CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Eerste Concernbericht 2026

Raadsvergadering 25 juni 2026, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Eerste concernbericht 202623.539 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

€ 15.000 voordeel (STR) € 10.000 nadeel (STR) € 35.000 nadeel (INC)

Budgettair neutrale mutaties Afdeling Duurzaamheid Energie en Klimaat (DEK) € 100.000 (STR) Op 1 januari 2026 is de Afdeling DEK gestart. Binnen de nieuwe afdeling zijn aantal disciplines, die eerder bij andere afdelingen werkzaam waren, samengevoegd. Budgetten voor de samengevoegde disciplines staan in de meerjarenbegroting, deels nog op andere programma’s. Deze budgetten worden naar programma 9 overgezet. Vanuit programma 10 wordt hiervoor een budget van. € 100.000 aan programma 9 toegevoegd. Voor dit programma betekent dit een structureel budget voor programmakosten klimaatadaptatie, ecologie en water van € 214.000 in de periode 2026-2028 en € 180.000 vanaf 2029. Doorbelasting salarislasten DEK De salarislasten van teammanager DEK brengen we onder in Programma 9 waarmee deze verrekend worden met de CDOKE- middelen welke we jaarlijks ontvangen van het Rijk. Dit betekent op programma 9 een nadeel van € 141.000 en op programma 1 een voordeel van €141.000. Overig Stijgende prijzen van brandstoffen Als gevolg van de ontwikkelingen in de wereld, ontvangen wij momenteel berichten van meerdere leveranciers over de invloed van de huidige brandstofprijzen op de tarieven van de door hen aangeboden diensten.

Tegen de achtergrond van alle ontwikkelingen is de verwachting dat de prijzen van de dienstverlening voor het onderhoud aan riolen en verwerking van huishoudelijke afval stijgen met circa 5%, omdat met name de dieselprijs een belangrijk effect heeft op de kosten. Aanpassing benutting gelden Energie-armoede In 2026 vindt een bijstelling plaats aan te verwachten uitgeven Energie-armoede. De te verwachten uitgaven worden voor 2026 € 462.000 hoger. Deze uitgaven wordt gecompenseerd door de reeds ontvangen bijdrage van het Rijk (middelen lopen via de SiSa-regeling). Deze regeling loopt eind december 2027 af. Aanpassing benutting gelden Lokale Aanpak Isolatie Voor de jaren 2026 -2029 vindt een aanpassing van uitgaven Lokale Aanpak Isolatie plaats. Voor 2026 betekent dit een te verwachte verlaging van € 948.000. Afgelopen jaar heeft het college ingestemd met een regionale aanpak voor woningisolatie met zes gemeenten. De planning was om per 1 januari 2026 een opdrachtnemer te contracteren voor de uitvoering vanaf 2026. De gemandateerde gemeente heeft echter aangegeven niet als projectleider, kassier en penvoerder te kunnen optreden, mede door marktontwikkelingen. Een kleinere samenwerking is onderzocht, maar leidde tot te hoge overhead27

kosten. Daarom is besloten dat Bergen op Zoom zelfstandig doorgaat en via een Europese aanbesteding een opdrachtnemer zoekt voor de uitvoering van de Lokale Aanpak Isolatie. Door beperkte capaciteit bij de Vakgroep Aanbesteding en Contractmanagement wordt de gunning pas rond september verwacht en kunnen de eerste subsidies naar verwachting medio augustus worden uitgekeerd. Deze lagere uitgaven in 2026 verschuiven naar 2027- 2029. De middelen die we gaan uitgeven hebben we reeds van het Rijk ontvangen en lopen via de SiSa-regeling. Regionale Energie Strategie (RES) / Waterstof In 2025 hebben we van de gemeente Breda klimaatgelden ontvangen voor onderzoek RES / Waterstof. Een deel van deze middelen hebben we in 2025 niet uitgegeven maar worden in 2026 uitgegeven (€ 31.000). Deze mutatie vindt budgetneutraal plaats.

28

10. Volkshuisvesting, leefomgeving & stedelijke vernieuwing Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2026: Wat gaan we doen? Nr 10.1 10.1.1

10.1.2

10.1.3

10.1.4

10.2 10.2.1 10.2.2

Doel/actie 1e CB Toelichting De woningnood wordt verkleind door de bouw van 500 nieuwe woningen per jaar We geven prioriteit aan de uitvoering De voortgang van de woningbouwprojecten van de benoemde pilot projecten verloopt conform planning woningbouw (Q1-Q4) We zoeken naar extra gebieden voor Dit is nog niet opgestart vanwege tekort aan woningbouwontwikkeling (Q1-Q4) capaciteit. Er zijn vele lopende projecten die we willen afronden. Zodra er projecten zijn afgerond kan dit worden opgepakt of wanneer er extra capaciteit vrijkomt. We werken aan een stedelijke De plannen bevinden zich in de voorbereidingsfase; vernieuwing in Gageldonk-Oost en de focus ligt op herinrichting van omgeving van Warande met focus op leefbaarheid Groeshof en Bunthof. (Q1-Q4) We actualiseren de regionale De laatste update is eind 2025 ondertekend. In het woondeel West-Brabant overleg Wonen in de regio worden actuele ontwikkelingen waar nodig verwerkt in de woondeal. Er is een passend woningbestand, afgestemd op de vraag van de verschillende doelgroepen We geven uitvoering aan het Het volkshuisvestingsprogramma is in concept volkshuisvestings-programma (Q1-Q4) gereed en wordt in Q3 aan de raad aangeboden We werken verder aan de De regionale woonzorgvisie is eind 2025 Woonzorgvisie (Q2) goedgekeurd door de raad. Met het

10.2.3

We geven voorrang aan huisvesting voor senioren (Q1-Q4)

10.2.4

We werken regionaal aan themagerichte aanpak arbeidsmigranten (Q1-Q4)

10.2.5

We geven wederzijds uitvoering aan onze prestatieafspraken met Stadlander (Q1-Q4) We helpen starters op de huizenmarkt op weg (Q1-Q4)

10.2.6

10.2.7

10.3 10.3.1 10.3.2 10.3.3

Bij de programmering van nieuwbouwplannen wordt rekening gehouden met senioren: een (groot) deel van de nieuwe woningen wordt loopbestendig/nultreden gebouwd. Voor short-en midstay arbeidsmigranten wordt ingezet op grootschalige huisvesting. Er zijn te weinig locaties om te voorzien in voldoende aantallen en de voortgang van projecten stagneert door juridische procedures. Voor 2026 zijn de prestatieafspraken van 2024-2028 uitgewerkt in een jaaarschijf. Voor de starterslening is in 2026 iextra budget toegekend; hierdoor kunnen meer aanvragen worden gehonoreerd. Afronding haalbaarheidsstudie, start van bestemmingsplan

We geven invulling aan de uitbreidingsopgave voor de woonwagenstandplaatsen (Q3) De gemeente geeft duidelijk aan welke ruimtelijke mogelijkheden er zijn per locatie We werken aan het opstellen van het omgevingsplan (Q1-Q4) We herijken onze omgevingsdialoog bij ruimtelijke procedures. (Q1-Q4) We gebruiken ook bij ruimtelijke procedures begrijpelijke taal (Q1-Q4)

29

10.4 10.4.1

Iedereen kan zich (duurzaam) verplaatsen in onze gemeente en heeft voldoende parkeergelegenheid We vervolgen de integrale duurzame De Bergse Nota Mobiliteit is eind 2025 vastgesteld mobiliteitsaanpak (Q4) door de raad. Dit jaar is gestart met de uitvoering van de eerste maatregelen uit het uitvoeringspakket.

Financiële bijstellingen

€ 32.000 voordeel

Resterende mutaties (< €150.000) • Invoering Leegstandsverordening 2026 ( 0,5 fte + inrichtingskosten) • Mazairac – fietspad

€ 50.0000 nadeel (STR) € 18.000 nadeel (INC)

Budgettair neutrale mutaties Aanpassing budgetten agv invoering team DEK programma 9 € 100.000 voordeel (STR) Met de inrichting van Team DEK per 1 januari 2026 is formatie onderbracht naar Programma 9 Milieu. Daarnaast wordt vanuit Programma 10 een werkbudget ondergebracht binnen programma 9 voor klimaat van € 100.000. Scala Er zijn extra kosten van €215.000 voor de herinrichting Scala, Louis Porquinlaan – die worden gedekt uit de reserve kostenverhaal waar de ontvangen bijdrage van Scala in 2024 in is gestort. Deze extra kosten hebben te maken met de overschrijding herinrichting en het tijdelijk aanhelen van bestrating. Doordat deze aan de reserve onttrokken worden is dit budgetneutraal.

30

Paragrafen 3.1 Duurzaamheid Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2026: Wat gaan we doen? Nr 11.1 5.1.3 9.3.1 9.3.2 9.3.3 9.3.5 9.4.1

9.4.2

9.4.3

9.4.4

10.4.1 11.2 3.1.1

3.2.1

4.3.2

9.5.1 9.5.2 9.5.3 11.3 3.1.2

Doel/actie 1e CB Toelichting CO2-reductie: Bergen op Zoom is in 2050 klimaatneutraal We maken scholen klaar voor de toekomst (Q1-Q4) We voeren het Uitvoeringsprogramma DEK 2025-2026 uit We voeren DEK-scans uit We ontwikkelen structurele CO2monitoring We versterken duurzaamheidseducatie in de regio We voeren een verkenning uit voor energietransitiebreed gemeentelijk beleid We werken aan de uitvoering van de warmtetransitie en stellen nieuw beleid op We geven uitvoering aan de RES 1.0 en het Regionaal Plan Energiesysteem 0 West-Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB) We ondersteunen de verduurzaming van woningen en het bestrijden van energiearmoede We vervolgen de integrale duurzame mobiliteitsaanpak (Q4) Klimaatadaptatie: Bergen op Zoom is in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig We verwijderen 40.000 tegels in 2026 Het eerste NK tegelwipproject aan de Leemput in (Q1 - Q4) Halsteren is uitgevoerd, hier zijn tegels verwijderd en vervangen door gras en heesters We werken het Integraal Het IMBK is in concept klaar en wordt Maatschappelijk Beheer Kader uit en gevoelspeilend naar de raad gebracht. De we maken beheerplannen (Q2) vaststelling staat gepland voor november tijdens de begrotingsbehandeling. We vergroenen ons winkelgebied en Deze voorstellen zijn door uw raad goedgekeurd maken een plan voor een betere en kunnen we in 2026 verder gaan realiseren.

parkeergarage De Parade én bewaakte fietsenstalling (Q1-Q4) We stellen een gemeentelijk Kader Richtlijn Wateractieplan op We stellen een natuurherstelplan op We geven uitvoering aan de Bergse Adaptatie Strategie 2.0 Circulaire economie: Bergen op Zoom is in 2050 100% circulair We gebruiken boombladeren opnieuw Het blad is ingezameld en is verwerkt door de (Q1) verwerkingsinstantie, in maart is het bladconcept uitvoerd in de wijk Gageldonk Oost. Daarnaast hebben wij dankzij de DEK middelen de Leaf Reducer aangeschaft, zodat we op gazons blad

31

direct kunnen vermulchen en kunnen laten liggen, hierdoor besparen we veel CO2 en wordt de bodem gezonder 4.2.2 4.2.4

9.1.1 9.3.4

11.4 3.1.3

11.5 2.4.4

9.2.1 9.2.2 11.6 8.2.5

We vergroenen en verduurzamen onze bedrijventerreinen (Q1-Q4) We stimuleren plantbased door onderzoeksfaciliteiten in het DAB-lab (Q1-Q4)

Na de formele ontbinding van de GCC (in werking per 2027) zijn we vooralsnog aan het onderzoeken welke onderdelen in het DAB zouden kunnen landen.

We verlagen de hoeveelheid restafval We stellen beleidsregels op voor biobased bouwen en ontwikkelen een kansenkaart voor duurzame gebiedsontwikkeling Biodiversiteit: Bergen op Zoom is in 2050 natuurpositief We verbeteren de biodiversiteit door Op industrieterrein TNP zijn 38000 boompjes het herstellen van het geplant en is er in totaal 7 km1 aan hagen/heggen coulisselandschap (Q1) geplant. Hierdoor zijn de coulissen hersteld op gemeentegrond. Dit project is samen met Trees for All uitgevoerd in het kader van het Grote Oogst project. Veilig en gezond: Bergen op Zoom heeft een veilige, gezonde leefomgeving voor mens en dier We werken aan een duurzame en Om voorbereid te zijn op klimaat gerelateerde klimaatbestendige toekomst door calamiteiten investeren we in het versterken van voorbereiding op hitte en zowel de maatschappelijke weerbaarheid als onze wateroverlast, eisen aan crisisorganisatie. De APV is aangevuld met een evenementen en minder gebruik van bepaling die het gebruik van hardcups verplicht bij dienstvoertuigen (Q1-Q4) stadsbrede evenementen en in vergunningen wijzen we op de landelijke regels voor stikstofneerslag. Daarnaast stimuleren we dat onze boa’s te voet of per fiets de wijk ingaan.

We sturen actief op verbetering van de luchtkwaliteit We borgen de bodemkwaliteit en actualiseren bodembeleid Sociaal: Bergen op Zoom maakt duurzaamheid beschikbaar voor iedereen We gaan door met het aanpakken van Er is gewerkt aan de voorbereidingen voor een energiearmoede (Q1-Q4) nieuwe aanbesteding voor de uitvoering van het project Energiefixers 2.0. Na de aanbesteding start de uitvoering.

32

3.2 Dienstverlening Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2026: Wat gaan we doen? Nr 12.1 12.1.1 12.1.2

12.1.3

12.1.4

12.2 12.2.1 12.2.2

12.2.3 12.3 12.3.1

12.3.2 12.3.3 12.3.4

12.4

Doel/actie 1e CB Het jaarlijkse actieplan is uitgevoerd We actualiseren de kwaliteits-afspraken voor onze dienstverlening• (Q1-Q4) We gaan toetsen op welke wijze onze kwaliteitsafspraken gehaald worden (Q1-Q4)

Toelichting

Dit wordt verder uitgewerkt aan de hand van de dienstverleningsdashboards. Met de implementatie van het nieuwe DMS zijn deze dashboards in Q1 herijkt. Waardoor metingen pas plaats kunnen vinden vanaf Q2.

We nemen het nieuwe Document Management Systeem en inwonersportaal in gebruik (Q1) We onderzoeken of de inzet van AI Deze actie wordt in samenwerking met I&A kansen biedt om de dienstverlening opgepakt vanaf Q3. verder te verbeteren (Q1-Q4) We gedragen ons naar de kernwaarden en beloften voor dienstverlening We bieden opleidingen en trainingen aan medewerkers (Q1-Q4) We gaan een serious game uitrollen Inmiddels is het spel gespeeld met het bestuur (Q1-Q4) en directie en team Burgerzaken en I&A. Planning is om dit in de loop van het jaar organisatie breed te gaan spelen. De vorm hiervoor dient nog bepaald te worden. We communiceren in begrijpelijke taal Er is een start gemaakt met een aantal WMO(Q1-Q4) brieven. We zijn duidelijk zichtbaar voor inwoners We geven met partners vorm aan De wijkboa's zijn vaak in de wijk aanwezig. Zij wijkgericht werken (Q1-Q4) behandelen meldingen en houden proactief toezicht. Ook wordt de handhavingskeet regelmatig in de wijk geplaatst en sluiten boa's samen met partners aan bij pop-ups en ontmoetingspunten in de wijk. We vergroten onze zichtbaarheid via social media (Q1-Q4) We zorgen voor (digitaal) toegankelijke websites (Q1-Q4) We optimaliseren de digitale dienstverlening van onze websites (Q1Q4) We zorgen voor voldoende uitvoeringskracht

12.4.1

We werken integraal samen om de dienstverlening te verbeteren (Q1-Q4)

12.4.2

We zorgen voor uniformiteit en duidelijkheid (Q1-Q4)

12.4.3

We bepalen streefnormen (KPI's) voor onze dienstverlening.

Het actiejaarplan van Kernteam Dienstverlening is gereed. Op basis van de speerpunten zal de benodigde capaciteit bepaald worden. De roulatie van KCC en Receptie is nu volledig rond. Dit maakt eenduidige dienstverlening naar de inwoner mogelijk. Het Kernteam Dienstverlening pak vraagstukken projectmatig op aan de hand van interne en externe signalen, bijvoorbeeld aan de hand van het Dienstverleningsfeedbackformulier. De streefnormen voor telefonische dienstverlening zijn in concept gereed en worden ter besluitvorming aangeboden aan de directie.

33

3.3 Bedrijfsvoering Beleidsdoelstellingen en activiteiten 2026: Wat gaan we doen? Nr 13.1

Doel/actie De bedrijfsvoering is in control

13.1.1

Doeltreffendheid: We vergroten onze bijdrage aan maatschappelijke en organisatiebrede doelen (Q1-Q4)

We concretiseren visie en ambities met behulp van effectindicatoren

Toelichting

Het plan BoZ in control concretiseert onze visie en ambities. In Q1 zijn we hiermee gestart en in Q2 wordt de verdere uitwerking van dit plan opgepakt.

We beoordelen projectaanvragen op hun bijdragen aan strategische doelen We stemmen cycli integraal op elkaar af

We ontwikkelen integrale sturingsdashboards

KPI’s: hoe toetsen we dit?

1e CB

70% van de afdelingen werkt met een jaarplan en monitort de voortgang 2 keer per jaar 100% van de nieuwe projectaanvragen is beoordeeld op bijdrage aan strategische doelen in Q3

We ontwikkelen het BoZ dashboard verder door. Daarnaast is voor de jaarrekening een dashboard gebouwd en wordt een voortgangsrapportage voor de budget uitnutting ontwikkeld. Alle afdelingen hebben voor 2026 een jaarplan opgesteld.

Het gebruik van dashboards is met 20% verhoogd ten opzichte van 2025 13.1.2

Doelmatigheid: We We implementeren proces- en organiseren risicomanagement processen efficiënter en voorspelbaarder We starten stapsgewijs met (Q1-Q4) portfoliomanagement We onderzoeken de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie KPI’s: hoe toetsen we dit?

≥ 90% van de kritische processen is beschreven met risico’s en beheersmaatregelen in Q4 * ≥ 90% van de portfolioaanvragen wordt gealloceerd in het portfolio of doorverwezen naar de juiste plek binnen de organisatie ≥ 150 medewerkers zijn getraind in het gebruik van AI in Q4

De eerste processen met bijbehorende risico's en beheersmaatregelen zijn vastgelegd. Op onderdelen wordt hier actief mee gewerkt. De ervaringen worden benut voor verdere implementatie. We doen AI‑pilots en onderzoeken kansen voor betere dienstverlening, o.a. voor notuleren, bestuurlijk advies en juridisch werk.

Binnen de huidige toepassing van portfoliomanagement wordt deze KPI gerealiseerd. Verdere implementatie van de werkwijze is nodig om deze KPI te kunnen hanteren.

34

13.1.3

13.2 13.2.1

Rechtmatigheid: We We zetten in op preventie handelen volgens regels en afspraken, met transparantie en verantwoordelijkheid We maken risicomanagement onderdeel van het dagelijks werk (Q1-Q4)

We beschrijven kritieke processen, risico's en beheersmaatregelen samen met proceseigenaren en procesbeheerders en zorgen dat dit onderdeel wordt van het dagelijkse werk via werkinstructies.

We voeren maandelijkse analyses uit op verplichtingen en contracten We leggen duidelijke financiële verantwoording af KPI’s: hoe toetsen Aantal geconstateerde gevallen we dit? van misbruik met financiële impact = 0 (M&O-beleid) Overschrijdingen op de lasten per programma of krediet blijven binnen de norm die we opnemen in de financiële verordening (begrotingsonrechtmatigheid) ≥ 80% van de contracten is beoordeeld op rechtmatigheid bij 80% uitputting De organisatie moet kunnen inspelen op verandering Verbondenheid: We versterken een cultuur van vertrouwen, leiderschap en gezamenlijke groei (Q1-Q4)

We werken verder aan organisatieontwikkeling

In Q1 is doorgewerkt aan de organisatieontwikkeling. Dit is inmiddels onderdeel geworden van ons reguliere werk.

We focussen verder op de werksfeer We werken aan een integrale visie op werkplekken en dienstverlening We hebben aandacht voor mensen en teams We herijken rollen, werkverdeling en verantwoordelijkheden

KPI’s: Hoe toetsen we dit?

Tevreden inwoners en ondernemers (≥80%);

Op basis van de tevredenheidsscore die inwoners en ondernemers kunnen geven na elk contact met het KCC en het percentage meldingen van inwoners dat binnen de normtijd wordt afgehandeld, wordt een waarde toegekend aan deze KPI. De norm is gesteld op 80%. De uitkomst bij het 1e concernbericht is 75%. De realisatie ligt daarmee 5% lager dan de norm. Oorzaak hiervoor is dat het percentage afgehandelde meldingen binnen de normtijd wat lager ligt, omdat meldingen kunnen worden heropend.

35

Tevreden medewerkers – eNPS (≥38);

≤6,2% ziekteverzuim in Q4;

De komende jaren breiden we het aantal indicatoren waarop de KPI ‘Tevreden inwoners en ondernemers’ is gebaseerd uit, mits van toegevoegde waarde. De eNPS wordt 2 keer per jaar gemeten: in januari en juni. In januari 2026 is de eNPS opnieuw gemeten en de uitkomst is 48 op een schaal van 100 tot 100. De meest recente meting is opnieuw de hoogste sinds we hiermee zijn begonnen in juni 2024. Het gemiddelde verzuimpercentage over 12 maanden van april 2025 tot en met maart 2026 is 5,6%. Het percentage ligt sinds november 2025 gemiddeld rond 5,5% en is daarmee redelijk stabiel.

De nulmeting sociale veiligheid is in Q3 2026 uitgevoerd en levert een vastgesteld baselineresultaat op ** 100% van het aantal meldingen bij vertrouwenspersonen wordt gemonitord; De BDO-benchmark geeft op basis van financiële kengetallen en meerjarige begrotingssaldi een rapportcijfer voor de huidige financiële positie. Financiële gezondheid – Rapportcijfer op basis van BDObenchmark methode (>=6).

De score bij het 1e concernbericht 2026 is 7,6. Dat is een lichte verslechtering ten opzichte van de 8,1 in de jaarstukken 2025. De daling wordt vooral verklaard door de negatieve ontwikkeling van de begrotingssaldi voor 2026–2029 in het concernbericht.

Bijstellingen van KPI’s: In de begroting 2026 hebben we voor het eerst gewerkt met KPI’s. In de praktijk blijkt dat een aantal KPI’s nog niet scherp genoeg is geformuleerd of lastig meetbaar is. Daarom stellen we deze eenmalig bij, zodat beter duidelijk wordt wat we willen bereiken en hoe we daarop sturen. Dit helpt om de voortgang betrouwbaarder te volgen en de Raad beter te informeren. * Oorspronkelijke KPI: ≥ 90% van de kritische processen is beschreven met werkinstructies, risico’s en beheersmaatregelen in Q4 Aangepaste KPI: ≥ 90% van de kritische processen is beschreven inclusief risico’s en beheersmaatregelen in Q4 Toelichting op wijziging: Dit jaar ligt de focus op het centraal in beeld brengen en vaststellen van processen, proceseigenschappen, risico’s en beheersmaatregelen. Dit vormt de basis om sturing en inzicht organisatiebreed te versterken. Werkinstructies maken hier nog geen onderdeel van uit en worden in een latere fase uitgewerkt en meegenomen.

36

** Oorspronkelijke KPI: Verbetering op de score van de nulmeting sociale veiligheid Aangepaste KPI: De nulmeting sociale veiligheid is in Q3 2026 uitgevoerd en levert een vastgesteld baseline-resultaat op Toelichting op wijziging: In de praktijk neemt het uitvoeren van de nulmeting het grootste deel van 2026 in beslag. Hierdoor is bijsturing op verbetering in dit jaar nog niet realistisch. Daarom is de KPI voor 2026 aangepast en ligt de focus op het zorgvuldig uitvoeren en vaststellen van de nulmeting als basis voor verdere verbetering.

37

3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiële kengetallen In dit 1e concernbericht lichten we de verschillen toe in de kengetallen ten opzichte van de jaarrekening 2025 en kijken we vooruit naar de effecten vanaf 2026.

Netto schuldquote Bedragen *1 miljoen

R 2024

R 2025

1eCB 2026

B 2027

B 2028

B 2029

A

Netto schulden

€

160,70

€

165,90

€

177,00

€

181,40

€

198,30

€

207,20

B

Totaal baten begroting

€

340,10

€

347,80

€

354,10

€

354,10

€

354,10

€

354,10

Netto schuldquote (=(A/B)*100%) Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

47,3%

47,7%

50,0%

51,2%

56,0%

58,5%

46,8%

46,7%

49,5%

50,7%

55,5%

58,0%

Netto Schuldquote 100,0% 90,0% 80,0% 70,0%

60,0% 50,0%

Netto schuldquote

40,0%

Norm netto schuldquote

30,0% 20,0% 10,0% 0,0% 2024

2025

2026

2027

2028

2029

De schuld die eind 2025 € 166 miljoen bedroeg loopt naar verwachting in 2026 op naar circa €177 mln. De voornaamste oorzaak zijn de investeringen die groter zijn dan de afschrijvingen. Ook het negatieve geraamde jaarrekeningsaldo van 2026 t/m 2029 als gevolg van de bijstellingen uit dit concernbericht dragen bij aan het oplopen van de schuld. Het valt te verwachten dat deze uiteindelijk lager zullen uitvallen (omdat we naar een sluitende begroting toewerken).

Solvabiliteit

38

De solvabiliteit verbeterd in 2026. Dat komt vooral door de toevoeging van het positieve rekeningresultaat 2025 (dat in 2026 aan de algemene reserve wordt toegevoegd). Vanaf 2027 wordt een lichte daling verwacht. Die wordt voornamelijk veroorzaakt door de geraamde negatieve begrotings-saldi waarin de uitkomsten van dit concernbericht zijn verwerkt. Net zoals bij de schuldquote valt ook hier te verwachten dat deze negatieve saldi (vanaf 2026) uiteindelijk positiever uitvallen, omdat in deze berekening nog geen rekening is gehouden met het sluitend maken van de (meerjaren)begroting.

Grondexploitatie

Grondexploitatie 16,0% 14,0% 12,0% 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% 2024

2025

2026

Grondexploitatie

2027

2028

2029

Norm grondexploitatie

Dit kengetal daalt de komende jaren verder. Hierbij is echter geen rekening gehouden met nieuwe, nog vast te stellen grondexploitaties . Het is dus zeer aannemelijk dat dit percentage oploopt de komende jaren, met name uit de plannen gerelateerd aan de woningbouwversnelling.

39

Structurele exploitatieruimte Bedragen *1 miljoen

R 2024

R 2025

A

Structurele baten -/- structurele lasten

€

12,40

€

B

Totaal baten begroting

€

340,10

€

Structurele exploitatieruimte (=(A/B)*100%)

3,6%

1eCB 2026

9,50 € 347,80 2,7%

€

B 2027

3,60 € 354,10 1,0%

€

B 2028

3,10 € 354,10 0,9%

€

B 2029

2,70 € 354,10 0,8%

€

4,80 354,10 1,4%

Dit kengetal ontwikkelt zich min of meer in lijn met het rekeningsaldo. De positieve uitkomsten in 2024 en 2025 zijn terug te voeren naar de positieve rekeningsaldi. De daling van de ratio vanaf 2026 houdt verband met de daling van de geraamde begrotingssaldi.

Investeringsquote Dit kengetal is niet opnieuw berekend in het 1e concernbericht 2026. We berekenen deze weer bij het beleidskader 2027.

Belastingcapaciteit Dit kengetal is niet opnieuw berekend in het 1e concernbericht 2026. We berekenen deze voor 2026 weer bij de Jaarstukken 2026.

40

Investeringen/Uitvoeringsplan Kapitaallasten Het voor- en/of nadeel op de kapitaallasten is op dit moment nog niet volledig bekend. Op basis van de Jaarrekening 2025 is wel sprake van een incidenteel voordeel van circa € 400.000, samenhangend met een gunstiger verloop van rente en afschrijvingen en de fasering van investeringen. In het proces van de begroting en het 2e concernbericht 2026 wordt dit verder inzichtelijk gemaakt.

Kredieten In oktober 2024 is de nota investeren en afschrijven vastgesteld. Hierin is onder meer bepaald dat veranderingen en mutaties van investeringskredieten die beschikbaar worden gesteld is toegestaan. Zowel het opvoeren van investeringskredieten die in een jaar later stonden gepland als de hoogte van het investeringskrediet. Uitgangspunt is wel dat de hoogte van het investeringsbudget in het lopende jaar niet wordt overschreden. Investeringskredieten volgens het uitvoeringsplan, zoals door de raad vastgesteld bij de Begroting 2026, worden niet nader toegelicht. Dit betreft een administratief technische handeling en betreft geen heroverwegingsmoment. Wijzigingen ten opzichte van het oorspronkelijke Uitvoeringsplan worden wel nader toegelicht.

Beschikbaar te stellen investeringskredieten nog te formaliseren Er wordt gevraagd om in 2026 de volgende kredieten beschikbaar te stellen.

2026

2027

2028

2029

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

Bedrijfsvoering en bedrijfsmiddelen Mobile device beleid Vleugel CKB Subtotaal Vastgoed Verduurzamen vastgoed (theaterverlichting CKB) Verduurzaming havenkantoor Subtotaal

€ 575.000 €40.000 € 615.000

€ 115.000 € 64.500 € 179.500

Openbare ruimte Gageldonk West Rijtuigweg / Hamplein Rooseveltlaan / Walcherenstraat Steenbergseweg fietspad Burgemeester Elkhuizenlaan (groen en ov) Omvormingen groen Herinrichting bedrijventerrein (TNP) Hart van Halsteren

€ 191.000 € 100.000 € 818.000 € 50.000 € 47.000 € 719.000 € 118.000 € 110.000 Subtotaal

€ 2.153.000

41

Riolering Bunthof & Groeshof Gageldonk West Grote Hazelaar en omgeving Nieuwe Molenweg Noord en Zuidzijde haven (westelijk deel) Wateroverlast

€ 100.000 € 1.367.000 € 100.000 € 130.000 € 100.000 € 170.000

Subtotaal

€ 1.967.000

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

IHP Subtotaal Toelichting op beschikbaar te stellen kredieten Bedrijfsvoering Vleugel CKB Aanschaf van een nieuwe vleugel voor het CKB. Deze investering was niet voorzien in het Uitvoeringsplan bij de begroting van 2026. Vastgoed Theaterverlichting CKB en verduurzaming havenkantoor komen ten laste van programmering investering verduurzaming vastgoed. Openbare ruimte Steenbergseweg fietspad Ultimo 2025 heeft een toekenning plaatsgevonden tot subsidiëring van een verbreed fietspad aan Steenbergseweg vanaf Vogelezang tot aan Eendrachtsweg. Als voorwaarde aan de subsidie is verbonden dat uitvoering van dit project uiterlijk in 2028 is gerealiseerd. Omdat het een groot tracé betreft is tijdige voorbereiding essentieel. Om deze reden wordt een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 50.000. Deze middelen worden gevonden in het verlagen van het krediet vervangen meubilair met € 50.000. Herinrichting bedrijventerrein TNP In 2025 is een overeenkomst gesloten met Stichting Trees for All over de herinrichting van het bedrijventerrein Theodorushaven, Noordland en de Poort (TNP). Het gaat hierbij om het vergroenen van het bedrijventerrein, o.a. door het aanplanten van landschappelijke beplanting (tiny forest en vogelbosjes). Dit project is niet met name genoemd in het uitvoeringsplan, maar wordt gedekt binnen de beschikbare middelen van openbaar groen.

Aan dit project is een subsidie gekoppeld van € 118.000. Herinrichting Hart van Halsteren Betreft herinrichting van de openbare ruimte binnen het plan Hart van Halsteren. Betreft een locatie waarbij Stadlander de bestaande huurwoningen heeft gesloopt en opnieuw heeft gebouwd. Hierbij is de afspraak gemaakt dat ook de openbare ruimte vernieuwd zou worden. Stadlander heeft hierin een bedrag toegezegd van € 187.000. Het project Hart van Halsteren is niet met name genoemd in het uitvoeringsplan, maar wordt gedekt binnen de beschikbare middelen van openbaar groen.

42

Riolering Bunthof en Groeshof Bunthof en Groeshof maken onderdeel uit van de herontwikkeling van Gageldonk Oost (Vijverberg Noord, Bunthof en Groeshof, Heijningen, Lievenshovelaan, De Gagel, Holleweg en Grote Hazelaar). Voorbereiding van dit project stond gepland voor 2028. De renovatie van Bunthof en Groeshof door Stadlander staat gepland voor 2026 en 2027, waarbij de afspraak is gemaakt dat de herontwikkeling van de openbare ruimte direct hierop volgt, verwacht medio 2028. Om de voorbereidingen mogelijk te maken wordt een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Ophogen of verlagen eerder verstrekte investeringskredieten Openbare ruimte Rooseveltlaan / Walcherenstraat Eerder is al een krediet gevoteerd voor de realisering van het project Rooseveltlaan. Het eerste van dit project is inmiddels gerealiseerd (relinen van riool). In 2026 start de uitvoering van de reconstructie van de bovengrondse inrichting openbare ruimte. Op basis van een ontvangen raming van het ingenieursbureau blijken de huidige middelen onvoldoende. Een bedrag van € 818.000 is extra benodigd. De reden van deze extra middelen is dat, als gevolg van regelmatige uitvoering van werkzaamheden door aannemers, ook de omliggende openbare ruimte achteruit is gegaan, waardoor de opdracht is vergroot. Rooseveltlaan betreft een van de belangrijke invalswegen van onze stad.

Met de realisatie van dit project zal de kwaliteit sterk verbeteren, volledig in lijn met de eerdere realisatie van het project Jacob Obrechtlaan / Erasmuslaan. Burgemeester Elkhuizenlaan In 2026 wordt het laatste deel van Burgemeester Elkhuizenlaan gerealiseerd. De huidige middelen waren niet voldoende. Vanuit de beschikbare middelen binnen programmering groen en openbare verlichting is dekking gevonden voor de benodigde € 47.000. Riolering Nieuwe Molenweg Project Nieuwe Molenweg was in de programmering binnen Beheer openbare ruimte geprogrammeerd voor een totaalbedrag van € 2.300.000. Uit de controle is gebleken dat nog niet het volledige bedrag beschikbaar was gesteld. Het tekort aan middelen (€ 130.000 ) wordt nu gedekt vanuit het krediet wateroverlast 2026. Noord- en Zuidzijde Haven (westelijk deel) De voorbereidingen in het project Noord- en Zuidzijde Haven zijn nagenoeg afgerond. Vanuit de organisatie is verzocht om een overstortput bij de duikers in de Rijtuigweg aan te leggen. De hiervoor benodigde middelen worden gedekt vanuit het krediet wateroverlast 2026. Wateroverlast Het krediet wateroverlast was in het Uitvoeringsplan 2026 opgenomen voor een bedrag van € 400.000. Vanuit deze geprogrammeerde middelen, wordt nu een bedrag van € 130.000 toegevoegd aan Nieuwe Molenweg en € 100.000 aan Noord- en Zuidzijde Haven (westelijk deel).

43

Actualisatie Uitvoeringsplan 2026-2029 Openbare ruimte De benodigde aanvullende middelen van € 818.000 voor het project Rooseveltlaan / Walcherenstraat worden gedekt door het doorschuiven van uitvoering programmering van Zeelandhaven en Lage Meren naar 2027, respectievelijk € 302.000 en € 300.000 en het verlagen van het voorbereidingskrediet van Lodijkeparkburg en programmering verharden bermen respectievelijk met € 60.000 tot € 40.000 en met € 156.000 tot € 94.000. Naast Steenbergseweg fietspad is ook het project Zuiderkreekweg toegevoegd aan programmering, met een voorbereidingskrediet van € 50.000. De toevoeging van dit project hangt volledig samen met het verzoek van een externe partij tot verbreding van deze weg i.v.m. bereikbaarheid uitvoering werkzaamheden. Deze contractpartij is bereid hiervoor de benodigde middelen beschikbaar te stellen. Ook dit project wordt eveneens gedekt door een verlaging van het krediet vervangen meubilair met een bedrag van € 50.000. Riolering Om de voorbereiding van het project Bunthof en Groeshof mogelijk te maken is er binnen de programmering riolering voldoende ruimte beschikbaar, onder meer door uitstel van programmering van projecten Heijningen, Lage Meren en Plein 13. Voor 2026 geeft het Uitvoeringsplan het volgende beeld: bedragen x € 1.000

2026

Investeringsbudget 2026 Bedrijfsvoering/-middelen Investeringsbudget bij Begroting 2026 Verstrekt buiten Begroting 2026 Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2026 Nog beschikbaar te stellen

682 40 615 107

Investeringsbudget 2026 Vastgoed Investeringsbudget bij Begroting 2026 Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2026 Nog beschikbaar te stellen

3.490 1.770 1.720

Investeringsbudget 2026 Openbare Ruimte Investeringsbudget bij Begroting 2026 Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2026 Nog beschikbaar te stellen

8.516 5.332 3.184

Investeringsbudget Riolering Budget Begroting 2026 Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2026 Nog beschikbaar te stellen

9.873 7.688 2.185

Investeringsbudget IHP Budget begroting 2026 Beschikbaar gesteld t/m 1e Concernbericht 2026 Nog beschikbaar te stellen

11.004 3.258 7.746

44

Recapitulatie De tabel hieronder geeft per programma het saldo van alle begrotingsaanpassingen, welke in de begroting 2026 worden verwerkt:

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Programma

(x €1.000) Nadeel/voordeel

Bestuur en ondersteuning Veiligheid Beheer openbare ruimte Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie WMO en Jeugd Werk en inkomen Milieu Volkshuisvesting, leefomgeving

4.100 245 125 105 30 651 802 216 2.437 32

voordeel nadeel voordeel nadeel nadeel nadeel nadeel nadeel nadeel voordeel

Totaal wijzigingen 1e Concernbericht 2026 Beginstand begroting 2026 Saldo begroting 2026 na 1e Concernbericht 2026

229 686 457

nadeel voordeel

45

Bijlage 1 Wijziging Verordening afvalstoffenheffing De raad van de gemeente Bergen op Zoom; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 30 september 2025, nr. RVB25-0057; gelet op artikel 15.33 van de Wet milieubeheer; BESLUIT: vast te stellen de volgende: Verordening tot eerste wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Bergen op Zoom 2026

Artikel I Wijziging tarieventabel De Verordening afvalstoffenheffing Bergen op Zoom 2026 wordt gewijzigd als volgt. In de Tarieventabel behorende bij de verordening afvalstoffenheffing Bergen op Zoom 2026 wordt Hoofdstuk 2 Tarieven hoeveelheid periodiek ingezamelde afvalstoffenheffing vervangen door: Hoofdstuk 2 Tarieven hoeveelheid periodiek ingezamelde afvalstoffenheffing 2.1 De belasting als bedoeld in artikel 5, lid 2 onder b, bedraagt: 2.1.1 per lediging van een 240 liter restafvalcontainer, 2.1.2 per lediging van een 140 liter restafvalcontainer, 2.1.3 Voor inworpen in een ondergrondse restafvalcontainer van 60 liter, vanaf 2.1.3.1 1 t/m 100 aanbiedingen, per aanbieding 2.1.3.2 101 t/m 200 aanbiedingen, per aanbieding verhoogd met het op basis van 2.1.3.1 berekende bedrag 2.1.3.3 201 t/m 500 aanbiedingen, per aanbieding verhoogd met het op basis van 2.1.3.1 en 2.1.3.2 berekende bedrag 2.1.3.4 501 en meer aanbiedingen, per aanbieding verhoogd met het op basis van 2.1.3.1, 2.1.3.2 en 2.1.3.3 berekende bedrag 2.1.4 Voor inworpen in een ondergrondse restafvalcontainer van 30 liter, vanaf 2.1.4.1 1 t/m 100 aanbiedingen, per aanbieding 2.1.4.2 101 t/m 200 aanbiedingen, per aanbieding verhoogd met het op basis van 2.1.4.1 berekende bedrag 2.1.4.3 201 t/m 500 aanbiedingen, per aanbieding verhoogd met het op basis van 2.1.4.1 en 2.1.4.2 berekende bedrag 2.1.4.4 501 en meer

aanbiedingen, per aanbieding verhoogd met het op basis van 2.1.4.1, 2.1.4.2 en 2.1.4.3 berekende bedrag

€ 8,20 € 4,78 € 1,18 € 2,00 € 3,00 € 4,00

€ 0,59 € 1,00 € 1,50 € 2,00

46

Artikel II Inwerkingtreding 1. Deze verordening treedt in werking met ingang van de eerste dag na die van de bekendmaking. 2. De datum van ingang van de heffing is 3 julli 2026.

Artikel III Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als: ‘Eerste wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Bergen op Zoom 2026’. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 25 juni 2026. De griffier,

De voorzitter,

47

Peildatum 31/03/2026

Bijlage 2

Rapportage projecten

Voorwoord Voor u ligt de eerste integrale voortgangsrapportage projecten van het jaar 2026 van de gemeente Bergen op Zoom. Het college van burgemeester en wethouders rapporteert tweemaal per jaar over de voorbereiding en uitvoering van de projecten. Met deze integrale rapportage projecten hebben we de Monitor Grote Projecten (de laatste was U24-006419) en de Voortgangsrapportage Programma Versnelling Woningbouw (de laatste was U25-001001) vervangen, zoals eerder toegezegd (U24-005911). De opzet en werkwijze van deze rapportage zijn besproken met de auditcommissie. De rapportage wordt bij iedere editie verder doorontwikkeld en maakt onderdeel uit van de reguliere planning- en control cyclus.

Doel van de rapportage Het doel van de rapportage is om de gemeenteraad een compleet en integraal inzicht te geven. Zo krijgt de controlerende taak van de raad bij (grote) projecten vorm en inhoud. Deze rapportage richt zich primair op de inhoud van het project, het proces, de voortgang (planning) en bestuurlijke aspecten. Zoals opgenomen in de financiële verordening informeren we de gemeenteraad bij de tussentijdse rapportages (het 1e en 2e concernbericht) over de voortgang van de begroting. In het beleidskader en de begroting nemen we op welke projecten gestart worden, welke projecten onderhanden zijn en welke afgerond zullen worden. De rapportages over de voortgang van die projecten zijn opgenomen in deze rapportage. Per project geven we met een score de algemene stand van zaken aan. Op die manier streven we naar duidelijkheid en transparantie. Wanneer iets loopt zoals verwacht (groen), lichten we een project niet toe, tenzij er bijzondere mijlpalen behaald zijn. Als een actie niet helemaal gaat zoals we hadden verwacht (geel of rood), dan lichten we dit toe. De definities van de scores zijn als volgt: De doelstelling (scope en kwaliteit) en de planning (tijd) zijn gehaald of lijken gehaald te Groen: worden. Het project blijft binnen de eerder gestelde financiële kaders. Bijsturing is niet noodzakelijk.

De doelstelling (scope en kwaliteit) of de planning lijkt niet geheel te worden gerealiseerd. Geel: Er zijn (mogelijk) beperkte budgetoverschrijdingen. Bijsturing is gewenst en zal naar verwachting effectief zijn. Dit wordt toegelicht. De doelstelling (scope of kwaliteit) wordt naar verwachting niet gehaald, de afgesproken einddatum wordt niet gehaald of extra middelen (krediet) zijn noodzakelijk. Er is sprake van Rood: negatieve media-aandacht, onvoldoende draagvlak of andere bestuurlijke issues. Bijsturing heeft (nog) niet plaatsgevonden of is niet mogelijk (gebleken). Dit wordt toegelicht.

Leeswijzer Na het voorwoord bevat hoofdstuk 2 een toelichting op de opzet van de rapportage, de informatie die u per project aantreft en de verdere ontwikkeling van de rapportage. Hoofdstuk 3 bevat een algemene analyse op basis van de toelichtingen per project en het totaalbeeld van alle projecten. Hoofdstuk 4 bevat een overzicht van alle projecten, met per project de ingevulde status en, indien van toepassing, een toelichting.

49

De rapportage In deze rapportage geven wij op hoofdlijnen een overzicht van alle projecten van enige omvang (projecten klasse 1, 2 en 3; zie hieronder) binnen de gemeente Bergen op Zoom. In het afgelopen jaar is gewerkt aan het verkrijgen van een compleet overzicht van alle projecten en het opnemen daarvan in een dashboard. Dit is grotendeels gelukt. Er zijn nog enkele activiteiten nader uit te werken, zoals de vraag in hoeverre binnen de transitie sociaal domein en binnen de bedrijfsvoering (met name ICT-gerelateerd) sprake is van projecten die in dit dashboard thuishoren, of dat dit projecten van klasse 0 betreft. Zolang projecten niet formeel zijn gestart volgens de werkwijze projectmatig werken, worden zij niet opgenomen in het dashboard. Over de grootste projecten (categorie 3 en 3+) wordt uitgebreider gerapporteerd in hoofdstuk 4.

Classificatie van projecten Bij de start van een project wordt de opgave zo goed mogelijk gescoord aan de hand van een set criteria: 1. Zekerheid over benodigde kennis (o.a. hoe innovatief en hebben we veel ervaring?) 2. Overeenstemming over normen en waarden (hoeveel draagvlak is er voor het project?) 3. Complexiteit (aantal betrokkenen en mate van interactie) 4. Bestuurlijk belang (is het opgenomen in het bestuursakkoord en is het politiek gevoelig?) 5. Financiële omvang Deze beoordeling vindt plaats aan de hand van een set van veertien vragen. Deze tool is afgelopen jaar ontwikkeld en wordt in toenemende mate beproefd en verfijnd. Per vraag kan worden gekozen uit een set antwoorden. De laagste score levert 0 punten op, de hoogste score het maximumaantal punten voor die vraag. De vragen worden onderling verschillend gewogen. De totaalscore leidt tot indeling in een categorie: 0, 1, 2, 3 of 3+. De projectleider en de ambtelijk opdrachtgever gebruiken deze indeling om te bepalen welke ambtelijke inzet voor het project passend is en stemmen dit af met de verantwoordelijke wethouder en het college.

Classificatie van projecten binnen Bergen op Zoom Doel/actie

0.

Projectmatige activiteit Intern project (binnen afdeling)

1.

Compact project

2.

Gemiddeld project

3.

Omvangrijk project

Bestuurlijk Opdrachtgever Binnen regulier werk Binnen regulier werk

Binnen portefeuille wethouder Binnen portefeuille wethouder Aangewezen wethouder

Ambtelijk Opdrachtgever In de lijn

Toelichting

Klussen met een duidelijk begin en eind binnen de reguliere taakuitoefening. In de lijn “Micro-projecten”. Klus die zo complex is dat extra investeren in voorbereiding de moeite waard is en projectmatig werken nuttig is. Alle onderdelen van projectmatig werken zijn facultatief en er is geen centrale procesbewaking. Vaak uit te voeren door één persoon. Beperkt (Manager) Team van meer dan één persoon. Geleid door een projectleider. Volledig conform projectmatig werken, maar alleen de noodzakelijke/verplichte onderdelen. Manager Multidisciplinair. Afdeling overstijgend. Volledig conform projectmatig werken. Deel facultatieve onderdelen toegepast. Passende inzet Omgevingsmanagement, projectbeheersing en contractmanagement gewenst. Manager/Directie Groot multidisciplinair team. Afdeling overstijgend. + eventueel ambt. Volledig conform projectmatig werken. Compleet stuurgroep instrumentarium projectmatig werken noodzakelijk inclusief uitgebreide inzet. Contractmanagement, omgevingsmanagent en projectbeheersing.

50

3+

Zeer omvangrijk project

Aangewezen wethouder + stuurgroep

Directie/Manager + ambt. overleg management

Projecten waarvoor we alles uit de kast moeten halen om het te laten slagen.

Nieuwe en afgeronde projecten In deze verslagperiode zijn zes projecten opgestart en acht projecten afgerond. Daarnaast zijn verdere stappen gezet in de doorontwikkeling van de rapportage en in het projectmatig werken in algemene zin. In de vorige rapportage is aangegeven dat mutaties in de projectstructuur, zoals het samenvoegen of splitsen van projecten, zoveel mogelijk worden beperkt. In deze rapportage is dit gerealiseerd: er zijn geen projecten samengevoegd of gesplitst.

Mutaties in het overzicht In de verslagperiode zijn de volgende mutaties verwerkt: • Zes projecten opgestart (+6); • Acht projecten afgerond (-8). In de 2e rapportage Projecten 2025 zijn zes projecten afgerond en daarom niet meer in de rapportage opgenomen (–6). In totaal zijn er momenteel 79 projecten opgenomen in deze rapportage.

Afgeronde projecten sinds vorige rapportage en daarom voor het laatst opgenomen in de rapportage Projectnaam Burgemeester Elkhuizenlaan Halsteren Reconstructie Antwerpsestraatweg deel 3 Restpercelen Ambachtsweg Visie op Participatie Plasticlaan Implementatie HRM-PSA Systeem Schans 5 Reconstructie Markiezaatsweg Calandweg

Class. 2 2

Programma 3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte

Portfolio Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte

2 1 2 2 2 2

10. Volkshuisvesting, etc. 1. Bestuur en Ondersteuning 3. Beheer Openbare Ruimte 1. Bestuur en Ondersteuning 10. Volkshuisvesting, etc. 10. Volkshuisvesting, etc.

10.1 Woningbouw eigen initiatieven Bestuur en Ondersteuning Beheer Openbare Ruimte Bestuur en Ondersteuning 10.1 Woningbouw eigen initiatieven 10.1 Woningbouw eigen initiatieven

Gestarte projecten sinds vorige rapportage Projectnaam Gebiedsontwikkeling Ster van Lepelstraat Herinrichting Zeelandhaven Herinrichting Franciscusstraat, Pastoor Dekkerstraat en Bernadettestraat Herinrichting Grote Hazelaar Reconstructie Burgemeester Elkhuizenlaan Halsteren 2 Quickscan woonwagenlocaties

Class. 3

Programma 4. Economie

Portfolio Economie

1 2

3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte

Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte

1 1

3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte

Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte

1

10. Volkshuisvesting, etc.

10.1 Woningbouw eigen initiatieven

Projecten in vorige periode afgerond en daarom niet meer in de rapportage zijn opgenomen Projectnaam Herbestrating Artilleriestraat – Molenbergstraat Mozartstraat (Halsteren)

Class. 1

Programma 3. Beheer Openbare Ruimte

Portfolio Beheer Openbare Ruimte

2

3. Beheer Openbare Ruimte

Beheer Openbare Ruimte

51

Recreatieve voorziening 2022-2025 Herinrichting Wouwseweg Herinrichting Vogelenzang Gouvernementsplein

1 1 1 1

3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte 4. Economie

Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte Economie

Verwacht in 2026 op te starten projecten (waarschijnlijk compleet, classificatie is indicatief) De volgende projecten worden gewenst in 2026 te starten. Dit is echter nog niet definitief en zal in nader overleg verder afgestemd moeten worden. Projectnaam Uitvoeringsprogramma Vastgoedbeleid Haven, vervangen van talud in jachthaven Haven, vervangen van walstroom Reconstructie Jacob Obrechtlaan Noord Reconstructie Rijtuigweg Herinrichting Schoolstraat Omvormen fietspaden Steenbergseweg (Vogelezang tot Klutsdorp) Verkenning Snelfietspad BoZWoensdrecht-Antwerpen Linie van Eendracht Ravelijn Aanpassing Parkeergarage de Parade Nieuwbouw primair onderwijs Halsteren Huisvesting 2e islamitische school Locatieonderzoek Krabbenkooi Scholencomplex en woningbouw

Class. 1 1

Programma 1. Bestuur en Ondersteuning 3. Beheer Openbare Ruimte

Portfolio Bestuur en Ondersteuning Beheer Openbare Ruimte

1 1 of 2 2 1 2

3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte 3. Beheer Openbare Ruimte

Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte Beheer Openbare Ruimte

2 of 3

3. Beheer Openbare Ruimte

Beheer Openbare Ruimte

1 1 of 2 1 2

4. Economie 4. Economie 4. Economie 5. Onderwijs

Economie Economie Economie Onderwijs

2 1 2 of 3

5. Onderwijs 5. Onderwijs 5. of 10.

Verplaatsen Zeeverkennersgroep

2

Herontwikkeling perceel tennispark

1

Nieuwe locatie Maatschappelijke opvang Inloopvoorziening Maatschappelijke opvang Verplaatsen doelgroep Kade Drooghuisvoorziening NOK Enexis Vml. Midgetgolf

2

6. Sport, Cultuur en Recreatie 6. Sport, Cultuur en Recreatie 7. WMO en Jeugd

Onderwijs Onderwijs Onderwijs of 10.3 Woningbouw initiatieven derden Sport

2

7. WMO en Jeugd

WMO

2 2 2 2

7. WMO en Jeugd 7. WMO en Jeugd 9. Milieu 10. Volkshuisvesting, etc.

Uitbreiden woonwagen locaties

1

10. Volkshuisvesting, etc.

Geertruidapolder irt woonwerkkavelskermisondernemers Hofjes Meubelgigant Emmaplein e.o. Kardinaal de Jonglaan (transformatie) Gageldonk Oost Wouwsestraatweg (Curio)

2

10. Volkshuisvesting, etc.

2 1 2 1 2 of 3 2

10. Volkshuisvesting, etc. 10. Volkshuisvesting, etc. 10. Volkshuisvesting, etc. 10. Volkshuisvesting, etc. 2, 3, 7, 10 10. Volkshuisvesting, etc.

WMO WMO Milieu 10.1 Woningbouw eigen initiatieven 10.1 Woningbouw eigen initiatieven 10.1 Woningbouw eigen initiatieven 10.2 Woningbouw Stadlander 10.2 Woningbouw Stadlander 10.2 Woningbouw Stadlander 10.2 Woningbouw Stadlander 10.2 Woningbouw Stadlander 10.3 Woningbouw Initiatieven van derden

Sport WMO

52

Ca. 6 nog onbekende initiatieven van derden via intakeloket

-

10. Volkshuisvesting, etc.

10.3 of 10.4

Toelichting kerngegevens Per project (klasse 3) treft u een aantal kerngegevens aan conform onze standaard voor projectmatig werken (PMW). Voor de financiële gegevens is nog geen uniforme systematiek vastgesteld. Wij werken aan een integraal overzicht van alle projecten, waarbij gegevens zoveel mogelijk op een eenduidige wijze worden vastgelegd en beschikbaar gesteld. Waar dit (nog) niet het geval is, wordt dit expliciet aangegeven.

Naam, programma en portfolio Een project kan onder verschillende namen bekend zijn (bijvoorbeeld financieel, in de besluitvorming of in de loop van de tijd). In deze rapportage vermelden wij de naam waarvan wij verwachten dat deze herkenbaar is voor de gemeenteraad. De naamgeving hanteren wij volgens de volgende uitgangspunten: • •

Een zelfstandig naamwoord of voltooid deelwoord dat aangeeft wat gerealiseerd wordt; Een plaatsbepaling, object of systeem waarop het project betrekking heeft; • Vanwege het gebruik in diverse systemen bestaat een naam uit maximaal 70 karakters.

Op dit moment geldt dit uitsluitend voor projecten die sinds deze rapportage zijn gestart of in de toekomst zullen starten. De naamgeving wordt definitief op het moment dat een project wordt opgenomen in het dashboard en valt onder hoofdstuk 4. Alle projecten zijn gekoppeld aan de programma’s uit de begroting. Binnen deze programma’s zijn, waar van toepassing, verschillende portfolio’s onderscheiden. Voor de exacte indeling wordt verwezen naar het overzicht van de projecten in hoofdstuk 4. Hiermee wordt inzichtelijk waar het initiatief voor een project is ontstaan en waar de financiële dekking is belegd.

Classificatie Voor de toelichting op de projectclassificatie wordt verwezen naar hoofdstuk 2 van deze rapportage. De classificatie is opgenomen in het totaaloverzicht van alle projecten. Op dit moment zijn wij bezig met het (nader) classificeren van alle projecten. In het kader van de woningbouwversnelling zijn de focusprojecten aangemerkt als grote projecten (klasse 3). Binnen de overige projecten is het project Kademuren, Schans 6 en Gebiedsontwikkeling Ster van Lepelstraat eveneens ingeschaald als groot project (klasse 3).

Fase We hanteren de projectfaseringen van projectmatig werken1. Voor projecten in de fysieke omgeving zijn dat zes fasen (initiatie, definitie, ontwerp, voorbereiding, realisatie, nazorg). Voor projecten in algemene zin zijn dat minimaal vier fasen (initiëren, definiëren, uitvoeren, afronden) en in woningbouwprojecten kan er aan de initiatiefase nog een ideefase voorafgaan. Soort krediet

PMW-fase

Eindproduct van fase

Ideefase

Besluit op principe verzoek/ Canvas

1 Overgenomen van de VPNG, Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten, www.vpng.nl

53

Voorbereidingskrediet (fase 1) Initiëren Voorbereidingskrediet (fase 2) Definiëren Voorbereidingskrediet (fase 3) Uitvoeren: Ontwerpen Uitvoeren: Voorbereiden Uitvoeringskrediet Uitvoeren: Realiseren Uitvoeringskrediet Afronden (verlenen nazorg)

Nota van uitgangspunten/ Startnotitie Voorkeursvariant Ontwerp/ Projectplan Gunning Aannemer/ leverancier Oplevering Project decharge

Overige kerngegevens Naam en portfolio Periode We vermelden het laatst behandelde bestuursvoorstel. Daarbij streven we ernaar om in bestuursvoorstellen een compleet overzicht te geven van alle eerdere besluiten. Fase Zie hiervoor Voorbereidingskrediet De verleende gesommeerde voorbereidingskredieten door het college aan de ambtelijke organisatie. Bedragen x €1.000 Uitvoeringskrediet De verleende gesommeerde uitvoeringskredieten door het college aan de ambtelijke organisatie. Bedragen x €1.000 Totaal krediet De som van alle verleende kredieten (voorbereiding en uitvoering) door het college aan de ambtelijke organisatie. Bedragen x €1.000 Prognose totale kosten De actuele prognose voor de totale kosten van het gehele project. In het begin van een project is dit een (deterministisch) bedrag gebaseerd op kentallen en grove inschattingen. Na de eerste fase zal de prognose steeds meer gebaseerd worden op specifieke inzichten en concrete ramingen. We gaan ons oriënteren op het gebruik van SSK (Standaard Systematiek Kostenramingen). Waar mogelijk werken we met een bandbreedte. Bedragen x €1.000 Startdatum De datum van het vaststellen van het projectcanvas, het principebesluit of het eerste kredietbesluit. De datum waarop de interne projectopdracht (canvas) is vastgesteld kan later zijn dan de andere twee besluiten.

De inrichting van een projectteam kan ruim later zijn dan de start van een project in formele zin. Van de genoemde mogelijke datum vermelden we de vroegste. Eindprognose (datum) De datum waarop het project decharge verleend wordt door de ambtelijk opdrachtgever (scope is volledig gerealiseerd). Bestuurlijk opdrachtgever Bij project van klasse 3 wordt expliciet een bestuurlijk opdrachtgever aangewezen (projectwethouder). Dat kan de portefeuillehouder zijn van de portefeuille waarbinnen het project valt, maar dat hoeft niet. Ambtelijk opdrachtgever De manager of directeur die eindgebruiker is van het projectresultaat dan wel beleidsmatig verantwoordelijk is voor het initiatief (initiatiefnemer) om het onderliggende probleem op te lossen. Status De kleurcodering zoals in het voorwoord opgenomen. U-nummer

Ten aanzien van projecten met een grondexploitatie bekijken we nog hoe we de financiën in de overzichten opnemen.

54

Ontwikkeling en verbetering van de rapportage Deze rapportage en methodiek bouwt voort op de ervaringen met de monitor grote projecten en de voortgangsrapportage versnelling woningbouw. Deze rapportage stimuleert harmonisering over projecten heen en verbetert het inzicht en leren tussen en over projecten en programma’s heen. Deze eerste rapportage 2026 is gelijk in opzet aan de eerste en tweede rapportage 2025. Op basis van de ervaringen van de eerste en tweede rapportage waren er geen grote wensen/behoeftes om direct te verwerken. De eerste twee rapportages in 2025 zijn gebruikt als startpunt voor verdere ontwikkeling. De rapportage is nog niet compleet. Voor het aanleveren van sommige informatie ontbreekt op dit moment een onderliggend systeem of werkwijze. We geven in deze rapportage aan welke kerngegevens we van alle projecten willen verstrekken en welke gegevens we meer uitgebreid voor de grote projecten willen opnemen. Het lukt nog niet op alle onderdelen om de gewenste informatie daadwerkelijk te leveren. Daarom zijn sommige velden nog niet ingevuld. In de tweede rapportage 2025 zijn we erin geslaagd om alle projecten te classificeren. In deze rapportage hebben we volledig in beeld gebracht welke projecten we in het gehele kalenderjaar 2026 verwachten op te starten en hebben we voor een groot deel van de projecten een startdatum kunnen vaststellen.

De nieuw gestarte projecten zijn inmiddels voorzien van een aangescherpte naamgeving die beter aansluit bij de inhoud en daarmee meer duidelijkheid geeft over het doel van de projecten. Bovendien zijn benoemde raadsvoorstellen en raadsinformatiebrieven nu als hyperlinks opgenomen, wat de toegankelijkheid en leesbaarheid van dit document verder vergroot. Wij richten ons op het verder aanvullen en verduidelijken van de kerngegevens per project, zoals de verwachte einddatum. Daarnaast werken wij aan een betere verbinding met de begroting. Daarbij wordt verkend op welke wijze financiële gegevens in de rapportage kunnen worden opgenomen. Een rechtstreekse koppeling met het financiële systeem is complex en zal in een latere fase worden gerealiseerd.

De rapportage in grafieken In de vorige rapportage hebben we aangegeven een poging te willen doen om een analyse te geven over de projecten heen (op het geheel). Daarbij zijn we nog zoekende naar een passende vorm en omvang. In deze zijn de eerste analyses opgenomen, zoals het aantal opgestarte en afgeronde projecten per rapportageperiode en de verdeling naar status per rapportageperiode. In een volgende rapportage verwachten we deze analyses verder uit te breiden en aanvullende overzichten van alle projecten te kunnen verstrekken. Het diagram op de volgende pagina geeft een overzicht van het aantal opgestarte en afgeronde projecten per peildatum. Hiermee ontstaat inzicht in de dynamiek en de voortgang in de tijd. Door het aantal gestarte projecten af te zetten tegen het aantal afgeronde projecten, wordt zichtbaar hoe de balans tussen instroom en uitstroom van projecten zich ontwikkelt.

55

Deze cirkeldiagrammen geven per peildatum inzicht in de verdeling van projecten naar status (groen, geel en rood). Hiermee wordt zichtbaar hoe de voortgang en beheersing van de projecten zich in de tijd ontwikkelen. De weergave maakt het mogelijk om trends te signaleren in het aandeel projecten dat volgens planning verloopt (groen), aandacht vraagt (geel) of risico’s kent (rood).

56

Algemene ontwikkelingen en trends (analyse) Beïnvloedbaar Werken vanuit maatschappelijke meerwaarde: aanleiding ≠ doelstelling We werken steeds meer vanuit het streven naar maximale maatschappelijke meerwaarde. Dit komt tot uiting bij het vaststellen van de projectopdracht wanneer het projectdoel wezenlijk anders is dan alleen de aanleiding voor het project. Actualisatie van beleidskaders is daarbij noodzakelijk. De achterstand die is ontstaan door het in de afgelopen tien tot twintig jaar weinig vernieuwen en actualiseren van beleid, is niet snel weggewerkt. Dit heeft tot gevolg dat nieuwe (maatschappelijke) inzichten en wensen niet of maar beperkt passen binnen het vigerend beleid. Belangrijker nog is dat de financiële ramingen van projecten nog onvoldoende rekening houden met een bredere scope. Bij diverse projecten is het daarom lastig om de uitgangspunten (in een nota van uitgangspunten of integraal programma van eisen) vast te stellen. In de totstandkoming van projecten moeten we meer beleidsmatige keuzes maken dan wenselijk is. Onze inzet op Omgevingsmanagement groeit. We geven daarmee invulling aan de participatievisie. Dit zijn aanvullende inspanningen die bovendien aanvullende inzichten en wensen opleveren die we moeten verwerken in onze projecten.

Bij steeds meer projecten gaan we uit van levenscycluskosten en het creëren van zo veel mogelijk maatschappelijke meerwaarde (maatschappelijk kosten/baten analyse). Dit leidt tot keuzemogelijkheden die we op een gepaste manier vanuit beleid moeten maken en/ of moeten voorleggen aan college en/of de raad.

Personeel en organisatie In de afgelopen periode is het personeelsbestand verder versterkt, met name met projectleiders en projectondersteuners. Versterking van de lijnorganisatie om de kaders te bieden voor de projecten, om daarop te toetsen en inhoudelijk bij te dragen heeft nu de grootste prioriteit. Eerst zullen we de ontwikkelingen van de afgelopen jaren bestendigen voordat we verder de capaciteit kunnen uitbreiden. Het projectmatig werken moet verder inslijten en onderdeel van onze cultuur worden. We gaan daarnaast aan de slag met het inrichten, vormgeven en professionaliseren van de vakgebieden projectmanagement, Omgevingsmanagement, Projectbeheersing/ projectondersteuning, Technisch Management inclusief opzet kwaliteitsmanagement en het Contractmanagement. We gaan bouwen aan de projectbeheersing zodat projecten eenduidiger, transparanter en voorspelbaarder worden en we meer en betere stuur- en managementinformatie krijgen op de gehele projectenportefeuille.

3.2 Niet of nauwelijks beïnvloedbaar Stikstof De stikstof problematiek blijft onverkort een groot risico voor bijna alle projecten in de buitenruimte. Inzichten op dit onderwerp zijn sinds de vorige rapportage niet veranderd. Alle nieuwbouwprojecten hebben hier in meer of mindere mate mee te maken. De provincie Noord-Brabant geeft nog steeds aan dat vooralsnog geen milieuvergunningen verstrekt zullen worden. Dat wil niet zeggen dat alle projecten per definitie stil komen te liggen. Op dit moment zijn er in ieder geval uitdagingen met de vergunningverlening van Argolaan – Warandeflat. Er zijn nog geen acute problemen binnen de lopende projecten maar we hebben bij steeds meer projecten discussies over de mogelijke beperkingen. Initiatiefnemers dreigen af te zien van ontwikkelingen vanwege deze problematiek.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=6072e87e-98e8-4443-9beb-7ac941a76197