Verslag van de vorming van een nieuw college - 10 mei 2022

Verslag van de besprekingen rond de vorming van een nieuw college Inhoud Duidingsdebat op 21 maart 2022 ................................................................... 1 Resultaten 1e gespreksronde .......................................................................... 1 Terugkoppeling naar fracties telefonisch op 3 april en fysiek op 6 april ......... 2 Zijn andere varianten onderzocht?................................................................. 3 Gaan we voor een raadsakkoord? .................................................................. 3 Worden inwoners betrokken bij het akkoord? ............................................... 4 Hoe concreet wordt het programma? ............................................................ 4 Wat zijn de voor- en nadelen van een vijfde wethouder? .............................. 4 Progressieve partijen hebben gewonnen! ...................................................... 4 Toelichting op het plan 2022-2026 ..................................................................... 5 Bijeenkomst 9 mei 2022 ................................................................................. 5 Meer ambitie is gewenst ................................................................................ 5 Duo wethouders.............................................................................................

6 Aanvullingen in het plan ................................................................................. 6 Portefeuilleverdeling bijgevoegd........................................................................ 7

Duidingsdebat op 21 maart 2022 Na de verkiezingen van 14, 15 en 16 maart is op 21 maart 2022 een duidingsdebat gehouden in de raad van de gemeente Berg en Dal. In dat debat heeft dhr. Weijers aangegeven als lijsttrekker van de grootste partij graag op te treden als informateur voor de verkenning van een mogelijke coalitie. Daarbij is tevens aangegeven dat dhr. Van Workum gevraagd is dit proces te ondersteunen. In de praktijk betekent dit dat hij als gespreksleider optreedt, als schrijver van het verslag van het coalitieproces en van het Plan 2022-2026. Resultaten 1e gespreksronde Vanaf 26 maart heeft Kernachtig Groesbeek gesprekken gevoerd met afgevaardigden van alle andere fracties. De gesprekken zijn namens Kernachtig Groesbeek gevoerd door Erik Weijers, Irma van de Scheur en Wiebo Kersten. 1

In open en prettige gesprekken met de fracties werd vooral vooruit gekeken. Wat kunnen raad en college de komende vier jaar beter doen? Meer met de inwoners in gesprek en minder coalitie versus oppositie. De kwaliteit van de voorstellen is daarbij cruciaal. Ook is met elke fractie gesproken over hun Top 5 om de komende jaren de schouders onder te zetten. Duurzaamheid, bouwen, participatie zijn enkele thema’s die vooral genoemd zijn. Daarnaast is gesproken over: Hoe willen we werken? En wat gaan we doen samen? Zonder alles meteen dicht te timmeren. De gesprekken leidden tot de conclusie dat een college uit Kernachtig Groesbeek en LOKAAL! het meest voor de hand ligt. De keuze voor een combinatie van LOKAAL! en Kernachtig Groesbeek werd door vele fracties als een logisch vervolg gezien op de uitslag van de verkiezingen. De partijen hebben een goede chemie samen en over veel onderwerpen sluiten de opvattingen goed op elkaar aan. Risico’s zijn er echter ook. Het DNA van de samengevoegde partijen verschilt. Op enkele dossiers was het nog nodig om de laatste puntjes op de i te zetten. Bijvoorbeeld op het thema duurzaamheid en dan met name de zonneparken. Terugkoppeling naar fracties telefonisch op 3 april en fysiek op 6 april De aanvankelijk bedachte terugkoppeling bestond uit twee stappen. Ten eerste een mondelinge telefonische terugkoppeling door dhr.

Van Workum aan de fractieleiders van alle partijen op zondag 3 april 2022. Dit werd door eenieder als positief ervaren en was bedoeld om te voorkomen dat partijen op 4 april 2022 verrast zouden zijn. Op deze avond was een terugkoppeling aan de gehele raad en media gedacht. In de mondelinge terugkoppeling op 3 april is de vraag gesteld: als wij een persbericht opstellen en maandag verspreiden via communicatie/griffie is het dan nodig bij elkaar te komen? Eenieders tijd is namelijk kostbaar en als er toch niet meer verteld wordt – de gesprekken waren tenslotte vertrouwelijk – heeft het weinig toegevoegde waarde. Eenieder vond dit op dat moment een werkbare oplossing. Wat vervolgens gebeurde en niet was voorzien is het journalistieke instinct van De Gelderlander. Die belden zondagmiddag dhr Weijers op met de mededeling: ‘de lokale partijen hebben elkaar gevonden’ en of er al meer over te vertellen is? Gevolg een artikel in de digitale Gelderlander. 2

Wat wij toen hadden moeten doen is het persbericht zelf verspreiden op zondag. Dat is om meerdere redenen niet gelukt. Na landing van het persbericht is toch duidelijk de behoefte ontstaan bij meerdere fracties om een mondelinge uitleg en terugkoppeling. Daar is graag gevolg aan gegeven op woensdag 6 april 2022. Op deze avond is een toelichting gegeven op de gemaakte keuze en zijn achtergronden gedeeld. Door dhr J. Verstegen is de suggestie gedaan om alle fracties te betrekken bij de opstelling van het plan. De volgende aspecten zijn aan de orde gekomen: Zijn andere varianten onderzocht? Neen, die zijn niet uitputtend onderzocht. Andere varianten zijn er wel en zouden aan bod kunnen komen als het uiteindelijk niet lukt tussen LOKAAL! en Kernachtig Groesbeek. Kernachtig Groesbeek heeft tot nu toe de meest logische keuze dieper verkend. Daarbij is gekeken naar: - De verkiezingsuitslag en het aantal zetels dat een partij vertegenwoordigt; - Chemie tussen partijen en potentiële collegeleden; - Oplossend vermogen als er toch frictie ontstaat; - Ervaring als wethouder; - Meerderheden vinden op basis van inhoud en niet getalsmatig; - Wat zijn moeilijke dossiers? - Welke risico’s zijn er omdat sprake is van samengevoegde partijen met elk een eigen DNA. Het gaat hierbij om een positieve insteek.

We zien elders dat vele varianten worden vergeleken en partijen in die afweging beschadigd worden om varianten weg te kunnen strepen. Wij hebben dit willen voorkomen. Alleen als de gekozen variant niet lukt is het nodig een volgende variant te onderzoeken. Dan is het ook goed als die mogelijke variant niet al extra hindernissen kent. Gaan we voor een raadsakkoord? Een raadsakkoord is iets waar de raad aan moet werken en niet twee fracties. De opdracht voor het nieuwe college is in feite het beleid wat in de afgelopen jaren is geformuleerd. Dat kun je zien als een bestaand raadsakkoord. 3

We zoeken nog naar de juiste naam maar we denken aan een programma waarin de volgende hoofdlijnen zijn te herkennen. 1. Hoe willen we werken? 2. Hoe zijn houding en gedrag van college daarbinnen? 3. Welke zaken pakken we op de komende vier jaar? 4. Bij welke zaken is het nodig nu knopen door te hakken? 5. Welke zaken/projecten doen we niet? 6. Welke risico’s gelden als winstwaarschuwing? Worden inwoners betrokken bij het akkoord? Gebruikelijk is dat na een akkoord partijen teruggaan naar de eigen achterban en vragen of het akkoord kan rekenen op instemming en daarmede groen licht geeft voor de coalitie. Dit is een logisch vervolg op de verkiezingen. De inwoners worden nadrukkelijk geïnformeerd over het akkoord omdat het veel zegt over de werkwijze van de gemeente in de komende jaren. Voor dit verslag hebben wij er nog enkele vragen toegevoegd. Dat zijn vragen die niet uitputtend zijn beantwoord maar wel aan de orde zijn geweest en waarvan conclusies gedeeld kunnen worden. Hoe concreet wordt het programma? Voor onderdelen en waar mogelijk willen we concreet zijn en een duidelijke richting aangeven. Alom werd door fracties ook gevraagd om concrete voorstellen aan de raad: ‘Het college moet zijn rol en verantwoordelijkheid pakken.’ Wat zijn de voor- en nadelen van een vijfde wethouder? Een getalsmatige grotere coalitie kan zeker voordelen hebben.

Als dat gepaard gaat met een vijfde wethouder hebben we het ook over behoorlijke kostenpost. Geld dat niet voor andere zaken ingezet kan worden. En meer bestuurders leidt tot meer bestuurlijke drukte. Met 6 duurt besluitvorming langer dan met 5. En het betekent ook meer werk voor de organisatie. Progressieve partijen hebben gewonnen! In de gesprekken is aangegeven graag te willen samenwerken op inhoud en de winst in de verkiezingen betekent ook meer invloed en stemrecht in de raad. Het progressieve blok is een blok om serieus rekening mee te houden en dat zal ook gebeuren. Aan de andere kant willen wij juist af van etikettering als coalitie, oppositie, progressief en behoudend. 4

Toelichting op het plan 2022-2026 Met hulp van de ambtelijke organisatie is het Plan 2022-2026 opgesteld. We wilden drie bladzijden, het zijn er 8 geworden. Maar wel heel concreet en met focus. Met dank ook aan de ambtelijke organisatie en vooral Mark Wijnen die heel veel werk hierin verricht heeft in de aanlevering van documenten en samenvattingen. Bijeenkomst 9 mei 2022 Op 9 mei zijn alle fracties bijeen geweest om het concept-plan en het proces te bespreken. Daarbij ging het niet om een oordeel te vellen over het plan, maar over de lijnen in het plan die samengevat zijn:  Hoe willen we werken? Niet zozeer als coalitie-oppositie maar op basis van inhoud;  Scherp hebben en houden van onze uitdagingen;  Oog hebben voor de beperkingen en hindernissen van deze tijd;  Continuering van bestaand en breed onderschreven beleid;  Geen hoogdravende ambities formuleren, maar juist de handen uit de mouwen steken;  Geen eenvoudige oplossingen presenteren die problemen niet structureel oplossen. En om teksten te verduidelijken of te kijken wat ontbreekt. Door dhr. J. Verstegen werd, mede namens de gehele oppositie, aangegeven dat partijen graag eerder in gesprek waren gegaan over het plan en niet pas nadat er een concept ligt dat al met de leden van Kernachtig Groesbeek en LOKAAL! is besproken en akkoord bevonden.

We delen de conclusie dat we dat beter met elkaar hadden moeten afstemmen. Inhoudelijk zijn op deze avond toch aantal onderwerpen besproken, waarvan we er enkele uitlichten Meer ambitie is gewenst Als een politicus een concreet voorstel doet, zeggen we tegen hem: ‘Dat is toch geen visie? Allemaal jargon en bureaucratie. Wat is nu uw grote verhaal?” En als een politicus vergezichten schetst, schamperen we: “Wat een vage taal, wat hebben de mensen daaraan? Maak het nu eens concreet? Hoe gaat u dat uitvoeren? En hoe gaat u dat betalen?” 5

Uit: Doe eens normaal man (in 7 stappen naar een betere politiek), 2012, door Kustaw Bessems en Dirk Jacob Nieuwboer. Deze tekst uit het jaarboek 2021 van de vereniging van griffiers geeft duidelijk het politieke dilemma weer. En in het plan ziet u onze keuze: ‘bestaande ambities niet uitvoerig herhalen maar juist concreet maken, samen de schouders eronder en de handen uit de mouwen’. Duo wethouders Het college is samen verantwoordelijk voor wat ze doen. Dit gaat dus ook verder dan een optelsom van individuele portefeuilles. In de afgelopen collegeperiode zijn goede ervaringen opgedaan met twee wethouders op een dossier. Voorbeeld is het plan Dekkerswald. De vermelding duo wethouders voor energietransitie leidde tot vragen en verwarring. Waar eindigt de bevoegdheid van de een en begint de bevoegdheid van de ander? Feitelijk is dit aan het college en de portefeuillehouders om dit op te lossen. Omdat deze vorm van werken gewoongoed is, is het echter niet nodig om er een voorbeeld uit te lichten en alleen bij het dossier Energietransitie te vermelden dat sprake is van duo-wethouders. Dit is dus geschrapt in de portefeuilleverdeling.

Aanvullingen in het plan Gemaakte opmerkingen hebben geleid tot enkele aanpassingen of een enkele reactie die we hier noemen: - De aantallen woningen kloppen nog steeds dus aanpassing is niet nodig; - De totale afweging van extra uitgaven vindt plaats bij de vaststelling van de jaarlijkse begroting (toegevoegd); - Plan De Beijer krijgt zijn uitwerking als afgesproken (toegevoegd); - Oud papier ongewijzigd laten alleen als dat juridisch juist is (toegevoegd); - Toerisme en recreatie, in het plan zijn twee accenten genoemd. Overigens continuering van bestaand beleid (geen aanpassing); - Biodiversiteit, belang wordt alom onderkend (nu geen bijstelling voornemens); - Samenhang in beleid. Meer bouwen heeft consequenties voor verkeer. Juiste conclusie. Zie voorbeeld Reomie (geen verdere aanpassing). - Wat doe je met geschetste risico’s? Daar waar de risico’s behoren tot de verantwoordelijkheid van het college (personeel, opvang Oekraïners) is het nodig actie te ondernemen (aangepast). In de andere gevallen is aanpassing van beleid onontkoombaar. 6

- Wanneer worden kleinere dossiers genoemd in het plan? Om onze denkrichting daarbij aan te geven.

Portefeuilleverdeling bijgevoegd De beoogde portefeuilleverdeling maakt onderdeel uit van het Plan 2022-2026.

Datum: 10 mei 2022 De informateur,

De gespreksleider,

Erik Weijers

Jan van Workum

7