CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

15. Mantelzorgmagazine Brabantse Wal juni 2022. Behandelvoorstel voor kennisgeving aannemen.

Commissie (Algemeen) 14 juli 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Ingekomen stukken9.246 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

zomer 2022

VOOR I E DE R E E N DI E Z O R G T VO O R E E N N A A S T E WO O N AC H T IG O P D E B R A BA NTS E WA L

Lichaam en geest Het Odensehuis Sporten in Woensdrecht Het Alzheimercafé gaat on tour in Steenbergen T-Huis Bergen op Zoom

In samenwerking met MantelzorgNL

Zomer 2022 MantelKRACHT is een uitgave van MantelzorgNL, de landelijke vereniging die opkomt voor iedereen die zorgt voor een naaste. MantelKRACHT verschijnt 3x per jaar. Deze lokale editie is tot stand gekomen i.s.m. Mantelzorg Brabantse Wal Redactieadres redactie@mantelzorg.nl info@mantelzorgboz.nl Redactie Laurette Kamminga, Anouk Dijksma, Mantelzorg Brabantse Wal Vormgeving Saiid & Smale (pag 5/28) Eigen opmaak (pag 1-4/29-32) Druk Senefelder Misset De inhoud is met de grootste zorg samengesteld. Aan lezersaanbiedingen en teksten kunnen geen rechten worden ontleend. Niets uit deze uitgave mag, in welke vorm of op welke wijze dan ook, worden overgenomen zonder voorafgaande toestemming van MantelzorgNL. www.mantelzorg.nl www. mantelzorgbrabantsewal.nl

Jonge mantelzorgers krijgen podium in het Markiezenhof

Ongeveer een kwart van de kinderen en jongeren in Nederland groeit op terwijl ze zich zorgen maken over een naaste. Zij zorgen bijvoorbeeld voor iemand met een chronische ziekte, beperking, psychische kwetsbaarheid en/of verslaving. Denk daarbij bijvoorbeeld aan ouders, een broer of zus. Veel jonge mantelzorgers zijn zich niet bewust van de impact van de zorgsituatie op hun persoonlijke leven; de zorgen beschouwen ze als normaal en vanzelfsprekend. Tegelijkertijd kan mantelzorg op jonge leeftijd ook mentaal belastend zijn. Ze dragen bijvoorbeeld meer verantwoordelijkheden en maken zich meer zorgen dan leeftijdsgenoten zonder zorgsituatie thuis. Markiezenhof en mantelzorg Brabantse Wal werken samen voor deze expositie 'Ik ben jonge mantelzorger'. Zeven portretten van jonge mantelzorgers, gemaakt door fotograaf Nick Franken, staan centraal. Niet alleen hun foto, maar ook het achterliggende verhaal. Samen met Sanneke van den Boom vertellen deze jongeren hoe het is om zorg te hebben voor en/of over een naaste. Verbinding met museum Het Markiezenhof benadrukt het belang van maatschappelijke verbinding. Door deze expositie te houden, verbindt het museum zich met een doelgroep die lastig

te bereiken is en waar weinig erof herkenning voor is. De vaste expositie richt zich op Geheimen & Verhalen en deze tentoonstelling sluit hier volledig op aan. Aan de buitenkant is vaak niet te zien wat er bij iemand omgaat. In 'Ik ben jonge mantelzorger' stellen zeven doodnormale jongeren zich kwetsbaar op door te vertellen hoe het is om mantelzorger te zijn.

Voor u de tweede editie van 2022 van het magazine van Mantelzorg Brabantse Wal en MantelzorgNL. In deze editie staat het thema 'Lichaam en geest' centraal. Op pagina's 4, 29, 30 en 31 wordt ook door de steunpunten van de Brabantse Wal ingegaan op dit thema.

Vindt u het prettig om samen met een van de adviseurs mantelzorgondersteuning in gesprek te gaan? Dan kunt u te allen tijde contact opnemen. De contactgegevens van de steunpunten van de Brabantse Wal leest u op de achterzijde van dit magazine. Team Mantelzorg Brabantse Wal wenst u een fijne zomer toe!

inhoud

COLOFON

Wilt u de expositie graag bezoeken? Kijk dan voor de openingstijden en ticket prijzen op www.markiezenhof.nl

En verder

12

04 Odensehuis Hier kun je zijn wie je bent

10. Stop de piekermachine

Mijn vader, alzheimer en ik

Voor een betere nachtrust

Esmir van Wering

05 Column Liesbeth Hoogendijk 08 Webinar positieve gezondheid 14 Een momentje voor jezelf 17 Ingezonden verhalen 24 Mantelzorglijn: Vraag en antwoord 25 Wegwijzer: Ik zoek vervangende mantelzorg

29 16. Workouts voor thuis Bewegen vanuit huis

26 Veranderende intimiteit

Ondersteuningsgroep

31. T-Huis

Voor partners en kinderen van naaste met dementie

Indicatieloze dagbesteding voor ouder wordende migranten

MANTELKRACHT

Klein beginnen Energiegevers en energievreters

Bij het Odensehuis kun je zijn wie je bent Odensehuis Bergen op Zoom is een inloophuis voor iedereen die te maken heeft met geheugenproblemen of beginnende dementie.

Het Odensehuis is een laagdrempelig inloophuis voor mensen met geheugenklachten of (lichte) dementie en hun partner, familie of vrienden. Op maandagen woensdagochtend kunnen zij van 10:00 uur tot 12:00 uur terecht in De Korenaere voor lotgenotencontact, activiteiten of gewoon een gezellig kopje koffie. Op maandagochtend zijn er nog 4

enkele plaatsen vrij. Bij voldoende aanmeldingen op vrijdagmiddag, dan kunnen we onze openingstijden uitbreiden, van 14:00-16:00 uur. Er is geen indicatie nodig en het bezoek is kosteloos (u betaalt alleen voor de koffie). In het Odensehuis krijgen mensen met geheugenklachten en/of dementie de ruimte om hun eigen keuzes te blijven maken. Bezoekers bepalen zelf het programma. Dit kan zijn het lezen van de krant, bewegen, een kopje koffie drinken en samen activiteiten organiseren die bij de groep passen. Daarnaast kunnen wij adviseren en begeleiden naar professionele hulp, het Odensehuis werkt nauw samen met organisaties die mensen met dementie ondersteunen.

Bent u of kent u iemand met dementie en zou u graag eens vrijblijvend (samen) langskomen? Neem dan contact op met Kim Wirtz, coördinator van het Odensehuis, via 06-40791334.

Met mijn drukke baan als bestuurder van MantelzorgNL is Heb je hulp nodig om je eigen een goede balans tussen werk en vrije tijd soms lastig te gedachten over een betere balans vinden. Meestal heb ik daar vrede mee. Ik geniet van mijn tussen ontspanning en zorgtaken te werk en lange werkdagen horen daarbij. Maar als het té onderzoeken? Kijk dan eens op de druk wordt trap ik op de rem. Dan maak ik bijvoorbeeld website balans.mantelzorg.nl. Daar een lange wandeling of spreek af met vriendinnen. Heel vind je oefeningen en stellingen die je af en toe sluit ik me helemaal van de buitenwereld af helpen tot nieuwe inzichten te komen. om zomaar wat te lummelen. Zo laad ik mezelf weer op. Ik realiseer me hoe bevoorrecht ik ben om die keuze te kunnen maken. Dat het voor jou als mantelzorger een stuk ingewikkelder is om dit soort ontspanningsmomenten te organiseren. Een wandeling, een afspraak met vrienden, goede voeding en voldoende slaap lijken misschien onbereikbaar. Ik hoor het je zeggen. ‘Goede nachtrust? Ik moet er vijf keer per nacht uit om mijn man te helpen. Gezonde maaltijd? Ik ben na een drukke werkdag en de zorg voor mijn moeder veel te moe om ook nog uitgebreid te koken!’ Een heel begrijpelijke reactie. Voor veel mantelzorgers is een evenwichtig lichamelijk en geestelijk bestaan niet vanzelfsprekend. De zorg voor je naaste beheerst je dagelijks leven én je gedachten.

Dag en nacht. En toch is het zoeken naar meer balans ook voor jou belangrijk. Ieder mens heeft rust en ontspanning nodig, ook of misschien wel júist als de zorg je leven in beslag neemt. Meer balans vinden begint klein. Sta jezelf eerst eens toe om een kwartiertje per dag over jouw behoeften na te denken. Wat zou je graag willen? Dan de volgende vraag. Wie of wat heb jij nodig om je beter te kunnen ontspannen? Hoe kun je ervoor te zorgen dat jij elke week bijvoorbeeld een uur kunt fietsen of zingen? Hoe zorg je ervoor dat je minstens één nacht in de week wél goed kan doorslapen? Spreek je wensen uit en vraag aan familieleden, de thuiszorg of je naaste hoe zij kunnen helpen.

Zorg voor jezelf. Zodat jij het mantelzorgen kunt volhouden. Het is een cliché, maar juist daarom zo waar!

COLUMN

Liesbeth Hoogendijk Bestuurder MantelzorgNL

MANTELKRACHT

INTERVIEW

Miriam de Kleijn van Institute of Positive Health

Meer veerkracht in je leven? Het kan!

Wanneer ziekte ons leven binnensluipt, in welke vorm dan ook, kan er veel veranderen. We worden afhankelijk van anderen en moeten ons leven daarop heeft zich ondergedompeld in de wereld van ‘positieve gezondheid’. Ze legt uit waarom een andere kijk op aanpassen. Of we gezondheid zo belangrijk is voor mantelzorgers en hulphelpen als mantelzorger behoevenden, maar eigenlijk ook voor de rest van de samenleving. ‘Door op een andere manier naar iemands juist de ander in hun gezondheid of die van jezelf te kijken, kom je erachter veranderende leven. Of je dat een goede gezondheid met zoveel meer dan ziekte te maken heeft.’ Deze nieuwe kijk op gezondheid is nu mantelzorger bent of opgezet door Machteld Huber, grondlegger van het hulpbehoevend: er komt Institute of Positive Health. Het richt zich op de mate waarin je in staat bent om je aan te passen ineens veel op je af. Hoe aan een uitdaging die op je pad komt. Wat kun jij zorg je ervoor dat je in in jouw situatie nog wél? Kun je de regie houden over jouw leven? Of in geval van de mantelzorger: balans blijft? Dat je jezelf waar heeft jouw naaste behoefte aan? Kun jij je daaraan aanpassen? Machteld heeft het Institute niet voorbij loopt? Dat je je of Positive Health opgericht om de beweging eigen grenzen niet verliest? rondom deze visie op gezondheid te stimuleren, te versterken en te versnellen.

Van nature zijn we gewend om in geval van ziekte naar onze gezondheid te wijzen: die is op dat moment niet in orde, dus daar moeten we iets aan doen. Dat is ook hoe mensen in de gezondheidszorg worden opgeleid; een huisarts kijkt naar iemands ziektebeeld. Maar speelt er nog meer in iemands leven? Kan er behalve een behandeling van de ziekte op een andere manier een impuls worden gegeven aan iemands gezondheid? Miriam de Kleijn van het Institute of Positive Health - ooit zelf huisarts geweest 6

Vragenlijst: wat is voor jou kwaliteit van leven? Door Machteld en collega’s is na uitgebreid wetenschappelijk onderzoek een vragenlijst opgesteld die iedereen kan invullen. Na 44 vragen, verdeeld over zes domeinen (lichamelijk, mentaal, sociaal, dagelijks functioneren en kwaliteit van leven en zingeving), kan je aangeven welke elementen jij in jouw leven 7

GRATIS VOOR LEDEN

belangrijk vindt. Oftewel: wat voor jou van betekenis is. Dat gaat dus heel wat verder dan de ziekte waarmee jij of jouw naaste te maken heeft. Miriam: ‘Je geeft jezelf als het ware een rapportcijfer. Iedereen die de vragenlijst invult, ziet als resultaat een spinnenweb, waarin zichtbaar wordt hoe jij je gezondheid in de breedte beoordeelt. Daarna kun je jezelf vragen gaan stellen als: wat vind ik belangrijk? Is er iets wat ik wil veranderen in mijn leven? Wat heb ik hiervoor nodig?’

Webinar: mantelzorg en positieve gezondheid

Een veel voorkomende valkuil van mantelzorgers is dat zij voor hun naaste invullen welke behoefte hij of zij heeft. Vanuit goede intenties, uiteraard. Maar juist het verkeerd invullen hiervan kan een grote impact hebben op het leven van een hulpbehoevende. Miriam: ‘Ook al denken we soms dat iemand iets nodig heeft, misschien wil diegene dat juist helemaal niet.’ De vragenlijst van het Institute of Positive Health is een mooie en laagdrempelige manier om ieders behoeften inzichtelijk en bespreekbaar te maken.

Veerkracht De oorsprong van deze andere kijk op gezondheid komt vanuit de onderzoeker Antonovsky, die veerkracht onderzocht aan de hand van eigenschappen van mensen die de Holocaust relatief goed doorstaan hadden. Zijn conclusie? Deze mensen bezaten drie eigenschappen: ze hadden inzicht in de situatie waarin ze zich bevonden, ze hadden het gevoel dat ze er nog invloed op konden uitoefenen en er was een reden om de situatie te willen overleven (zingeving). Hoe heftig een situatie ook is, zolang je deze drie eigenschappen bij jezelf kunt inzetten, maak je jezelf veerkrachtig. Miriam: ‘De kracht is om niet te blijven hangen in wat je hebt meegemaakt, maar juist te kijken naar waar je heen wilt. De toekomst in.’

Hoe gaat het nou echt met jou? Daar sta je bij stil tijdens dit webinar. Je onderzoekt jouw eigen mantelzorgsituatie en uitdagingen vanuit de 6 dimensies van (positieve) gezondheid, waaronder zingeving en kwaliteit van leven. Ook komen tijdens dit webinar aspecten als vitaliteit en het vergroten van je veerkracht aan bod. Zorgen voor een ander doe je meestal uit liefde en toewijding voor de ander. En we vinden het vaak vanzelfsprekend. Maar daarin schuilt een gevaar, zeker als het mantelzorgen steeds meer tijd kost. Dit kan ten koste gaan van jezelf waardoor je niet meer toekomt aan zaken die jou altijd energie gaven zoals sporten, met vrienden op stap of lekker een boek lezen. Overbelasting ligt op de loer.

Praktische informatie • 22 juni van 16.00 tot 17.00 u

Ben je benieuwd hoe jouw Positieve Gezondheid is? Wat

Langer thuis wonen

Het Familiegesprek

Als je zo lang mogelijk in je vertrouwde omgeving wilt blijven wonen, dan heb je in de toekomst wellicht behoefte om hulp aan huis te ontvangen of jouw woning aan te passen. Op Woonz.nl vind je verschillende diensten en producten die het langer thuis wonen mogelijk maken.

Langer thuis wonen of verhuizen? Dat is een woondilemma voor velen. Ga het gesprek aan met jouw naasten om meer te weten te komen en jouw wensen en behoeften aan te geven. Onze tool het Familiegesprek helpt jou en jouw familie bij een goed gesprek over langer zelfstandig thuis wonen.

• Gratis voor leden, niet leden 23 euro

Verhuizen

Meer info en aanmelden

Soms is verhuizen naar een seniorenwoning met diensten en zorg binnen handbereik de beste optie om comfortabel ouder te worden. Op Woonz.nl vind je dan ook een overzicht aan seniorenwoningen. Met en zonder zorg. Als je verhuist, woon je ook weer thuis!

Mantelzorg.nl/gezondheid Doe de test: hoe veerkrachtig ben jij?

Hoe wil jij wonen in de toekomst?

voor jou belangrijk is en hoe je hiermee aan de slag kunt om je veerkracht en regie te vergroten? Vul dan de test in op www.mijnpositievegezondheid.nl. Wil je meer weten over Positieve Gezondheid? Kijk dan op www.iph.nl.

Hét woonplatform voor senioren in Nederland Woonz.nl is onderdeel van Onderlinge ’s-Gravenhage.

8

Scan mij en vraag het Familiegesprek gratis aan. Of kijk op: woonz.nl/familiegesprek

Stop de piekermachine voor een betere nachtrust Een goede nachtrust helpt je in balans te blijven. Ook is goed slapen belangrijk voor concentratie en veerkracht overdag. Maar wat als je zorgen hebt die spoken worden in je bed, waardoor je in de nacht door het piekeren de slaap niet kunt vatten? Of als je wel kunt slapen, maar last hebt van heftige dromen? We vroegen het aan slaapcoach Lia Timmer. Lia geeft hier al jaren workshops over en leert mantelzorgers hoe zij vanuit ontspanning beter in en door kunnen slapen. Wat is de voornaamste reden van een slechte nachtrust?

ning zijn voor iedereen anders: de één vindt het bijvoorbeeld fijn om ’s avonds te tennissen of een stukje te wandelen en iemand anders kan al goed Een slechte nachtrust kan door veel dingen komen, ontspannen door te luisteren naar mooie muziek maar piekeren is bij veel mensen de voornaamste op de radio. oorzaak. Heftige ontwikkelingen in je leven en de Het kan ook helpen je zorgen van je af te wereld hebben veel invloed op je nachtrust. Bijschrijven of te tekenen. Door er op dat moment voorbeeld een naaste waar het niet goed mee gaat, aandacht aan te geven, kun je je zorgen loslaten maar ook situaties zoals corona en de oorlog in als je naar bed gaat. Oekraïne hebben veel impact op mensen. Hoe heftiger de situatie is waarin je zit, hoe onrustiger het is in je hoofd. Om te voorkomen dat de spanningen en zorgen van overdag zich transformeren tot spoken in je bed, is het dus belangrijk die onrust in je hoofd aan te pakken.

En wat als je last hebt van heftige dromen?

10

Interesse in een workshop om jouw nachtrust te verbeteren? Kijk op www.xalia.nl of www.facebook.com/ welterustentv voor meer informatie.

MK2022

En als je overdag aandacht geeft aan je zorgen en gevoelens, dan komen deze ‘s nachts minder op je af. Je kunt je hoofd ook leegmaken door iets te doen wat je leuk vindt. Deze momenten van ontspan-

Illustratie: Max Kisman

Vaak zijn dromen in de nacht een manier om dingen die je hebt meegemaakt te verwerken. Ook als je regelmatig last hebt van (dezelfde) dromen is het dus belangrijk overdag genoeg aandacht te Hoe pak je dat aan? schenken aan je zorgen en je hoofd leeg te maken. Je kunt de onrust in je hoofd aanpakken door overOok kan het helpen je dromen voor jezelf op te dag voldoende rustmomenten in te plannen en stil schrijven of met iemand te bespreken. Zo geef je te staan bij je gevoelens en zorgen. Deze momenten ze een plekje, wat je ook kan helpen in je verwerking. helpen je om de opgebouwde spanning los te laten.

11

MANTELKRACHT

INTERVIEW

Esmir van Wering, schrijver van het boek ‘Mijn vader, alzheimer en ik’

‘Ik wil geen tijd meer verloren laten gaan’ Dat begon meteen al op de eerste mantelzorgdag. Toen we In haar jeugd had Esmir er een fotoboek uit zijn jeugd bij pakten. Bladerend door het (47) geen sterke band album kwamen er allerlei verhalen bij hem naar boven waar met haar vader. Maar als ik geen weet van had. Zo nam hij mij mee terug in de tijd, toen hij nog een jongetje was en uren met treinen bezig hij de diagnose alzheimer was. Hoe hij als adolescent het mooiste meisje van de klas krijgt, neemt Esmir de zorg versierde (ja, hier is een prachtige foto van). En hoe hij met vrienden op een zeilboot naar Engeland was gevaren. voor hem op zich. Door Ik wist niet wat ik hoorde. Wat een stoere en eigenlijk ook knappe man was mijn vader! Ik snap wel dat de het mantelzorgen krijgt ze meisjes achter hem aanliepen. alsnog de band met haar Onvoorwaardelijke liefde vader die ze in haar jeugd Het contact met mijn vader heeft veel in mij teweegzo heeft gemist. gebracht. Nu ik mij gezien en geliefd voel door mijn vader, merk ik pas hoe ik hem als klein meisje heb gemist. Vroeger dacht ik dat zijn afwezigheid kwam doordat hij ongeïnteresseerd was in mij. Maar oh Dankbaarheid is the bomb boy, wat had ik het mis! Dit kwartje viel onlangs, Een van de fijnste gevoelens is die van intense danktoen ik me realiseerde dat zijn harde werken juist baarheid.

Lucky me: ik heb de laatste tijd enorm veel dé manier was om zijn liefde te tonen. om dankbaar voor te zijn. Dit avontuur begon zo’n Ik kom uit een traditioneel gezin waarin de twee jaar geleden, toen ik voor mijn vader ging manman voor de financiën zorgde, en die taak nam telzorgen. Mijn vader heeft de ziekte van Alzheimer en mijn vader uiterst serieus: hij was arts en werkte één dag in de week brengen we samen door. Het klinkt in twee ziekenhuizen. In deze rol kwam hij het misschien gek, maar ik heb het écht aan deze vreselijke beste tot zijn recht, ook al betekende het dat hij ziekte te danken dat ik alsnog een warme familieband zijn kinderen weinig zag. Dit offer bracht hij uit met mijn vader heb gekregen. #hallodankbaarheid liefde voor zijn drie kinderen. Zijn onvoorwaardelijke vaderliefde zie ik in zijn ogen als hij naar Familieband mij kijkt. En ineens was daar het besef: die Als kind heb ik mijn vader gemist. In mijn herinnering liefde is er altijd geweest! Wat er veranderd is, was hij aan het werk of hij sliep omdat hij nachtdienst had is dat ík nu in staat ben om dit te zien. Dat ik gehad. Wat ook niet hielp in ons contact, was dat hij een zijn manier van liefde uiten niet herkende, wil ingetogen, verlegen man was en ik een onzekere tiener. niet zeggen dat het er niet was.

Ook al was Maar sinds de mantelzorgdagen met mijn vader is daar hij er vroeger fysiek en emotioneel gezien radicaal verandering in gekomen. Doordat ik hem nu veel niet voor mij, hij heeft altijd onvoorwaardevaker zie, heb ik de kans gekregen om hem beter te leren lijk van mijn broer, zusje en mij gehouden. kennen dan ooit. En wat blijkt? We hebben veel meer overWat een eye-opener. En dat dankzij die eenkomsten dan alleen dezelfde blauwe ogen en een sterke vreselijke rotziekte alzheimer. liefde voor chocolade. 12

Inhaalrace In de twee jaar dat ik voor mijn vader mantelzorgde, ben ik hem met andere ogen gaan bekijken. Wat ben ik blij met de tijd die ik nog met hem heb. Ik wil geen moment meer voorbij laten gaan. Nog iets wat ik me recentelijk realiseerde, is dat ik de momenten met mijn vader heel bewust meemaak. Alle goede, warme, lieve en positieve momenten filter ik eruit en bewaar ik in mijn hart en geheugen (en de foto’s in mijn telefoon).

Door een andere bril kijken Dankzij zijn alzheimer is mijn mindset veranderd. Op de mantelzorgdagen beschouw ik niets meer als vanzelfsprekend, want ook op goeie dagen kan hij plotseling een black-out krijgen en dan weet hij bijvoorbeeld niet dat we in zijn huis zijn waar hij al veertig jaar woont. Maar juist doordat niets vanzelfsprekend is, worden de gewone, alledaagse dingen ineens bijzonder. Zoals samen koffiedrinken, een onverwachte woordgrap die hij maakt of als hij wint met een potje dammen. De grap is dat deze nieuwe mindset doorwerkt in mijn eigen leven. Niet alleen op de mantelzorgdagen zet ik die bril van no expectations op, maar steeds meer doe ik dat ook op andere momenten. Het blijkt een krachtige life-hack te zijn voor dankbaarheid. Daarom leg ik tegenwoordig de lat van mijn verwachtingen naar anderen toe bewust iets lager. Van mijn boek ‘Mijn vader, alzheimer en ik’ heb ik stiekem wél hoge verwachtingen. Maar ik ben elke keer weer verrast als ik appjes, mails of reacties op social media krijg dat mensen erdoor ontroerd zijn. Ik gun iedereen mijn magische alzheimer-bril, waarmee gewone dingen buitengewoon worden.

Boekentip: Mijn vader, alzheimer en ik De ziekte van Alzheimer staat erom bekend dat je elkaar langzaam kwijtraakt. Maar als de vader van auteur Esmir van Wering de diagnose alzheimer krijgt, heeft dit naast alle ellende en verdrietige momenten ook onverwacht positieve gevolgen die ze voor geen goud had willen missen. Prijs: € 16,99 ISBN: 978 90 5019 1227 Facebook.com/esmir.vanwering Instagram.com/esmirvanwering

Info over veranderende relaties: mantelzorg.nl/relaties

www.esmir.nl 13

MANTELKRACHT

ONTSPANNING

lezen / proeven / kijken

Een momentje voor jezelf Een recept van Mounir Toub.

Af en toe een moment voor jezelf pakken is lastig als je veel ballen in de lucht moet houden. Maar absolute noodzaak als het gaat om jouw eigen gezondheid en geluk. Een aantal tips die je hierbij kunnen helpen.

APPS

De app kan je helpen met het verminderen van stress, angsten en paniekaanvallen. Maar ook met makkelijker en dieper slapen en met meer aandacht en diepgang het leven te ervaren. De app bevat honderden Nederlandstalige meditaties en nog veel meer meditaties in het Engels. Download de app in jouw favoriete app-store.

Van alle sportapps is de ‘7 minute workout’ app met meer dan 3 miljoen gebruikers wellicht de bekendste. De app begeleidt je door een training van 7 minuten, waarin je 12 oefeningen uitvoert. Je kunt deze oefeningen overal doen. Download de app in jouw favoriete app-store.

RECEPT: TABOULEH Er zijn heel veel recepten voor tabouleh. Experimenteer en creëer je eigen versie! Maak de tabouleh een dag van tevoren en bewaar hem in de koelkast, zodat de smaken goed kunnen intrekken.

Insight Timer

7 minute workout

14

BOEKENTIPS

Fotografie: Mitchell van Voorbergen, foodstyling: Valentijn Dirks.

Voor 4 personen Bereidingstijd: 40 minuten Extra nodig: mengkom

Ingrediënten Dankbaarheidsdagboek - Sanna Sporrong Door dagelijks stil te staan bij waar je dankbaar voor bent, creëer je meer diepgang en bewustwording en vergroot je je geluksgevoel. Het bijhouden van een dankbaarheidsdagboek kan je hierbij helpen. Het is een eenvoudige en krachtige methode om meer controle te krijgen over je eigen geluk. Prijs: 20,99 ISBN: 9789000375783

• • •

•

• • • • • • •

200 g bulgur (medium) 1/2 granaatappel 1 bosje bladpeterselie, blaadjes gewassen, gedroogd en fijngesneden 1/2 bosje verse munt, blaadjes gewassen, gedroogd en fijngesneden 3 tomaten, zaad verwijderd, in kleine blokjes 1 rode ui, heel fijn gesnipperd 1 bosje lente-uien, in schuine ringen 1 komkommer, in kleine blokjes geraspte schil en sap van 1 citroen zout en versgemalen zwarte peper 8 el citroenolie

Bereiding 1.

2.

3.

4.

Doe de bulgur in een kleine kom en voeg zoveel kokend water toe dat de bulgur onderstaat. Laat afgedekt 10 minuten wellen. Halveer de halve granaatappel en pulk de pitten eruit (zonder witte vliesjes). Meng de bulgur met de granaatappelpitten, peterselie, munt, tomaat, rode ui, lente-ui, komkommer en citroenrasp en breng op smaak met zout en peper. Roer de tabouleh goed door elkaar zodat alle smaken gemengd worden. Besprenkel vlak voor het serveren met het citroensap en de citroenolie.

TIP

Maak de tabouleh een dag van tevoren, zodat de smaken goed kunnen intrekken.

15

MANTELKRACHT

Workouts vanuit huis Met deze work-outtips wordt het een stuk makkelijker om dagelijks te bewegen en creëer je meteen een fijn moment voor jezelf!

Als drukbezette mantelzorger heb je waarschijnlijk geen tijd om meerdere keren per week naar de sportschool te gaan. Maar bewegen is wel essentieel om vitaal te blijven. Gelukkig zijn er een paar sporten die dit makkelijker maken. Zo blijf je vitaal, ook als je weinig tijd hebt of niet makkelijk weg kunt van huis. We geven je hierbij de nodige inspiratie. Yoga vanuit huis Yoga is behoorlijk populair in Nederland. Zo staan er ongeveer een half miljoen Nederlanders regelmatig op een yogamatje. Yoga is goed voor lichaam en geest. En je hoeft er tegenwoordig niet meer voor naar de sportschool. Er zijn namelijk meerdere online-aanbieders van yogalessen, waardoor je jouw les gewoon vanuit huis kunt volgen. Kijk bijvoorbeeld eens op yogatv.nl, een platform met meer dan 300 yoga, meditatie- & Pilates videolessen voor elk niveau. Een abonnement kost 5 euro per maand.

Fitness hoelahoep De hoelahoep heeft de afgelopen jaren een comeback gemaakt. En dat is niet zonder reden: met een hoelahoep kun je gewoon lekker bewegen op muziek. Je versterkt je core en verbetert je uithoudingsvermogen. En omdat je er niet veel ruimte voor nodig hebt, kun je het gewoon vanuit huis doen. Een fitness hoelahoep is groter en zwaarder dan je gewend bent en is te koop in (online) sportwinkels.

Touwtjespringen Een andere effectieve training is touwtjespringen. Hiermee train je je uithoudingsvermogen en conditie. Maar ook je beenspieren, buik, armen, borst en schouders. Dagelijks 10 minuten touwtjespringen is al goed om je conditie te verbeteren. Trek wel stevige schoenen aan en spring op een verende ondergrond. Op Youtube kun je verschillende instructiefilmpjes met goede spong- en rotatietechnieken vinden.

Ingezonden stukken

Verhalen van mantelzorgers De redactie ziet soms zulke mooie verhalen voorbij komen van mantelzorgers. Verhalen die je tot nadenken zetten of inspireren. In woord of in beeld, bijvoorbeeld een gedicht of een schilderij. Deze verhalen verdienen het om gedeeld te worden. The meaning of life Bij zingeving moet ik gelijk denken aan de film ‘The meaning of life’ van Monty Python. Een groep komedianten die met hun bizarre manier van humor een nieuwe toon zette in de gevestigde orde van comedy. Eigenlijk is het hele leven een grote Monty Python. Je belandt in verschillende verhalen met soms abrupte eindes en net als je denkt dat het voorspelbaar wordt, komt er een plotwending. Mantelzorg was voor mij zo’n plotwending en een abrupt einde van een rockersleven. And now for something completely different. Als een Nederlandse versie van John Cleese (acteur in Monty Python) probeer ik mij er met mijn eigen Silly Walks doorheen te slaan. Dat lukt me inmiddels al 17 jaar lang. Waarbij mijn zoon, waar ik de zorg over heb, mij inmiddels voorbij ge-Cleesed is. Naast deze zorg zijn er nog zat andere levenszaken in mijn eigen ‘Meaning of life’ die het leven nooit saai maken en betekenis geven. Wat dat betreft werkt ons brein op mysterieuze wijze en laat ons dingen doen waar we ons soms wel en soms totaal niet over verbazen. Mantelzorg kun je niet ontkennen, dat geeft mij in zekere zin een doel.

A meaning of life.

Michiel Geurtse Wil jij ook een mooi verhaal delen in MantelKACHT? Laat het ons weten via redactie@ mantelzorg.nl. 17

MANTELKRACHT

ACHTER DE SCHERMEN

Interview met Michael Buynsters, coördinator Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg

Bouwen aan Mantelzorg Vriendelijke scholen

18

Michael: ‘Voor de Jonge Mantelzorg Vriendelijke School Op 29 maart was de start pilot hebben we onder andere een toolkit ontwikkeld voor van het project ‘Jonge Manjmz-consulenten en scholen, met daarin diverse lesmaterialen telzorg Vriendelijke school’. als presentaties voor gastlessen, een theatervoorstelling en andere werkvormen. De pilot heeft als doel structurele verbinMet dit project wil JMZ Pro dingen leggen tussen scholen en lokale jonge mantelzorgconmeer bewustwording creësultenten. 20 koppels gaan dit jaar van start met de pilot en ren over de impact van jonge dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het project, waarbij zij intensieve begeleiding krijgen mantelzorg en scholen facivanuit JMZ Pro. In 2023 hopen JMZ Pro en de Alliantie het literen bij het signaleren en scholenproject landelijk te kunnen uitrollen met ondersteuondersteunen van jonge manning van de ministeries van OCW en VWS.’ telzorgers binnen het onderwijs. Een grote uitdaging in het project zit in het onder de Michael Buynsters is als coöraandacht krijgen van jonge mantelzorg en het overbrendinator Strategische Alliantie gen van de urgentie om echt wat met dit thema te gaan doen. ‘Onderwijsprofessionals zijn al met zoveel thema’s Jonge Mantelzorg nauw betrokbezig. We wilden daarom voorkomen dat dit voelt als ken bij dit project. nóg weer iets wat op hun bordje terecht komt. Dit is

Gebrek aan tijd voor de eigen

dan ook de reden dat we goed hebben onderzocht hoe ‘Aandacht en goede begeleiding zijn essentieel voor we onze toolkit zo veel mogelijk konden laten aanjonge mantelzorgers. Maar deze jongeren zijn vaak sluiten bij reeds bestaande onderwijsthema’s. Denk onzichtbaar in onze maatschappij. Zo hebben ook schoaan gelijke kansen, inclusief onderwijs of het thema len niet altijd zicht op wat er zich thuis afspeelt bij hun welbevinden op school’, zegt Michael. leerlingen, terwijl juist zij een cruciale rol kunnen spelen ‘En daarbij snijdt het mes uiteindelijk aan twee in het signaleren en het bieden van ondersteuning. En kanten. Scholen hebben namelijk als belangrijke als zij hier al zicht op hebben, dan wordt dit vaak niet opdracht vanuit de overheid om uitval van leerlinherkent als jonge mantelzorg. Met het pilotproject ‘Jonge gen zo veel mogelijk te beperken. Door leerlingen Mantelzorg Vriendelijke School’ willen we hier verandering en studenten beter te ondersteunen en het onderin brengen.’ Aldus Michael.

wijs flexibeler in te richten, zullen de slagingskansen voor jonge mantelzorgers in het onderwijs Flexibel onderwijs en passende ondersteuning toenemen en daarmee het uitvalpercentage Door scholen bewuster te maken over wat jonge mantelzorg afnemen.’ inhoudt en welke impact het kan hebben op het leven van de leerling, hoopt JMZ Pro dat het onderwijs meer rekening Stichting JMZ Pro is het landelijke netwerk, voor en gaat houden met jonge mantelzorgers. Bijvoorbeeld door het door professionals, dat zich inzet voor jonge mantelzoronderwijs flexibeler in te richten zoals dat nu al gebeurt voor gers en hun gezinnen. De Strategische Alliantie Jonge topsport studenten. Maar vooral ook dat scholen passende Mantelzorg is het samenwerkingsnetwerk rondom ondersteuning bieden. Dit kan jonge mantelzorgers helpen hun jonge mantelzorg dat bestaat uit landelijke kennisinschoolcarrière beter te doorlopen en hun welbevinden en partistituten, lokale stichtingen, belangenvertegenwoordicipatie in de samenleving positief beïnvloeden. gers en -uiteraard- jonge mantelzorgers zelf.

met lichamelijke en emo-

‘Aandacht en goede begeleiding zijn essentieel voor jonge mantelzorgers’.

ontwikkeling en schoolwerk Grof geschat een kwart van de jongeren heeft te maken met een mantelzorgsituatie, waardoor zij zorgtaken thuis of mentale zorgen hebben. Jonge mantelzorgers hebben op jonge leeftijd al veel verantwoordelijkheden en kampen vaak met een gebrek aan tijd voor de eigen ontwikkeling en schoolwerk. Hierdoor is er bij jonge mantelzorgers, in vergelijking tot leeftijdsgenoten zonder zorgsituatie thuis, meer kans op opgroei- en schoolproblemen en hebben zij bovengemiddeld te maken tionele klachten, zoals stress en vermoeidheid. Meer info op jmzpro.nl

19

MANTELKRACHT

OPDRACHT

Mantelzorg in balans? Doe de 3-minuten-check Sta eens écht stil bij hoe het met jou gaat. Met deze test breng je in 3 minuten jouw situatie in kaart.

1. Hoeveel tijd besteed je aan de zorg voor jouw naaste? A. Minder dan 8 uur per week B. Meer dan 8 uur per week 2. Voel je je gewaardeerd door de naaste voor wie je zorgt? A. Ja B. Nee C. Soms 3. Voel je je gesteund door familie en/of bekenden? A. Ja B. Nee C. Soms 4. Kun je de zorg af en toe overdragen aan een ander? A. Ja B. Nee C. Soms 5. Krijg je bij de zorg voor jouw naaste ondersteuning van vrijwilligers of professionals? A. Ja, (bijna) dagelijks B. Ja, ongeveer 1 x per week C. Ja, ongeveer 1 x per maand D. Nooit 20

6. Vind je het zelf fijn om voor je naaste te kunnen zorgen? A. Ja B. Nee C. Soms 7. Kun jij de zorg voor je naaste goed combineren met je eigen activiteiten/werk/gezin? A. Ja B. Nee C. Enigszins 8. Voel je je schuldig als je een moment voor jezelf neemt? A. Ja B. Nee C. Een beetje 9. Kom je toe aan een goede nachtrust? A. Ja B. Nee C. Soms 10. Wordt de zorg je wel eens te veel? A. Ja B. Nee C. Soms

Bereken je score

Minder dan 15 punten

15 tot 22 punten

In deze tabel vind je achter het antwoord het aantal punten dat bij dat antwoord hoort. Schrijf het aantal punten in de rechterkolom en tel aan het einde van de test alle punten bij elkaar op.

De zorg gaat je goed af. Je slaagt erin om de zorg voor je naaste te combineren met andere belangrijke activiteiten in je leven. Blijf wel alert, zeker als de situatie verandert. Is er ineens meer zorg nodig of valt de zorg je op den duur gewoon zwaarder? Zoek dan hulp bij het mantelzorgsteunpunt in jouw omgeving of neem contact op met de Mantelzorglijn om te praten over mogelijke oplossingen. Ook kan het helpen om met andere mantelzorgers in contact te komen, bijvoorbeeld op de online community Deel je zorg.

De zorg voor je naaste gaat je niet altijd gemakkelijk af. Het zou goed zijn om voor jezelf in kaart te brengen welke aspecten van de zorg je zwaar vallen. Wat zou je daar graag aan willen veranderen? En kun je dat zelf of heb je daar hulp bij nodig? Schroom niet om bij mensen in jouw omgeving of bij het steunpunt mantelzorg in jouw regio om hulp te vragen. Vaak is er meer mogelijk dan je zelf denkt. Ook bij de Mantelzorglijn kun je terecht voor meer informatie over hulp en ondersteuning.

TIP! ONLINE COMMUNITY DEEL JE ZORG Soms helpt het om even je hart te luchten! Op de online community deeljezorg.nl kun je je verhaal kwijt en kom je op een laagdrempelige manier in contact met andere mantelzorgers. Ook te downloaden als app!

TIP! HET MEEDENKTRAJECT VAN DE MANTELZORGLIJN Heb je een uitgebreidere vraag? Krijg je problemen niet opgelost? En weet je niet wie je daarbij kan helpen? Misschien is een Meedenktraject bij de Mantelzorglijn dan iets voor jou. Bij een Meedenktraject lopen

1 A:1 B:2 2 A:1 B:3 C:2 3 A:1 B:3 C:2 4 A:1 B:3 C:2 5 A:1 B:2 C:3 D:4 6 A:1 B:3 C:2 7 A:1 B:3 C:2 8 A:3 B:1 C:2 9 A:1 B:3 C:2 10 A:3 B:2 C:1 TOTAAL Deze 3-minutencheck is gebaseerd op de Amsterdamse versie die ontwikkeld is door Markant en Prezens, in opdracht van de gemeente Amsterdam.

de medewerkers van de Mantelzorglijn een tijdje met je op. Je hebt dan regelmatig een belafspraak, waarin je samen bekijkt wat er speelt. Je hebt dan iemand die met je meedenkt en je helpt om zaken te regelen. Meer info: mantelzorg. nl/meedenktraject

Meer dan 22 punten De zorg voor jouw naaste valt je erg zwaar. Het is belangrijk om snel hulp te vragen. Weet je waar je terecht kunt voor hulp? Neem contact op met jouw huisarts, het mantelzorgsteunpunt in jouw regio of de Mantelzorglijn, zodat je samen met een professional kunt zoeken naar de juiste hulp voor jouw situatie. Ook kun je gratis gebruik maken van het Meedenktraject van de Mantelzorglijn. TIP! Op zoek naar vervangende zorg? www.mantelzorg.nl/ ik-zoek-vervangende-zorg

21

Mantelzorgers laat je horen! Ben je mantelzorger en wil je je mening delen over onderwerpen die jou aangaan? Doe dan mee met het Nationaal Mantelzorgpanel. Zo kan MantelzorgNL jouw belangen nog beter behartigen.

het

perfecte bedankje echt iets voor jou!

Met de VVV Cadeaukaart geef je een wereld aan cadeaus en oneindig veel belevenissen. De cadeaukaart is te besteden bij de bekende winkels en webshops, in restaurants en voor een dagje of nachtje weg. Oók lokaal. Kies voor de ‘Speciaal voor Jou’ editie en laat mantelzorgers zien dat jij hen een warm hart toedraagt! Nu met GRATIS omslag en envelop.

krijgen wij snel een beeld van mogelijke knelpunten of problemen. En de behoeften die jij als mantelzorger hebt. Hierdoor kan MantelzorgNL jouw belangen beter behartigen en onder de aandacht brengen in de media en de politiek. Ook kunnen we bij MantelzorgNL onze informatie, diensten en producten voor je verbeteren.’ Ytje Hiemstra, beleidsmedewerker MantelzorgNL.

Wat houdt het in? Met het Nationaal Mantelzorgpanel peilt MantelzorgNL de meningen van mantelzorgers over actuele onderwerpen die met mantelzorg te maken hebben. Dat gebeurt via online enquêtes met meerkeuzevragen. Die enquêtes gaan bijvoorbeeld over financiën, ervaringen met hulpverlening of politieke ontwikkelingen.

Voor wie is het? Alle mantelzorgers kunnen meedoen aan het Nationaal Mantelzorgpanel. Het maakt niet uit of je wel of geen lid bent van MantelzorgNL. Elke mening telt!

Hoe gaat het in zijn werk? Als je je inschrijft bij het Nationaal Mantelzorgpanel, ontvang je een aantal keer per jaar een uitnodiging om een online enquête in te vullen. Dat kost je ongeveer vijf tot tien minuten.

Meer info en aanmelden: mantelzorg.nl/nationaal-mantelzorgpanel

vvvcadeaukaart.nl

‘Door de reacties van jou en andere mantelzorgers

VRAAG EN ANTWOORD

Uitgelichte vragen aan de mantelzorglijn Heb je zelf een vraag? Bel (030) 760 60 55 of app (06 27 23 68 54) de Mantelzorglijn (ma t/m vr van 9.00 tot 17.00 uur). Of kijk op mantelzorglijn.nl Sinds 3 jaar is mijn partner ziek en staat ons leven op zijn kop. We hebben een gezin, werkten allebei en hadden een druk sociaal leven. We waren altijd een team en hadden een fijne relatie. Nu mijn partner afhankelijk is van zorg, is onze relatie erg veranderd. Ik voel me meer verzorgende dan liefdespartner. En er is nog nauwelijks intimiteit. Wat kan ik doen? We horen het vaak van mantelzorgers, van partners verander je in patiënt en verzorgende. In deze veranderde relatie kun je wederkerigheid, intimiteit en seksualiteit missen. Er kunnen veel redenen zijn voor verminderde intimiteit. Misschien zijn er fysieke veranderingen waardoor intimiteit niet meer vanzelfsprekend is of verandert

de seksuele behoefte. Er is weinig privacy of de slaapkamer voelt door alle hulpmiddelen meer als een ziekenhuiskamer. Het is belangrijk om dit onderwerp bespreekbaar te maken. Vertel je partner dat je de intimiteit mist en bespreek jullie wensen en behoeften op dit vlak. Schaam je niet om advies in te winnen. Je kunt het onderwerp bespreken bij de huisarts, seksuoloog of psycholoog. Je kunt ook anoniem bellen naar de Mantelzorglijn. De medewerkers bij de mantelzorglijn luisteren zonder oordeel en denken zo nodig met je mee.

Ik ben een alleenstaande moeder met 2 kinderen. Mijn oudste dochter heeft ASS waardoor het thuis soms best pittig is. Hier-

naast werk ik en beheer ik ook het pgb-budget van mijn dochter. Dit hou ik niet veel langer vol. Wat is er mogelijk? Je hebt veel op je bord, waardoor er weinig tijd overblijft voor ontspanning. Het is belangrijk om ook bewust tijd in te plannen voor jezelf. Is er iemand die je kan vragen om op de kinderen te passen? Een familielid, vriendin of buurmeisje? Als dit lukt, kan jij af en toe een middag voor jezelf hebben. Je dochter kan misschien ook zo nu en dan logeren in een logeerhuis. Dan heeft zij een leuk weekend buiten de deur en kun jij tot rust komen. Er zijn ook speciale logeerhuizen voor kinderen met autisme. Het verblijf in een logeerhuis kan gefinancierd worden vanuit de jeugdwet.

MANTELKRACHT

‘Af en toe heb ik het nodig om ook even zelf te ontspannen en tijd voor mezelf te hebben om de zorg goed te kunnen volhouden.’ Miranda, moeder van twee zorgintensieve kinderen

Op zoek naar vervangende zorg Het is noodzakelijk dat je de zorg voor een ander goed kunt combineren met andere dingen die belangrijk voor je zijn, zoals je werk of studie, je gezin en vrienden en ontspannende bezigheden. Een goede balans is niet altijd makkelijk te organiseren. Vervangende zorg, ook respijtzorg genoemd, kan hierin uitkomst bieden. Maar welke vorm past bij jouw situatie en hoe organiseer je dat?

nacht doorslapen, vervangend en soms vergoedt je zorgververvoer of tijd voor jezelf? Of zekeraar ook een aantal uur wil je op een ontspannen opvang. Het vinden van vakantie met degene een geschikte en ‘Zelfs voor voor wie je zorgt? passende vorm mij als professional is het Vervangende zorg van versoms echt een wirwar. Er is (respijtzorg) vangende zorg gewoon zo ontzettend veel. Deze kan behoorwegwijzer is ook voor mij een mooi kan je helpen. hulpmiddel om de mogelijkheden Wat mogelijk lijk complex voor vervangende zorg overis, verschilt per zijn. Daarom zichtelijker te krijgen.’ Eline, gemeente. Deze ontwikkelde mantelzorgconsulent wegwijzer Ik zoek MantelzorgNL de vervangende zorg helpt wegwijzer Ik zoek je op weg. vervangende zorg.

Vervangende zorg Er zijn veel verschillende vormen van vervangende zorg. Zo zijn er vormen waarbij je de zorg eenmalig kunt overdagen, bijvoorbeeld tijdens een vakantie. Of vaker. En bij jou thuis of ergens anders. Soms wordt de vervangende zorg door de gemeente betaald

Helaas werken de tekorten in de zorgsector momenteel ook door in de vervangende zorg. Loop jij hier tegenaan? De medewerkers van de Mantelzorglijn kijken graag samen met je wat momenteel wél mogelijk is. Heb jij ook behoefte aan een

Meer informatie over vervangende zorg en de wegwijzer ‘Ik zoek vervangende zorg’ vind je op mantelzorg.nl/ vervangendezorg. 25

MANTELKRACHT

Over veranderende intimiteit

INTERVIEW

Op 28 september geeft MantelzorgNL het webinar Seksualiteit en intimiteit. Dit webinar is speciaal voor mantelzorgers van alle leeftijden, die zorgen voor hun partner. Meer info en aanmelden: mantelzorg.nl/intimiteit

‘De huidhonger is gebleven’

Illustratie: Max Kisman

Wat doe je als het lichaam van je partner die je af en toe zelf moet opzoeken. Dat kan iets kleins zijn als de zon die in het voorjaar haar best hem of haar steeds meer in de steek doet om haar warmte te delen. Of het genieten van een ijsje op een terras. ‘Het zijn die geluksmolaat? Marije ziet het bij haar man Tim. mentjes waar je vroeger misschien geen acht op Ze ziet het in zijn gezicht, hoort het in sloeg, maar die nu van onschatbare waarde zijn.’ zijn stem. Het is niet meer dezelfde man Humor met wie ze ooit is getrouwd, maar haar Tim en Marije kunnen nog steeds lachen met elkaar liefde voor hem is onvoorwaardelijk. en willen dat graag zo houden. Zo heeft Tim enige tijd Dat heeft echter ook een prijs. Tot geleden de muziek uitgezocht voor het moment van afscheid. Toen Marije kritiek had op zijn keuze, grapte twee keer toe kreeg ze een burn-out hij: ‘Ach, ik hoor het dan toch niet meer.’ ‘Precies’, was en klom ze daar weer uit. Wat doe haar antwoord, ‘wij moeten er naar luisteren, dus zoek je als je liefdesrelatie verandert in maar iets anders uit.’ En met een glimlach werd de plooi weer glad gestreken. ‘Als alles ineens betrekkelijk is, een verzorgingsrelatie? De wankele kom je sneller tot overeenstemming.’ balans tussen liefde en intimiteit laat zich sterk voelen.

Nieuwe intimiteit Die positieve levenshouding heeft hen ook gesterkt toen de ziekte zijn impact had op seksuele prestaties en Geluksmomentjes lichamelijke ongemakken bij Tim, zoals incontinentie. ‘Tim Het is alweer zo’n tien jaar geleden dat Tim reumaklaagt nooit en heeft altijd een glimlach op zijn gezicht, toïde klachten kreeg, die uiteindelijk de voorbode maar het doet natuurlijk wel iets met een man. En natuurlijk bleken van een ernstige spierziekte. Stap voor ook voor mij’, vertelt Marije. Samen hebben ze het hier wel stap namen zijn lichaamsfuncties af en werden over gehad, maar Tim is nooit een grote prater geweest. Ze de pijnen heviger. Een leven zonder medicatie en heeft vooral het geluk gehad dat ze er met een paar goede hulpmiddelen is inmiddels ondenkbaar geworvriendinnen over kon spreken. En met vrouwen die dezelfde den voor hem. Als mantelzorger zag Marije hun ervaring hadden als Marije. Het kunnen praten over gevoerelatie veranderen. Toch hebben ze beiden hard lens helpt om je eigen spanningen te verminderen en het geeft hun best gedaan om de relatie te redden bij deze steun. Het laat je ontdekken dat je er niet alleen voor staat. tegenspoed. Hoe deden ze dat? Toen hun leven Het verlies aan seksualiteit hebben zij vervangen door een anvooral voorspoed kende, investeerden Marije en dere intimiteit: kussen, knuffelen en handen vasthouden.

Ook al Tim in een rijk gezinsleven. Inmiddels zijn hun zijn sommige aanrakingen gevoelig vanwege zijn ziekte, de huidkinderen zelf ouders en kunnen zij genieten honger is gebleven en daarin vinden ze elkaar nog steeds. ‘Het is van dat doorgegeven geluk. Met het hele gezin een stukje levenskunst om te kunnen genieten in goede tijden en mochten ze veel van de wereld zien. Marije slechte tijden’, besluit Marije. ‘Elke dag spreken we uit dat we van prijst zich daar nu gelukkig om. ‘Uiteindelijk elkaar houden. Ook dat zijn kleine geluksmomentjes. Die neemt zijn het de mooie herinneringen die de waarniemand van ons af.’ de van ons leven bepalen.’ Marije en Tim hebben geleerd om te genieten van de kleine Meer informatie over dit onderwerp vind je op mantelzorg.nl/relaties. dingen die iedere dag op hun pad komen, of Meepraten over veranderingen in je relatie? Ga naar deeljezorg.nl 27

Woensdrecht

Huren vanaf €630,—* per maand • Compleet geregeld Sporten kan altijd in Woensdrecht

Helemaal thuis in een mantelzorgwoning van Boxtom

In een mantelzorgwoning woont u zelfstandig in een vertrouwde omgeving met hulp altijd dichtbij. Boxtom maakt deze al sinds 2003 in de eigen werkplaats. Kwaliteit en wooncomfort staan daarbij voorop. Dat merkt u aan de degelijke bouw, de goede basisvoorzieningen en aan de perfecte onderhoudsservice.

Kijk op boxtom.nl of maak een vrijblijvende afspraak om een woning en de werkplaats te bekijken.

Turnhoutsebaan 26a - 5051 DZ Goirle +31 (0) 13 534 92 08 • info@boxtom.nl • www.boxtom.nl

* Prijzen zijn ex BTW. Prijzen zijn onder voorbehoud van mogelijke prijswijzgingen.

Sporten en bewegen helpt je om fit te blijven, op elke leeftijd. Het helpt je een goede conditie te behouden en je lichamelijk en mentaal fitter te voelen. Buurtsportcoach Jacky Jansens wil inwoners van Woensdrecht helpen om te gaan sporten. Soms is het moeilijk erachter te komen wat voor soort sport bij je past. Hij kan meekijken en voorstellen doen. Soms is het moeilijk om te sporten, omdat je beperkingen hebt. De buurtsportcoach kan meekijken wat wel kan en je eventueel helpen bij het vinden van aangepaste sport. Soms durf je er gewoon niet aan te beginnen, omdat je nog nooit gesport hebt. Hij gaat met je mee en helpt je op weg. Wil je graag gaan sporten? Na het sporten wordt er vaak nog een bakje koffie gedronken om wat na te kletsen. Neem contact op met Jacky en maak een afspraak. J.jansens@bwiwoensdrecht.nl

Ondersteuningsgroep voor partners van thuiswonende mensen met dementie (OGPD) In een vaste groep wordt informatie gegeven over dementie. Er wordt hulp en advies geboden bij vragen of dilemma's. In de bijeenkomsten komen de volgende thema's aan bod zoals: wat is dementie? Wat verandert er in je leven als je partner dementie krijgt? Kun je spreken van een rouwproces? Hoe moet het als het thuis steeds moeilijker gaat? Er is ook ruimte voor het uitwisselen van ervaringen en tips. Het lotgenotencontact zorgt voor erkenning en herkenning van en bij elkaar. Veel deelnemers ervaren de bijeenkomsten als positief en waardevol. Het gebeurt dat de deelnemers nog contact houden met elkaar. Ondersteuningsgroep voor kinderen van ouders met dementie (OGKD)

Er is een ondersteuningsgroep voor kinderen van ouders met dementie. Hier wordt in een groep uitleg gegeven over dementie, er wordt hulp en advies geboden en er is lotgenotencontact. Onderwerpen in de bijeenkomsten zijn: dementie, rolomkering, rouwverwerking en omgaan met… Tijdens de bijeenkomsten is er ruimte voor het uitwisselen van ervaringen en tips. Zij die u voorgingen ervaren het als informatief en vooral ook fijn en herkenbaar “het voelde ontzettend fijn om ons verhaal te kunnen delen, wetende dat we allemaal in hetzelfde `schuitje’ zitten en herkenbare verhalen terug te horen.” Aanmelden voor de OGPD of OGKD kan via BWI, uw eigen casemanager of door een e-mail te sturen naar info@dementienetwerkwb.nl. Bij genoeg aanmeldingen kan een nieuwe groep gestart worden. 29

Steenbergen De informatieavonden/ mantelzorgcafés, die voorheen werden georganiseerd, zijn in een nieuw jasje gestoken. Mantelzorg café gaat on tour door de kernen. Zo wordt op diverse locaties, data en tijdstippen een thema besproken. Zo hebben meer mensen de kans om deel te nemen en vragen te stellen. Het thema van deze keer is 'het Huis van Morgen'. Zo lang mogelijk gezond blijven, zelfstandig wonen en meedoen in de maatschappij, dat wil iedereen. Maar wat heb jij hiervoor nodig? In het Huis van Morgen vind je hulpmiddelen die jou hierbij kunnen ondersteunen. Daarmee houd je de regie over jouw leven. Hulpmiddelen kunnen helpen om mensen bewuster te maken van hun leefstijl. Zo is het mogelijk om je bloeddruk, gewicht en glucosegehalte digitaal te monitoren. Er zijn apps waarmee je bijvoorbeeld een moedervlek kunt nakijken, die mensen met Alzheimer ondersteunen of die monitoren of je voldoende beweegt. Hierbij kun je ook denken aan een veiligere inrichting van een badkamer of keuken of aan praktische hulpmiddelen om bijvoorbeeld zelf steunkousen aan te trekken. Maar ook aan digitale hulpmiddelen die je kunnen helpen om meer structuur aan te brengen in de dag. Daarnaast is het voor mensen belangrijk dat ze zich zowel thuis, als op straat, veilig voelen. Er is zoveel mogelijk en zoveel om te laten zien! Het is mogelijk om het Huis van Morgen 30

Bergen op Zoom

Activiteiten in Steenbergen

Mantelzorgcafé on tour te bezoeken in Bergen op Zoom. Voor Mantelzorgcafé on Tour komt het Huis van Morgen naar de kernen toe met diverse hulpmiddelen die u kunt bekijken en eventueel uitproberen en u kunt vragen stellen. Waar en wanneer? 25 juni van 11.00 -12.00 uur naar Hoeve Kakelbont, Boompjesdijk 11 Dinteloord. Huis van Morgen is hier een onderdeel van het Alzheimercafé, dit start vanaf 9.30 uur met uitleg over het vinden van de digitale weg. U mag de hele ochtend aanwezig zijn of om 11.00 uur binnenlopen. 29 juni van 15.00 tot 16.30 uur in De Vaert, Kapelaan Kockstraat 54 Welberg/ Steenbergen. 29 juni van 19.00 tot 20.30 uur in de Vossenburcht, Plein 1 Februari 1953 4 in Nieuw-Vossemeer. In mei is er in Kruisland een bijeenkomst georganiseerd door de Zonnebloem waarbij Huis van Morgen informatie heeft gegeven en diverse hulpmiddelen heeft laten zien. Mocht u het gemist hebben, kunt u aansluiten bij een van de bovenstaande bijeenkomsten. Het Huis van Morgen geeft alleen advies en verkoopt geen hulpmiddelen. Aanmelden is niet nodig. Heeft u een specifieke vraag, kunt u deze ook vooraf doorgeven 0167-750850 werkdagen 9.00 tot 13.00 uur. Ontspanning activiteit voor mantelzorgers.

Dit jaar hebben we vanuit Mantelzorgondersteuning Steenbergen activiteiten voor mantelzorgers waarbij ontspanning en gezelligheid voorop staat. De Tai Chi workshop in t Cromwiel was zeer goed bezocht. Graag willen we weer een activiteit aanbieden. Donderdag 16 juni is er van 13.30 uur tot 15.30 uur een workshop Ontspanningsoefeningen en Handmassage voor mantelzorgers in De Vaert, Kapelaan Kockstraat 54 Welberg. Anja Dingemans, Yoga docent in o.a. Dinteloord en masseuse, leert je een aantal simpele oefeningen om te ontspannen. Daarna geeft ze uitleg over etherische oliën en gaan we een handmassage leren. Er is een maximaal aantal plekken beschikbaar. Dus wil je deelnemen, geef je snel op via mantelzorgstb@wijzijntraversegroep.nl of bel 0167-750850 op werkdagen tussen 9.00 en 13.00 uur.

T-Huis

Planning activiteiten

Het T-Huis is een indicatieloze dagbesteding voor ouderwordende migranten in Bergen op Zoom. De dagbesteding is gevestigd binnen het Fort aan de Bernadettestraat 4. Het is een initiatief van TanteLouise en Wijzijn Traverse groep. Op 21 juni gaat de dagbesteding van start en zal geopend zijn op dinsdag- en donderdagmiddag van 13:00 tot 16:00 uur. Om deel te kunnen nemen hebben mensen géén indicatie nodig. Iedere ouder wordende wereldburger en in het bijzonder de ouder wordende migrant is van harte welkom! In onze aanpak proberen we aan te sluiten bij de leef- en geloofswereld van migranten door hier rekening mee te houden.

gebracht óf ze vinden de stap te groot om er naar toe te gaan. Door het aanbieden van een dagbesteding zonder allerlei poespas hopen we een bijdrage te leveren aan het levensgeluk van oudere migranten.

Waarom een dagbesteding voor ouderen met een migratieachtergrond? Veel oudere migranten ervaren eenzaamheid in hun dagelijks leven. Ze zitten veelal thuis en hebben een beperkt sociaal netwerk aan leeftijdsgenoten. Ouderen hebben echter wel behoefte aan het ontmoeten van leeftijdsgenoten, het delen van hun lief en leed en het ondernemen van ontspannende activiteiten buitenshuis. Vaak weten ze niet wat dagbesteding is omdat ze hier niet mee zijn groot-

Zuleyha Yasar medewerker dagbesteding telefoon 06-40 02 71 85

Als migrantenouderen en hun mantelzorgers op zoek zijn naar de juiste hulp en ondersteuning kunnen ze op onze locatie ook terecht bij het Sociaal Team. Zij kunnen helpen bij het zoeken en aanvragen van voorzieningen. Ben je op zoek naar een ontmoetingsactiviteit voor migrantenouderen of zoek je vrijwilligerswerk neem dan contact op met ons. Samen maken we de wereld mooier!

Nezos Demirel coördinator dagbesteding telefoon 06-57 04 22 50

Het zorglandschap 16 juni van 19:00 uur - 21:00 uur Kerkstraat 82, 4664 BS Lepelstraat ('t Weike) Buurtcafé Halsteren 21 juni, 2 augustus 14:00 - 16:00 Wittenhorst te Halsteren Alzheimercafé Bergen op Zoom 27 juni en 25 juli, 19:00 - 21:00 uur Van Dedemstraat 13, 4611 BD BoZ Lotgenotencontact 5 juli van 9:30 uur tot 11:00 uur Jacob Obrechtlaan 5, 4611 AP BoZ Migranten lotgenotengroep 8 juli en 16 september van 19:00 uur tot 21:00 Locatie volgt. Bijeenkomst werk en mantelzorg 11 juli van 19:30 uur tot 21:00 uur 't Fort Bernadettestraat 4, 4615 EV Bergen op Zoom MIND cafe Bergen op Zoom 19 juli van 19:00 uur tot 21:00 uur Jacob Obrechtlaan 5, 4611 AP BoZ Heeft u interesse in een van bovenstaande activiteiten? Meldt u dan aan via aanmelden@mantelzorgboz.nl o.v.v. uw naam, adres, geboortedatum en naam van de activiteit. Of telefonisch via 0164 299491 (elke werkdag van 09:00 tot 13:00 uur).

31

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=b25218d8-0f8b-4243-99f0-2d731765bdb9