CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

6. Raadsinformatiebrief 09-12-2021 - Vaststelling nota en beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten - U21-010902. Behandelvoorstel: voor kennisgeving aannemen.

Commissie (Ruimte, Duurzaamheid en Economie) 26 januari 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Mededelingen/ingekomen post13.184 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente įfj Bergen op Zoom

Aan de leden en burgerleden gemeenteraad Bergen op Zoom Postbus 35 4600 AA BERGEN OP ZOOM Nederland

0 9 DEC. 2021 Uw kenmerk

Ons kenmerk

Uw brief

Beh. door

Onderwerp:

Vaststelling nota en beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten

Cluster

U21-010902

Datum Doorkiesnr.

R&E/Wonen ü Leven,

Bijlage(n)

3

Beste meneer, mevrouw, Inleiding

In de Woonvisie Aangenaam wonen in Bergen op Zoom 2020-2024 heeft u de kaders vastgesteld voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Daarin staat o.a. dat het huidige beleid huisvesting van arbeidsmigranten in de vorm van zogenaamde joblodges in de wijken en kernen wordt herijkt. Tevens hebben wij ons gecommitteerd aan het Regionaal Afsprakenkader Arbeidsmigranten West Brabant. Hiermee hebben wij ingestemd met het voor 1 januari 2022 vaststellen van actueel beleid op het gebied van huisvesting voor arbeidsmigranten. Bijgevoegd vindt u de door ons vastgestelde Nota en Beleidsregels Humane Huisvesting Internationale Werknemers 2021-2027. Terugblik proces

Het vaststellen van de Nota en Beleidsregels Humane Huisvesting Internationale Werknemers 2021-2027 valt onder de bevoegdheid van het college. Wij hechten veel belang aan het goed betrekken van de raad bij het tot stand komen van nieuw beleid. In het proces tot opstellen van de nota en beleidsregels bent u op een aantal manieren betrokken geweest: « » »

»

U heeft de kaders voor de huisvesting van arbeidsmigranten vastgelegd in de Woonvisie Aangenaam wonen in Bergen op Zoom 2020-2024 Eind 2019 heeft een beeldvormende avond over arbeidsmigranten plaatsgevonden waar, na een presentatie, de meningen van de verschillende raadsfracties zijn opgehaald over o.a. het thema huisvesting. In januari en februari 2021 bent u uitgenodigd om mee te doen aan de bijeenkomsten Deep Democracy met diverse stakeholders. Hieraan hebben verschillende raadsleden gehoor gegeven. De raadsleden die zich hebben aangemeld, zijn door middel van e-mails op de hoogte gehouden van de gesprekken met stakeholders. In de algemene commissievergadering van 15 juli jl. heeft u de concept-nota en beleidsregels besproken. Dit naar aanleiding van een raadsvoorstel waarvan u tijdens de commissievergadering heeft besloten deze om te zetten in een raadsmededeling. Dit omdat het de verantwoordelijkheid is van het college om een dergelijke nota en beleidsregels vast te stellen. De motie die daarna is ingediend, is in stemming gebracht in de raadsvergadering van 21 oktober jl. De behandeling van deze motie, die overigens geen meerderheid heeft behaald, hebben wij afgewacht alvorens over te gaan tot vaststelling van de nota en beleidsregels.

Jacob Obrectidaan 4 4611 AR Bergen op Zoom Contact www.bergenopzoom.nl

Postbus 35 4600 AA Bergen op Zoom I www.bergenopzoom.nl

T140164 F (0164)245356 KvK 20169091

B nv BNG rek. nr. 28.50.00.942 B IBAN: NL41BNGH 0285000942 B BIC: BNGHNL2G Bergen op Zoom, gemeente op de Brabantse Wal

Doelstelling

De doelstelling is t.o.v. van de doelstelling in de concept-nota SMART-er gemaakt en is als volgt verwoord: “De komende vijfjaren (2022-2026) beogen we in totaal voor circa 1050 arbeidsmigranten short en midstay huìsvestìngsplaatsen mogelijk te maken, leder jaarna vaststelling van deze nota en beleidsregels zal gemonitord worden op het aantal huìsvestìngsplaatsen waarvoor een omgevingsvergunning is verleend, die in aanbouw zijn genomen en die gereed zijn gekomen. Ook zal gekeken worden hoe de locaties functioneren en of bijstelling van beleid en of het aantal te huisvesten arbeidsmigranten noodzakelijk is. Al deze zaken worden onderdeel van de eindevaluatie van dit beleid in 2027.” De raad zullen we, in het kader van de Woonvisie, jaarlijks informeren over de stand van zaken. Uitvoering

De uitvoering van de nota en beleidsregels kent een aantal sporen: 1. Grootschalige huisvestingsinitiatieven faciliteren 2. Uitvoeringsnota beleid handhaving onrechtmatige bewoning (2010/2017) intrekken 3. Nieuwe regelgeving m.b.t. kamerbewoning medio 2022 opstellen. Toelichting 1 Nieuwe grootschalige huisvesting In de Nota en beleidsregels wordt nadrukkelijk gekozen voor een faciliterende rol van de gemeente bij het realiseren van grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten. Dit sluit ook aan bij het Afsprakenkader arbeidsmigranten West Brabant dat werkgevers en marktpartijen verantwoordelijk houdt voor het realiseren van huisvesting. Dit betekent dat de gemeente bijv. geen vlekkenplan met potentiële locaties opstelt. De verwachting is dat we initiatiefnemers met de nieuwe beleidsregels voldoende handvaten geven om kansrijke locaties te kunnen vinden. Overigens zien wij het de rol van het college, naast het toetsen en faciliteren van initiatieven, om zicht te houden op de spreiding van huisvestingslocaties en de totale opgave huisvesting arbeidsmigranten. Wat betreft het toezicht op de gerealiseerde grootschalige locaties vinden er na vergunningverlening in principe geen controles meer plaats tenzij er meldingen zijn.

Om te waarborgen dat de huisvesting van arbeidsmigranten blijvend aan wet- en regelgeving voldoet, hebben de keurmerk verlenende landelijke instanties een rol om dit via periodieke controles te staven. Toelichting 2 Gedoogbeleid kamerbewoning intrekken Met het realiseren van grootschalige huisvesting komen er, vanaf naar verwachting 2023, alternatieven voor de huidige kamerbewoning beschikbaar in onze gemeente. Ook in de regio zullen er de komende tijd initiatieven tot uitvoering worden gebracht. Op illegale kamerbewoning willen we actief gaan handhaven, zodra er voldoende alternatieve huisvesting is gerealiseerd. Uiteraard zullen we in de tussentijd actief blijven acteren op vragen en meldingen vanuit inwoners en omgeving. Toelichting 3 Nieuwe regelgeving kamerbewoning Het is ook van belang dat er nieuw generiek beleid komt inzake kamerbewoning. Dit zal medio 2022 worden meegenomen bij het nog op te stellen omgevingsplan. Tot die tijd zullen we nieuwe vergunningsaanvragen inzake kamerbewoning weigeren. Vragen?

Mocht u over deze brief nog vragen of opmerkingen hebben dan kunt u contact opnemen met de heer L.W. van den Bulk, bereikbaar via telefoonnummer 0164-277539. Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd,

Gemeente t) Bergen op Zoom

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom,

secretaris,

burgemeester,

Dhr. mr. drs. ing. M. van Vliet

Dhr. dr. F.A. Petter

Checklist Kansrijkheid Huisvestingvestingsinitiatieven Arbeidsmigranten Short en Mid Stay Bergen op Zoom

Locatie Adres

Omschrijving Omschrijf het initiatief bijv. transformatie/nieuwbouw, wat is de aanleiding enz. ?

Eigendom Aantal Vul het aantal plaatsen, Naam huidige eigenaar kamers en woonruimten van het perceel f pand in.

Bestemming Vul de huidige bestemming in.

Beheer Is op deze locatie goed beheer mogelijk?

Spreiding Kwetsbare wijken Locatie Zijn er aandachtspunten Draagt uw Waar bevindt de locatie locatie, zich? Bijv. rand van stad, leefbaarheid in de zoveru rand van woonwijk of rand omgeving? Zie ook Leefbaarheidsmonitor weet, bij van bedrijtterreirV eigen 2019: httpsV/www.lemon- aan een agragisch bedrijf? onderzoek. nIAndex. php/g goede spreiding? emeenten/bergen-opzoom/

«invullen»

«invullen»

«invullen»

«invullen»

«invullen»

«invullen»

Įln te vullen door initiatiefnemer

|

Invul instructie

|

Kengetallen

Deze checklist is ingevuld door initiatiefnemer

«naam contactpersoon» <organisatíe> «emailadres en telefoonnummer» «datum»

«invullen»

«invullen»

«invullen»

Toetsing beleidsregel 2 locatie huisvesting

Overig e vragen

Uitvalswegen Is de locatie goed bereikbaar? Omschrijf de ontsluiting naar uitvalswegen.

Voorzieningen Hoe groot is de loopafstand tot voorzieningen zoals supermarkt/ winkels en recreatie-mogelijkheden?

Ruimtelijke aspecten 1. Past de huisvesting goed op de locatie? 2. Past de huisvesting goed in de omgeving?

Wijziging van bestemming 1. Kunnen mensen hier veilig en gezond verblijven? Beschrijf de risico's. 2. Belemmert de huisvesting de reeds aanwezige activiteiten? Beschrijf de risico's.

Doelgroep en relatie Kamerverhuur Wie komen er te wonen? Vervangt het ìnititiatief kamerverhuur in reguliere woningen in wijken en kernen?

«invullen»

«invullen»

«invullen»

«invullen»

«invullen»

Uitzendbureau Is een uitzendbureau betrokken bij uw initiatief? Zo ja, beschikt het over het keurmerk SNA en is het aangesloten bij ABU of NBBU?

«invullen»

Communicatie Check hJįí communicatie over ruimtelijke plannen

ûû

ZO COMMUNICEREN WE: - Begrijpelijk

CONTEXT

CONTACT

Duidelijk en begrijpbaar voor iedere doelgroep

- Inclusief Betrek initiatiefnemer en collega's

- Positief Communiceer constructief en positief

PLAN OF INITIATIEF

- Inlevend

O

Doorvragen naar de gedachte achter de vraag

-Wat willen en moeten ze weten? Wat kunnen zij doen?

- Omgeving - Functie - Ruimere omgeving

OPINIE? Omgevingsdialoog

Check context bij collega's en leidinggevende. Voldoet de standaard communicatie of is extra communicatie wenselijk?

WANNEER

COMMUNICATIE

Verantwoordelijke -Wie is intern verantwoordelijk? -Wat is de rol van de initietiefnemer?

- Op tijd Tijdig ook als er geen ontwikkelingen zijn

- Rol betrokkenen - In welke fase - Organiseren en plannen

Nog Twijfel? Check bij afdeling communicatie

- Gebruikte middelen? -Welke middelen? -Toegankelijk?

a

Communicatie Check communicatie over ruimtelijke plannen intern gebruik voor ambtenaren______________________________

Standaard: Dit is wat we doen

Wat verwachten wij van de initiatiefnemer:

1. Begrijpelijke bestemmingsplannen op de gemeentelijke websites (makkelijk vindbaar). 2. Een bericht in ons huis-aan-huisblad en de Staatscourant. 3. Verwijzen naar ruimtelijkeplannen.nl 4- mogelijkheid tot contact met ons. 4. Brieven naar de betrokkenen.

1. Eigen verantwoordelijkheid in de communicatie. 2. Vertel het complete plaatje (zoweľvoors'als'tegens') 3. Ze voeren een omgevingsdialoog

Afwegingen 1. Wie willen er geïnformeerd worden? In de directe omgeving o Bewoners o Bedrijven o Maatschappelijke organisaties o Stichtingen o Scholen o Wijk- en buurtverenigingen o Toekomstige bewoners o Enzovoorts

Vanuit functie o Ontwikkelaars/makelaars o Collega's o Toezichthouders o Omgevingsdienst o Waterschap o Natuurmonumenten o Brabants Landschap o Politiek o Enzovoorts

In de ruimere omgeving o mensen en organisaties die gevolgen ondervinden i.v.m. uitzicht, inkijk, geluidsoverlast, verkeersdrukte, parkeren, enzovoorts.

2. Wat vindt de omgeving? Publieke opinie o Is de omgevingsdialoog gevoerd door de initiatiefnemer? o Verwachten we weerstand, ontevredenheid, onrust? o Gaan betrokkenen bezwaar maken? o Is het waarschijnlijk dat zij contact opnemen met de pers?

Politiek o Weten de wethouder(s) en de Raad van deze ontwikkeling? o Is er een politiek besluit genomen? o Is er een politieke discussie over geweest? o Lopen de politieke standpunten uiteen? o Zit er verschil tussen oppositie en coalitie?

Pers o Krijgt/kreeg het onderwerp, of een soortgelijk onderwerp, veel media aandacht? o Zit er verschil tussen de berichtgeving van verschillende media? o Zijn er journalisten die zich specifiek met dit onderwerp bezig houden?

3. Wat zijn de kernboodschappen? Wat willen/moeten de betrokkenen wetenĩ Wat verandert het plan aan..... o het wonen, leven, werken, reizen en recreëren zoals zij nu doen? o hun uitzicht, inkijk in het huis of de tuin, geluidsoverlast, verkeersdrukte, enzovoorts?

Wat kunnen zij doen ĩ o Ontvanger van informatie, meedenken, meebeslissen, meedoen: leg hun rol uit o Geef aan wat de voorwaarden en het kader zijn (o.a. algemeen belang, wetten en regels, sociale cohesie en bredere waarden zoals veiligheid, inclusiviteit en diversiteit) o Bezwaar en beroep mogelijkheden

Voldoen we met de standaard communicatie? Zo nee, dan bepalen we de extra communicatie op basis van de volgende afwegingen. 4. Wanneer communiceren we? Afhankelijk van de rol van betrokkenen: Bij welke fase(n) lichten we ze in over de plannen? o Aan het begin van het traject (voorfase/voorontwerpfase), halverwege (ontwerpfase) of aan het einde (vaststelling en bekendmaking). o En tussentijds: alleen als er iets wijzigt of bij iedere juridische stap? o Bij wijziging: lichten we alleen indieners van zienswijzen/bezwaren in of iedereen?

Hoe organiseren we de communicatieĩ o Tijdsplanning o Volgorde van informeren (bijv. omwonenden eerder/tegelijkertijd dan de Raad en pers, eerst informatie en erna de actie)

5. Hoe bereiken we hen? Welke communicatiemiddelen gebruiken zij (eerste contact, als je de betrokkenen nog niet kent)? o Zijn zij digitaal? o Lezen ze de krant? o Zijn zij mobiel of thuis gebonden? o Welke plekken bezoeken zij vaak (bibliotheek, supermarkt, kapper)? o Zijn er sleutelfiguren die in contact staan met de doelgroep?

Hoe willen zij geïnformeerd worden (vanaf na eerste contact)? o Vraag de groep die je kent hoe zij geïnformeerd willen worden; o Ook standaard communicatie aanhouden richting geheel publiek.

Welke soorten media zetten we in? o Afstemmen verschillende soorten communicatie - Tekst, foto, afbeelding, video, enzovoorts - Nieuwe vormen zoals 3D video of virtual reality - Werkvorm (bijeenkomst, overleg, inloopavond, etc.) o Is de informatie toegankelijk, duidelijk, begrijpelijk en volledig voor iedereen? Denk aan: Laaggeletterden - Slechtzienden Niet-digitalen - Mensen die slecht ter been zijn

Communicatie Check communicatie over ruimtelijke plannen intern aebruik voor ambtenaren

SPELREGELS OMGEVINGSDIALOOG 7. Bepaal de omgeving o Op wie heeft uw ontwikkeling effect? o Zorg ervoor dat een ieder de gelegenheid heeft om u te benaderen om zijn/haar visie op de ontwikkeling kenbaar te maken, o Zie punt 1 op pagina 2 van de communicatiecheck voor meer informatie.

2. Hoe benaderje de omgeving? o o o o

Op welke manier wordt de omgevingsdialoog gevoerd? Stuur indien nodig tijdig de uitnodigingen uit. Laat weten op welke manier de omgeving met u in contact kan komen, Zie punt 5 op pagina 2 van de communicatiecheck voor meer informatie.

3. De omgevingsdialoog voeren o Zijn er een of meerdere overlegmomenten nodig? Zie punt 4 op pagina 2 van de communicatiecheck voor meer informatie, o Houd er rekening mee dat een omgevingsdialoog een open gesprek tussen meerdere partijen is. o Een omgevingsdialoog is goed gevoerd als: - U uit heeft gelegd wat uw ideeën zijn. Daarbij besteed u aan dacht aan punt 3 op pagina 2 van de communicatiecheck. - De deelnemers van de dialoog de kans hebben gekregen om uwideeën te reageren. - U ingaat op de reactie van de deelnemers. Dit kan in hetzelfde overlegmoment, maar ook op een later moment. - De deelnemers krijgen nog de kans om op uw reactie te reageren. Zie punt 2 op pagina 2 van de communicatiecheck. o Aan de omgeving wordt gevraagd hoe zij de omgevingsdialoog waarderen.

4. Het verslag van de omgevingsdialoog o U bent verplicht om verslag te maken van de omgevingsdialoog. o In het verslag besteed u aandacht aan de volgende onderwerpen: - Waar, wanneer en hoe de omgevingsdialoog heeft plaatsgevonden. - Wie uitgenodigd zijn voor de dialoog en wie daadwerkelijk aanwezig waren. - U overlegt de stukken die gedeeld zijn met de omgeving. - U geeft een samenvatting van uw presentatie van uw initiatief aan de omgeving. - In het verslag worden vragen, (kritische) kanttekeningen en/of wensen van de omgeving weergegeven. Ook uw reactie hierop geeft u in het verslag weer. o Als u toezeggingen heeft gedaan, horen deze ook terug te komen in het verslag. Hetzelfde geldt voor actiepunten, o In het verslag wordt opgenomen hoe de omgeving de omgevingsdia loog gewaardeerd heeft.

5. Stuur het verslag naar de omgeving en gemeente o Het verslag van de omgevingsdialoog wordt gedeeld met de gemeen te, maar ook met de omgeving. Hiermee ontstaat een gelijk informatieniveau voor alle betrokkenen, o De gemeente en de omgeving krijgen de gelegenheid om op het verslag te reageren. o Als er nog aanvullende actiepunten zijn, dan moeten hiervan ook de resultaten met een ieder gedeeld worden.

ų Gemeente ļñ Bergen op Zoom

Nota Beleidsregels Humane Huisvesting Internationale Werknemers

2021-2027 Ten behoeve van de lokale en regionale economie

Gemeente Bergen op Zoom 30-11-2021

ínhoud 1 Inleiding ft aanleiding 2 Beleidsregels Huisvesting Arbeidsmigranten short/mid stay 2.1 Doelstelling 2.2 Subdoelstellingen Begripsbepalingen 2.3 2.4 Beleidsregels 2.5 Processtappen 3 Cijfers en mogelijke opgave 3.1 Cijfers en mogelijke opgave 3.2 De belanghebbenden 4 Huidig beleid en kaders 4.1 Evaluatie huidig beleid en beleid buurgemeenten 4.2 Kaders: landelijk, regionaal, lokaal 4.3 Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant 5 Toelichting doelstellingen 5.1 Overkoepelde doelstelling en concretisering 5.2 Subdoelstellingen 6 Toelichting beleidsregels 6.1 Beleidsregel 1 Kwaliteit Huisvesting short en mid stay 6.1.1 Uitwerking en toelichting beleidsregel 1 Kwaliteit Huisvesting 6.2 Beleidsregel 2 Locatie Huisvesting 6.2.1 Uitwerking en toelichting beleidsregel 2 Locatie Huisvesting 6.3 Beleidsregel 3 Toezicht 6.3.1 Uitwerking en toelichting beleidsregel 3 Toezicht 6.4 Beleidsregel 4 Integratie S huisvesting 6.4.1 Uitwerking en toelichting beleidsregel 4 Integratie en Huisvesting 7 Toelichting uitvoering 7.1 Rol van de gemeente 7.2 Processtap 1 Advies kansrijkheid initiatief 7.3 Processtap 2 Verkenning omgeving 7.4 Processtap 3 Principeverzoek 7.5 Processtap 4 Afweging 7.6 Processtap 5 Concept-Beheerafspraken 7.7 Processtap 6 Omgevingsdialoog 7.8 Processtap 7 Vergunningaanvraag en bestemmingsplanwijziging 7.9 Processtap 8 Beheerafspraken 7.10 Processtap 9

Aanbevelingen bij ingebruikname 8 Reactie op adviezen aan gemeente 9 Afkortingen en begrippen lOOverzicht bijlagen

2

3 4 4 4 4 4 6 8 8 9 10 10 10 10 11 11 12 13 13 13 16 17 20 21 24 24 26 26 26 26 27 27 27 27 27 28 28 29 31 333

1 Inleiding 8t aanleiding In onze Woonvisie Aangenaam wonen in Bergen op Zoom 2020-2024 staat het volgende lezen: "Arbeidsmigrantenhuisvesting overstijgt de gemeentegrens, omdat de arbeidsmigranten veelal in een bredere regio werkzaam zijn. Beleid dient daarom gevormd te worden binnen een bredere regio. In de regio West-Brabant werken en verblijven veel arbeidsmigranten, ook in de gemeente Bergen op Zoom. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan de lokale economie. Vanuit de strategische agenda van de Regio West-Brabant zijn er regionale doelstellingen opgesteld. De overkoepelende doelstelling is het welkom, legaal, goed en veilig huisvesten van de voor de arbeidsmarkt noodzakelijke arbeidsmigranten in de regio. Eens per halfjaar vindt er afstemming plaats met regiogemeenten over het huisvesten van arbeidsmigranten en de regionale taakstelling. Binnen de gemeente Bergen op Zoom hebben we de visie dat de opvang van arbeidsmigranten zorgvuldig moet gebeuren. Het huidige beleid huisvesting van arbeidsmigranten in de vorm van zogenaamde job lodges wordt in 2020 herijkt." Het nu voor u liggende nota is een inlossing van belofte om de beleidsregels ten behoeve van de huisvesting van arbeidsmigranten -oftewel internationale werknemers- uit 2013 te herijken. Dit beleid zette in op kleinschalige joblodges.

Ondanks twee succesvolle joblodges, stuitte verder uitrol van dit beleid op weerstand. Dit tekent het dossier huisvesting arbeidsmigranten: het is een complex en gevoelig dossier met veel invalshoeken. Toen het college besloot om het beleid te herzien, was het dan ook van groot belang om al die verschillende invalshoeken mee te gaan nemen. De Nota en Beleidsregels Humane Huisvesting Internationale Werknemers gemeente Bergen op Zoom zijn interactief tot stand gekomen door middel van: » »

»

Beeldvormende Bijeenkomst voor de gemeenteraad Bergen op Zoom over arbeidsmigranten (19 december 2019) Voorstel beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten (9 februari 2021). Dit voorstel is opgesteld naar aanleiding van 3 digitale bijeenkomsten met 40 stakeholders (inclusief een aantal raadsleden) aan de hand van de besluitvormingsmethode 'Deep Democracy'. Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant (april 2021). Afgesproken is dat vòòr 2022 iedere gemeente beleidskaders en -regels heeft die niet ouder zijn dan 1 januari 2019.

De basis van de beleidsregels is het voorstel dat de 40 stakeholders hebben opgesteld. Dit voorstel bestaat uit powerpoint sheets en zijn integraal afgedrukt in dit document. Daar waar het college aanvullingen heeft gedaan is dit op de sheet zelf of in de tekst van de beleidsregels cursief aangeven. Ook de formulering van de definitieve beleidsregels wijkt soms af van de tekst op de sheets. Deze aanvullingen en wijzigingen waren noodzakelijk voor goed toetsbare beleidsregels. We hebben echter in alle oprechtheid getracht om aan de essentie van hetgeen stakeholders hebben aangegeven vast te houden en hierop verder te borduren. Ook is bij het opstellen van de beleidsregels gekeken naar het beleid van onze omliggende gemeenten zoals Tholen en de gemeenten die verenigd zijn in de subregio wonen West-BrabantWest: Steenbergen, Woensdrecht, Roosendaal, Halderberge, Moerdijk en Rucphen. Arbeidsmigranten zijn immers niet alleen voor onze eigen lokale economie van belang, maar zeker ook voor onze regio. Laten wij onze internationale werknemers -als potentiële Bergenaren­ verwelkomen met humane huisvesting. We hebben hen hard nodig. Namens college van burgemeester en wethouders, Wethouder J.J.S.M. de Lange

3

2 Beleidsregels Huisvesting Arbeidsmigranten short/mid stay 2.1 Doelstelling De overkoepelde doelstelling van de beleidsregels Huisvesting Arbeidsmigranten short I mid stay van de gemeente Bergen op Zoom luidt: Het welkom, legaal, goed en veilig huisvesten van de voor de arbeidsmarkt noodzakelijke arbeidsmigranten in de regio. De gemeente realiseert de huisvesting niet zelf, maar faciliteert de ontwikkeling op basis van kwalitatieve voorwaarden en een ruimtelijke afweging. De overkoepelende doelstelling willen we als volgt concretiseren: De komende vijfjaren (2022-2026) beogen we in totaal voor circa 1050 arbeidsmigranten short en midstay huisvestingsplaatsen mogelijk te maken, leder jaar na vaststelling van deze nota en beleidsregels zal gemonitord worden op het aantal huisvestingsplaatsen waarvoor een omgevingsvergunning is verleend, die in aanbouw zijn genomen en die gereed zijn gekomen. Ook zal gekeken worden hoe de locaties functioneren en of bijstelling van beleid en of het aantal te huisvesten arbeidsmigranten noodzakelijk is. Al deze zaken worden onderdeel van de eindevaluatie van dit beleid in 2027.

2.2 Subdoelstellingen 1. 2.

3. 4.

Kwaliteit Huisvesting: de gemeente streeft goede, humane huisvesting voor arbeidsmigranten short en mid stay na. Locatie Huisvesting: de gemeente wil huisvesting arbeidsmigranten short en mid stay op passende locaties mogelijk maken. Passend betekent zowel passend voor de arbeidsmigrant, als voor de omgeving. Toezicht: de gemeente wil bij het realiseren van huisvesting van arbeidsmigranten short en mid stay afspraken maken over het toezicht. Integratie 8i Huisvesting: de gemeente wil -als die behoefte bij arbeidsmigranten er isintegratie van arbeidsmigranten in de Bergse samenleving bevorderen.

2.3 Begripsbepalingen a. b. c.

Short stay arbeidsmigrant: arbeidsmigrant die korter dan ca. 6 maanden tot een jaar verblijft in de gemeente. Mid stay arbeidsmigrant: arbeidsmigrant die tussen de ca. 6 maanden tot circa 3 jaar verblijft in de gemeente Long stay arbeidsmigrant: arbeidsmigrant die langer dan ca. 3 jaar woont in de gemeente.

2.4 Beleidsregels Beleidsregel 1: Kwaliteit huisvesting a. Huisvesting moet voldoen aan de reguliere wet- en regelgeving b. Huisvesting voldoet minimaal aan keurmerk SNF of AKF. Voor een uitgebreide beschrijving van de normen wordt verwezen naar www.normeringflexwonen.nl c. Initiatiefnemer zorgt voor beheerafspraken over orde en netheid in en rondom de huisvesting waarin de verschillende verantwoordelijkheden en rollen van betrokken partijen zijn vastgelegd. In de beheerafspraken worden in ieder geval afspraken gemaakt over:

4

d. e.

registratie, afval inzameling, gebruik eigen buitenruimte, gebruik openbare ruimte, aanspreekpunt 24/7 en klachtenregeling. Exploitant houdt in de huisvesting rekening met de privacy van bewoners en toont dit aan bijvoorbeeld door middel van een privacyreglement. Initiatiefnemer, exploitant en gemeente maken alleen afspraken met gecertificeerde uitzendbureaus die aangesloten zijn bij de branchevereniging ABU of NBBU én beschikken over het keurmerk SNA.

Beleidsregel 2: Locatie Huisvesting a. Een long stay arbeidsmigrant is als zelfstandig huishouden welkom op de reguliere woningmarkt. Voor het verblijf van short en mid stay arbeidsmigranten is er een voorkeur voor grootschalige huisvesting met beheer. Geschikte locaties zijn: zie b, c, d, e. b. Een locatie aan de rand van de stad. c. Een locatie aan randen van woonwijken bijvoorbeeld in een overgangsgebied met gemengde functies. d. Een locatie aan randen van bedrijfsterreinen of dichtbij het werk op een agrarisch bedrijf mits voor eigen seizoenmedewerkers. e. Een locatie die geschikt is voor transformatie: leegstaande kantoren, maatschappelijk vastgoed e.d. Omdat het hier bestaand vastgoed betreft, kan wat betreft locatie worden afgeweken van c. en d. mits de locatie positief beoordeeld wordt op stedenbouwkundige en welstandsaspecten en op woon- en leefklimaat. f. De gemeente zal bij het beoordelen van het initiatief de draagkracht van kwetsbare wijken in ogenschouw nemen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de Leefbaarheidsmonitor: https://www.lemon-onderzoek.nl/index.php/gemeenten/berRen-op-zoom/ g. De gemeente zal bij het beoordelen van het initiatief de spreiding van locaties over de gemeente in ogenschouw nemen. h. Vlakbij uitvalswegen heeft de voorkeur. i. Op loopafstand van voorzieningen heeft de voorkeur (circa 1,2 km - 20 minuten) j.

De gemeente staat geen structurele huisvesting voor arbeidsmigranten in het buitengebied en op recreatieterreinen toe. Beleidsregel 3: Toezicht a. Arbeidsmigranten die langer dan 4 maanden verblijven in de gemeente zijn verplicht zich te registeren in de Basis Registratie Personen (BRP). De exploitant ziet hier op toe. Arbeidsmigranten die korter dan 4 maanden verblijven kunnen zich in schrijven bij Registratie Niet-lngezetenen (RNI). b. Indien men niet is ingeschreven in het BRP dient de exploitant toeristenbelasting af te dragen en houdt een nachtregister bij conform Algemene Plaatselijke Verordening (APV). c. Het gedoogbeleid voor kamerbewoning voor maximaal 4 personen in reguliere woningen wordt bij de vaststelling van de Nota en beleidsregels Humane Huisvesting Internationale Werknemers Bergen op Zoom ingetrokken gelijktijdig met het moment van bekendmaking van de beleidsregels. Vanaf 2023 zal de gemeente actief handhaven in gevallen van onzelfstandige bewoning van panden (kamerbewoning) waarvoor geen ontheffing of vergunning is verleend. Tot die tijd zullen nieuwe vergunningaanvragen kamerbewoning worden geweigerd in afwachting van nieuw beleid inzake kamerbewoning. d. Als er meldingen zijn, voert de gemeente een controle en eventueel handhaving uit. e.

Bij grootschalige locaties is een klachtenregeling als onderdeel van de beheerafspraken verplicht (zie beleidsregel lc). Als er klachten zijn, is dit een gezamenlijke verantwoordelijkheid: een samenspel van arbeidsmigrant, exploitant, inwoners en gemeente om tot een oplossing te komen. De verantwoordelijkheden en rollen van de verschillende partijen worden in de beheerafspraken beschreven en vastgelegd.

5

f.

Exploitant zorgt voor een aanspreekpunt voor de buurt. Dit wordt in de beheerafspraken vastgelegd (zie beleidsregel lc).

Beleidsregel 4: Integratie en huisvesting a. EU burgers hebben geen verplichting tot integratie in de vorm van inburgering. De gemeente ziet het als een taak van werkgever/uitzendbureau de arbeidsmigrant wegwijs te maken in de Nederlandse samenleving bijvoorbeeld via www.WorkinNI.nl. b. Het perspectief van de arbeidsmigrant bepaalt de behoefte aan integratie. Belangrijk is dat men op de hoogte is van de mogelijkheden. Arbeidsmigranten kunnen hierbij op weg geholpen worden bijvoorbeeld via het Taalhuis www.bibliotheekwb.nl/educatie/taal-voorhet-leven-west-brabant.html of via WijZijn Traversegroep https://www.wiiziinbergenopzoom.nl c. Indien initiatiefnemer het voornemen heeft om naast arbeidsmigranten ook andere doelgroepen te huisvesten, dient initiatiefnemer aan te geven hoe wordt omgegaan met de selectie van bewoners, de verhouding tussen doelgroepen en welke maatregelen met betrekking tot het sociaal beheer er worden genomen. d. Het verdient aanbeveling om als exploitant samen met de buurt en gemeente een plan te maken hoe de buurt en arbeidsmigranten nader kennis kunnen maken met elkaar, zodat arbeidsmigranten zich meer welkom kunnen voelen op de huisvestingslocatie.

2.5 Processtappen 1 Advies kansrijkheid initiatief De gemeente geeft een advies geven of het kansrijk is om een principeverzoek bij de gemeente in te dienen op basis van de Checklist kansrijkheid huisvestingsinitiatieven en een gesprek met initiatiefnemer. 2 Verkenning omgeving Het verdient de aanbeveling om alvorens een principeverzoek in te dienen het gesprek met de omgeving aan te gaan en de eerste reacties te peilen. 3 Principeverzoek Nadat de gemeente de locatie als advies kansrijk heeft meegegeven, kan de initiatiefnemer een zogenaamd principeverzoek indienen bij de gemeente. De gemeente gaat dan aan de hand van het complete principeverzoek een vooroverleg aan met de initiatiefnemer. Op basis van het principeverzoek en de beleidsregels besluit de gemeente om al dan niet medewerking aan een initiatief te verlenen. Bij een positief besluit verleent de gemeente tevens haar medewerking aan de omgevingsdialoog. 4 Afweging De gemeente zal ieder initiatief in eerste instantie op eigen merites afwegen. Bij de afweging wordt -met het oog op spreiding- tevens gekeken naar eventuele effecten vanuit de nabijheid van andere logiesvoorzieningen of logiesinitiatieven. Ook de mate waarin het initiatief bijdraagt aan het terugdringen van kortdurende kamerbewoning in de wijken en kernen zal worden meegewogen.

5 Concept-Beheerafspraken Initiatiefnemer legt concept-beheerafspraken vast in een beheerovereenkomst met andere betrokken partijen zoals verhuurder, exploitant, werkgever, uitzendbureau en gemeente. Zie beleidsregel lc.

6

6 Omgevingsdialoog De eerste verantwoordelijkheid voor draagvlak en communicatie over een initiatief en de ontwikkeling van een locatie ligt bij de initiatiefnemer. De gemeente heeft een verbindende rol en ondersteunt de initiatiefnemer bij de omgevingsdialoog voorafgaand aan de vergunningverlening en de ontwikkelfase van de locatie. Voor het opzetten van de omgevingsdialoog heeft de gemeente spelregels opgesteld. Zie bijlage. 7 Vergunningaanvraag en bestemmingsplanwijziging Het indienen van de vergunningsaanvraag en een eventueel verzoek tot bestemmingsplanwijziging is na een succesvolle omgevingsdialoog de volgende stap. Als een kansrijk huisvestingsinitiatief niet past binnen de huidige bestemming of afwijkt van het gebruik, de gebruikelijk procedures via de bevoegdheden van het college c.q. raad moeten worden gevolgd. Na indiening zal de gemeente binnen de gestelde termijnen een besluit nemen tot het al dan niet verlenen van de vergunning en de eventuele bestemmingsplanwijziging. Hierbij worden de gebruikelijke inspraaktermijnen gevolgd. 8 Beheerafspraken De initiatiefnemer legt in overleg met betrokken partijen de definitieve beheerafspraken vast. Ook zorgt de initiatiefnemer ervoor dat de afspraken gecommuniceerd worden naar de direct belanghebbenden zoals arbeidsmigranten, omwonenden en nabijgelegen bedrijven e.d.

9 Aanbevelingen bij in gebruik name Het verdient aanbeveling om als exploitant samen met de buurt en gemeente een plan te maken hoe de buurt en arbeidsmigranten nader kennis kunnen maken met elkaar. Ook verdient het de aanbeveling om regelmatig de beheerafspraken te evalueren met betrokken partijen.

7

3 Cijfers en mogelijke opgave 3.1

Cijfers en mogelijke opgave

.... ja, Wie fmWlf .wit Huidige situatie

Herkomst

(^)

Arbeids­ migranten

dienstverb

uurloon

...

Bergen op Zoom

3 Joblodges ca. 80 bedden

1100 personen ingeschreven

Cijfers (Bron: CBS, BRP (PON/Telos, Provincie 2018)

Logistiek St Indu t ^ .

Kamerverhuur in reguliere woningen Aantal jaar ingeschreven 90Zo 0-6 maanden 30^» 6 maanden-3 jaar 6196 3-15 jaar

1

De hierboven genoemde cijfers uit verschillende bronnen wijzen er op dat de gemeente Bergen op Zoom voor een flinke opgave staat. Hoe groot die precies is, is lastig te bepalen. Deze inventarisatie geeft geen compleet beeld, maar is het beste dat er op dit moment voor handen is. Toch doen we hier een poging om meer gevoel bij de opgave te krijgen. Hierbij gaan we uit van de volgende uitgangspunten: » » » »

Het aantal in Bergen op Zoom verblijvende arbeidsmigranten blijft ongeveer gelijk Het maakt in principe niet uit of men nu lokaal of regionaal werkzaam is: arbeidsmigranten zijn vrij om te wonen waar men wil Het heeft de voorkeur dat long stay als zelfstandige huishouden in de reguliere woningvoorraad woont Kamerbewoning short stay en mid stay in reguliere woningvoorraad is niet wenselijk.

Met in achtneming van het bovenstaande is het een zeer grove indicatie dat er ruimte is voor specifieke huisvesting voor arbeidsmigranten in de vorm van logies voor circa 800 plaatsen short stay en 330 mid stay (3096 van 1100 ingeschreven arbeidsmigranten) minus circa 80 gerealiseerde plaatsen. Dit maakt een mogelijke opgave van in totaal 1.050 plaatsen. Het moge duidelijk zijn dat dit grove aannames zijn gebaseerd op niet-complete cijfers. De conclusie is in ieder geval dat er een behoorlijke mogelijke opgave ligt en dat actie noodzakelijk is.

8

3.2 De belanghebbenden Wie hebben er belang bij goede huisvesting voor arbeidsmigranten? Oftewel wie zijn de stakeholders? En wat zijn hun inhoudelijke belangen? Stakeholders

inhoudelijk belang

Arbeidsmigranten

Goede huisvesting

Werkgever

Competente werknemers

Uitzendbureau

Competente werknemers

Inwoners 1 wijkcommissies e.d.

Leefbaarheid

Projectontwikkelaar 1 investeerder

Huisvesting realiseren

Huisvester/ exploitant 1 verhuurder

Huisvesting faciliteren

GGD

Gezondheid arbeidsmigranten

Vakbond

Belangen behartigen arbeidsmigranten

Woningcorporatie

Leefbaarheid

Politie

Leefbaarheid

Gemeente

Goede huisvesting, Registratie, Volksgezondheid, Leefbaarheid

Hieronder ziet u weergegeven welke stakeholders hebben deelgenomen aan het proces om te komen tot de beleidsregels.

4 Huidig beleid en kaders 4.1

Evaluatie huidig beleid en beleid buurgemeenten

Het huidige beleid huisvesting arbeidsmigranten voorziet in: Kleinschalige joblodges die in gemengde gebied worden toegestaan Kamerbewoning tot maximaal 4 personen wordt gedoogd en hoeft niet gemeld te worden. In de praktijk zien we dat er slechts mondjesmaat kleinschalige joblodges tot stand zijn gekomen en dat de toenmalige opgave van 500 plaatsen voor de periode 2013-2019 niet gehaald is. Kamerbewoning lijkt een grote vlucht te hebben genomen. Dit zorgt voor meldingen bij de gemeente met vragen over overlast, registratie, overbewoning, kamerbewoning in meerdere woningen in een straat enz. Ook leidt het opkopen van woningen voor arbeidsmigranten tot een hogere druk op de steeds krapper wordende woningmarkt. We zien dat onze buurgemeenten inzetten op grootschalige, goed beheersbare huisvesting en het soms beperken of vaak zelfs het verbieden van kamerbewoning.

4.2

Kaders: landelijk, regionaal, lokaal

Hieronder volgt een niet uitputtend overzicht -in willekeurige volgorde- van de kaders die o.a. van toepassing zijn op het realiseren van huisvesting voor arbeidsmigranten: » Woningwet en Woonvisie 'Aangenaam wonen in Bergen op Zoom' 2020 - 2024 » Wet ruimtelijke ordening, Besluit ruimtelijk ordening en bestemmingsplannen » Bouwbesluit 2012 (inclusief brandveiligheid) » Wet basisregistratie personen » Algemene plaatselijke verordening 2016 « Uitvoeringsnota beleid handhaving Onrechtmatige bewoning 2017 « Regionaal Afsprakenkader West-Brabant (24 maart 2021) Landelijk zijn de Adviezen Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten o.l.v. E. Roemer (juni/okt 2020) nog steeds actueel en zullen door het nieuwe kabinet uitgewerkt worden. Het Regionaal Afsprakenkader West-Brabant is recentelijk vastgesteld en wordt hieronder toegelicht.

4.3 Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant De provincie en gemeenten heeft het initiatief genomen om een Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant op te stellen. Hierin wordt het belang van arbeidsmigranten voor de economie erkent en aangeven hoe ieder vanuit zijn rol optimale randvoorwaarden creëert voor arbeidsmigranten. Denk aan goede en humane huisvesting, scholing, zelfbeschikking, integratie en gezondheid. Onze beleidsregels voor de huisvesting van arbeidsmigranten sluiten aan bij het regionale afsprakenkader.

10

5 Toelichting doelstellingen 5.1

Overkoepelde doelstelling en concretisering

De overkoepelende doelstelling van de beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten luidt: "Het welkom, legaal, goed en veilig huisvesten van de voor de arbeidsmarkt noodzakelijke arbeidsmigranten in de regio". Deze doelstelling zoals die verwoord staat in de Woonvisie Aangenaam wonen in Bergen op Zoom 2020 - 2024 sluit aan bij het eerder toegelichte regionale afspraken en sluit tevens aan bij wat de geraadpleegde groep stakeholders als algemene bevindingen en inzichten heeft verwoord:

Algemene bevindingen St inzichten * Arbeidsmigranten zijn geen bijzondere doelgroep, maar huisvesting moet goed geregeld worden vandaar noodzaak beleidsregels * Arbeidsmigranten een veilige plek, een thuis bieden: humane huisvesting * Arbeidsmigranten zijn vaak regionaal georiënteerd, niet per se lokaal * Dè arbeidsmigrant bestaat niet * Behoefte aan integratie verschilt en hangt vaak af van toekomstperspectief * Oproep aan gemeente: pak regierol, toon bestuurlijk moed * Huisvesters staan te trappelen » Werken aan draagvlak voor locaties is essentieel * Pak ook kamerverhuur in de wijken aan * ACTIE nodig! ffi

Algemene bevindingen 8í Inzichten

De gemeente realiseert de huisvesting niet zelf, maar faciliteert de ontwikkeling op basis van kwalitatieve voorwaarden en een ruimtelijke afweging. De doelstelling willen we als volgt concretiseren: De komende vijfjaren (2022-2026) beogen we in totaal voor circa 1050 arbeidsmigranten short en midstay huisvestingsplaatsen mogelijk te maken, leder jaar na vaststelling van deze nota en beleidsregels zal gemonitord worden op het aantal huisvestingsplaatsen waarvoor een omgevingsvergunning is verleend, die in aanbouw zijn genomen en die gereed zijn gekomen. Ook zal gekeken worden hoe de locaties functioneren en of bijstelling van beleid en of het aantal te huisvesten arbeidsmigranten noodzakelijk is. Al deze zaken worden onderdeel van de eindevaluatie van dit beleid in 2027.

11

5.2 Subdoelstellingen De hiervoor genoemde overkoepelend doelstelling en concretisering willen we in de volgende subdoelstellingen verder uitwerken. Deze subdoelstellingen corresponderen met de beleidsregels. 1. Kwaliteit Huisvesting Subdoelstelling 1 is dat we in Bergen op Zoom goede, humane huisvesting voor arbeidsmigranten short en mid stay nastreven. De bijbehorende beleidsregel gaat verder in op hoe we dit willen bevorderen. Voor long stay arbeidsmigranten is geen specifiek huisvestingsbeleid nodig: zij zijn welkom op de reguliere woningmarkt. 2. Locatie Huisvesting Subdoelstelling 2 is dat we in Bergen op Zoom de huisvesting arbeidsmigranten short en mid stay op passende locaties mogelijk willen maken. Passend betekent zowel passend voor de arbeidsmigrant, als voor de omgeving. In beleidsregel 2 gaan we verder in op welke soort locaties we geschikt achten. 3. Toezicht Subdoelstelling 3 is dat we in Bergen op Zoom bij het realiseren van huisvesting van arbeidsmigranten short en mid stay arbeidsmigranten afspraken maken over het toezicht. In de beleidsregel toezicht wordt dit nader uitgewerkt op het onderdeel registratie (Basis registratie personen, toeristenbelasting), maar ook over een aanspreekpunt voor de buurt en wat te doen als er klachten zijn. 4.

Integratie ä Huisvesting Subdoelstelling 4 is dat we in Bergen op Zoom -als die behoefte bij arbeidsmigranten er isintegratie van arbeidsmigranten in de Bergse samenleving willen bevorderen. Belangrijk is om te realiseren dat burgers uit landen uit de Europese Unie géén verplichting tot integratie in de vorm van inburgering hebben. In beleidsregel 4 gaan we verder in op het onderwerp integratie, bezien vanuit de huisvesting.

12

6 Toelichting beleidsregels De gemeente Bergen op Zoom zet allereerst in het op realiseren van grootschalige humane huisvesting met beheer voor arbeidsmigranten short en mid stay. Met het realiseren van nieuwe huisvestingslocaties kan daarna gehandhaafd worden op illegale kamerbewoning in de wijken en kernen.

6.1 Beleidsregel 1 Kwaliteit Huisvesting short en mid stay De doelstelling van beleidsregel 1 Kwaliteit is om goede, humane huisvesting voor arbeidsmigranten short en mid stay na te streven. De beleidsregels luidt op hoofdlijnen als volgt en wordt in de volgende paragraaf per onderdeel verder uitgewerkt en toegelicht:

f

Beleidsregel 1 Kwaliteit Huisvesting Deze beleidsregel gaat over humane huisvesting voor short /mid stay arbeidsmigranten. Hoe? a.

Basis is reguliere wet- en regelgeving.

b.

Huisvesting voldoet minimaal aan keurmerk SNF of AKF

c.

Er moeten beheerafspraken over orde en netheid in en rondom de huisvesting gemaakt worden waarin de verschillende verantwoordelijkheden en rollen zijn vastgelegd.

d.

Exploitant houdt in de huisvesting rekening met de privacy van bewoners en toont dit aan

e. Initiatiefnemer, exploitant en gemeente maken alleen afspraken met gecertificeerde uitzendbureaus die aangesloten zijn bij de branchevereniging ABU of NBBU én beschikken over het keurmerk SNA.

I«Bb0

Beleidsregel 1 Kwaliteit huisvesting

6.1.1 Uitwerking en toelichting beleidsregel 1 Kwaliteit Huisvesting o.

Basis is reguliere wet- en regelgeving: huisvesting moet voldoen aan de reguliere wet- en regelgeving

De kwaliteit van het woon- en leefklimaat moeten voor zowel de arbeidsmigrant als voor de omgeving van de huisvestingslocatie gewaarborgd zijn. Bij het realiseren van kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten short en mid stay is de basis te vinden in de reguliere wet- en regelgeving zoals het Bouwbesluit, Besluit brandveiligheid gebruik bouwwerken, parkeernormen,

13

APV enz. Huisvestingsinitiatieven voor arbeidsmigranten zullen, net als andere ruimtelijke ontwikkelingen, op basis van vigerende wet- en regelgeving worden getoetst. b.

Huisvesting voldoet minimaal aan keurmerk SNF of AKF

De keurmerken SNF (Stichting Normering Flexwonen) en AKF (Agrarisch Keurmerk Flexwonen) zijn in het leven geroepen als antwoord op de vraag van lokale overheden om de kwaliteit, hygiëne en veiligheid van huisvesting op een eenduidige manier te certificeren. c.

Er moeten beheerafspraken over orde en netheid in en rondom de huisvesting gemaakt worden waarin de verschillende verantwoordelijkheden en rollen zijn vastgelegd

Om de kwaliteit van het woon- en leefklimaat voor zowel de arbeidsmigrant als voor de omgeving van de huisvestingslocatie te waarborgen is een goed beheer van groot belang. In een beheersovereenkomst legt de initiatiefnemer, andere betrokken partijen (verhuurder, exploitant, werkgever, uitzendbureau e.d.) en gemeente de beheerafspraken en verschillende verantwoordelijkheden en rollen vast. Deze afspraken dienen o.a. om overlast voor de omgeving te voorkomen. In deze beheerafspraken komen in ieder geval aan de orde: Afvalinzameling De initiatiefnemer zorgt voor voldoende capaciteit voor (het gescheiden aanbieden van) afval. De initiatiefnemer informeert de arbeidsmigranten actief over het afvalinzamelingssysteem. Indien het een logiesfunctie betreft regelt de initiatiefnemer zelf met een inzamelaar naar keuze inzameling van de afvalstoffen. Het betreft dan bedrijfsmatig afval. Indien het een woonfunctie betreft en de arbeidsmigranten niet worden ingeschreven, stemt de initiatiefnemer met de Belastingdienst West Brabant (BWB) en de gemeente af dat de Afvalstoffenheffing wordt verlegd naar de eigenaar/verhuurder. Gebruik buitenruimte en openbare ruimte De initiatiefnemer maakt afspraken met arbeidsmigranten en omwonenden ter voorkomen overlast verkeer, parkeren, geluid enz.

Aanspreekpunt De initiatiefnemer zorgt voor een 24/7 bereikbaar aanspreekpunt voor omwonenden die tevens op gezette tijden op de locatie aanwezig is (zie ook beleidsregel 3 Toezicht f.). Registratie Bij een (beoogd) verblijf van langer dan 4 maanden is een arbeidsmigrant wettelijk verplicht om zich in te schrijven in de basisregistratie personen (BRP). Bij korter verblijf is beheerder verplicht een nachtregister bij te houden en desgevraagd gegevens te verstrekken i.v.m. toeristenbelasting (zie ook tevens Beleidsregel 3 Toezicht a. en b.) Klachtenregeling Bij grootschalig locaties is een klachtenregeling verplicht. Dit is een document waarin vermeld staat op welke wijze er met een klacht wordt omgegaan en hoe dit wordt verwerkt. Deze afspraken worden gecommuniceerd met direct belanghebbenden: arbeidsmigranten, maar ook de omgeving. d.

De exploitant houdt in de huisvesting rekening met de privacy van bewoners en toont dit aan.

Privacy is een belangrijk punt bij het realiseren van humane huisvesting. In het keurmerk SNF wordt geadviseerd een privacyreglement op te stellen. Met deze beleidsregel vragen wij aan initiatiefnemers om aan te geven hoe zij rekening houden met de privacy van arbeidsmigranten op de huisvestingslocatie.

14

e.

Initiatiefnemer, exploitant en gemeente maken alleen afspraken met gecertificeerde uitzendbureaus die aangesloten zijn bij de branchevereniging ABU of NBBU én beschikken over het keurmerk SNA.

Dit is een aanvullende beleidsregel. Het Afsprakenkader West Brabant geeft aan dat gemeenten zich uitspreken tegen malafide bedrijven en alleen samen werken met uitzendbureaus die aangesloten zijn bij de branche- vereniging ABU of NBBU én beschikken over het keurmerk SNA. Dit keurmerk vertegenwoordigt kwaliteitseisen, onder andere op het gebied van arbeidsvoorwaarden, afdracht van sociale premies, veiligheid op de werkvloer en gedragsregels. Ook wordt hiermee geborgd dat bij de beëindiging van het arbeidscontract (zowel opzegging door werkgever als werknemer) een bewoner nog minimaal 1 maand gebruik kan maken van de huisvesting om in die periode andere huisvesting te zoeken. De gemeente Bergen op Zoom onderschrijft het belang van samenwerking met gecertificeerde uitzendbureaus en heeft daarom deze afspraak overgenomen in de beleidsregels.

15

6.2 Beleidsregel 2 Locatie Huisvesting Beleidsregel Locatie heeft als doelstelling om de huisvesting arbeidsmigranten short en mid stay op passende locaties mogelijk te maken. Passend betekent zowel passend voor de arbeidsmigrant, als voor de omgeving. De beleidsregel luidt op hoofdlìjnen als volgt en wordt in de volgende paragraaf verder uitgewerkt en toegelicht:

Beleidsregel 2 Locatie Huisvesting (1)

a

Deze beleidsregel gaat over huisvesting arbeidsmigranten op passende locaties. Hoe? a. Voor long stay arbeidsmigranten is geen huisvestingsbeleid nodig: zij zijn welkom op de reguliere woningmarkt Short I mid stay arbeidsmigranten bij voorkeur huisvesten:

__________

b.

Op grootschalige locaties met beheer Op de volgende locaties: Aan de rand van de stad + zie c. d. e.

c.

Aan randen van woonwijken

d.

Aan randen van bedrijfsterreinen, dichtbij het werk op agrarisch bedrijf mits eigen seizoenmedewerkers

e. Transformatie: in leegstaande kantoren, maatschappelijk vastgoed e.d.

ES ö

tm

Iãİhİ

Beleidsregel 2 Locatie Huisvesting

Beleidsregel 2 Locatie Huisvesting (2)

ŵ

De volgende aanbevelingen zijn opgehaald, maar niet vervat in beleidsregels:

iSlai

*

Kijk naar draagkracht van kwetsbare wijken

*

Houd rekening met spreiding van locaties

*

Vlak bij uitvalswegen heeft voorkeur

*

Op loopafstand van voorzieningen heeft voorkeur Deze aanbevelingen vindt u terug onder beleidsregel 2 Locatie Huisvesting f. t/m i. j. Geen structurele huisvesting in het buitengebied en op recreatieterreinen

m m » m m m m mm»

Beleidsregel 2 Locatie Huisvesting

*i*

m

1

aİ n

1 1

6.2.1 Uitwerking en toelichting beleidsregel 2 Locatie Huisvesting Long stay wonen a.

Voor long stay arbeidsmigranten is geen huisvestingsbeleid nodig: zij zijn welkom op de reguliere woningmarkt.

Het perspectief van long stay arbeidsmigranten, al dan niet met partner of andere gezinsleden, is zodanig lang dat tijdelijke huisvesting niet wenselijk is. Deze groep heeft veelal de wens om een bestaan op te bouwen in onze gemeente. Het wonen in een reguliere woning als een zelfstandig huishouden draagt hier aan bij en maakt integreren makkelijker. Long stay arbeidsmigranten kunnen zich via Zuid-West Wonen inschrijven om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning bij Stadlander of kunnen op zoek gaan naar een woning in de vrije huursector of koopsector. Short en mid stay verblijf: ruimtelijke aspecten De volgende beleidsregels gaan over het realiseren van huisvesting voor short en mid stay arbeidsmigranten. Gezien de tijdelijke verblijfsaard van deze groepen is kamerbewoning short stay en mid stay in reguliere woningvoorraad niet wenselijk. Er is hier veelal eerder sprake van een (verkapte) vorm van 'logies' i.p.v. wonen. Het realiseren van meer alternatieve huisvesting voor verblijf c.q. 'logies' is noodzakelijk. Net als ieder ander initiatief wordt een huisvestingsinitiatief voor arbeidsmigranten op een aantal aspecten ruimtelijk getoetst. Wanneer deze aspecten goed geborgd zijn, zijn hiermee de bouwstenen voor een goede, ruimtelijke onderbouwing voor de huisvesting van internationale werknemers aanwezig.

Overigens zijn alle initiatieven die afwijken van huidige bestemming of gebruik, maatwerk en zal ieder initiatief op zijn eigen merites beoordeeld worden. Denk hierbij aan ruimtelijke aspecten als: Stedenbouwkundige en welstandsaspecten: o De huisvesting moet goed passen op de locatie o De huisvesting moet goed passen in de omgeving Bij bestemmingen anders dan wonen of logies zal bij een locatie een aantal vragen beantwoord moeten worden: o Kunnen mensen hier veilig en gezond verblijven? Vormen bestaande activiteiten een onaanvaardbaar risico voor de gezondheid en veiligheid? Welke risico's zijn er? o Belemmert de huisvesting voor arbeidsmigranten de aanwezige activiteiten? Vormt huisvesting voor arbeidsmigranten een risico op overlast voor omliggende functies? Welke risico's zijn er? Wij hebben voor het verblijf van short en mid stay arbeidsmigranten een voorkeur voor grootschalige huisvesting met beheer op de volgende soorten locaties (in willekeurige volgorde): b. Aan de rand van de stad Grootschalige huisvesting heeft als belangrijk voordeel dat het beheer goed en betaalbaar te organiseren is (schaalvoordeel). Daarnaast is de opgave in de gemeente Bergen op Zoom zodanig groot dat het zaak is om op korte termijn veel plaatsen te realiseren. Afgelopen járen hebben uitgewezen dat we er met het toestaan van voornamelijk kleinschalige joblodges alleen niet komen.

Ook in omliggende gemeenten zien we voornamelijk plannen voor grootschalige huisvestingslocaties ontstaan die variëren van 275 plaatsen tot 800 plaatsen. De randen van de stad kan een goede

17

locatie zijn voor een grootschalig initiatief met beheer. Hier geldt: ieder initiatief vergt maatwerk, moet passend zijn en zal op zijn eigen merites beoordeeld worden. c.

Aan randen van woonwijken

Huisvesting voor tijdelijk verblijf midden in woonwijken is niet wenselijk, omdat het de sociale cohesie en leefbaarheid in een buurt of straat kan tegenwerken. Wel zien we mogelijkheden om aan de randen van woonwijken huisvesting voor tijdelijk verblijf mogelijk te maken mits passend. Vaak zien we aan de rand van een wijk, kern of buurt een overgangsgebied met gemengde functies zoals kantoren, kleine bedrijven enzovoorts. Dit zijn in principe geschikte gebieden voor het mogelijk maken van huisvesting voor een tijdelijk verblijf. Ook hier geldt: iedere initiatief vergt maatwerk, moet passend zijn en zal op zijn eigen merites beoordeeld worden. d.

Aan randen van bedrijfsterreinen of dichtbij het werk op een agrarisch bedrijf mits voor eigen seizoenmedewerkers.

Huisvesting midden op bedrijventerreinen of industrieterreinen is niet wenselijk, omdat dit de veiligheid en gezondheid van mensen in gevaar kan brengen. Aan de randen van bedrijventerreinen die grenzen aan woonwijken kan dit echter wel verantwoord zijn, mits niet te grootschalig. Ook huisvesting voor de eigen seizoenmedewerkers op een agrarisch bedrijf is in principe mogelijk voor huisvesting voor tijdelijk verblijf. Ook hier geldt: iedere initiatief vergt maatwerk, moet passend zijn en zal op zijn eigen merites beoordeeld worden. e.

Transformatie: in leegstaande kantoren, maatschappelijk vastgoed e.d.

Onze gemeente kent behoorlijk wat leegstaand vastgoed waarvan sommige gebouwen geschikt zullen zijn voor transformatie naar huisvesting tijdelijk verblijf. Denk hierbij aan leegstaande kantoren en maatschappelijk vastgoed. Omdat het hier bestaand vastgoed betreft, kan wat betreft locatie worden afgeweken van beleidsregels c. en d. mits de locatie positief beoordeeld wordt op stedenbouwkundige en welstandsaspecten en op woon- en leefklimaat. Deze zijn hierboven beschreven. Iedere initiatief dat zich richt op transformatie vergt maatwerk, moet passend zijn en zal op zijn eigen merites beoordeeld worden. Hierboven staat beschreven waar we mogelijkheden zien voor huisvesting arbeidsmigranten short en mid stay verblijf (b t/m e) en hieronder staat beschreven waar we bij initiatieven nog meer rekening mee willen houden (f t/m i). f.

Kijk naar draagkracht van kwetsbare wijken

Huisvesting voor tijdelijk verblijf heeft over het algemeen geen direct positief effect op de sociale cohesie en leefbaarheid in een buurt of woonstraat. Initiatieven die dicht in de buurt van woonbuurten en -straten liggen zullen we dus kritisch bekijken. Extra goed zullen we kijken naar initiatieven op locaties waarbij de leefbaarheid en sociale cohesie al onder druk staan. De Leefbaarheidsmonitor (LEMON) geeft een goede indicatie van hoe wijkbewoners de fysieke leefbaarheid en sociale cohesie ervaren in hun wijk. g.

Houd rekening met spreiding van locaties

'Not in my back yard' is een menselijk verschijnsel waar we als samenleving mee zullen moeten leren omgaan. Inzetten op spreiding van huisvesting voor verblijf kan het draagvlak van de samenleving als geheel voor de huisvesting arbeidsmigranten vergroten. Wij zullen goed kijken naar de spreiding van initiatieven over het gehele gemeentelijke grondgebied.

18

h. Vlak bij uitvalswegen heeft voorkeur Arbeidsmigranten zijn vaak flexibel inzetbaar en zullen veelal van werklocatie wisselen. Soms wordt het vervoer naar de werklocatie door de werkgever georganiseerd. Het beperken van reistijd biedt dus zowel voor de arbeidsmigrant, werkgever als de omgeving voordelen. Locaties in de nabijheid van uitvalswegen hebben dan ook de voorkeur. i.

Op loopafstand van voorzieningen heeft voorkeur

Arbeidsmigranten beschikken niet altijd over eigen vervoer. Voor de dagelijkse boodschappen is het wenselijk dat voorzieningen zoals een supermarkt zich op loopafstand bevinden. Dat is circa 1,2 km 20 minuten. j.

Geen structurele huisvesting in het buitengebied en op recreatieterreinen

Hierboven staat beschreven waar we mogelijkheden zien voor huisvesting arbeidsmigranten short mid stay verblijf (zie b t/m e) en waar we rekening mee willen houden (zie f t/m i). Er zijn echter ook locaties die we in principe niet geschikt achten. Het gaat hier om structurele huisvesting in het buitengebied en op recreatieterreinen. Een uitzondering willen we maken voor agrarische bedrijven die tijdens het piekseizoen tijdelijk huisvesting nodig hebben voor hun eigen tijdelijke seizoensmedewerkers (zie d).

19

6.3

Beleidsregel 3 Toezicht

Beleidsregel 3 Toezicht heeft als doelstelling om bij het realiseren van huisvesting van arbeidsmigranten short en mid stay arbeidsmigranten afspraken maken over het toezicht. In de beleidsregel toezicht wordt dit nader uitgewerkt op het onderdeel registratie (Basis Registratie Personen, toeristenbelasting), maar ook over een aanspreekpunt voor de buurt en wat te doen als er klachten zijn. De beleidsregel luidt op hoofdlijnen als volgt en wordt in de volgende paragraaf verder uitgewerkt en toegelicht:

M

C

Beleidsregel 3 Toezicht (1) Deze beleidsregels gaat over toezicht bij huisvesting short /mid stay arbeidsmigranten, zodat overlast wordt voorkomen. Dit gebeurt nu: a.

Verplichte registratie arbeidsmigranten Registratie Personen (BRP)

4 maanden in de Basis

b.

Geen BRP? Dan moet exploitant toeristenbelasting afdragen en houdt een nachtregister bij conform Algemene Plaatselijke Verordening

c.

Kamerverhuur ^Intrekken huidig gedoogbeleid kamerbewoning woningen per direct en handhaving per 2023

d.

Meldingen? ^ controle uitvoeren en eventueel handhaven

Beleidsregel 3 Toezicht en controle

filial

Beleidsregel 3 Toezicht en Controle (2)

Hoe? e. Als er klachten zijn is dit een gezamenlijke verantwoordelijkheid: een samenspel van arbeidsmigrant, exploitant, inwoners en gemeente om tot een oplossing te komen f.

Exploitant zorgt voor een aanspreekpunt voor de buurt

Beleidsregel 3 Toezicht en controle

a*ůl

6.3.1 Uitwerking en toelichting beleidsregel 3 Toezicht a.

Verplichte registratie arbeidsmigranten langer dan 4 maanden in de Basis Registratie Personen (BRP)

Bij een (beoogd) verblijf van langer dan 4 maanden is een arbeidsmigrant wettelijk verplicht om zich in te schrijven in het Basis Register Personen (BRP). Werkgevers en uitzendbureaus zien wij als mede-verantwoordelijk voor een correcte in- en uitschrijving in het BRP. Bij de eerder genoemde af te sluiten beheersovereenkomst (zie beleidsregel l.c.) met betrokken initiatiefnemers willen we hier afspraken over maken. Bijvoorbeeld over het beschikbaar stellen van in- en uitschrijvingsformulieren met instructie. b.

Geen BRP? Dan moet exploitant toeristenbelasting afdragen en houdt een nachtregister bij conform Algemene Plaatselijke Verordening (APV)

Arbeidsmigranten die in een gemeente gehuisvest zijn en niet ingeschreven staan in de BRP moeten zich inschrijven bij het RNI loket (Registratie Niet-lngezetenen). Het dichtst bij zijnde RNI-loket bevindt zich bij de gemeente Breda. Om goed zicht te hebben wie er in onze gemeente verblijven, is in de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) artikel 2:38 vastgelegd dat men een nachtregister bijhoudt en desgevraagd gegevens verstrekt. De tekst van Artikel 2:38 Verschaffing gegevens nachtregister luidt: "Degene die in een inrichting nachtverblijf houdt of de kampeerder is verplicht de exploitant offeitelijk leidinggevende van de inrichting volledig en naar waarheid naam, woonplaats, dag van aankomst en de dag van vertrek te verstrekken." Verder is de Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting van toepassing (zie Artikel 1 Belastbaar feit). Onder de noemer 'toeristenbelasting' wordt een directe belasting geheven op het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen een vergoeding in welke vorm dan ook door personen die niet als ingezetene met een adres in de gemeente in de basisregistratie personen zijn ingeschreven. Hieronder vallen ook arbeidsmigranten. Tot slot heeft het kabinet, naar aanleiding van de adviezen van de commissie Roemer, uitgesproken dat men beter zicht wil krijgen op de arbeidsmigranten in Nederland.

Daarom wordt gestart met de voorbereidingen van wijziging van de wet BRP voor de registratie van tijdelijke verblijfsadressen. Wij blijven deze ontwikkelingen volgen. c.

Intrekken huidig gedoogbeleid kamerbewoning woningen per direct en handhaving per 2023

Huidig beleid kamerbewoning Als er een woonbestemming op een gebouw rust, betekent dit dat bewoning ten behoeve van de huisvesting van een huishouden is toegestaan. Kamerbewoning in gebouwen met een woonbestemming aan personen die samen geen huishouden vormen, is niet toegestaan. In sommige bestemmingsplannen, bijvoorbeeld het bestemmingsplan Binnenstad, is het mogelijk dat het college ontheffing verleent voor kamerbewoning tot maximaal 4 personen indien er o.a. geen onevenredige hinder voor het woon- en leefmilieu is te verwachten, geen sprake is van overconcentratie van panden waar kamerbewoning plaatsvindt en geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan het woonkarakter van de omgeving. De exploitant/eigenaar van het pand moet deze vergunning voor de afwijking van het bestemmingsplan aanvragen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=94b3dc57-2085-4321-a814-20e5c276e754