebouwing. Een locatie direct ten westen van de A4 en ten noorden van de Eendrachtweg lijkt het minste aantasting aan bebouwing