CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

16. Raadsinformatiebrief 08-10-2021 - Verlenging omgevingsvergunningenbeleid in verband met uitstel Omgevingswet - toezichtsoordeel IBT Omgeving. Behandelvoorstel: voor kennisgeving aannemen.

Commissie (Algemeen) 14 oktober 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Mededelingen/ingekomen post14.746 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Aan de leden en burgerleden van de gemeenteraad van Bergen op Zoom

Uw kenmerk Uw brief Onderwerp:

I lllll llllll 11111111111111111111111111111111111 IIIII IIII IIII

BPR21.0433 Verlenging Omgevingsvergunningenbeleid in verband met uitstel Omgevingswet, toezichtsoordeel IBT Omgevingsrecht 2021

Ons kenmerk Beh. door Cluster

O 8 OKT, 2021

U21-008698

Datum

R&E, Plannen en Projecten

Doorkiesnr. Bijlage(n)

3

Beste leden en burgerleden, Middels deze brief informeren wij u over ons besluit om het huidige Omgevingsvergunningenbeleid te verlengen tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet, doch uiterlijk tot 31 december 2023. Daarnaast informeren wij u over het toezichtsoordeel 2021, dat wij van de provincie hebben ontvangen vanuit haar rol als toezichthouder op het gebied van het Omgevingsrecht. Verlenging Omgevingsvergunningenbeleid De Wet VTH in samenwerking met het Besluit Omgevingsrecht, de Regeling Omgevingsrecht en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (verder Wabo) verplicht ons, tot het op orde hebben van de beleidscyclus rondom onze VTHtaken. Simpelweg houdt dit in dat vierjaarlijks een VTH-beleid (strategisch), jaarlijks een uitvoeringsplan VTH (operationeel) en jaarlijks een evaluatieverslag VTH (monitoring) wordt opgesteld. Deze documenten dienen vastgesteld te worden door ons en ter kennisname aangeboden te worden aan u en de provincie Noord-Brabant. De provincie NoordBrabant voert jaarlijks vanuit haar toezichthoudende rol haar functie als Interbestuurlijk toezichthouder uit. Tijdens deze jaarlijks provinciale controle wordt gecontroleerd of de beleidsplannen tijdig zijn vastgesteld en inhoudelijk voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen. Het huidige Omgevingsvergunningenbeleid is in werking getreden op 1 januari 2019 een vervalt uiterlijk op 1 januari 2022.

Vanaf 1 januari 2022 dient er een nieuw beleid vastgesteld te zijn. Het beleid dient opgesteld te zijn conform de wettelijke regeling. Op dit moment is dit nog de Wabo. Vooralsnog is de verwachting dat per 1 juli 2022 de Omgevingswet in werking treedt. Vaststelling van het beleid per 1 januari 2022 zou betekenen dat dit beleid een werkingsduur heeft van 6 maanden waarna op 1 juli 2022 opnieuw beleid vastgesteld dient te worden op basis van de dan geldende Omgevingswet. Dit levert om meerdere redenen een onwenselijke situatie op. Aanpassing vraagt immers veel capaciteit van de organisatie en het is niet zonder meer zeker dat de Omgevingswet ook daadwerkelijk op 1 juli 2022 in werking zal treden. Deze situatie is besproken met het IST-contactpersoon van de provincie. Voorgelegd is of de provincie akkoord is met een verlenging van het huidige beleid waardoor de volledige focus van het nieuw op te stellen beleid kan worden gelegd op de Omgevingswet. Ambtelijk is hiermee ingestemd. Wij hebben dan ook besloten om het huidige Omgevingsvergunningenbeleid te verlengen tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet doch uiterlijk tot 31 december 2023. Uiterlijk 31 december 2023 zal, in het geval de Omgevingswet niet in werking is getreden, het huidige

r~ ë ·at•: ·,:1~Wal

Jacob Obrechtlaan 4

4611 AR Bergen op Zoom Contoct www.bergenopzoom.nl

Postbus 35 4600 AA Bergen op Zoom I www.bergenopzoom.nl

T 140164 F (0164) 24 53 56 KvK 20169091

B nv BNG rek. nr. 28.50.00.942 B IBAN: NL41BNGH 0285000942 B BIC: BNGHNL2G Bergen op Zoom, gemeente op de Brabaotse Wal

Omgevingsvergunningenbeleid worden herzien, of zal opnieuw de afweging worden gemaakt of een nieuwe verlenging wenslijk is. Het verlengde Omgevingsvergunningenbeleid treft u als bijlage aan. Met een verlenging van het huidige beleid voorzien wij op dit moment geen knelpunten ten opzichte van de huidige inzichten. Het behandelen van aanvragen om omgevingsvergunningen is een wettelijke verplichting waar de procesmatige afhandeling verankerd ligt in de wet. Daarnaast wordt in het huidige beleid reeds gewerkt met de ja-mits houding zoals ook de naderende Omgevingswet voor ogen heeft. Interbestuurlijk toezicht Omgevingsrecht 2021

De provincie ziet met het Inter Bestuurlijk Toezicht {IBT) erop toe dat de lokale overheden hun maatschappelijke taken goed uitvoeren. In het provinciaal Beleidskader IBT 2020-2023 is onder andere vastgesteld dat toezicht gehouden wordt op de uitvoering van wettelijke taken door gemeenten en waterschappen in Brabant op het domein Omgevingsrecht. Het besluit volgt vanuit de wettelijke rol van de provincie Noord-Brabant als interbestuurlijk toezichthouder voor het domein omgevingsrecht. De hoofddoelstelling van de wetgeving op het terrein van het Omgevingsrecht is een veilige en gezonde leefomgeving te bewerkstelligen en deze op een duurzame en doelmatige wijze te behouden, beheren, gebruiken en ontwikkelen. De lokale overheid speelt daarbij een belangrijke rol dooreen adequate uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken). Als de overheden deze VTH-taken niet goed uitvoeren, kan dat grote invloed hebben op de veiligheid en gezondheid van de leefomgeving. Op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) dient iedere gemeente te beschikken over de volgende documenten: a) een actueel beleidsplan VTH met een geldige looptijd; b) jaarlijks vóór 1 februari: een uitvoeringsprogramma VTH; c) jaarlijks vóór 1 mei: een evaluatieverslag VTH.

Op 9 juni 2021 bent u reeds per brief op de hoogte gebracht van het niet behalen van één van onze wettelijke verplichtingen. Het is ons in 2021 niet gelukt om voor 1 februari 2021 een Uitvoeringsprogramma Omgevingsvergunningen vastgesteld te hebben. Dit heeft ertoe geleid dat de provincie Noord-Brabant ons op dit onderdeel onder actief toezicht heeft geplaats. Dit besluit hebben wij destijds ook ter kennisname aan u aangeboden. Wel blijkt uit het uiteindelijke toezichtsoordeel dat de gemeente Bergen op Zoom van de 100 punten, die te behalen zijn, 92 punten heeft bepaald. Hiermee wordt door de provincie geconcludeerd dat de documenten aan de wettelijke kwaliteit voldoen. Het totale controleverslag treft u als bijlage van deze brief aan. Nadere informatie Wij vertrouwen u hiermee voor nu voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nadere informatie wensen over deze brief kunt u contact opnemen met resultaatmanager mevrouw N.H. de Bruin, bereikbaar onder nummer 0164-27 78 81 of N.H.deBruin@bergenopzoom.nl.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, loco-secretaris

burgemeester

Dhr. dr. FA Petter

Beoordelingsformulier IBT 2021 systematisch toezicht omgevingsrecht Gemeente Bergen op Zoom

Procesinformatie Beoordeelde documenten: Beleidsplan VTH: Uitvoeringsprogramma VTH: Evaluatieverslag VTH: Naam beoordelaar: Rick Damme

Omgevingsvergunningenbeleid Bergen op Zoom 2018-2022 Integrale Handhavingsnota 2019-2022 Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen Bergen op Zoom 2021 Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2021 Evaluatie(jaar)verslag Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen 2020 Evaluatieverslag Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2020 Start beoordeling:

Reactie gevraagd:

Reactie ontvangen:

Reactie verwerkt:

02 juni 2021

02 juni 2021

03 juni 2021

04 juni 2021

Beoordelingsvragen Deze beoordelingsvragen zien op de tijdigheid/actualiteit en kwaliteit van de wettelijk vereiste VTHdocumenten van gemeenten. De wettelijke basis daarvan ligt in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) met bijbehorende uitvoeringsbesluiten (procescriteria VTH) en de provinciale Verordening systematisch toezichtinformatie Noord-Brabant. Via de Invoeringswet Omgevingswet wordt de huidige regelgeving van de procescriteria VTH uit de Wabo opgenomen in de Omgevingswet met bijbehorende Omgevingsbesluit. Naar verwachting treedt de Omgevingswet per 1 januari 2022 in werking. Het doel van de wetgever is dat provincies, gemeenten en waterschappen hun VTH-organisatie zodanig professioneel inrichten dat een goede kwaliteit van de uitvoering van die taken is gewaarborgd. Daaronder verstaat de wetgever met name dat de VTH-taken op een strategische en programmatische manier worden gedaan met aandacht voor onderlinge afstemming van de werkzaamheden. Dat levert een stevige bijdrage op aan het realiseren van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. En deze op een duurzame en doelmatige wijze te behouden en te ontwikkelen voor het bereiken van maatschappelijke opgaven. Met interbestuurlijk toezicht draagt de provincie bij aan een bestendig en veilig Brabant met een sterke kwaliteit van het openbaar bestuur.

Een bestuur dat het goede voorbeeld geeft richting burgers en bedrijven. Een bestuur waar de mensen op kunnen vertrouwen. Een tijdige en goede naleving van de wettelijke procescriteria is niet alleen wettelijke verplicht. Het is ook belangrijk voor een goede sturing op de VTH-beleidscyclus en voor de instandhouding van een professionele VTH-structuur. Om risico’s te voorkomen op het gebied van volksgezondheid, veiligheid of onomkeerbare schade aan de leefomgeving. De ambitie van de provincie is samen met gemeenten en waterschappen ervoor te zorgen dat alle VTHdocumenten 100% actueel en op tijd zijn en voldoen aan de procescriteria VTH. De beoordelingsvragen en de criteria voor de beoordeling ‘Voldoet’, ‘Voldoet gedeeltelijk’ of ‘Voldoet niet’, staan in het uitvoeringsprogramma IBT 2021. De normering voor het eindoordeel is toegelicht onderaan dit format van het beoordelingsformulier. De beoordelingsvragen zijn in concept op 7 december 2020 gemaild aan de contactpersonen IBT Omgevingsrecht bij gemeenten en waterschappen en als nieuwsbericht gepost op de SharePoint-website IBT Omgevingsrecht met gelegenheid voor reactie. Er is één reactie ontvangen. Het definitieve beoordelingsformulier is vervolgens op 21 december 2020 gepubliceerd op de SharePoint-website. 1

Verordening kwaliteit VTH 1a. Evalueren B&W jaarlijks over de naleving van de kwaliteitscriteria VTH voor de eigen organisatie en de omgevingsdienst en doen zij daarover mededeling aan de gemeenteraad? 1b. Als blijkt dat de kwaliteitscriteria VTH niet zijn of niet konden worden nageleefd, motiveren B&W dan de reden waarom en hoe wel voor de gestelde kwaliteit wordt gezorgd? (Modelverordening kwaliteit VTH art. 5 lid 2 en 3) Toelichting wetgever: Van de naleving van de kwaliteitscriteria wordt jaarlijks mededeling gedaan aan de gemeenteraad. Het gaat hier om een belangrijke inhoudelijke mededelingsplicht die kan worden meegenomen in bestaande jaarlijkse rapportages, in de op grond van het Besluit omgevingsrecht op te stellen documenten. Omgekeerd wil het evenmin zeggen dat, als de criteria (nog) niet in alle relevante taken worden toegepast, dat de kwaliteit per definitie te wensen zal overlaten. In dit geval wordt gemotiveerd waarom de criteria niet toegepast zijn of konden worden en hoe wel voor de gestelde kwaliteit wordt gezorgd. Definitief oordeel: Voldoet. Uit het evaluatieverslag voor het onderdeel Toezicht en Handhaving blijkt dat een extern adviesbureau is nagegaan in hoeverre de VTH-formatie van de eigen organisatie voldoet aan de Kwaliteitscriteria 2.2. Eenzelfde soort onderzoek is uitgevoerd bij de OMWB.

Het evaluatieverslag TH 2020 wordt met een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad aangeboden. Uit § 2.3 Kennis en kunde (kwaliteitsborging): - Kritieke massa In de periode 2019/2020 heeft Senze in opdracht van gemeente Bergen op Zoom een analyse uitgevoerd om in kaart te brengen in hoeverre binnen de organisatie wordt voldaan aan de kwaliteitscriteria 2.2. Hieruit komt naar voren dat, waar de gemeente de taken zelf uitvoert (een aantal taken is uitbesteed), de gemeente Bergen op Zoom met het aanbieden van enkele cursussen/opleidingen en middels terechte en logische explains qua kritieke massa volledig voldoet aan de kwaliteitscriteria 2.2. Dit betekent dat de VTH-formatie qua kennis, werkervaring en opleidingsniveau robuust en toekomstbestendig is. Bij personele wisselingen wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met de eisen ten aanzien van de kritieke massa. Bij meerdere personele wisselingen is een actualisatie van de totale analyse wenselijk. Ook bij de OMWB is in 2020 een zogenaamde 0-meting uitgevoerd voor wat betreft de kritieke massa. Op een enkel aandachtspunt na (waarvoor een verbeteractie is opgesteld) komt ook hieruit naar voren dat de werkorganisatie van de OMWB robuust en toekomstbestendig is.

Beleidsplan 2. Stellen B&W voor de taken, niet zijnde de basistaken van de omgevingsdienst, het VTH-beleid vast in een of meer documenten waarin gemotiveerd wordt aangegeven welke doelen zij zichzelf stellen en welke activiteiten zij daartoe zullen uitvoeren? (Bor 7.2 lid 1) Toelichting wetgever: Het is de bedoeling dat gemeenten en waterschappen ieder voor zich VTH-beleid vaststellen en schriftelijk vastleggen. Dat kan in een gezamenlijk VTH-beleidsdocument of apart. VTH-beleid bevat het geheel van prioriteiten, doelstellingen, strategie en werkwijze. Voor vergunningverlening hoort daar een analyse van inzichten, technieken en werkwijzen bij. Het op elkaar afstemmen van doelen van vergunningverlening en handhaving is belangrijk. VTH-beleid wordt, indien nodig, ook afgestemd met andere bestuursorganen.

2

Met wie hangt af van de vraag welke andere bestuursorganen door het beleid worden geraakt, bijv. omdat samenwerking aan de orde is. Een goede interne afstemming tussen de werkeenheden vergunningverlening en handhaving en met andere werkterreinen binnen de eigen organisatie is ook van belang. Handhavingsdoelen zijn gebaseerd op een probleemanalyse. Met inzicht in de regelgeving waar de organisatie met handhaving over gaat en de kansen op- en effecten van overtredingen voor de fysieke leefomgeving. De probleemanalyse is de basis voor welke activiteiten nodig zijn om de gestelde doelen te bereiken en welke prioriteiten daarbij gelden. Vergunningverleningsdoelen zijn gebaseerd op een risicoanalyse. Op basis daarvan is prioriteren en verschillen in diepgang van toetsing aanbrengen mogelijk. Samen met een analyse van inzichten, technieken en werkwijzen, kan dit worden ingezet bij het anticiperen op het fluctueren van het aantal omgevingsvergunningaanvragen en meldingen in de tijd. Het formuleren van VTH-doelen in termen van resultaat (outcome) is niet makkelijk maar wel wenselijk. Voor handhaving kan daarbij worden gedacht aan naleefgedrag en omgevingseffect/milieukwaliteit en voor vergunningverlening aan effecten in de markt en omgevingseffect/milieukwaliteit. Definitief oordeel: Voldoet. De gemeente beschikt voor 2021 nog over twee afzonderlijke beleidsplannen.

In het ‘Omgevingsvergunningenbeleid gemeente Bergen op Zoom 2018-2022’ zijn in § 3.2 (Beleidsdoelstellingen) in een tabel de beleidsdoelstellingen met bijbehorende activiteiten schematisch weergegeven. De Integrale Handhavingsnota 2019-2022 beschrijft in § 2.2 de doelstellingen en daaraan gerelateerde activiteiten. 3. Bezien B&W regelmatig, maar in ieder geval naar aanleiding van de evaluatie bedoeld in artikel 7.7, tweede lid, het vastgestelde VTH-beleid en passen ze dit in ieder geval bij gebleken noodzaak zo spoedig mogelijk aan? (Bor 7.2 lid 8) Toelichting wetgever: Het VTH-beleid wordt regelmatig bezien en waar nodig aangepast. De periode waarop het beleid betrekking dient te hebben, is niet voorgeschreven. Het ligt echter voor de hand dat het beleid betrekking heeft op een periode van minstens een jaar. Het bestuursorgaan is vrij om een langere periode te kiezen. Het feit dat de periode waarvoor het beleid wordt vastgesteld meerdere jaren kan bedragen, neemt niet weg dat ten minste eenmaal per jaar moet worden bezien of het vastgestelde beleid door wijziging van het desbetreffende document moet worden aangepast. Tussentijdse aanpassingen doorvoeren en opnemen als beleid is ook mogelijk. Definitief oordeel: Voldoet.

Uit het Jaarverslag 2020 Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen blijkt dat de gemeente nagaat in hoeverre voorgenomen activiteiten zijn uitgevoerd en welk effect dit heeft gehad op de beleidsdoelstellingen. Het Evaluatieverslag Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2020 besteedt in § 3.3 aandacht aan de aanpassing van beleid. Uit § 3.3 (Herziening Integraal Handhavingsbeleid): Op 14 mei 2019 is de Integrale handhavingsnota 2019-2022 vastgesteld. Begin 2021 is, gezien de komst van de Omgevingswet, gestart met het actualiseren van het handhavingsbeleid. In de vorm van een projectstructuur wordt samen met vele in- en externe handhavingspartners input verzameld voor de totstandkoming van dit nieuwe beleid. Het is de bedoeling om het nieuwe handhavingsbeleid in de loop van 2021 vast te stellen.

3

4. Maken B&W het VTH-beleid bekend aan de gemeenteraad? (Bor 7.2 lid 9) Toelichting wetgever: De gemeenteraad is het politiek verantwoordelijke orgaan. Doel is om hen informatie te verschaffen om intern toezicht te kunnen uitoefenen (= horizontale verantwoording). In welke vorm of op welke wijze dat plaatsvindt is aan het bestuursorgaan zelf. Definitief oordeel: Voldoet. Bij een brief, gedateerd 26 september 2018, aan de gemeenteraad is als bijlage gevoegd het ‘Omgevingsvergunningenbeleid gemeente Bergen op Zoom 2018-2022’. Het college heeft in haar vergadering van14 mei 2019 de Integrale Handhavingsnota 2019 – 2022 vastgesteld. Dit handhavingsbeleid is daarna met de raadsinformatiebrief van 17 mei 2019 ook ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad.

Uitvoeringsprogramma 5. Maken B&W het uitvoeringsprogramma VTH bekend aan de gemeenteraad? (Bor 7.3 lid 4) Toelichting wetgever: De gemeenteraad is het politiek verantwoordelijke orgaan. Doel is om hen informatie te verschaffen om intern toezicht te kunnen uitoefenen (= horizontale verantwoording). In welke vorm of op welke wijze dat plaatsvindt is aan het bestuursorgaan zelf. Definitief oordeel: Voldoet. De raadsinformatiebrief van 14 mei 2021, kenmerk U21-002053, informeert de raad onder andere over de vaststelling van het Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen 2021. Het Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2021 is via de raadsinformatiebrief van 15 januari 2021, kenmerk U20-061284, bekend gemaakt aan de gemeenteraad. 6. Stellen B&W het uitvoeringsprogramma VTH jaarlijks vóór 1 februari vast? (Verordening systematische toezichtinformatie Noord-Brabant art. 3 lid 1 en lid 2 onder b en lid 4 en lid 6 en art. 6) Toelichting wetgever: Jaarlijks wordt het uitvoerings- en handhavingsbeleid uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma met de uit te voeren activiteiten in het komende jaar. De provincie heeft de wettelijke taak van interbestuurlijk toezichthouder op de kwaliteit van de taakuitvoering door gemeenten en waterschappen onder meer op het domein omgevingsrecht. Doel is om informatie te verschaffen om systematisch toezicht te kunnen uitoefenen. Voorlopig oordeel: Voldoet niet.

Het Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2021 is tijdig, dat wil zeggen vóór 1 februari dit jaar, bestuurlijk vastgesteld. Het Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen 2021 is echter méér dan één maand na 1 februari, op 20 april 2021, door B&W vastgesteld. Tekortkomingen: De bestuurlijke vaststelling van het Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen 2021 is echter méér dan één maand na 1 februari 2021 door B&W vastgesteld.

4

Verbeterpunten: Stel een uitvoeringsprogramma vast vóór 1 februari. Reactie gemeente:

“Wij merken in het concept geen onjuistheden of fouten op. Wij dienen daarom ook geen inhoudelijke zienswijze in”. Verwerking reactie: Terugkijkend naar de laatste jaren merken wij op dat de VTH-documenten altijd tijdig zijn vast gesteld. Wij gaan er dan ook vanuit dat de niet-tijdige vaststelling van het Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen Bergen op Zoom 2021 een incident betreft en in de toekomst zich niet zal herhalen. Definitief oordeel: Voldoet niet.

Borging van middelen 7. Zorgen B&W ervoor dat voor het onderdeel VTH: a. de voor het bereiken van de gestelde doelen en de voor het uitvoeren van de aangegeven activiteiten benodigde en beschikbare financiële en personele middelen inzichtelijk worden gemaakt en in de begroting worden gewaarborgd?; b. de wijze van berekening van de benodigde financiële en personele middelen, bedoeld onder a, inzichtelijk wordt gemaakt?; c. voor de uitvoering van de uitvoeringsprogramma’s van de eigen organisatie en de omgevingsdienst voldoende financiële en personele middelen beschikbaar zijn en dat deze middelen zo nodig worden aangevuld of de uitvoeringsprogramma’s zo nodig worden aangepast? (Bor 7.5) Toelichting wetgever: De gemeente zorgt ervoor dat de voor de uitvoering van het VTH-beleid benodigde en beschikbare financiële en personele middelen in de begroting worden opgenomen en worden toegelicht. Definitief oordeel: Voldoet. Voor de realisatie van het Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen 2021 wordt de beschikbare en benodigde personele capaciteit inzichtelijk gemaakt in hoofdstuk 4. § 4.3 beschrijft de financiële middelen, inclusief die voor de OMWB, die geborgd zijn in de begroting. Het Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2021 geeft in hoofdstuk 3 inzicht in de beschikbare en benodigde personele capaciteit.

Het totaalbedrag dat voor toezicht en handhaving beschikbaar is in de begroting van 2021, bedraagt € 2.060.282,-. De mate van inhuur en vervanging wanneer zich een capaciteitsvraagstuk voordoet, wordt beoordeeld door een mobiliteitscommissie, waarbij de noodzaak en de beschikbaarheid van financiële middelen aangetoond moet worden.

5

Monitoring 8. Zorgen B&W voor de registratie van gegevens betreffende het aantal ontvangen klachten over mogelijke overtredingen? (Bor 7.6 lid 2 en Mor 10.6 onder e) Toelichting wetgever: Om te kunnen vaststellen of de handhavingsdoelen worden bereikt, is het de bedoeling dat het bestuursorgaan een methodiek hanteert voor monitoring en evaluatie. Onderdeel daarvan is een goede registratie van in ieder geval het aantal ontvangen klachten over mogelijke overtredingen van wet- en regelgeving over omgevingsrecht (Wabo en betrokken wetten). Definitief oordeel: Voldoet. Er vindt registratie plaats. Uit het Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2021, § 3.6 (Omgang en registratie klachten): Milieuklachten kunnen 24/7 worden ingediend bij de Omgevingsdienst Midden- en Wet-Brabant (OMWB). De OMWB koppelt de afhandeling van de klachten die bij de OMWB zijn binnengekomen en geregistreerd, aangaande geluid-, geur- en milieuoverlast, terug naar de gemeente Bergen op Zoom. De klachten/ meldingen die rechtstreeks bij de gemeente binnenkomen worden geregistreerd in het zaaksysteem. 9. Behandelen B&W klachten die betrekking hebben op de naleving van de Wabo en de betrokken wetten? (Wabo 5.2 lid 1c) Toelichting wetgever: Het bestuursorgaan heeft de wettelijke taak om klachten te behandelen die gaan over de naleving van weten regelgeving omgevingsrecht waar de gemeente met handhaving over gaat.

Op basis van ontvangen klachten kan ter plaatse onderzoek plaats vinden of er sprake is van een overtreding en zo ja, welke actie nodig is om de overtreding, en daarmee de klacht, te beëindigen. Aandacht voor communicatie over voortgang en afhandeling van ontvangen klachten is van belang. Dat geldt ook voor de afwikkeling van ingediende klachten waarvoor gemeente of waterschap niet het bevoegd gezag is. Een transparante klachtenstrategie kan daarbij behulpzaam zijn. Definitief oordeel: Voldoet. Uit het Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2021, § 3.6 (Omgang en registratie klachten): De geregistreerde klachten/meldingen worden door de administratief ondersteunend medewerker van het cluster Veiligheid, Handhaving en Toezicht en Publieksdiensten verdeeld onder de toezichthouders BRP, toezichthouders Wabo, toezichthouder APV en boa's. De klachten/meldingen worden vervolgens afgemeld inclusief terugkoppeling naar de melder. 10. Dragen de bestuursorganen er in ieder geval zorg voor dat de organisatie van de bestuursorganen en van de omgevingsdienst ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar is? (Bor 7.4 lid 2 onder d) Toelichting wetgever: Het bestuursorgaan dient de organisatie zo in te richten dat deze binnen en buiten gebruikelijke kantooruren bereikbaar is voor het melden van acute klachten en beschikbaar is voor het behandelen van incidenten.

Bereik- en beschikbaarheid kunnen ook in samenwerking met een andere handhavingsorganisatie in de regio worden gerealiseerd.

6

Definitief oordeel: Voldoet. Buiten de gebruikelijke kantooruren is de gemeente, als ook de OMWB, bereikbaar en beschikbaar . Uit het Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2021, § 3.5 (Bereikbaarheid buiten kantooruren): Diverse medewerkers van het cluster Veiligheid, Handhaving en Toezicht en Publieksdiensten draaien momenteel in het kader van de crisisbestrijding op districtsniveau een AOV-piket en/of OvD-bz-piket. (AOV = Ambtenaar Openbare Veiligheid en OvD-bz = Officier van Dienst bevolkingszorg). Daarnaast draaien de Wabo-toezichthouders zacht piket en de juristen als pilot hard piket, zodat er tijdens een calamiteit binnen de gemeente Bergen op Zoom altijd expertise beschikbaar is om casussen adequaat op te pakken.

Rapportage 11. Evalueren B&W jaarlijks of de activiteiten die zijn opgenomen in de uitvoeringsprogramma’s VTH voor de eigen organisatie en de omgevingsdienst zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de gestelde doelen? (Bor 7.7 lid 2) Toelichting wetgever: Een cyclisch verlopend uitvoeringsproces wordt door middel van evaluatie afgesloten met een rapportage over en verantwoording van de uitgevoerde activiteiten aan de gemeenteraad. Daarbij wordt getoetst of de geleverde inspanningen ook het bereiken van de uitvoeringsdoelstellingen hebben opgeleverd. Indien deze doelstellingen zijn bereikt, zal dit in algemene zin leiden – indirect – tot positieve effecten op de omgevingskwaliteit. Indien deze doelstellingen niet zijn bereikt, kan dit leiden tot conclusies en aanbevelingen over aanpassingen van het VTH-beleid, het uitvoeringsprogramma of de uitgevoerde VTHactiviteiten. Voor input voor het uitvoeringsprogramma van het komende jaar is het belangrijk dat de interne evaluatie voorafgaand aan het opstellen van het uitvoeringsprogramma wordt gedaan. Het uitvoeren van externe audits kan een nuttige functie vervullen bij het verbeteren van de organisatie en werkwijzen van het VTH-beleid.

Naast IBT-audits door de provincie, valt ook te denken aan horizontale, benchmark-achtige externe audits, waarbij bijvoorbeeld de ene gemeente de taakuitvoering van een andere gemeente bekijkt. Horizontale audits passen als zodanig goed in het versterken van de horizontale kwaliteitsborging. Definitief oordeel: Voldoet. Uit het Jaarverslag 2020 Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen blijkt dat de gemeente nagaat in hoeverre voorgenomen activiteiten zijn uitgevoerd en welk effect dit heeft gehad op de beleidsdoelstellingen. Het Evaluatieverslag Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2020 beschrijft in § 2.1 uitvoerig in hoeverre de activiteiten zijn uitgevoerd (kwantitatief) en in welke mate zij hebben bijgedragen aan het bereiken van de gestelde doelen. Aan de hand van § 2.7 kan geconcludeerd worden dat vanwege de coronacrisis nog niet alle activiteiten zijn afgerond. § 3.2 besteedt aandacht aan de aanpassing van de uitvoering.

7

12. Maken B&W het evaluatieverslag VTH bekend aan de gemeenteraad? (Bor 7.7 lid 3) Toelichting wetgever: Zie toelichting bij vraag 5. Definitief oordeel: Voldoet. De raadsinformatiebrief van 14 mei 2021, kenmerk U21-002053, informeert de raad onder andere over de vaststelling van het Jaarverslag 2020 Uitvoeringsplan Omgevingsvergunningen. Het Evaluatieverslag Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving 2020 is via de raadsinformatiebrief van 22 april 2021, kenmerk U21-003881, bekend gemaakt aan de gemeenteraad. 13. Stellen B&W het evaluatieverslag VTH jaarlijks vóór 1 mei vast? (Verordening systematische toezichtinformatie Noord-Brabant art. 3 lid 1 en lid 2 onder d en lid 5 en lid 6 en art. 6) Toelichting wetgever: Jaarlijks evalueert een gemeente of de activiteiten die zijn opgenomen in de uitvoeringsprogramma’s zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de vastgestelde beleidsdoelen. De provincie heeft de wettelijke taak van interbestuurlijk toezichthouder op de kwaliteit van de taakuitvoering door gemeenten en waterschappen onder meer op het domein omgevingsrecht. Doel is om informatie te verschaffen om systematisch toezicht te kunnen uitoefenen. Definitief oordeel: Voldoet. Beide evaluatieverslagen zijn tijdig, dat wil zeggen vóór 1 mei 2021, bestuurlijk vastgesteld.

Eindoordeel Op basis van de behaalde scores en conform de vastgestelde beoordelingscriteria en normen, is het eindoordeel: voldoet.

Aantal

Punten

Toetsingsvragen

13

Score Voldoet (2 punten)

12

24

Score Voldoet gedeeltelijk (1 punt)

0

0

Score Voldoet niet (0 punten)

1

0

Totaal aantal punten

-

24

Eindoordeel o.b.v. punten

24/26 x 100 = 92,31

Toelichting eindoordeel:

≥ 80 = Voldoet ≥ 60 en < 80 = Voldoet gedeeltelijk < 60 = Voldoet niet

8

Omgevingsvergunningenbeleid gemeente Bergen op Zoom 2018-2022

Beleidsplan omvat: zogenaamde Wet algemene bepalingen omgevingsrecht vergunningen Versie nummer 01; Datum vastgesteld door college; Portefeuillehouder; Dhr. B. Jacobs Behandelend ambtenaren; Dhr. J. van den Berg; (gemeente Bergen op Zoom) Dhr. P.A. Havermans; (gemeente Bergen op Zoom)

Inhoud 1. Algemeen............................................................................................................................................. 3 1.1 Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.2 Doel van het Vergunningenbeleidsplan........................................................................................... 3 1.3 Missie, visie op het gebied van VTH ................................................................................................ 4 1.4 Wettelijk kader ................................................................................................................................ 5 1.5 Relevante ontwikkelingen ............................................................................................................... 6 1.5.1 Omgevingsrecht...................................................................................................................... 6 1.5.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen................................................................................ 6 1.5.3 Kwaliteitscriteria 2.1 ...............................................................................................................

7 1.5.4 Omgevingswet ........................................................................................................................ 7 1.6 Opbouw omgevingsvergunningenbeleidsplan ................................................................................ 8 2. Risicoanalyse en prioriteitenberekening ............................................................................................. 9 2.1 Inleiding ........................................................................................................................................... 9 2.2 Korte uitleg risico-analyse en prioriteitenberekening ..................................................................... 9 2.3 Overzicht uitkomst risicoanalyse en prioritering ........................................................................... 11 3. Doelstellingen .................................................................................................................................... 13 3.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 13 3.2 Beleidsdoelstellingen..................................................................................................................... 13 4.

Werkwijzen, technieken en instrumenten ........................................................................................ 15 4.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 15 4.2 Toetsingsprotocol.......................................................................................................................... 15 4.3 Samenwerking met externe partijen ............................................................................................. 16 5. Borging uitvoering ............................................................................................................................. 18 5.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 18 5.2 Middelen ....................................................................................................................................... 18 5.3 Uitvoeringsprogramma’s en evaluatie hiervan ............................................................................. 19 5.4 Intern audits ..................................................................................................................................

19 5.5 Evaluatie omgevingsvergunningenbeleidsplan ............................................................................. 20 Bijlage I: W2: Uitgebreide en reguliere procedure: Werkwijzen, technieken en instrumenten ........... 21 Bijlage II: W4: Werkproces melding brandveilig gebruik ...................................................................... 24 Bijlage III: W5: Werkproces sloopmelding sloop BoZ ............................................................................ 27

1. Algemeen 1.1 Inleiding Vanaf juli 2016 moet elke gemeente voldoen aan nationale kwaliteitseisen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Het doel van deze eisen met betrekking tot vergunningverlening is het borgen van voldoende deskundigheid, vlieguren en kritieke massa (capaciteit) voor de uitvoering van de taken uit artikel 2.1 van de Wabo binnen elke overheidsorganisatie die belast is met het verlenen van Wabo-vergunningen. Ook dienen deze organisaties te voldoen aan bepaalde procescriteria. Inmiddels zijn de kwaliteitseisen grotendeels wettelijk geborgd. Dit met de inwerkingtreding van de Wet VTH op 14 april 2016 en het nieuwe besluit omgevingsrecht (Bor) op 1 juli 2017. Het uitgangspunt van de Wet VTH is dat gemeenten gemotiveerd worden om op eigen wijze de kwaliteit naar een hoger niveau te tillen. Concreet betekent dit dat gemeenten inzichtelijk moeten maken hoe de kwaliteit van de uitvoering van VTH taken binnen de organisatie is geborgd. Dit zowel op het niveau van de capaciteit en opleidingen (kritieke massa) als ook op het gebied van beleid en proces (procescriteria). Begin 2013 is een tweejarig implementatietraject gestart, dat gezamenlijk is opgezet door provincies en gemeenten.

In dit traject zijn gemeenten in de gelegenheid gesteld om te toetsen of zij kunnen voldoen aan de Kwaliteitscriteria en welke verbeterpunten eventueel nodig zijn. Voor deze ‘startmeting’ is een zogenoemde zelfevaluatietool beschikbaar gesteld. De gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht (Brabantse Wal gemeenten) hebben, ieder afzonderlijk, de zelfevaluatietool ingevuld. Hieruit is gebleken dat de gemeenten individueel niet volledig kunnen voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.1 ten aanzien van de kritieke massa. Door samenwerking kunnen de gemeenten hier wel aan voldoen. De drie colleges en ook de gemeenteraden hebben een kwaliteitsverordening vastgesteld waarmee wordt voldaan aan de Brabant brede kwaliteitscriteria. Naast dat de gemeenten hierdoor wel kunnen voldoen geeft het samenwerken de gemeenten voordelen op het gebied van effectiviteit en efficiëntie. Er is ook een vervolg traject gestart tussen de drie gemeenten om ook op het gebied van de procescriteria elkaar op te zoeken, hierbij wordt er waarde aan gehecht om couleur locale te behouden. De samenwerking zal waarschijnlijk niet uitmonden in een gemeenschappelijke regeling maar in een netwerkorganisatie, conform de bestuurlijke afspraken. Dit Omgevingsvergunningenbeleidsplan wordt nu nog alleen vastgesteld voor de gemeente Bergen op Zoom.

1.2 Doel van het Vergunningenbeleidsplan Omdat de overheid niet alles kan toetsen en controleren, is het noodzakelijk om keuzes te maken: waar moeten de prioriteiten liggen? Hoe strikt worden zaken getoetst en gecontroleerd en welke inspanning wordt daarvoor geleverd? Om die vragen te kunnen beantwoorden is het noodzakelijk om inzicht te hebben in de omvang van de risico’s die samenhangen met activiteiten. Zijn die groot, dan krijgen ze meer prioriteit. In de tweede plaats is er een meer principiële afweging: waar ligt de grens tussen de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven en die van de gemeentelijke overheid? In de derde plaats is er een praktische reden: de capaciteit en middelen van de gemeente voor het behandelen van aanvragen om omgevingsvergunning zijn beperkt en bij de inzet daarvan moeten keuzes gemaakt worden. Tussen deze drie zaken moet voldoende balans zijn. Het omgevingsvergunningenbeleidsplan beslaat uitsluitend het proces vanaf indiening tot en met besluitvorming op een aanvraag om omgevingsvergunning. Het proces toezicht tijdens de bouw maakt onderdeel uit van het Handhavingsbeleidsplan dat op basis van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) is opgesteld.

Met dit omgevingsvergunningenbeleidsplan wordt inzichtelijk gemaakt hoe de gemeente haar vergunningverlenende taken uitvoert, welke prioriteiten er gesteld zijn en met welke diepgang een aanvraag omgevingsvergunning moet worden getoetst. Op basis van dit beleidsplan wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma gemaakt, zodat de uitvoering van de wettelijke taken de landelijke en gemeentelijke actualiteit en taakstellingen kan volgen.

De inzet van dit instrumentarium betekent niet dat elk risico kan worden uitgesloten. De omvang van de taak bij vergunningverlening in combinatie met de beschikbare middelen (personele capaciteit en financiën) maakt het noodzakelijk om keuzes te maken. De beschikbare capaciteit moet zo verstandig mogelijk worden ingezet. Risico gestuurd werken Het is in de praktijk onmogelijk om aanvragen 100% te beoordelen en gedurende het hele bouwproces toezicht te houden. Dit houdt in dat er keuzes moeten worden gemaakt. De vragen die dan naar boven komen zijn: Wat doe je wel en wat doe je niet? Waar kun je (een deel van) de verantwoordelijkheid aan de burger of het bedrijf overlaten? De keuzes die hierin gemaakt zijn, zijn gebaseerd op het inschatten van de risico’s. Op deze manier wordt de inzet beheersbaar, worden financiële middelen effectief ingezet en worden risico’s geminimaliseerd. Deze wijze van werken geldt niet alleen voor taken die de gemeente zelf uitvoert, maar ook voor taken waarvoor externe partners ingezet worden. Veilige leefomgeving Met dit beleid moet een veilige leefomgeving daar waar nodig worden gerealiseerd en voor het overige worden behouden. Dit betekent dat bij de beoordeling van een aanvraag omgevingsvergunning de inzet zich moet richten op het voorkomen van slachtoffers door calamiteiten.

Hierbij gaat het om bijvoorbeeld brandveiligheid bij objecten waarin minder zelfredzame personen aanwezig zijn, maar ook een goede verkeersafwikkeling bij scholen en kinderdagverblijven. Transparantie voor inwoners en bedrijven We leven in een tijd waarin de overheid zich steeds meer terugtrekt en meer aan de maatschappij zelf wordt overgelaten. Daar waar de overheid zich nog mengt wordt meer ingezet op (burger)participatie. Mede door deze trend is het belangrijk dat burgers en bedrijven weten welke regels er gelden en wat er van hen verwacht wordt. Daarom wordt er ingezet op het onder de aandacht brengen van de regels, de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven en het elkaar aanspreken op het naleven van de regels. Rechtszekerheid en rechtsgelijkheid Het is belangrijk dat het duidelijk is voor iedereen: afspraak is afspraak. Dit houdt ook in dat regels voor iedereen in dezelfde situatie op dezelfde wijze worden uitgelegd. Dit betekent dat bij het verlenen van een vergunning of het controleren tijdens de bouw niet wordt gekeken naar wie de aanvraag indient of voor wie er wordt gebouwd. Relatie tot het handhavingsbeleid Vergunningverlening en handhaving is ondergebracht in verschillende teams.

Dit resulteert in een apart beleidsdocument voor handhaving en voor vergunningverlening Vanuit het Bor bestond al eerder de verplichting om beleid op het gebied van handhaving vast te stellen. Bij de totstandkoming van de samenwerkingsvorm is er voor gekozen om de beide beleidsdocumenten naast elkaar te laten bestaan. Het vergunningenbeleid en handhavingsbeleid vormen samen het VTH-beleid.

1.3 Missie, visie op het gebied van VTH De gemeente wenst de wettelijk opgedragen en autonome taken zo optimaal mogelijk te ontwikkelen en uit te (doen) voeren, dienstbaar aan burgers, bedrijven en instellingen. De gemeente wil een professionele organisatie zijn die op basis van kwaliteit, betrokkenheid, integriteit, verantwoordelijkheid en maatwerk en met plezier gezamenlijk invulling geeft aan de gemeentelijke dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen. Daarbij zijn drie sleutelbegrippen van belang: Dienstverlening: onze ‘corebusiness’. Wij zijn er om het belang van de inwoners van de gemeenten te dienen; het belang van onze burgers, bedrijven en instellingen; we hebben ook een belangrijke taak en verantwoordelijkheid in het bijdragen aan het functioneren van het gemeentebestuur, primair het college van B en W, maar vervolgens ook van de gemeenteraad. Innovatie: de hedendaagse (lokale) samenleving, de veranderingen op het gebied van wet- en regelgeving vergen ook in de uitvoering van de VTH-taken een andere benadering en verandering van houding en gedrag. De gemeentelijke organisatie dient mee te gaan in nieuwe ontwikkelingen en de steeds in ontwikkeling zijnde

samenleving. Maatwerk: dienstverlening en innovatie vragen enerzijds om efficiënte en effectieve, uniforme processen en anderzijds om rekening houden met bijzondere en individuele wensen en behoeften. De kunst is om daarin een balans te vinden die recht doet aan ieders belangen.

1.4 Wettelijk kader Voor de behandeling van een aanvraag om omgevingsvergunning zijn diverse wettelijke regelingen van belang die enerzijds de procesgang bepalen en anderzijds de rechtsmiddelen beschrijven. Het betreft onder andere de volgende wettelijke regelingen: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De Wabo regelt onder andere het verbod om zonder omgevingsvergunning bepaalde activiteiten uit te voeren. Daarnaast is vastgelegd welk toetsingskader voor een aanvraag geldt en wanneer een aanvraag omgevingsvergunning dan ook moet worden geweigerd. Er wordt duidelijkheid gegeven over soort procedure (regulier of uitgebreid) en welke bijbehorende beslistermijn van toepassing is. Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor). Mor regelt de indieningsvereisten voor een aanvraag omgevingsvergunning per activiteit en regelt ook welke documenten op een later tijdstip mogen worden aangeleverd. Besluit omgevingsrecht (Bor). Bor regelt onder andere in welke situaties een omgevingsvergunning brandveilig gebruik moet worden ingediend. Verder regelt het Bor de verplichting tot het opstellen van een beleidsplan in combinatie met een uitvoeringsplan en welke specifieke onderdelen in dit beleid dienen te worden benoemd.

De bijlagen van het Bor bevatten verder de (1) vergunningsvrije criteria voor die gevallen waarin geen omgevingsvergunning benodigd is, (2) de mogelijkheden om in afwijking van een bestemmingsplan medewerking te kunnen verlenen aan een aanvraag omgevingsvergunning. Wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (Wet VTH). De wet VTH is op 14 april 2016 in werking getreden. Het doel van deze wet is een veilige en gezonde leefomgeving, door het bevorderen van de kwaliteit en samenwerking bij de uitvoering van het omgevingsrecht. De wet is een invulling van de Wabo, formaliseert de Omgevingsdiensten en regelt de randvoorwaarden voor gemeenten en provincies om tot een hogere kwaliteit te komen. Zo wordt het basistakenpakket van de omgevingsdiensten wettelijk vastgelegd en worden gemeenten verplicht een verordening kwaliteit VTH te hebben. In deze verordening dient de gemeenteraad de kaders vast te leggen waaraan de uitvoering van de basistaken minimaal dient te voldoen. AMvB VTH. Naast de wet VTH is er ook de zogenaamde AMvB VTH (Besluit tot wijziging van het Besluit omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving)), welke op 1 juli 2017 in werking is getreden. In deze AMvB wordt een vertaalslag gemaakt naar het Bor. Ook zijn procescriteria opgenomen voor vergunningverlening.

Deze AMvB wordt in een later stadium verwerkt in de AMvB's die onder de Omgevingswet komen te vallen, maar is nu apart vormgegeven vanwege de eerdere inwerkingtreding van de Wet VTH. Bouwbesluit. Het Bouwbesluit bevat de bouwtechnische voorschriften waaraan zowel de bestaande bouwwerken alsmede de nieuw te realiseren bouwwerken dienen te voldoen. Tevens wordt in het Bouwbesluit de verplichting tot het indienen van een sloopmelding dan wel een melding brandveilig gebruik geregeld en welke procedure beide meldingen dienen te doorlopen.

Algemene wet bestuursrecht (Awb). De Awb bevat de algemene regels van het bestuursrecht met betrekking tot de verhouding tussen de overheid enerzijds en de burgers, bedrijven en overige instanties anderzijds alsmede de diverse overheidsorganen onderling. Verder regelt de Awb de bevoegdheden van bestuursorganen tot het nemen van besluiten. Hoe de besluiten moeten worden voorbereid, gemotiveerd, bekendgemaakt en ook het recht tot het maken van

bezwaar en het instellen van beroep.

1.5 Relevante ontwikkelingen Hieronder staan de (organisatorische, juridische- en maatschappelijke) ontwikkelingen benoemd die van invloed zijn geweest op het samenstellen van het Omgevingsvergunningenbeleidsplan; 1.5.1 Omgevingsrecht Het omgevingsrecht is de laatste tien jaar fors aan veranderingen onderhevig. Meer en meer komt de nadruk te liggen op integraal en programmagericht werken. Terugkerende elementen zijn vermindering van de administratieve lastendruk, minder vergunningplichtige activiteiten, meer algemene regels en het introduceren van cyclisch werken (‘plan-do-check-act’ conform de Big 8 cyclus). Daarnaast eist de maatschappij steeds meer dat vergunningverlening, toezicht, maar ook handhaving eenduidiger en transparanter plaatsvindt. In de Wabo en het Bor zijn kwaliteitseisen opgenomen waaraan een goede, professionele vergunningverlening moet voldoen. In het kielzog van de Wabo zijn (onder andere) de volgende wetswijzigingen die van invloed zijn op de werkzaamheden binnen het veld van vergunningverlening in de afgelopen periode in werking getreden: • Verruiming vergunningsvrij bouwen (Bor); • Introductie van de ‘kan-bepaling’ voor de welstandstoets; • Bouwbesluit 2012; • Crisis- en Herstelwet; • Borging Kwaliteitscriteria 2.1

1.5.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De vuurwerkramp in Enschede, de cafébrand in Volendam, het garage dak in Tiel, winkelcentrum Bos en Lommer in Amsterdam, het winkelcentrum in Heerlen en de brand bij Chemie-Pack hebben ertoe geleid dat toezicht en handhaving hoger op de politieke agenda belandt. De overheid heeft ten aanzien van de VTH-taken een preventieve rol. Aannemers, vergunninghouders, eigenaren, burgers en ondernemers in het algemeen zijn zelf verantwoordelijk voor het naleven van de regels. De maatschappelijke ontwikkeling om burgers meer te wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid, vertaalt zich ook door naar het vakgebied VTH, onder de term ‘publiek wat moet, privaat wat kan’ (Commissie Dekker). In het wetsvoorstel ‘kwaliteitsborging voor het bouwen’ (Wkb) wordt het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging in de bouw geïntroduceerd. Met dit nieuwe stelsel wordt beoogd meer verantwoording bij marktpartijen neer te leggen. De rol van de gemeente als bevoegd gezag verandert door het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging in de bouw. De bouwtechnische toets en het toezicht tijdens de bouw zullen in het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging in de bouw uitgevoerd worden door een marktpartij en niet meer door de gemeente. De gemeente behoudt wel haar taak voor de planologische beoordeling, welstandstoets en toetsing van de omgevingsveiligheid.

Ook blijft de gemeente verantwoordelijk voor toezicht op welstand, monumenten, bestaande bouw (minimumeisen bestaande bouw en gebruikseisen) en voor de handhaving. Begonnen wordt met bouwwerken die vallen onder de gevolgklasse 1 (eenvoudigere bouwwerken zoals grondgebonden woningen). In de praktijk blijkt dat binnen het gros van de gemeenten de meeste bouwwerken vallen onder gevolgklasse 1, waardoor deze fase de meeste impact zal hebben. Het bouwtechnische gedeelte van het werk valt daarmee weg bij de gemeente, wat invloed heeft op de capaciteit zowel binnen de organisatie als buiten de organisatie. Later (naar verwachting in 2020) volgt uitbreiding van het systeem naar andere meer complexe bouwwerken

die vallen onder de gevolgklasse 2 en 3. Het is echter onduidelijk wanneer het wetsvoorstel tot wet verheven wordt. De verwachting is dat het voorstel tegelijk met de Omgevingswet in werking zal treden. Recent heeft de Minister een brief naar de Eerste Kamer gestuurd waarin ze de kamer verzoekt het voorstel weer in behandeling te nemen. Dit lijkt nog in 2018 te gaan gebeuren. Door de lange onduidelijkheid rondom dit wetsvoorstel is het lastig om te anticiperen op dit wetsvoorstel. De ontwikkelingen worden op de voet gevolgd. Voor nu betekent dit wel dat de VTH kwaliteitseisen en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen nog niet met elkaar verbonden zijn. Welke invloed de verschuiving van toets vooraf, naar controle achteraf heeft op de capaciteit is vooralsnog lastig in te schatten.

1.5.3 Kwaliteitscriteria 2.1 In 2009 zijn er afspraken gemaakt tussen het Rijk, het IPO en de VNG: de Package deal. In de Package deal wordt gesproken over de vorming van de Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD's), verdere decentralisatie van bevoegdheden en de kwaliteitscriteria. Voldoen aan deze kwaliteitscriteria draagt bij aan een betere uitvoering van de VTHtaken en een onafhankelijke en professionele overheid. De set kwaliteitscriteria (2.0) zijn regelmatig aangepast tot de definitieve versie in 2012: de Kwaliteitscriteria 2.1. De criteria hebben zowel betrekking op de kwaliteit van de organisatie als de kwaliteit van de medewerkers. De set maakt inzichtelijk welke kwaliteit burgers, bedrijven en instellingen, maar ook overheden onderling en als opdrachtgevers, mogen verwachten van de VTH-taken. De criteria hebben zowel betrekking op de kwaliteit van de organisatie als de kwaliteit van de medewerkers. Voor de organisatie betekent dit dat er een sluitende beleidscyclus is (Big 8 cyclus) voor het opstellen van doelstellingen naar monitoring op het behalen van deze doelstellingen. Het fundament van kwaliteit is het afleveren van een zo goed mogelijk product. Hiervoor is vooral vakmanschap nodig. De criteria voor kritieke massa adresseren dit vakmanschap in termen van voldoende medewerkers, de juiste opleidingen ervaring, kennis en het onderhouden en het borgen daarvan.

Door nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving, is er sprake van deregulering en daarmee een afname van taken. De verwachting is dat dit gevolgen heeft voor de benodigde personele capaciteit op die taken. Het gevolg kan zijn dat er onvoldoende personele capaciteit beschikbaar is om te voldoen aan het gewenste kwaliteitsniveau. Een oplossing hiervoor is het zoeken van samenwerking binnen de regio, waarbij in gezamenlijkheid wel kan worden voldaan aan de criteria. Voor het vaststellen van het gewenste kwaliteitsniveau is voor de thuistaken een Verordening Kwaliteit VTH vastgesteld. Voor de basistaken die bij de Omgevingsdienst Midden en West Brabant zijn onder gebracht zijn de Kwaliteitscriteria 2.1 vastgelegd.

1.5.4 Omgevingswet De Omgevingswet behelst een grootschalige transitie van het Omgevingsrecht. In 2021 treedt de Omgevingswet volgens de huidige planning in werking. Door regelgeving op het gebied van omgevingsrecht te bundelen en te vereenvoudigen, ontstaat er meer samenhang in het beleid. De wijzigingen in wet- en regelgeving vereisen straks een hele nieuwe manier van werken van overheden. Namelijk integraal, participatief, meer digitaal en gebruikmakend van lokaal maatwerk. In onderstaande figuur staan de verbeterdoelen van de Omgevingswet. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wet wordt er geëxperimenteerd met het werken ''in de geest van''. Zo werken we met zogenaamde pioniers die lessen en

ervaringen delen, nemen we deel aan een landelijke expertise groep voor digitalisering en gaan we aan de slag met een bestemmingsplan verbrede reikwijdte op grond van de Crisis- en Herstelwet. In 2018 zijn we voornemens te starten met het opstellen van een Omgevingsvisie. De raad heeft op 13 juli 2017 (intern kenmerk: RVB17-0038) de Startnotitie Implementatie Omgevingswet vastgesteld waarin de raad de doelstellingen van de Omgevingswet onderschrijft, op hoofdlijnen het ambitieniveau weergeeft en de daarbij behorende invoeringsstrategie, richtinggevende uitgangspunten en de vervolgstappen weergeeft. De gemeente heeft een verkennersgroep ingesteld met de opdracht om het proces van invoering van de Omgevingswet verder vorm te geven en te begeleiden maken voor deze wet. Dit team zal ook gevraagd worden in kaart te brengen wat de gevolgen zijn voor de VTH processen.

1.6 Opbouw omgevingsvergunningenbeleidsplan In voorliggend omgevingsvergunningenbeleidsplan wordt in hoofdstuk 2 de risicoanalyse en prioritering omschreven. Vervolgens komen de uitvoeringsdoelstellingen, werkwijzen, technieken en instrumenten aan bod. Tot slot wordt beschreven hoe wij de uitvoering van het Omgevingsvergunningenbeleidsplan borgen.

2. Risicoanalyse en prioriteitenberekening 2.1 Inleiding Er zal nooit voldoende capaciteit zijn om alle taken uitputtend uit te voeren. Omgevingsvergunningenbeleid opstellen betekent dan ook keuzes maken. Deze keuzes worden gemaakt op basis van een risicoanalyse. Een risicoanalyse geeft hiermee uiteindelijk de mogelijkheid om de beschikbare middelen adequaat in te zetten. De producten die geen onderdeel uitmaken van de risicoanalyse zijn die producten die geen rechtstreekse werking vanuit de Wabo hebben. Zo maken de meldingsplichtige activiteiten, aangestuurd vanuit het Bouwbesluit (melding brandveilig gebruik, sloopmelding), geen onderdeel uit van het VTH-beleid. De melding activiteitenbesluit geldt wel als indieningsvereisten voor een aanvraag omgevingsvergunning maar vindt zijn oorsprong in de Wet milieubeheer. Ook dit product maakt geen onderdeel uit van het VTH beleid. Per 1 januari 2018 is het Besluit Brandveilig Gebruik Basishulpverlening Overige Plaatsen in werking getreden. Dit besluit regelt de melding brandveilig gebruik voor tijdelijke bouwsels wel of niet behorend bij een evenement. Dit product wordt rechtstreeks aangestuurd vanuit het Besluit en vindt zijn aansturing niet vanuit de Wabo. Hierdoor maakt ook dit product geen onderdeel uit van het Omgevingsvergunningenbeleid.

Om de medewerkers zo effectief mogelijk in te zetten, moet bepaald worden waar binnen de gemeenten nadruk op wordt gelegd en waarop niet. Gebruikelijk is dat de nadruk wordt gelegd op zaken waarbij het risico tot een calamiteit het hoogst is, wanneer er te weinig aandacht aan besteed wordt. Deze afweging vindt plaats door de toepassing van een zogenoemd risicomodel. In dit beleidsplan wordt dit toegepast op aanvragen die leiden tot een omgevingsvergunning. Het model biedt gebruikers de mogelijkheid om op basis van een risicoinschatting de diepgang te bepalen binnen de toetsing van aanvragen om omgevingsvergunning.

2.2 Korte uitleg risico-analyse en prioriteitenberekening Voor alle relevante activiteiten binnen de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is het risico bepaald. Dit risico is bepaald middels een vaste methodiek, die is ingezet tijdens interactieve sessies met de medewerkers om het risico inzichtelijk te krijgen. Bij deze methodiek zijn verschillende beoordelingscriteria in acht genomen, te weten: Veiligheid: Draagt het gerealiseerde, afhankelijk van de ligging, ook bij aan een mogelijk onveilige situatie voor belendingen en gebruikers van de openbare ruimte? Leefbaarheid: Heeft het project voor wat betreft gebruik invloed op de gebruikers in en rondom het object? Financieel: Is er wezenlijk risico op economische schade voor de gemeenschap of de vergunninghouder? Natuurschoon / Stadsschoon: In hoeverre wordt het milieu en de natuur aangetast? Wordt er afbreuk gedaan aan de (cultuur) historische waarden? Gezondheid: In hoeverre is er afname van een gezond leefklimaat voor de mens en dier? Bestuurlijk imago: Wat is de imagoschade die ontstaat voor het bestuur? Aan elke risicoberekening hangt een prioriteit (zeer laag, laag, gemiddeld, hoog, zeer hoog). Deze prioriteit wordt direct doorberekend in de risicoanalyse. Zodoende is er per activiteit inzichtelijk wat zowel het risico als de bijbehorende prioriteit is.

Vervolgens bepaalt de prioriteit met welke diepgang de specifieke aanvraag omgevingsvergunning dient te worden getoetst. De risicoanalyse wordt uitgevoerd in een ‘Excel-tool’. In deze tool wordt ook (specifieker en technischer) uiteengezet hoe de risicoanalyse en bijbehorende prioritering tot stand komt. De methode van risicobenadering wordt al jaren gehanteerd bij de uitvoering van handhavingstaken. Binnen het werkveld van vergunningverlening was dit tot dusver onbekend terrein. Een vaststaand format voor de bepaling van de prioritering was niet voorhanden. De gemeente Bergen op Zoom heeft er voor gekozen om aansluiting te zoeken bij het risicomodel1 dat toegepast wordt binnen het gebied van handhaving.

1

De risicoanalyse is voor de Brabantse Wal (gemeenten) opgesteld.

Er is gekozen om niet de prioriteiten te koppelen aan Wabo-activiteiten, zoals gesteld in artikel 2.1 en 2.2 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Gekozen is om de prioritering projectafhankelijk te bepalen. Binnen de projectbenadering komen de Wabo-gerelateerde activiteiten tot uiting. De prioritering in combinatie met de diepgang bepalen hoe een aanvraag omgevingsvergunning moet worden getoetst. De niveaus geven de diepgang van de toetsing weer. De uitkomsten van de risicoanalyse vertalen zich in diverse prioriteringen met daaraan gekoppeld de diepgang van de toetsing. Vanuit de diverse gemeentebesturen is aangegeven dat het aspect ‘veiligheid’ zwaarder belast moet worden in verhouding tot de overige factoren. In de matrix is dit zichtbaar gemaakt door het aspect ‘veiligheid’ dubbel te laten meewegen. De prioritering is niet van invloed op de werkvoorraad. Kortom een prioriteit hoog betekent niet dat deze aanvraag met voorrang dient te worden behandeld. Uitsluitend de diepgang van de toetsing wordt hierdoor bepaald.

2.3 Overzicht uitkomst risicoanalyse en prioritering

Project

Project

Wonen; Gevolgklasse 1: Grondgebonden woonfucties tot en met maximaal 3 bouwlagen Wonen; Gevolgklasse 2 + 3: Grondgebonden woningen met 4 bouwlagen of meer, woongebouwen.

Gemiddeld Gemiddeld risico risico

Gemiddeld Gemiddeld Natuur / Natuur / Veligheid Leefbaarheid Financieel risico risico Veligheid Leefbaarheid Financieel Stadsschoon Stadsschoon (veiligheid (veiligheid xx 2) 2)

Gezondheid Gezondheid

Bestuurlijk Bestuurlijk imago imago

Prioriteit Prioriteit (veiligheid (veiligheid xx 2) 2)

Diepgang Diepgang van van toetsing toetsing

1,0

1,2

1,0

0,0

1,0

2,0

1,0

1,0

Laag

N3

1,5

1,8

2,0

1,0

1,0

2,0

1,0

2,0

Laag

N3

Wonen; Uibreidingen, interne wijzigingen

0,7

0,8

1,0

0,0

0,0

1,0

1,0

1,0

Zeer laag

N3

Bijeenkomst; Lichte horeca (broodjeszaak, snackbar, restaurant zonder bezorging, buurthuis.

2,0

2,3

2,0

2,0

4,0

2,0

1,0

1,0

Gemiddeld

N2

Bijeenkomst; Middelzware horeca (café, grillroom, sportkantine, restaurant met bezorging ('s nachts open)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=613dcfeb-a790-4585-91e2-c9ba319ca441