12. Raadsinformatiebrief 05-10-2021 - Handboek Sociaal Domein en factsheets WMO, Jeugd en participatie - U21-009391. Behandelvoorstel: voor kennisgeving aannemen.
Tekst van het document
De begrote kosten voor het gynwervoer voor 2021 bedragen C 223 268 De begrote kosten voor huur en lease van gym'ooaoes voor 2021 bedragen C 179 997,44
«
De begrote vergoeding aan sohoc«'bestuw aan medegebruik zijn begroot op ť 83 203.05
«
In de tegroCng cs voor het toezxht een bedrag van C 93 279,- cpgenomen De gemeerte stelt ten tehoe*.* van hanŵavng amttelike capaortet beschikbaar
Formeel en informeel taalonderwijs volwassenen
Beleidsvrijheid »
Er cs beperkte t«Seidsvn;ned De çeneertsr z^n wecelijk verplcht om zeng te dragen voer formeel en informeel taibwdimļl volwassenen » De gemeente Breda beheert de geoormerkte njksmddeten veerde 16 regiogemeenten Er wordt n regenaa' verband eer regoplan cpgeszeld waarbij er beperkte lokale nwÄmg cs Er s aangegeven dat de meeste middelen, als subside worden verleend aan QikRQ, en de bibioŵeken in de gemeente Bergen op Zoom bestaat de lokale invulling uit een apa*e subside de door de gemeente Breda weidt verleend aar Vrouwen integratie Vandaag F.nanoėn »
De gemeerte Breda verleend ale subsides voer de gehele regio Het deel wat betrekking heeft op de gemeente Bergen op Zoem bedraagt crca t 250 000,-
18
4. De Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein
Vraag inwoner
De inwoners kunnen op één plek bij de gemeente terecht metal hun vragen over het sociaal domein. In 2019 is hiervoor de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (USD) opgericht. De USD bestaat uit medewerkers Wmo, Jeugd en ISD. Daarnaast is er een cluster Intake en zijn er procesregisseurs.
Toegang gemeente
Toegang WijZijn
USD (Krc, digitaal, balie)
4.1 De USD in een notendop Intake
Tot en met 2018 waren er drie verschillende gemeentelijke toegangen: team Wmo, CJG/Jeugd en de ISD (participatie, levensonderhoud en minimabeleid). Dit betekende dat een inwoner die meerdere vragen om ondersteuning had, zijn of haar vraag op meerdere plekken moest stellen en dat de ondersteuning vanuit verschillende wetten niet op elkaar werd afgestemd. Om deze reden
Doorverwijzen maatwerk:
en vanuit financieel oogpunt, is de USD opgericht. Met het werken binnen één USD werken we aan de volgende doelen: »
Inwoners hebben een eenduidig aanspreekpunt bij hulpvragen;
»
De vragen van inwoners staan centraal;
»
Er wordt gezocht naar samenhangende oplossingen;
»
De eigen kracht van inwoners en hun sociaal netwerk wordt meegenomen in de oplossing;
«
Het versterken van de eigen kracht van inwoners en het sociaal netwerk, waardoor de vraag naar professionele zorg- en dienstverlening afneemt;
*
Meer samenhang in de zorg- en dienstverlening waardoor interventies effectiever en efficiënter worden.
vraagbehandelaar
4.2 De USD: algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen De gemeente heeft er voor gekozen om de toegang tot maatwerkvoorzieningen zelf in de hand te houden. Dit wordt uitgevoerd door de USD. Wanneer een inwoner zich meldt bij de USD kan tijdens de gesprekken blijken dat de inwoner al is geholpen met het wijzen van de weg of de inzet van algemene voorzieningen.
De medewerkers van de USD zijn dan ook goed op de hoogte van het aanbod aan algemene voorzieningen.
Het komt ook voor dat inwoners die wel een maatwerkvoorziening nodig hebben, zich melden bij de
Proces
maatschappelijke partners of dat maatschappelijke partners zelf signaleren dat inwoners een maatwerkvoorziening nodig hebben. Daarom werken de USD en de maatschappelijke partners met elkaar samen. De samenwerking is gericht op: »
het bereiken van inwoners met een ondersteuningsvraag;
*
de verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar algemene voorziening en preventie. Melding
D
Triage
D
Procesregie
4.3 De USD: Intaketeam, vraagbehandeling en procesregie Het intaketeam behandelt alle (nieuwe) aanvragen, meldingen en mutaties. Daar waar mogelijk beantwoordt het intaketeam zelf de vragen, wijst inwoners de weg en handelt eenvoudige aanvragen af. Als het intaketeam de vragen niet zelf af kan handelen, dan zet het intaketeam deze vragen uit bij de Wmo-adviseurs, Jeugdprofessionals of klantmanagers. Meestal kunnen zij de vraag oppakken en afhandelen.
Als er sprake is van complexe problematiek die meerdere leefgebieden raakt, er veel partijen betrokken zijn en de casus vastloopt dan wordt de procesregisseur van de gemeente ingezet. Procesregie hanteert een integrale aanpak. Er wordt oplossingsgericht meegedacht en de ketenpartners worden gefaciliteerd om elkaar te vinden en het gesprek met elkaar aan te gaan. De procesregisseur stelt in samenwerking met de ketenpartners een regieplan op en stuurt op een duurzame oplossing en bewaakt dat afspraken worden nagekomen.
Het proces ziet er als volgt uit: 1.
Melding: er komt een melding binnen van een casus bij procesregie.
2.
Triage: de procesregisseurs bepalen of het een casus is voor procesregie. De volgende criteria worden hiervoor gebruikt: «
complexe problematiek;
«
meerdere domeinen;
«
vastlopend;
»
zwervend;
*
na afschalen Zorg- en Veiligheidshuis of Veilig Thuis.
20
3.
Procesregie: als procesregie de casus oppakt dan doet de procesregisseur onderzoek. Dit onderzoek is heel breed en gaat over verschillende domeinen. Ook de verschillende betrokken partners worden bij het onderzoek betrokken.
4.
Opschalen bij escalatie: als er sprake is van onveiligheid voor de persoon in kwestie of voor de omgeving van de persoon dan wordt er opgeschaald naar het Zorg- en Veiligheidshuis, Veilig Thuis of de adviseur Openbare Orde en Veiligheid. De procesregie wordt dan overgedragen naar een van deze partijen.
5.
Afsluiten: als er in de casus voldoende doorbraak is gepleegd dan kan procesregie de werkzaamheden weer overdragen naar het reguliere proces.
21
5. De transformatie: van maatwerk naar preventief voorliggend veld Om 'Iedereen doet mee’ mogelijk te maken zet de gemeente zowel algemene voorzieningen als maatwerkvoorzieningen in. Een belangrijk speerpunt binnen het Sociaal Domein is 'de beweging naar voren’: Een grotere inzet van preventie I vroegsignalering en algemene voorzieningen door het ‘voorliggend veld’ ter voorkoming van de inzet van duurder maatwerk. Met andere woorden: lichte ondersteuning waar mogelijk, zwaardere (specialistische) ondersteuning waar nodig. Het gaat hierbij, naast het afvlakken van de groei van het aantal maatwerkindicaties, ook om het bieden van de juiste ondersteuning en zorg op het juiste moment met het oog op het welzijn van de inwoners.
Algemene voorzieningen (preventief voorliggend veld)
Maatwerkvoorzieningen r- K
Niet vrij toegankelijke ondersteuning en zorg.
Vrij toegankelijke ondersteuning. r
»
Voor de lichtere Goedkopere vorm van ondersteuning.
« «
ì
-
y
Voor specialistische ondersteuningsen zorgvragen.
k
ondersteuningsvragen. »
" "
Duurdere vorm van ondersteuning en
"
zorg Hiervoor is een verwijzing nodig van
Er is geen verwijzing nodig,
USD (integrale intake) een arts of
iedereen kan er gebruik van maken.
rechter.
Er is sprake van een preventieve werking.
In de praktijk en door het monitoren blijkt, dat er teveel verwijzingen direct naar maatwerkvoorzieningen gaan en dat er te weinig wordt (terug)verwezen naar algemene voorzieningen. Dit komt o.a. door: »
Demografische factoren: We lijken te maken te hebben met veel problematiek t.o.v. andere gemeenten waardoor er meer gebruik wordt gemaakt van het maatwerk;
«
De toegang via de huisarts en de USD waarbij direct verwezen wordt naar maatwerk en de mogelijkheden van het voorliggend veld te vaak onbenut blijven;
«
Er niet voor alle ondersteuningsvragen passend aanbod is in het voorliggend veld waardoor in die gevallen maatwerk nodig is;
»
Er te weinig verbinding is tussen de voorzieningen in het voorliggend veld en de USD.
Conclusie is dat mensen nog in onvoldoende mate passende ondersteuning op het juiste moment ontvangen en dat de kosten voor maatwerkvoorzieningen blijven stijgen.
22
Er zijn sinds het begin van de transformatie grote stappen gezet: o.a. het formeren van de USD, integraal werken in de uitvoering, 1 aanpak voor de multi-problem gezinnen en procesregie. De volgende stap in de transformatie is om het effect te vergroten door de verbinding met de algemene voorzieningen te versterken. Adequaat gebruik van deze voorzieningen is ook nodig voor het verminderen van de meerkosten op maatwerkvoorzieningen.
Doel: een passend en toereikend aanbod van algemene voorzieningen om inwoners tijdig de juiste preventieve zorg/ondersteuning/hulp te bieden en zo te voorkomen dat problemen groter worden en ter behandeling zijn aangewezen op maatwerkvoorzieningen.
Resultaat: wanneer inwoners tijdig en adequaat worden geholpen draagt dit bij aan hun welzijn. Door adequaat gebruik van algemene voorzieningen neemt de groei van het huidig aantal indicaties voor maatwerkvoorzieningen af c.q. niet verder toe. Omdat de preventieve ondersteuning met algemene voorzieningen meestal goedkoper is dan een maatwerkvoorziening, levert dit op de lange termijn een besparing op m.b.t. de wettelijke taak om ondersteuning en zorg aan inwoners te bieden. Geen groei maatwerk
O
Maatwerk
o
Maatwerk Bevorderen uitstroom
f)
o O
Algemene voorzieningen (voorliggend veld)
Algemene voorzieningen (voorliggend veld) Verminderen instroom in maatwerk
23
6
Financiën in het sociaal domein
Verreweg het meeste geld komt vanuit het Gemeentefonds van het Rijk (ongeveer 60ozó). Het gaat om diverse geldstromen die via diverse berekeningsmethodes en maatstaven worden toegewezen aan de gemeente. Dit geld is dus niet geoormerkt (bedoeld om uit te geven aan een vooraf bepaald onderwerp). Het Rijk geeft gemeenten zoveel mogelijk vrijheid om het geld uit te geven aan zaken die het hardst nodig zijn.
Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van: «
uitkeringen Participatiewet;
»
uitkeringen IOAW (inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers)
»
uitkeringen IOAZ (inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen)
«
uitkeringen Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers)
«
loonkostensubsidie (compensatie voor een werknemer met een ziekte/handicap waardoor deze persoon niet in staat is het minimumloon te verdienen)
De hoogte van de rijksbijdrage BUIG beweegt mee met de conjunctuur. Dus bij een minder goede economie waardoor meer mensen een beroep doen op de bijstand is het budget voor BUIG ook hoger. Dit geldt ook andersom.
Wanneer de instroom in de bijstand lager is en de uitstroom in de bijstand hoger is dan gemiddeld in Nederland, kan een gemeente een voordeel op de rijksbijdrage voor de BUIG hebben. Dat is echter van een aantal factoren afhankelijk, zoals gemeentegrootte en of de gemeente behoort tot de zogenoemde 'voordeelgemeente' op BUIG of juist niet.
In september vóór het betreffende jaar, wordt het voorlopige budget BUIG bekend gemaakt door het Rijk. Vervolgens wordt in mei het nader voorlopige budget BUIG door het Rijk bekend gemaakt. Dit budget is dan meestal bijgesteld, aan de hand van gegevens over onder meer werkloosheid en conjunctuur. Pas in september van het betreffende jaar wordt het definitieve BUIG budget bekend gemaakt. Omdat het rijksbudget BUIG gedurende het jaar bijgesteld wordt, is een prognose over een tekort of overschot niet goed in te schatten.
24
6.1 Realistisch begroten Omdat de gelden in het gemeentefonds voor het sociaal domein niet meer geoormerkt worden, maakt de gemeente een realistische inschatting van het budget dat uitgegeven zal worden aan de onderdelen in het sociaal domein. Er wordt daarbij gekeken naar relevante ontwikkelingen: de omvang en ontwikkeling van het cliëntenbestand verwacht percentage stijging of daling van aanvragen verwacht percentage prijsstijging. Loonkostenontwikkeling bij de zorgaanbieders.
Hoewel het steeds beter lukt om analyses te maken van de ontwikkelingen die verwacht worden, gaat het in het sociaal domein wel om een open eind financiering. Van te voren valt niet precies te zeggen hoeveel mensen een beroep zullen doen op het sociaal domein. Ook kan er sprake zijn van onvoorziene omstandigheden zoals bijvoorbeeld de COVID-19 pandemie. Die had niemand verwacht, maar heeft wel grote impact op onze samenleving. Daarnaast is de begroting al vier maanden voordat het begrotingsjaar begint gereed. De actualiteit van het zorglandschap en de maatschappelijke ontwikkelingen maakt dat deze begroting dan gaandeweg moet worden bijgesteld. De concernberichten worden gebruikt om bij te stellen op basis van de dan bekende gegevens. In de tabel in paragraaf 6.3 is dit zichtbaar als: 'begroting 2019 na wijziging’.
6.2 Financiën sociaal domein Bergen op Zoom 2020 In onderstaande tabel zijn de baten en lasten aangegeven van de gemeente Bergen op Zoom voor WMO, jeugd en participatie. De baten betreffen hier de opbrengsten die de gemeente specifiek krijgt voor het product. Bij de WMO is een baat bijvoorbeeld de eigen bijdrage. Bij Participatie zijn dit de BUIG gelden van het Rijk en de terugvorderingen van uitkeringen. De lasten zijn de uitgaven van de gemeente. Het verschil tussen de baten en lasten wordt betaald uit de algemene middelen van de gemeente. Deze middelen ontvangt de gemeente uit het gemeentefonds of uit eigen inkomsten zoals belastingen.
25
xlOOO
Baten en lasten Bergen op Zoom Begroting Begroting Realisatie 2019 voor 2019 na Realisatie 2019 wijziging wijziging 2018
Begroting 2020
WMO baten
-3.009
-2.507
-2.442
-3.156
-2.486
WMO lasten
43.727
40.541
48.721
50.980
47.942
WMO totaalsaldo baten en lasten
40.718
38.034
46.279
47.824
45.456
Werk 8c inkomen baten
-30.637
-30.101
-29.791
-30.032
-29.824
Werk 8c inkomen lasten
52.248
53.831
53.778
52.727
53.001
Werk 8c inkomen totaalsaldo baten en lasten
21.611
23.730
23.987
22.695
23.177
Jeugd baten
-13
-11
0
0
-12
Jeugd lasten
16.547
15.022
19.054
20.394
17.084
Jeugd totaalsaldo baten en lasten
16.534
15.011
19.054
20.394
17.072
Onderstaande figuur geeft een overzicht van de inkomsten en uitgaven van de totale begroting van Bergen op Zoom van 2020. Op deze afbeelding is ook te zien hoe de uitgaven van het sociaal domein zich verhouden tot de rest van de begroting.
Begroting 2020 in één oogopslag
(itmftntr f Bergen op Zoom
C9
Brug naar de toekomst
Besturen, samenwerken en veiligheid
Ji O
Toekomst*. In «dn oogopslag t**s« u «Mi de inkomsten en uitgaven rqn »jn de; i het a^k - roats jeugdzorg en WMO VOO» die teken stijgen. terwtfi1 het Aijb. Dat rorgt voo* i e*tra tekort op onre begroting. Alt we 1 1 de» taken geen «tra geld krijgen, moeten i andere oplossingen toaJt evtra bezuinigingen en het tekort vanuitt Maar snj gaan i uit dat de ftijlnovertieid zijn .«rant woordeiukheid pakt.
INKOMSTEN
WAAR GAAT HET GELD NAAR TOE?
UITGAVEN
fl'ľï JLsL H t Ut \
i
\
Tfĩīĩl \
^
\
\
f12ŭV Samen leven, samen doen
j WAAR KOMT HET GELD VANDAAN? Lokale heffingen '4 963 DM
«5000 SOM 000
Q ■■'jrtetrtiftaUľ»:
4610000
f33
2748000 Hí Ptfeańŭ. rsdiťw tonattn en wafertomentiUiKaitlna
C
M3 000
•X»
C
«36.000
I ^ iBj 0O
f445
ca
226'300
MM
^ť58»
Woon- en leefomgeving
Andere inkomstenbronnen C ‘0 857.000 6
0993.000
«
6302.000
t
2 626000
fgį I .ìu! famnaŭdppapa '
éidwi UWiagenWWO
2.221 CU» C
1.133 000
C
«207000
/'l DMdetid
321 000
Oierto
HOEVEEL BETAALT EEN MEERPERSOONSHUISHOUDEN IN 2020^ GEMIDDELD AAN
f29
Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
■ETWïlH :
Inkomsten van het rijk Ss AJļdflW* üŵerlnţi intí
6 138 0* ŭűO
•«pmweBo’vng iMoringM
« 28 706 000
2ŨL
a ff 169»
ei0
Duurzaamheid
f2»
Stortingen reserve
W OuMļ îjjkbclj-.íing (028)
Onttrekking reserve A fvj h todřflhrtfcng
Inwoneraantal (2019 bron C8S). 66.811 ‘ 0e «MJtilBbn «ucrdtn deJortef mskrtMd r de ma van temer 2019.
De totale inkomsten in 2020 zijn begroot op:
IbHbI ī: IbBT,.8 a„ ;:
b
H
U
b
u
!i
M B '
27
7
Samenwerking in het sociaal domein met andere gemeenten
Binnen het sociaal domein werkt de gemeente op veel terreinen samen met andere gemeenten in de regio. Uitgangspunt bij de samenwerking is dat de samenwerking inhoudelijk meerwaarde heeft en de kosten opwegen tegen de baten. Met welke gemeenten wordt samengewerkt op een taak wordt bepaald door: »
de omvang van de taal I het verdelen van werkzaamheden over meerdere gemeenten;
»
de schaalgrootte, contractering van grote partijen;
«
het financiële voordeel;
«
door het Rijk opgelegde regio’s;
»
centrumgemeente;
*
gemeenschappelijke regeling.
De samenwerking varieert van: »
3 gemeenten op de Brabantse Wal: ISD, Wmo, leerlingenvervoer
«
5 of 6 gemeenten: Leerplicht, Jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar, Maatschappelijke opvang, Beschermd wonen
»
8 of 9 gemeenten: Veiligheidshuis, Werkgevers Service Punt, Jeugd
«
16 gemeenten: Veiligheid Jeugd, Veilig Thuis, Wmo Deeltaxi vervoer.
Overzicht samenwerkingsverbanden:
Participatiewet: »
ISD Brabantse Wal (gemeenschappelijke regeling): Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht
*
WVS leerwerkbedrijf (gemeenschappelijke regeling): Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht, Roosendaal, Zundert, Rucphen, Halderberge, Moerdijk, EttenLeur.
«
Werkgevers Service Punt West-Brabant/Werkgevers Service Punt Brabantse Wal (arbeidsmarktregio): 16 gemeenten. Lokale WSP met Brabantse Wal gemeenten.
»
Regionaal Werk Bedrijf: GR, valt onder de Regio West-Brabant
28
WMO/zorg: «
WMO: informele netwerksamenwerking op beleid en inkoop, Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht. Op corona ook met D6 (Roosendaal, Zundert, Rucphen, Halderberge, Moerdijk, Etten-Leur).
»
Beschermd wonen I Maatschappelijke Opvang: Bergen op Zoom is centrumgemeente voor Roosendaal, Steenbergen, Woensdrecht, Halderberge, Rucphen.
»
Zorg- en Veiligheidshuis de Markiezaten: Convenant Bergen op Zoom, Roosendaal, Steenbergen, Woensdrecht, Moerdijk, Halderberge, Rucphen, Tholen.
»
Klein Collectief Vervoer: valt onder GR Regio West-Brabant, 16 gemeenten West-Brabant.
»
GGD. Gemeenschappelijke regeling: 16 gemeenten West-Brabant.
*
GR Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV): 16 gemeenten West-Brabant.
Jeugd: Jeugdzorg: netwerksamenwerking Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht, Roosendaal, Zundert, Rucphen, Halderberge, Moerdijk, Etten-Leur. Veilig Thuis Gemeenschappelijke regeling :16 gemeenten. Veiligheid Jeugd: netwerksamenwerking van 16 gemeenten. Gecertificeerde Instellingen: contracteren op niveau van Provincie Noord-Brabant.
Onderwijs: GR Programma schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten: 16 gemeente West-Brabant. Regionaal Educatieve Agenda: wettelijk vastgelegd overleg ihkv Passend Onderwijs. Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht, Tholen. Leerlingenvervoer: Informele samenwerking, inkoop. Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht.
29
8 Dilemma’s en risico’s in het sociaal domein Bij de uitvoering van de transformatie zijn de volgende risico’s geconstateerd: *
De doelen in het sociaal domein zijn niet maakbaar zoals resultaten bij een project in het fysieke domein. Je kunt zelden garanderen dat een effect optreedt als gevolg van bepaalde activiteiten;
«
Snelle resultaten zijn gewenst om aan te tonen dat investeren in het sociaal domein leidt tot verlaging van kosten voor maatwerkvoorzieningen. Echter transformeren kost tijd;
«
Transformeren vraagt om inzet van medewerkers. Het is belangrijk dat dit gefaciliteerd wordt en dat de waan van de dag niet regeert;
»
De gemeente heeft te maken met grote financiële vraagstukken, die een risico zijn voor de verdere transformatieopgave;
»
Het vanwege Corona gedurende langere tijd niet fysiek samen kunnen zitten belemmert een aantal ontwikkelingen zoals het integraalwerken.
Daarnaast kunnen
projecten als gevolg van de coronamaatregelen niet altijd uitgevoerd worden conform de planning. Coronamaatregelen vragen meer inzet van medewerkers. Dit kan er toe leiden dat we onze ambities bij moeten stellen. Daarnaast levert Corona een groei aan problemen bij kwetsbare mensen op en er zijn meer mensen met een inkomensprobleem. Kortom, een stijging van de doelgroepen; «
We worden regelmatig geconfronteerd met wetswijzigingen (of uitstel van voorgenomen wetswijzigingen), die leiden tot bijstelling van onze ambities;
«
Door het Rijk zijn eisen gesteld aan de tarieven voor de Wmo ondersteuning en naar verwachting komen er ook eisen aan de tarieven voor Jeugdzorg. Dit zorgt voor forse stijgingen van de tarieven.
30
Daarnaast worden we binnen het aandachtsgebied geconfronteerd met diverse dilemma's:
Beleidsvrijheid gemeentenSturen door Rijk
Investeren in nieuwe manieren van werken
Geen budget
Het Rijk heeft de verantwoordelijkheden voor het Sociaal Domein bij de
Met de decentralisaties in het Sociaal Domein namen de gemeenten de opdracht aan om het
gemeenten gelegd. Gemeenten kregen daarbij de beleidsvrijheid om
Sociaal Domein effectiever, efficiënter en integraal te organiseren om de toenemende vraag aan
passende ondersteuning te bieden aan inwoners. Toch blijft het Rijk
en hoge kosten van ondersteuning in te dammen. Een operatie die naar schatting 7-10 jaar zou
ingrepen doen waardoor de beleidsvrijheid wordt beperkt. Denk aan de
duren. Verandering en innovatie brengt extra kosten met zich mee. Er is echter geen budget.
eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp.
Risico op stagnatie van het proces.
Korten op voorliggend veld
Accepteren wachtlijsten
Ongewenst lange termijn effect
Om de kosten in het maatwerk af te laten nemen is versterken van het
Zo vroeg mogelijk lichte zorg inzetten
Door de behoefte aan ondersteuning bij inwoners zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen is het
voorliggend veld nodig. Bezuinigingen binnen het Sociaal Domein zijn
mogelijk om lichte ondersteuning in het voorliggend veld te bieden en in te zetten op een lichter
vooral mogelijk binnen het voorliggend veld omdat de wetten daar
of korter gebruik van maatwerk. Dit vraagt om versterking van het voorliggend veld en een
beleidsvrijheid bieden. Dit in tegenstelling tot de voorzieningen in het
laagdrempelige toegang. Door het accepteren van wachtlijsten kan de toegang (USD) met
maatwerk. Het gevolg hiervan is dat inwoners met behoefte aan
minder capaciteit toe en kan het aantal toewijzingen per jaar verminderd worden. Het gevolg
ondersteuning doorverwezen worden naar (duurder) maatwerk. De
hiervan is dat inwoners met behoefte aan ondersteuning langer wachten waardoor hun
kosten zullen hierdoor juist stijgen.
problemen erger worden en doorverwijzing naar een zwaardere vorm van maatwerk nodig is. De kosten zullen hierdoor juist stijgen.
Beleidsvrijheid op armoede
Ontzien kwetsbaren
Bezuinigen op personeel
Tekort aan personeel om goed te sturen
De Sociaal Domein wetten laten alleen mogelijkheden tot bezuinigingen
Personele kosten zijn een grote kostenpost binnen een organisatie. Door te bezuinigen op
toe in het voorliggend veld en extra maatregelen die de gemeente zelf
personeel worden mogelijk de tekorten op de begroting verminderd.
heeft ingezet voor ondersteuning zoals het minimabeleid. De
De opgaven binnen Sociaal en Veilig vragen een grote inzet van het personeel om de
gemeenteraad heeft middels een motie aangegeven de meest
transformatie vorm te kunnen geven en de beweging te kunnen maken om een efficiënter,
kwetsbare inwoners te willen ontzien.
effectiever en integraal terrein van Sociaal en veilig te organiseren om de escalaties ,de toenemende vraag aan en hoge kosten van ondersteuning in te dammen. Waarbij de uitvoering in staat is de cliëntopvolging uit te voeren, fraude te bestrijden en zicht te houden op de juiste uitvoering van de ondersteuning.
31
Bijlage 1 Werken aan efficiënter en effectievere ondersteuning: Wet maatschappelijke ondersteuning Omdat de vraag naar ondersteuning door de vergrijzing en het steeds meer zelfstandig wonen van mensen met zorgvragen steeds groter wordt, werken we continu aan het efficiënter en effectiever maken van onze ondersteuning. Hierbij zoeken we naar mogelijkheden om de ondersteuning beter aan te laten sluiten op de hulpvraag. In 2021 doen we hiervoor het volgende:
«
Ontwikkeling van nieuwe producten om de ondersteuning efficiënter en effectiever te maken: HO-Start: hierbij worden alleen zware huishoudelijke taken overgenomen; Begeleiding waakvlam; minimale begeleiding, vinger aan de pols houden voorkomt escalatie
»
Verbeteren van de aansluiting Jeugdzorg - Wmo;
»
Op 1 oktober 2020 is in Residentie Meilust de pilot Café Entree gestart. Café Entree is een dagbesteding waar ouderen uit de wijken Meilust en Noordgeest naar toe kunnen komen, zonder dat zij hiervoor een indicatie nodig hebben. De pilot wordt uitgevoerd door medewerkers van TWB en duurt een jaar. Het doel is om dichter bij inwoners te zijn en om dagbesteding met een indicatie uit te kunnen stellen.
«
Op grond van een Maatschappelijke Businesscase is budget beschikbaar gesteld voor een 'Odensehuis in wijkcentrum Korenaere’. Het Odensehuis is een plek waar mensen met dementie en hun mantelzorgers kunnen binnenlopen (laagdrempelige inloopvoorziening) om hen vroegtijdig te ondersteunen en daarmee het gebruik van een geïndiceerde maatwerkvoorziening dagbesteding uit te stellen.
»
Er wordt gewerkt aan regionale afspraken tussen gemeenten/ zorgaanbieders/ woningcorporaties over huisvesting en begeleiding van beschermd wonen cliënten, de aansluiting van jeugdzorg op Wmo beschermd wonen en het opzetten van de nieuwe governancestructuur voor MOI BW.
«
Bij beschermd wonen werken we toe naar het scheiden van wonen en zorg. In het eerste halfjaar van 2021 is daarom bekeken of de huidige indicaties van cliënten nog passend zijn. Daarnaast indiceren Wmo-adviseurs alleen nog beschermd wonen met volledige wooncomponent, als dit noodzakelijk is omdat de cliënt kampt met hoogcomplexe multiproblematiek of omdat de cliënt op het moment dat hij/zij 18 jaar wordt qua ontwikkeling nog niet klaar is voor het beschermd wonen nieuwe stijl.
«
Door het Rijk zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van dak- en thuisloosheid. Er is door de centrumgemeente Bergen op Zoom samen met ketenpartners een plan van aanpak gemaakt, met daarin diverse maatregelen die zijn gericht op preventie, vernieuwing van de opvang en wonen met begeleiding, Deze activiteiten worden nu uitgevoerd.
»
We voeren het Project "Huisvesting d Preventie Dakloosheid" (vervolg van het project “Juiste ondersteuning op de Juiste Plek") uit.
«
Er wordt een Domus voorziening ontwikkeld.
«
In 2021 wordt gekeken hoe de benodigde ondersteuning aan de hoog complexe doelgroep structureel geborgd kan worden. Hiervoor zijn de zorgverzekeraars en het zorgkantoor belangrijke partners. Vanuit de gemeenten is gestart met het opzetten van de Domus-voorziening, is samen met de centrumgemeente Breda het project
32
gestart “Aanpak verward gedrag borgen bij hoog complexe doelgroep in West-Brabanť’, wordt de aanpak verward gedrag geëvalueerd en verbonden met de wet verplichte GGZ en wordt gezien dat in de uitwerking van het OGGZ-team verbeteringen zijn opgenomen die zich richten op de hoog complexe doelgroep. »
Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de oorzaken van de toename van de werkdruk van het OGGZ-team. Hieruit bleek dat er veel heraanmeldingen zijn en dat het zorgaanbod niet sluitend is waardoor cliënten niet altijd naar een passende plaats toegeleid kunnen worden. In 2021 wordt gewerkt aan een plan van aanpak om deze knelpunten op te pakken.
33
Bijlage 2 Werken aan efficiënter en effectievere ondersteuning: Jeugd
De kosten voor het uitvoeren van de Jeugdwet zijn hoger dan de middelen die we daarvoor ontvangen. De gemeente zoekt steeds naar mogelijkheden om de ondersteuning effectiever en efficiënter in te richten, meer gebruik te maken van algemene voorzieningen en de mogelijkheid externe middelen hiervoor in te zetten. In 2021 werken we onder andere aan het volgende:
*
Een extra toets op alle hoog complex arrangementen en lokale accountgesprekken met de 7 grote aanbieders.
»
Per 1 april 2021 is de governance van de regio WBW gewijzigd. Het doel is de capaciteit te verhogen, de samenhang tussen inkoop en beleid te vergroten en coördinatie
«
We hebben afspraken gemaakt om te voorkomen dat trajecten bij de regionale aanbieders ingezet worden vanuit het landelijk transitiearrangement (LTA). Bij een
en structuur aan te brengen bij de taken die regionaal opgepakt worden. traject vanuit het LTA hebben we geen enkele regie en is vooral onduidelijk wat de kosten zijn. We hebben afspraken gemaakt met de Viersprong (grootste LTAaanbieder in onze regio) dat er i.p.v. financiering via LTA een Hoogcomplex arrangement wordt afgegeven waarbij de jeugdprofessional intensief is betrokken. *
Er is een hoge inzet op veiligheidscasussen. Veel Jeugdzorg Plus plaatsingen, jeugdbescherming en langdurige casussen in hoog specialistische zorg. We hebben te maken met een hoog percentage complexe scheidingen.
*
Met de businesscase Zorg-Onderwijs (medio 2019-eind 2020) hebben we gerealiseerd dat er aan elke school een jeugdprofessional is verbonden. Zij nemen deel aan de schoolondersteuningsteams van de school waar jeugdigen worden besproken waarbij de verwachting is dat er ondersteuning nodig is vanuit jeugdzorg. De jeugdprofessional adviseert en probeert te voorkomen dat jeugdigen niet langer onderwijs kunnen volgen.
»
De gemeenten van de Brabantse Wal en Tholen en de Samenwerkingsverbanden PO en VO hebben besloten samen aan de slag te gaan met een lijst aan verbeterpunten. De eerste punten die worden opgepakt zijn: - Verduidelijking taken en rollen vanuit de zorg (jeugdprofessional) en onderwijs naar elkaar en naar jeugdigen en ouders. - Vaststellen aansluiting processen van ondersteuningstrajecten onderwijs en zorg. Andere punten die later aan de orde komen zijn: de communicatie naar ouders, verminderen doorverwijzingen via huisartsen, inzet van jeugdprofessionals op scholen, aanmelding trainingen van jeugdprofessionals via het systeem van het samenwerkingsverband onderwijs.
*
Trainingen door jeugdprofessionals om te voorkomen dat jeugdigen psychische problemen ontwikkelen zoals Piep zei de Muis en de Brussengroep.
«
Sterkere inzet jeugdprofessionals op trainingen, ambulante begeleiding, regie voering en toetsing van alle arrangementen.
«
We zijn steeds meer in-control doordat we steeds beter, gerichter en accurater registreren hoeveel inzet er is vanuit bv jeugdprofessionals. In het laatste kwartaal van 2020 is de kwaliteitsmonitor geïmplementeerd. Deze monitor geeft gemeenten, cliënten en aanbieders inzicht welke inzicht biedt in de outcome-indicatoren uitval, cliënttevredenheid en doelrealisatie. Deze data geeft input voor accountgesprekken en is een sturingsmiddel. Vanaf 2021 wordt data van de kwaliteitsmonitor ook maandelijks intern op zowel beleids- als uitvoeringsniveau besproken.
34
*
Aan de hand van de aanbevelingen van het AEF rapport Stelsel in groei | Rapporti Riiksoverheid.nl (15-12-2020) werken we verder aan een verdieping van de ingezette acties via de bestaande businesscases, om de jeugdzorg efficiënter en effectiever te maken.
»
Met de extra steunpakketten vanwege corona vanuit het Rijk (https://www.nji.nl/nl/coronavirus/Gemeenten/Wat-kan-er-wel-in-coronatijd/Overzicht-steunpakketten-voorjeugd) zetten we in op tijdelijk uitbreiding van de zorgstructuur op de VO-scholen met extra handen en extra expertise. Met het plan kunnen zij op korte termijn jongeren in de schooi de lichte ondersteuning bieden die nodig is en preventief werken aan het welbevinden van vele jongeren.
*
Afgelopen jaar heeft ons regionale Lobby S communicatie team zich ingezet voor het bijdragen aan het in standhouden en door ontwikkelen van ons jeugdhulpstelsel. Door de aansluiting te houden met andere regio's en partners blijven we op de hoogte van trends en ontwikkelingen in het jeugdlandschap en creëren we daarmee kansen om door te ontwikkelen en te blijven leren. Dit alles in het belang van goede zorg voor onze jeugdigen. Dit doen we door het uitdragen van "jeugdhulpverhalen uit 9 gemeenten". Krachtige ervaringsverhalen van binnenuit gaan bijdragen aan het imago van ons jeugdhulpstelsel.
35
Bijlage 3 Werken aan efficiënter en effectievere ondersteuning: Participatie De ISD Brabantse Wal zorgt op proactieve wijze, via het uitvoeren van de reguliere activiteiten, via samenwerken in de keten en via projecten en business cases voor de demping van de toename van het cliëntenbestand van de ISD als gevolg van maatschappelijke en economische effecten. Deze bijlage geeft een overzicht van de activiteiten *
Het beperken van de instroom en gebruik maken van de diagnose en matchingtool: voordat iemand recht heeft op een bijstandsuitkering, wordt er kritisch beoordeeld of diegene in aanmerking komt voor een bijstandsuitkering. Als dat het geval is, krijgt deze persoon spoedig alle rechten en plichten mee die horen bij deze uitkering. Tevens wordt voor nieuwe personen in de bijstand het diagnosesysteem gebruikt dat ondersteunt bij het in beeld houden van mensen en het inzetten van instrumenten.
»
Uitstroom bevorderen: Het Werkcentrum speelt een grote rol in het bevorderen van uitstroom. De medewerkers van het Werkcentrum hebben zowel contacten met
»
Samenwerken in de Keten: De activiteiten op het gebied van reïntegratie van de ISD vormen een keten met de activiteiten van de WVS en het Werkplein Hart van
uitkeringsgerechtigden die 'werkfiť zijn als met bedrijven om deze twee aan elkaar te koppelen. West-Brabant. Daarbij werken de ISD en de WVS vanuit de vraag van de werkgever aan het versterken van vaardigheden en competenties van werkzoekenden en het ontwikkelen van activiteiten op het gebied van werk of participatie. Dit is inclusief voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking en/of indicatie beschut werken.. «
Implementatie Wet Inburgering: Op dit moment wordt hard gewerkt aan de implementatie van de veranderde opgave Wet inburgering, zodat deze wet per 01 januari
»
Businesscase Statushouders aan de slag: Daarbij is de opdracht aan Vluchtelingenwerk om ook in 2021 10 statushouders duurzaam richting werk te begeleiden.
2022 uitgevoerd kan worden.Het doel is een tijdig, integrale en doorlopende ondersteuning te bieden aan de inburgeringsplichtige. *
Per statushouder zal er een individuele intake plaatsvinden. Op basis van deze intake wordt een persoonlijk plan per statushouder opgesteld. Ook zal er per kandidaat gewerkt worden aan een CV. Afwezigheid zal worden opgevolgd.
»
Businesscase Dóórontwikkeling Werkcentrum: Deze businesscase is opgesteld op Brabantse Wal niveau. Doelen zijn onder andere de demping van de voorspelde toename van het aantal uitkeringsgerechtigden, door voorkomen van instroom en bevorderen van door- en uitstroom als schadelastbeperking van de coronacrisis, een bredere dienstverlening waarbij ontwikkeling van mensen en werkgeversdienstverlening centraal staat. Het bestaande concept van het Werkcentrum verbreden tot een totaalconcept op afstand, gericht op ontwikkeling van mensen met als hoogste doel (betaald) werk, het bieden van crisisdienstverlening aan ondernemers in het kader van Tozo (o.a. heroriëntatie arbeidsmarkt miv 01-01-2021). Zodra de Tozo- regelingen stoppen sluit dit aan bij de reguliere dienstverlening, een duidelijke rol en positie van het Werkcentrum met betrekking tot de regiefunctie ten opzichte van externe partners, zoals uitzendbureaus en nieuw aan te trekken partners, alsook binnen de regio zodat het WC beter in staat is om de ontwikkeling van mensen mogelijk te maken.
»
Het uitvoeren van de Tijdelijke ondersteuning zelfstandig ondernemer (Tozo) (tot 1 oktober 2021): Als gevolg van de coronamaatregelen, is de gemeente verantwoordelijk voor het ondersteunen van ondernemers waarvan het inkomen (gedeeltelijk) is weggevallen. Als dit inkomen (gezamenlijk met dat van de partner) onder het sociaal minimum komt, kan de ondernemer Tozo aanvragen op het gebied van levensonderhoud. Daarnaast is het ook mogelijk om een lening af te sluiten van maximaal C 10.157,- ten behoeve van bedrijfskapitaal. Verder zorgt de gemeente voor heroriëntatie op de arbeidsmarkt via het Werkcentrum
«
Het uitvoeren van de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK): (tot 1 oktober 2021) De TONK-regeling is ervoor inwoners die door de coronacrisis moeite hebben om hun woonkosten te betalen. Het is een regeling die tegemoet komt in de noodzakelijke kosten als men weinig inkomen heeft als gevolg van de coronamaatregelen.
Bijlage 4 Project Doen wat Nodig is Het project ‘Doen wat nodig is’ is gestart in maart 2021. Doel van het project «
Een slimmere aanpak te ontwikkelen en realiseren binnen het voorliggend veld in samenhang voor sociaal domein, sport, recreatie en veiligheid. Effectgericht werken en het slimmer inzetten van middelen hangt hiermee samen.
*
De keuzes in strategie, beleid en uitvoering te baseren op data, informatie en kennis in plaats van op aannames (data gedreven werken). De kennisimpuls dient inzichtelijk te maken op welke speerpunten ingezet moet worden.
* *
Externe partijen en partners mee te nemen in de uitdagingen en oplossingen binnen de gemeente. De kennisimpuls als basis voor draagvlak en lobby. Uitvoering te geven aan het Focusakkoord. Door de gemeenteraad is bij de 1e begrotingswijziging 2021 besloten dat er structureel bezuinigd moet worden op de subsidies in het sociaal domein (programma 2). Met de kennisimpuls willen we hier uitvoering aan geven. Hoe verdelen we de schaarste? En waarop zetten we de subsidie budgetten die na de bezuiniging nog beschikbaar zijn in.
Doen wat nodig is richt zich dus op het juiste (zorg)aanbod op de juiste plek, sturen op effecten het gelegitimeerd verdelen van de schaarste. De structurele bezuinigingsopgave door ombuiging op subsidies uit programma 2 bestaat uit 3 tranches: C 500K in 2022, č 1 mln. in 2023 en C 1,5 mln. in 2024. Met minder middelen om onze maatschappelijke- en welzijnspartijen te subsidiëren moeten we keuzes maken en de budgetten gerichter inzetten. Om dit te kunnen doen wordt via het project Doen wat nodig is aan de hand van datascans, dus op basis van feiten, de maatschappelijke opgave voor de gemeente gedefinieerd: waarvoor staan we aan de lat? Hier hebben we in de vorm van diverse procestafels externe partijen op het gebied van sociaal domein, sport, cultuur en veiligheid bij betrokken. Samen met hen zijn de maatschappelijke opgave bepaald. De datascan die is opgeleverd verrijken we met veiligheidscijfers en leefbaarheidscijfers. Aan de hand van die verrijkte wijkscan vertalen we de maatschappelijke opgaven naar speerpunten per wijk: welke problemen spelen zich af, waar moeten we wel en niet meer op inzetten? We doen dit integraal met de betrokken clusters en toetsen de uitkomst bij de externe partijen. Deze stap resulteert in een agenda per wijk en een prioritering van welke wijken meer en welke minder inzet behoeven.
Vervolgens passen we het subsidieproces (hoe gaan de schaarste verdelen) en het subsidiebeleid (onze sturingsmogelijkheid op de gewenste effecten) aan op de geformuleerde speerpunten. Het gaat dan over de Algemene Subsidieverordening Bergen op Zoom en onderliggende subsidieregelingen. Voor programma 2 gaat het om de subsidieregeling Maatschappelijke Ontwikkeling. Financieel wordt aan de subsidieregeling een subsidieplafond gekoppeld om de structurele bezuinigingsopgave voor 2022, 2023 en 2024 daadwerkelijk te kunnen realiseren.
37
Factsheet Wmo: Kwartaal 2 2021 Doel Wmo: Mensen kunnen zo lang mogelijk thuis blijven wonen en meedoen aan de samenleving. Cliënten die beschermd wonen of opvang ontvangen, hebben een veilige woonomgeving en zijn, indien mogelijk. weer in staat zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Hiervoor zet de gemeente algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen in. Algemene voorzieningen zijn voor iedereen toegankelijk zonder indicatie. Voor maatwerkvoorzieningen is een indicatie nodig. Dit zijn: woon-, rolstoel- en vervoersvoorzieningen, huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en beschermd wonen, Omdat de vraag naar ondersteuning door de vergrijzing en het steeds meer zelfstandig wonen van mensen met zorgvragen steeds groter wordt, werken we continu aan het efficiënter en effectiever maken van onze ondersteuning. In deze factsheet geven we aan hoeveel cliënten gebruik hebben gemaakt van de maatwerkvoorzieningen, wat de prognose is van de uitgaven voor de maatwerkvoorzieningen. welke relevante ontwikkelingen er zijn geweest in de Wmo in dit kwartaal en wat we in dit kwartaal hebben gedaan. In het Handboek Sociaal Domein vindt u meer informatie over de Wmo en de verschillende projecten en maatschappelijke business cases die we uitvoeren.
Cijfers Aantal cliënten huishoudelijke ondersteuning per maand:
Aantal cliënten begeleiding (individueel en dagbesteding per maand):
Aantal cliënten vervoers-, woon- en rolstoelvoorzieningen per maand.
1
Het aantal cliënten begeleiding is stabiel. Het aantal cliënten huishoudelijke ondersteuning en voor de rolstoel-, vervoers- en woonvoorzieningen is licht aan het stijgen. Waarschijnlijk komt dit door de vergrijzing.
Financiën In onderstaande tabel is aangegeven welk budget in de primitieve begroting 2021 was opgenomen en wat het budget is geworden na de bijstelling. Het budget is bijgesteld omdat vanwege de forse achterstanden in het afhandelen van aanvragen, besloten is om de formatie van het Team Wmo tijdelijk uit te breiden. Hiervoor is dit budget ingezet. De 4e kolom geeft de prognose weer voor geheel 2021. In de 5e kolom staat het verschil tussen het bijgestelde budget en de prognose.
Hoofdgroep Begeleiding Huishoudelijke ondersteuning PGB Wmo inclusief BW Rolstoelvoorzieningen Vervoersvoorzieningen Woonvoorzieningen Totaal
Budget 2021
Bijgesteld budget 2021
Prognose
Verschil budget en prognose
ë 9.671.125,00 ë 8.145.510,00
ë 9.584.483,00 ë 7.515.760,00
ë 9.134.309,57 ë 7.932.463,52
ë 450.173,43 ë-416.703,52
ë 1.152.514,00 ë 619.114,00 ë 1.088.810,00 ë 766.834,00 ë 21.443.907,00
ë 1.152.514,00 ë 619.114,00 ë 1.088.810,00 ë 766.834,00 ë 20.727.515,00
ë 1.280.325,83 ē 600.000,00 ë 1.064.571,82
ë-127.811,83
ë 463.685,13 ë 20.475.355,88
ë 19.114,00 ë 24.238,18 ë 303.148,87 ë 252.159,12
Reguliere activiteiten Gedurende het jaar voeren we de volgende reguliere activiteiten uit: behandelen aanvragen voor de Wmo, cliëntopvolging Wmo, contractbeheer Wmo, verlenen van subsidies en accounthouderschap, onderhouden contacten met partners, actueel houden regelgeving en volgen ontwikkelingen en hierop actie ondernemen.
Ontwikkelingen dit kwartaal Algemene voorzieningen Subsidies In 2022 moet ë 500.000 besparing gerealiseerd zijn door ombuiging op de subsidies in het sociaal domein. Het college heeft 23-03-2021 besloten deze bezuiniging naar evenredigheid te verdelen over de subsidiepartners. Dit betekent ten opzichte van de subsidies 2021 een korting van 1 ũ.4% bij de subsidieverlening 2022. Deze korting geldt niet voor de subsidies voor maatschappelijke opvang en minimaregelingen.
In 2023 moet ë 1 miljoen gerealiseerd worden door ombuiging op de subsidies. Hiervoor voeren we het project ‘Doen wat nodig is' uit. Hiervoor zijn in de 1e helft van 2021 drie procestafels met partners uitgevoerd. Tijdens
2
deze procestafels hebben we op basis van een gemeentescan en de kennis van de partners de maatschappelijke opgaven van de gemeente gedefinieerd en hebben we in beeld gebracht welk aanbod er reeds is. Dit gebruiken we om in de 2e helft van 2021 speerpunten voor de verdeling van de subsidies te bepalen.
Maatwerk Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding. De huidige overeenkomsten voor Huishoudelijke ondersteuning en Begeleiding lopen op 31 december 2021 af. Het college heeft, net als de colleges van de gemeenten Steenbergen en Woensdrecht, besloten om de overeenkomsten te verlengen met 2 jaar. Dit zodat de gewenste ontwikkelingen, binnen de huidige overeenkomsten gerealiseerd kunnen worden. Afgesproken is dat bij de verlenging het volgende wordt uitgewerkt: .
Actualiseren van de beschrijving van de resultaten die met de begeleiding behaald moeten worden;
.
Ontwikkeling van nieuwe producten om de ondersteuning efficiënter en effectiever te maken: o
HO-Start: hierbij worden alleen zware huishoudelijke taken overgenomen;
o
Begeleiding waakvlam; minimale begeleiding, vinger aan de pols houden voorkomt escalatie
.
Verbeteren van de aansluiting Jeugdzorg - Wmo;
.
Actualiseren van het proces voor potentiële nieuwe aanbieders;
.
Actualiseren van de werkafspraken in de overeenkomsten;
.
Efficiënter inrichten contractbeheer- en management.
Dit is in de eerste helft van 2021 uitgewerkt en hierover vindt in september besluitvorming plaats. Op 1 oktober 2020 is in Residentie Meilust de pilot Café Entree gestart. Café Entree is een dagbesteding waar ouderen uit de wijken Meilust en Noordgeest naar toe kunnen komen, zonder dat zij hiervoor een indicatie nodig hebben. De pilot wordt uitgevoerd door medewerkers van TWB en duurt een jaar. Het Café Entree wordt goed bezocht, maar als gevolg van corona kwamen er in de eerste maanden weinig inwoners uit de wijk. Dit komt nu langzaam op gang. In september wordt de pilot geëvalueerd. Op 1 mei 2021 is gestart met clientopvolging. Dit betekent dat alle indicaties die toegekend zijn in 2021 worden gecontroleerd op inzet en doelmatigheid. Hierdoor krijgen we meer grip op de ingezette voorzieningen en wordt er tijdig op- en afgeschaald. De ervaringen tot op heden zijn positief. Wmo-adviseurs vinden het proces fijn (kort en snel) en meerdere keren is bij clientopvolging de indicatie beter afgestemd op de behoefte van de cliënt.
Beschermd Wonen Omdat de overeenkomst voor Beschermd Wonen op 31 december 2021 afloopt, wordt een inkooptraject voorbereid. In de 1e helft van 2021 is samen met de regiogemeenten en na consultatie van aanbieders gewerkt aan een inkoopstrategie. Voordat het inkooptraject kan starten, is meer tijd nodig om te werken aan regionale afspraken tussen gemeenten/ zorgaanbieders/ woningcorporaties over huisvesting en begeleiding van beschermd wonen cliënten, de aansluiting van jeugdzorg op Wmo beschermd wonen en het opzetten van de nieuwe governancestructuur voor MO/ BW. Daarom is besloten om de huidige overeenkomst voor beschermd wonen nog met 1 jaar te verlengen.
Bij beschermd wonen werken we toe naar het scheiden van wonen en zorg. In het eerste halfjaar van 2021 is daarom bekeken of de huidige indicaties van cliënten nog passend zijn. Daarnaast indiceren Wmo-adviseurs alleen nog beschermd wonen met volledige wooncomponent, als dit noodzakelijk is omdat de cliënt kampt met hoogcomplexe multiproblematiek of omdat de cliënt op het moment dat hij/zij 18 jaar wordt qua ontwikkeling nog niet klaar is voor het beschermd wonen nieuwe stijl.
3
Op 01-01-2021 zou een deel van de beschermd wonen cliënten over gaan van de Wmo naarde Wizen zou vanaf 2021 een bedrag uit het budget voor beschermd wonen worden genomen. Het CIZ heeft echter niet alle aanvragen voor Wlz-indicaties op tijd in behandeling kunnen nemen. Het Rijk en de VNG zijn overeengekomen dat de gemeenten de Wmo-indìcaties van deze cliënten verlengen. Dit hebben wij ook gedaan. We monitoren wat dit betekent voor onze kosten. Het Rijk zal het definitieve bedrag dat wordt uitgenomen uit het beschermd wonen budget in de septembercirculaire publiceren. Hierbij wordt er rekening mee gehouden dat de gemeenten langer ondersteuning hebben moeten bieden aan de cliënten.
Het huidige financieringsmodel voor beschermd wonen is gebaseerd op historische gegevens die, voor onze regio, niet stroken met het huidige aantal cliënten. Dit veroorzaakt tekorten. Na een eerder lobbytraject heeft de regio Bergen op Zoom voor 2018, 2019, 2020 en 2021 daarom compensatie gekregen van het Rijk. Er is inmiddels een nieuw objectief verdeelmodel ontwikkeld en in maart gepresenteerd. Voor Beschermd Wonen groeit de rijksbijdrage voor de regio Bergen op Zoom van 640,- naar 690,- per inwoner. Maar dit wordt pas vanaf 2023 stapsgewijs ingevoerd. Hierdoor ontstaan voor Bergen op Zoom na 2021 wederom financiële tekorten. Het Ministerie van BZK heeft laten weten dat het Rijk de aanvullende bijdrage van 4,24 miljoen ook in 2022 aan ons toekent en heeft toegezegd ons uiterlijk eind 2021 te informeren over de aanvullende bijdragen voorde járen 2023 en verder.
Dak- en thuisloosheid en openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) Door het Rijk zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van dak- en thuisloosheid. Er is door de centrumgemeente Bergen op Zoom samen met ketenpartners een plan van aanpak gemaakt, met daarin diverse maatregelen die zijn gericht op preventie, vernieuwing van de opvang en wonen met begeleiding. Deze activiteiten worden nu uitgevoerd.
Voor het Project “Huisvesting í Preventie Dakloosheid" (vervolg van het project “Juiste ondersteuning op de Juiste Plek”) zijn de volgende acties uitgevoerd: Er is een Webinar georganiseerd voor gemeente- en adviesraden van de centrum- en regiogemeenten. Er zijn verdiepingssessies georganiseerd met ketenpartners. Er is een concept convenant met leidende principes en werkafspraken met ketenpartners opgesteld. Er is een concept berekening gemaakt van de benodigde capaciteit aan zelfstandige woningen. Er zijn gesprekken met aanbieders van beschermd wonen over de impact van ontwikkelingen op bestaande vastgoedlocaties gevoerd. In september volgen gesprekken met woningcorporaties. Er is een concept Woonwaaier opgesteld. Er wordt een scanner Preventie uitgevoerd (deze biedt inzicht in de stand van preventiebeleid dakloosheid).
De diverse ketenpartners die betrokken zijn bij de realisatie van de Domus voorziening hebben een intentieverklaring ondertekend. Daarnaast zijn diverse randvoorwaardelijke zaken in orde gemaakt, zoals het toetreden van het Leger des Heils tot de overeenkomst voor beschermd wonen. Binnenkort volgen overleggen met de gemeenten Bergen op Zoom en Roosendaal over mogelijke locaties voor de voorziening.
In 2021 wordt gekeken hoe de benodigde ondersteuning aan de hoog complexe doelgroep structureel geborgd kan worden. Hiervoor zijn de zorgverzekeraars en het zorgkantoor belangrijke partners. Vanuit de gemeenten is gestart met het opzetten van de Domus-voorziening, is samen met de centrumgemeente Breda het project gestart “ Aanpak verward gedrag borgen bij hoog complexe doelgroep in West-Brabant”, wordt de aanpak verward gedrag geëvalueerd en verbonden met de wet verplichte GGZ en wordt gezien dat in de uitwerking van het OGGZ-team verbeteringen zijn opgenomen die zich richten op de hoog complexe doelgroep.
4
Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de oorzaken van de toename van de werkdruk van het OGGZteam. Hieruit bleek dat er veel heraanmeldingen zijn en dat het zorgaanbod niet sluitend is waardoor cliënten niet altijd naar een passende plaats toegeleid kunnen worden. In Q1 is er gewerkt aan een plan van aanpak om deze knelpunten op te pakken en zijn de eerste aanbevelingen uitgewerkt en geïmplementeerd. Op dit moment worden de aanbevelingen verder uitgewerkt en wordt een samenwerkingsconvenant opgesteld die naar verwachting begin 2022 getekend zal worden door de betrokken partijen.
Achterstanden Wmo Er is helaas nog steeds sprake van achterstanden bij het afhandelen van aanvragen voor de Wmo. Vanwege de achterstanden bij de Wmo is het volgende gedaan: Er wordt gewerkt met het proces cliëntopvolging: bij bestaande cliënten wordt een eenvoudiger en korter proces uitgevoerd. Er wordt ambtshalve verlengd bij aanvragen voor een verlenging van een indicatie. Er vindt dan geen onderzoek plaats. Er zijn extra Wmo adviseurs ingezet. Er is een aanpassing in het Wmo proces gedaan. Er is een nieuwe instructie voor spoedprocedures opgesteld. De grootste aanbieders hebben een vaste contactpersoon gekregen en er is een lijst met contactgegevens van Wmo adviseurs gedeeld met de aanbieders. Er wordt gewerkt aan de mogelijkheid waarbij zorgaanbieders de onderzoeksfase uitvoeren en er worden afspraken gemaakt met zorgaanbieders die hebben aangegeven te kunnen helpen.
Corona Voor de vergoeding van de meerkosten die zorgaanbieders door corona hadden, is gezamenlijk door de Brabantse Wal en De6 gemeenten een subsidieregeling gemaakt. Zorgaanbieders konden tot 14 mei 2021 hun aanvragen indienen. Er zijn voor Jeugd en Wmo samen in totaal 48 aanvragen ontvangen: 21 aanvragen zijn vastgesteld conform de aanvraag, 17 aanvragen zijn lager vastgesteld en van 10 zorgaanbieders zijn de aanvragen buiten behandeling gesteld, omdat ze (ook na meerdere hersteltermijnen) onvoldoende bewijsdocumenten hadden ingediend. Voor het beschermd wonen is een aparte regeling vastgesteld, die door de gemeente Bergen op Zoom wordt uitgevoerd. De Maatschappelijk Opvang heeft vanaf maart 2020 verschillende maatregelen moeten treffen, zoals verhoging capaciteit, quarantaine opvang, vervoer i.v.m. besmetting en extra maatregelen rondom hygiëne. De meerkosten hiervoor zijn in 2020 gecompenseerd door het Rijk. Het Rijk zal ook in 2021 de meerkosten compenseren. In de voorjaarsnota 2021 heeft het kabinet een eerste raming van de omvang van de meerkosten opgenomen. De raming wordt geactualiseerd in de najaarsnota. Dan wordt de omvang van de compensatie vastgesteld en bij de decembercirculaire 2021 uitgekeerd aan gemeenten.
Wmo-verordening In januari 2021 is een nieuwe verordening Wmo aangeboden aan de gemeenteraad. Door de commissie is unaniem een ordevoorstel aangenomen om het voorstel niet door te geleiden naar de raad, maar voor het opstellen van de verordening een werkgroep te vormen die het BOB-traject voorbereidt. Er is een werkgroep gevormd die regelmatig bij elkaar komt en die een eerste beeldvormende vergadering heeft voorbereid. In kwartaal 4 volgt een 2e beeldvormende vergadering en levert de werkgroep een rapport op. Besluitvorming zal plaatsvinden eind kwartaal 4.
5
Factsheet Jeugd: Kwartaal 2 2021 Doel Jeugd: 1
Motto: Handel alsof het je eigen kind is
2
Jeugdigen groeien veilig op, gezinnen krijgen lichte hulp of ondersteuning waar het kan en zwaardere zorg waar nodig.
3
Er wordt gewerkt vanuit 4 leidende principes:
Eigen kracht eerst, Regie bij het gezin, Geen kind buitenspel, Loslaten zonder het zicht te verliezen Hiervoor zet de gemeente algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen in. Algemene voorzieningen zijn voor iedereen toegankelijk zonder verwijzing, denk hierbij aan hulp in het voorliggend veld of van de jeugdprofessional. Voor maatwerkvoorzieningen is een verwijzing nodig. Dit is een verwijzing naar Niet Vrij Toegankelijke Zorg (NVTZ), dus een zorgaanbieder. Omdat de vraag naar ondersteuning en NVTZ steeds groter wordt, werken we continu aan het efficiënter en effectiever maken van onze jeugdhulp. In deze factsheet geven we aan hoeveel cliënten gebruik hebben gemaakt van NVTZ, wat de kosten waren, wat de prognose is van de uitgaven voor NVTZ, welke relevante ontwikkelingen er zijn geweest in de uitvoering van de jeugdwet in dit kwartaal en wat we in dit kwartaal hebben gedaan. In het Handboek Sociaal Domein vindt u meer informatie over jeugd en de verschillende projecten en maatschappelijke business cases die we uitvoeren.
Cijfers Kosten Jeugd
Aantal voorzieningen jeugd 3500
25000.000
3000 20.000.000
2500 2000
15.000.000
1500
10.000.000
1000 5.000.000
500 0
2018
2019
2020
1e halfjaar 2021
«clent/vcomaiingen
« Niet vnj îoegankeŔļke zcrg
*PGB
«PSeegzorg
■ Gl
b Inzet Jeugdprofessional amfctianl
2018
m Loketvoorziening Jeugd
2019
2020
t/m juli 2021
« Veiligheid
» Niet Vrij Toegankelijke Zorg m Overige kosten Jeugd
Duiding: We zien in de 1e helft van het jaar een daling van het aantal lopende voorzieningen en een stijging in de kosten. De complexiteit van de ondersteuning is gestegen waardoor we andere profielen zien en opvolgende maatwerkarrangementen. Daarnaast is de instroom hoger dan de uitstroom. Qua financiën lopen we in de pas met de begroting 2021. Specifieke cijfers zijn te vinden in onderstaande kop ‘financiën:
Financiën Hoofdgroep
Budget 2021
Bijgesteld budget 2021
Prognose
Verschil budget en prognose
Niet vrij toegankelijke voorziening jeugd
C 14 799.274
14.319.200
613.824.620
6494.580
Veiligheid jeugd (Gľs)
6 1.820.617
ë1.292.569
61.470.453
6-177.884
6 362.743
ë 362.743
6344.250
618.493
616.982.634
ë 16.243.824
615.639.324
i 335.188
PGB jeugd
totaal
Duiding: In onderstaande tabel is aangegeven welk budget in de primitieve begroting 2021 was opgenomen en wat het budget is geworden na de bijstelling. De 3e kolom geeft de prognose weer voor geheel 2021. In de 4e kolom staat het verschil tussen het bijgestelde budget en de prognose.
Reguliere activiteiten Regie op moeilijk te sturen zorg Cijfers sturing Landelijk Transitie Arrangement, Maatwerk en Hoogcomplex arrangementen.
LTA 2018 t/m 2021
Maatwerk 2018 t/m 2021
42
65 ■ 2018
tw
30
m 201
1C
Maatwerk
'ctaa
Hoogcomplex 2018 t/m 2021
ctaa Duiding: We zien de cijfers m.b.t. inzet van het Landelijke Transitie Arrangement (LTA), het maatwerk arrangement en het hoogcomplex arrangement. Met deze vormen van zorg zijn vaak hoge kosten gemoeid. Uitgangspunt is om meer te sturen op resultaat en inzet van zorg waardoor kosten dalen
Ontwikkelingen dit kwartaal Algemene voorzieningen Financieel Dashboard Jeugd Per halfjuni 2021 is het financieel Dashboard Jeugd opgeleverd. íh CemetnţtJĮ Bergen op Zoom
Jeugdwet '
Overzicht ŵr,abele kosten
CWÇCř*
Budget
BctaSngen
Cl 5.565.342
C8.023.005
C13.303.333
Duiding: Het financieel dashboard geeft alle betalingen en verplichtingen weer. Er is veel detailinformatie uit te halen over alle soorten jeugdhuip-arrangementen die worden verstrekt. Hiermee kunnen we in het hier en nu weergeven wat de stand van zaken is. Oplevering in zijn huidige vorm is stap één. Een vervolgstap kan zijn om op basis van data te prognotiseren. Zo zouden we een beter beeld kunnen krijgen van de toekomstige kosten binnen jeugdhulp. Hiermee komen we steeds een stapje dichterbij ‘in control’ zijn.
Maatwerk Wachtlijsten binnen de toegang AANTAL WACHTENDEN AMBULANTE HULPVERLENING TEAM JEUGDPROFESSIONALS
45 41
apr-21
mei-21
jun-21
Duiding: Vanaf maart 2021 liep de wachtlijst bij het team jeugdprofessionats op. Dit kwam onder andere door langdurig ziekteverzuim, minder uitstroom en personele wisselingen. Het team jeugdprofessionats is langere tijd niet op sterkte geweest. De verwachting is dat het team na de zomer weer op voile sterkte is. Er zijn inmiddels meerdere interventies gepleegd om de wachtlijst terug te dringen. Eind juni zien we hiervan de eerste positieve resultaten. De wachtlijstproblematiek bevond zich bij het ambulante team jeugdprofessionats. Zij bieden zelf ambulante hulpverlening aan gezinnen.
Risico's Ontwikkelingen gecertificeerde instellingen: Jeugdbescherming Brabant (JBB) zit in de financiële problemen daar bent u eerder over geïnformeerd (brief U21-006820 dd. 08-07-2021). Daarnaast is er een cliëntenstop. Dit brengt risico’s met zich mee voor de meest kwetsbare kinderen. Binnen de toegang is daar aandacht op en wordt er kritisch gemonitord en extra hulp ingezet waar nodig. Ook wordt er nauw samengewerkt met de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), JBB en andere gecertificeerde instellingen om de veiligheid te kunnen blijven garanderen. Impact Corona: De impact van Corona op instroom/uitstroom en uitvoering van jeugdzorg en onderwijs wordt steeds duidelijker zichtbaar. We zien in de toegang een iets verhoogde instroom, langere wachttijden dan normaal, langdurigere trajecten en een beperktere uitstroom van jeugdigen. Ook in het ondenwijs zien we risico's ontstaan; denk hierbij aan vereenzaming van jeugdigen, sociale angsten, het gemis van sociale contacten en omgang met elkaar, onderwijsachterstanden door afstandsonderwijs en gezondheidsproblematiek door gebrek aan beweging. De extra middelen (coronasteunpakketten jeugd) zetten we in Bergen op Zoom o.a. in d.m.v. streetcoaches, Thuis Op Straat (TOS), en inzet op schoolverlaters. Ook is een steunpunt VO gerealiseerd waarmee de zorgstructuur in de scholen wordt versterkt.
Trends: De instroom is groter dan de uitstroom waardoor we verwachten dat er een stijging in het aantal voorzieningen zal zijn. Daarnaast is de complexiteit toegenomen. Het risico is aanwezig dat we de in beeld gebrachte daling in aantal voorzieningen niet terug zullen zien bij afsluiting van begrotingsjaar 2021.
Factsheet Participatie: Kwartaal 2 2021 Doel participatie: Iedereen die kan werken maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt, valt onder de Participatiewet. De wet moet ervoor zorgen dat meer mensen werk vinden, ook mensen met een arbeidsbeperking. Het gaat om: -Mensen met een uitkering activeren en naar werk toe leiden. -Het inkomen aanvullen als mensen niet (geheel) het minimumloon kunnen verdienen. -Het zo veel mogelijk voorkomen en wegnemen van problemen rond armoede en schulden bij mensen. Hiervoor begeleid de gemeente via de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD Brabantse Wal) uitkeringsgerechtigden op weg naar werk en voor wie (nog niet) kan werken bevordert de gemeente zelfstandige deelname aan de samenleving. Ook verstrekt de gemeente middelen voor de eerste levensbehoeften bij mensen die dit zelf tijdelijk niet kunnen. Daarnaast biedt de gemeente een vangnet voor mensen met een minimuminkomen om (sociale) uitsluiting te voorkomen. In deze factsheet geven we de hoeveelheid uitkeringsdossiers, de in- en uitstroom in de uitkering en de prognose is van de uitgaven. Verder geven we aan welke relevante ontwikkelingen er zijn geweest in Participatie in dit kwartaal en wat we in dit kwartaal hebben gedaan.