Verslag raadsvergadering 24 maart 2022 (afscheid oude raad)

NOTULEN van de raadsvergadering van de gemeente Berg en Dal gehouden op 24 maart 2022

Aanwezig: Raadsleden: mw L. Albers (PvdA), dhr N.F.H.J. Bakker (CDA), dhr W.N.A.T. Bakker (CDA), mw M.A. Barber-Hendriks (Polderbreed), mw W.M.L.A. Borremans (Polderbreed), mw J.M.J. Brouwer (VOLG), mw M.O. ten Doesschate (VVD), dhr A.A.M. Driessen (GJS), dhr H.T.J. Eikholt (GVP), dhr F. Gödderz (GroenLinks), dhr W.J.M. Janssen (CDA), dhr A.J.M. de Jong (Voor Berg en Dal), dhr W.P.M. Kersten (Sociaal Groesbeek), dhr D.C.E.M. van Loon (CDA), dhr J.A.F. Peters (Voor Berg en Dal), dhr J.H. Peters (Sociaal Groesbeek), dhr G.P.W. Ubbink (Polderbreed), dhr R. Verstraaten (GVP), mw T.M. Vorderman (D66) en mw R.A. Vree (GroenLinks) Voorzitter: dhr M. Slinkman Wethouders: mw S.G.P. Fleuren, mw E.M. van de Scheur, dhr N.A.V. Verheul en mw E.S.S. Visser Griffie: dhr G. Winters Verslag: Buro Service Overasselt, mw W.J.J. Verheijen Verkroost Verhinderd: mw M.A.G. Verdijk (GroenLinks), dhr E.H.A. Weijers (VOLG) en dhr A.R.M. ten Westeneind (GJS)

Inhoudsopgave 1.

Opening en mededelingen.......................................................................................................... 2

2.

Vaststelling van de raadsagenda ............................................................................................... 2

3.

Vaststellen van het verslag van de raadsvergadering van 10 februari 2022 ............................. 2

4.

HAMERSTUKKEN ........................................................................................................................... 2

4a. Bommenregeling 2021 ................................................................................................................ 2 4b. Bestuursverklaring Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (ToZo 1) .......... 2 5.

Onderzoek naar en oordeel over het verloop van de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 ............................................................................................................................................ 2

6.

Toelating nieuwe raadsleden ...................................................................................................... 2 6a. Rapportage door de commissie onderzoek geloofsbrieven................................................ 2 6b. Toelating van nieuwe raadsleden tot de gemeenteraad na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 ..................................................................... 3

7.

Afscheidswoorden aan vertrekkende raadsleden en oud-griffier Jan van Workum ................... 3

8.

Sluiting ...................................................................................................................................... 11

1

1.

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering van de gemeenteraad van Berg en Dal op 24 maart 2022 en heet ook de kijkers en luisteraars die via radio en internet verbonden zijn van harte welkom. Het is een speciale raadsvergadering, waarin afscheid genomen wordt van de raad in de huidige samenstelling. Meer dan 16.000 kiezers uit gemeente Berg en Dal hebben vorige week de 25 nieuwe leden van de raad gekozen. Een raadsperiode van 4 jaar (2018-2022), met meer dan 320 raadsbesluiten, komt hiermee definitief ten einde. Er wordt stilgestaan bij het afscheid van de oude raad, maar vanwege deadlines staan er twee hamerstukken op de agenda. Daarna is het aan de huidige raad om de nieuwe raadsleden toe te laten op basis van de conclusies van de commissie onderzoek geloofsbrieven. Deze nieuwe raadsleden worden volgende week woensdag, op 30 maart 2022, geïnstalleerd in een wederom feestelijke vergadering. In deze allerlaatste raadsvergadering van deze raadsperiode zijn er afmeldingen ontvangen van dhr Ten Westeneind, mw Verdijk en dhr Weijers. Er wordt met 20 raadsleden vergaderd.

2.

Vaststelling van de raadsagenda

De agenda wordt conform vastgesteld.

3.

Vaststellen van het verslag van de raadsvergadering van 10 februari 2022

Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

HAMERSTUKKEN

4a. Bommenregeling 2021 De raad gaat akkoord met het voorstel.

4b. Bestuursverklaring Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (ToZo 1) De raad gaat akkoord met het voorstel.

5.

Onderzoek naar en oordeel over het verloop van de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022

De voorzitter stelt dat de raad volgens de Kieswet de taak heeft om na gehouden verkiezingen een oordeel te vellen over het rechtmatig verloop van de verkiezingen. Door vaststelling van het proces verbaal inzake de verkiezingsuitslag van de gemeenteraad van het hoofd- c.q. centraal stembureau d.d. 21 maart 2022 oordeelt de raad dat de gehouden gemeenteraadsverkiezingen rechtmatig zijn verlopen. Daarmee staat de verkiezingsuitslag definitief vast. De raad gaat akkoord met het voorstel.

6.

Toelating nieuwe raadsleden

6a.

Rapportage door de commissie onderzoek geloofsbrieven

De voorzitter geeft aan dat in de vorige raadsvergadering een commissie benoemd is bestaande uit mw Borremans en de heren Gödderz en Peters om deze belangrijke taak uit te voeren. De commissie heeft de geloofsbrieven die door de nieuw benoemde raadsleden zijn ingevuld onderzocht. Voor het

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

2

oordeel over de onderzochte geloofsbrieven en het al dan niet kunnen toelaten tot de raad van de nieuwe leden, geef hij het woord aan de voorzitter van de commissie: de heer Jos Peters. Dhr Peters (VBenD) leest: De commissie onderzoek geloofsbrieven uit de raad van de gemeente Berg en Dal heeft onderzoek uitgevoerd naar het voldoen aan de vereisten voor het raadslidmaatschap als gesteld in artikel 10 en artikel 13 van de Gemeentewet betreffende de voorgestelde kandidaat raadsleden: 1. Sylvia Fleuren, 2. Wim Bakker, 3. Nick Bakker, 4. Caroline de Greeff, 5. Rona Vree, 6. Florian Gödderz, 7. Remco Hammer, 8. Lesley Albers, 9. Henny van der Pol, 10. Jos Verstegen, 11. Jelbrich de Vries, 12. Marlou Peters, 13. Erik Weijers, 14. Irma van de Scheur, 14. Wiebo Kersten, 16. Johanna Brouwer, 17. Hans Peters, 18. Ruud Verstraaten, 19. William Janssen, 20. Ria Barber, 21. Alex ten Westeneind, 22. Toon de Jong, 23. Annelies Visser, 24. Arnold Driessen, 25. Ellen van Broekhoven. Uit het onderzoek van de commissie is gebleken dat 1. De kandidaten aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoen; 2. De kandidaten geen formele met het raadslidmaatschap onverenigbare betrekkingen of nevenfuncties bekleden die een benoeming als raadslid van de gemeente Berg en Dal in de weg staan als bedoeld in artikel 13 van de Gemeentewet.

Dit is opgemaakt in Groesbeek op 24 maart 2022 en ondertekend door de commissie, Miengske Borremans, Florian Gödderz en Jos Peters.

6b.

Toelating van nieuwe raadsleden tot de gemeenteraad na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022

De voorzitter stelt voor, gehoord het oordeel van de commissie onderzoek geloofsbrieven, dat de raad kan instemmen met het toelaten van deze 25 nieuw gekozen leden van de gemeenteraad. De raad gaat akkoord met het voorstel.

7.

Afscheidswoorden aan vertrekkende raadsleden en oud-griffier Jan van Workum

De voorzitter: Voordat wij afscheid nemen van de vertrekkende raadsleden, nemen wij eerst afscheid van onze oud-griffier Jan van Workum. In de raadsvergadering van 16 december 2021 stonden wij al even stil bij het vertrek van Jan. Omdat dat een digitale vergadering was, hebben wij besloten om het afscheid van Jan te verzetten naar vandaag. Een jarenlange inzet, verdient een passend afscheid. En dat is wat ons betreft niet digitaal. Jan, ik wil je graag uitnodigen om hier even plaats te nemen, dan zal ik je graag van achter het katheder toespreken. Daarna zal ook de Nestrix van de raad dat doen. Beste Jan, Vandaag nemen we formeel afscheid van je. En dat terwijl je al een hele tijd weg bent. Sterker nog, je bent ook al weer terug! Maar daarover straks meer. Eerst maar een klein punt van kritiek, en dat is jouw voortijdige vertrek na een zeer lang dienstverband. Bij herhaling heb ik jou mijn eerste griffiemedewerkster Tineke ten voorbeeld gesteld, toen ik zelf nog griffier was, net na de eeuwwisseling. Toen haar 65e naderde, kwam zij onder het storten van hete tranen bij mij haar leed klagen omdat het verplichte leeftijdsontslag naderbij kwam. Ik zei: dat ontslag kan ik niet voorkomen, maar ik kan je daarna natuurlijk wel weer opnieuw aannemen. En zo geschiedde. Veel later sprak ik de burgemeester van Oegstgeest nog eens, en vroeg nog eens naar Tineke.

Net dat jaar hadden ze gezegd: Tineke, nu word je 74, nu wordt het toch eens tijd dat je ophoepelt. Ja Jan, en dan naar jou, en je begrijpt dat de vergelijking niet in jouw voordeel uitvalt. Dat moet maar vroeg pensioneren en genieten. Want ik spreek stellig namens ons allen dat we het ontzettend jammer vinden, misschien alleen je opvolger uitgezonderd, dat je ons hebt verlaten. In de afgelopen lange jaren dat je voor de gemeente Berg en Dal en haar voorgangers hebt gewerkt, heb je je langzamerhand tot een instituut ontwikkeld. Je had, door die lange en diverse ervaring in veel functies, van heel veel onderwerpen wel enig of zelfs veel verstand, en die kennis kon je in het werk als griffier heel goed ten nutte van de gemeenteraad inzetten. Veel meer dan gebruikelijk is voor een griffier was jij ook de vraagbaak voor ambtenaren die een stuk naar dit gevreesde gezelschap moesten zenden. Ontelbare stukken hebben geprofiteerd van

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

3

jouw adviezen, zowel voor wat betreft de gekozen insteek, toonzetting en aanvliegroute alsook inhoudelijk. Daarnaast, of daarenboven, Jan, beschik je over een fijn gevoel, zowel voor politieke, bestuurlijke, alsook persoonlijke verhoudingen. Velen waren gewend om bij jou te rade, danwel te biecht te gaan, en dat vaak gedurende vele jaren. Het kwam dan ook praktisch niet voor dat jij bij een raadsstuk niet voor de stemming al zo ongeveer, of zelfs precies, wist hoe de stemming zou gaan verlopen. Aan al die voorkennis paarde jij ook de discretie die hoort bij de vertrouwensfunctie die griffier toch is. Ook persoonlijk bewaar ik de beste herinneringen aan onze samenwerking gedurende meer dan zes jaar. Wij leerden elkaar kennen ten tijde van mijn sollicitatie naar het burgemeesterschap van –toen nog!- de gemeente Groesbeek. Jij was secretaris van de vertrouwenscommissie. Gedurende die reeks van jaren, tot het moment van jouw vertrek, hebben wij in volkomen harmonie samengewerkt. En zijn we het naar mijn beste weten zelfs nooit oneens geweest, danwel ernstig oneens. Voor de bredere samenwerking met ook de gemeentesecretaris in de talloze driehoeksvergaderingen die we samen hebben gehad, geldt hetzelfde. We kijken daar met veel plezier, maar ook met warmte aan terug. Dat is toch zeldzaam in een politieke omgeving waar af en toe de emoties hoog op kunnen laaien.

Het is daarom dat we jou niet graag lieten gaan. Maar ook omdat je gewoon een gezellige een aardige vent bent! Maar wat nu! In plaats van rustig weg te drijven in de mist van onze herinnering, ben je er ineens weer! En wel als informateur van het nieuw te vormen college. Dat je, nog zo kort na je vertrek, gevraagd bent om je over deze formatie te buigen, verklaart wel weer hoeveel vertrouwen je hier geniet. Je grote kennis van alle dossiers en van de poppetjes in dat ingewikkelde gezelschapsspel zullen zeker van grote waarde blijken te zijn op het verloop. Jan, dank dus, vaarwel, en welkom terug! Ik vraag een hartelijk applaus voor Jan van Workum. Mw Ten Doesschate: Jan, – ik zal maar niet meer meneer Van Workum zeggen, wij kennen elkaar sinds 1988, dus het zou een beetje raar zijn – toen wij hoorden dat jij wegging dacht ik: ‘Wie is Jan van Workum eigenlijk, wat weten wij echt van hem?’ Dat bleek eigenlijk verdraaid weinig te zijn. We weten dat je van pingpongen houdt en dat je met de wintersport gaat. Ik dacht er zal toch wel meer zijn. In ieder geval had ik gelukkig nog het jaarplan van jou, Griffie 2008, en daar had je in gezegd: "Een griffier hoort, ziet en zwijgt. De griffie is er om te werken en te zorgen dat de raad zich optimaal kan concentreren op haar politieke taak. Het motto daarvoor wil ik omschrijven als dromen, durven en doen.

Dromen staat voor het formuleren van de gewenste situatie, durven is de overtuiging dat veranderingen mogelijk zijn en doen is het uitvoeren, meten en volhouden". In 1988 begon jij als ambtenaar bij de gemeente Groesbeek, medewerker Algemene Zaken, Bedrijfscontactpersoon en Toerisme. Een beetje gemeentesecretaris reorganiseert, maar na iedere reorganisatie bleek jij er toch nog te zijn. Vier burgemeesters heb je meegemaakt. Je werd benoemd in de raadsvergadering als griffier van de heringedeelde gemeente Groesbeek op 2 januari 2015. Wij waren verheugd – ik heb het raadsbesluit daar liggen, misschien wil je dat straks meenemen. Op dat raadsbesluit heb ik destijds met de hand geschreven: Wij waren verheugd gezien de goede ervaringen met jou. Evenwichtig en het assessmentrapport was dik in orde. Jij bleek nog meer kwaliteiten te hebben en werd al snel voorzitter van de griffierskring. Kortom jij bleek de beroemde "stille kracht". Je bleek ook diverse andere taakjes te hebben, bijvoorbeeld bij de inrichting van het gemeentehuis: ik zag nog een email van jou aan mij uit 2013 – ik ben ook aan het opruimen -, waarin jij vroeg of ik die "Artemide-lampen” in de raadszaal iets vond. Ik vond die lampen mooi, nu nog. Je bent blijkbaar dikwijls zo geconcentreerd op je werk als griffier dat je niet zag dat er hier in de raadszaal een buitendeur is, nog geen 2 meter vanaf jouw stoel.

In jouw kantoor sprak ik jou er over aan, met de mededeling dat de buitendeur steeds open was en dat het levensgevaarlijk was, omdat er aan de buitenkant geen trapje was en iedereen dus bijna een meter omlaag zou vallen in noodgevallen. Je bleef gewoon stug volhouden dat er daar geen deur was. Voor de zekerheid ben ik op de terugweg nog even gaan kijken, je wordt tenslotte ook wat ouder, en ergens begint de aftakeling. Gelukkig bleek de deur er nog te zijn. Je hobby is tafeltennis en dat was ook duidelijk te zien. De sporttas direct naast jouw bureau, met een handdoek er overheen. In die tas zit een heel mooi kistje met zwaluwstaarten en daar zit dan een super

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

4

batje in. Iedere keer als jij van je bureau naar de spreektafel ging, stapte je, jaar in jaar uit, over die grote tas. Je zou denken nu breekt hij toch eens zijn nek, maar nee hoor, je hebt het volgehouden tot je afscheid. Automatisch stapte jij er dag in dag uit netjes overheen. Door dat gepingpong kreeg jij sterke handen en polsen, en dat kwam mooi uit aan het begin van deze raadsperiode. Samen met Edwin heb jij tussen de middag veel getafeltennist. Aan het begin van deze raadsperiode moest er een Werkgeverscommissie gekozen worden. Er moest schriftelijk gestemd worden. Ingevulde stembriefjes allemaal in een glazen pot en werden opengemaakt door mij. Ik las de namen op van de gekozenen, gaf het stem briefje aan burgemeester Slinkman, hij controleerde en sprak de namen uit, gaf het stembriefje aan de griffier, aan jou dus, jij keek en herhaalde de namen en begon met turven. Tessa won met glans: 16 stemmen en werd de voorzitter van de Werkgeverscommissie, zelf kreeg ik 13 stemmen en Hennie kreeg 11 stemmen. Rob Verheijen had er absoluut op gerekend herkozen te worden, stond van zijn stoel en denderde naar voren en probeerde de stembriefjes uit jouw handen te rukken om alles te controleren en de handschriften te bekijken. Hij kon niet geloven dat hij niet was herkozen en wantrouwde dus de hele stemcommissie.

Bijna sprakeloos van verbazing siste ik "Jan, vasthouden, niet los laten." Jij hield stand, dankzij de kracht in jouw handen, liet niet los en won met glans en wist de stembriefjes vast te houden. Je hebt het al die jaren prima en opgewekt gedaan. Vele zaken moest jij zelf uitvlooien als raadsgriffier, uiterst vriendelijk en behulpzaam voor iedereen. Ook mochten wij jou bellen, desnoods 's avonds in noodgevallen. Jij hebt met veel geduld alle raadsleden en carrousel leden met vele zaken geholpen, neem alleen al de verrekte iPads. Deze raadsperiode was niet ideaal mede door de coronacrisis (2 jaar) en het verplicht vergaderen vanuit huis via de iPad. Dan reken ik nog niet mee het stemmen over de voorstellen. Voor de kijkers thuis was het niet om aan te zien, maar voor de raadsleden was het ook geen lolletje. Maar de griffie heeft ons er door gesleurd, dat kunnen wij wel stellen. Sinds 1990 heb jij de college-onderhandelingen bijgestaan. Nu ben jij weer gevraagd, en dat is toch wel een teken van groot vertrouwen in jou. Intussen heb jij Elsa blijkbaar zulke mooie verhalen verteld over het griffierschap dat Elsa ook griffier is geworden. Een goed teken. Jouw verdiende mooie afscheid viel in het water door de coronacrisis. De bedoeling was een afscheid in het Vrijheidsmuseum met o.a. oude collega's, maar dat kon dus niet.

Intussen bleek dat een griffier van de gemeente maar € 300 kreeg t.b.v. dat afscheid. De gemeentesecretaris krijgt echter veel meer. Voor de zekerheid heb ik als lid van de Werkgeverscommissie nog even navraag gedaan. Het bleek te kloppen. En verzoekjes om meer geld, werden afgewezen. Kortom: een pierig rotbedragje. Door dat "horen, zien en zwijgen" zou je eigenlijk die drie bekende aapjes moeten krijgen. Worden veel gegeven maar belanden al snel in de kringloop. Namens de burgemeester, de griffie, de gemeenteraad en alle carrouselleden mag ik jou een afscheidscadeau aanbieden. Wij weten dat jij thuis meestal mag koken, dus dan is een avondje vrij ook wel prettig. Graag geven wij jou als herinnering een borrelhapjes-plank met inscriptie. Eigenlijk een soort vergroot pingpongbatje. En in een speciaal blikje waarop staat ‘aan de slag met organisatiecultuur’ een lijstje met sterrenrestaurants hier in Gelderland, waar jullie samen kunnen gaan dineren. Misschien staat er daar ook wel Merlot op de kaart waar jij zo van houdt. Dank voor al jouw goede zorgen en jouw inzet, namens de raadsleden, de carrouselleden, de burgemeester en de griffie. Het gaat je goed, Jan. Mw Ten Doesschate biedt het cadeau aan. Dhr Van Workum: Dat is inderdaad iets om stil van te worden.

Ik weet nog dat ik op mijn plek altijd heel erg jaloers was op jullie als jullie hier mochten spreken en ik alleen mocht luisteren. Nu ik de kans heb, gaat het heel lang duren. Ik heb nog wel een leuke anekdote, jullie zullen hem vast herkennen. Ik zat op de plek waar Göran nu zit en Mechteld kwam aan met een imponerend pak kaartjes op A6. Alle respect. En dat respect nam ook nog toe toen zij ze allemaal gebruikte. Allereerst dank voor de mooie woorden, Mechteld, Mark. Het is leuk om op deze manier afscheid te nemen. Ik was er ook wel aan toe. Een nieuwe raad had ik niet meer getrokken, denk ik. Ik vind het toch wel heel erg mooi. Het is ook mooi dat mijn mindere eigenschappen en vaardigheden niet versterkt zijn

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

5

hier maar juist een beetje afgezwakt en de dingen die ik goed heb gedaan zijn wat uitvergroot en dat is mooi. Jullie hoeven niet bang te zijn dat ik daardoor naast mijn schoenen ga lopen, ik neem dat echt wel met een korreltje zout. Complimenten zijn als drugs, je raakt ervan in euforie, je wordt er blij van maar je loopt ook het risico dat je ze iedere keer weer wilt krijgen. Op het moment dat je alleen maar uit bent op complimenten, doe je de verkeerde dingen. Je moet het uit overtuiging doen en niet vanwege de complimenten. Mijn rol was, en Hennie Eikholt zei het ook heel mooi: smeerolie tussen de belangrijkste partijen, tussen de raad, tussen het college, de ambtelijke organisatie en de inwoners. Zorgen dat het proces goed loopt. Ik vond dat een hele mooie benaming en zo heb ik de rol denk ik door de jaren heen opgepakt. Dank ook voor de cadeaus. Ik ga er iets heel leuks mee doen en als er een gelegenheid is, ga ik jullie vertellen wat het geworden is. Vaak is het zo dat als je met pensioen gaat en dus tijd genoeg hebt, je een horloge cadeau krijgt waar je dan vervolgens helemaal niets meer aan hebt. Graag had ik mijn pensioenervaringen met jullie gedeeld, maar dat lukt niet. Alhoewel ik de laatste dagen heel veel vitamine D getankt heb, oftewel, ik heb gewoon in de zon gezeten, heb ik nog wel een jobje.

Ik ben interim-griffier bij de gemeente Druten en dat duurt tot 1 mei van dit jaar. Volgende week wordt mijn opvolger aangewezen, zijnde Elsa, mijn echtgenote. Baudet weet het nog niet maar anders zou hij zeggen: ‘weer een kartelbenoeming’. Maar ik moet zeggen, ik heb er part noch deel aan gehad, alleen haar naam genoemd. Florian had mij in het najaar uitgedaagd om de raad ook wat tips mee te geven bij mijn afscheid. - Acteer wat meer. Een mooi voorbeeld: Anthony Livius, carrousellid van SG. Hij hield in zijn eerste carrousel een betoog waar iedereen door overdonderd was. De voorzitter en ik waanden ons even in de Tweede Kamer. Dat was in de tijd dat je nog trots was op de debatten in de Tweede Kamer. Later bleek dat Anthony bij een toneelvereniging zat en dat hij dat heel goed uitbuit. Ik ken nog een paar voorbeelden, maar ik durf ze nu niet te noemen, van toneelspel dat ik heel erg leuk vond, maar die bewaar ik voor het eten. - Net als ik, dat stond ook in het artikel in De Gelderlander. Op het moment dat je iets zegt over een ander en met name over iemands eigenschappen, moet je er achter denken ‘net als ik’. Bijvoorbeeld: Ruud Verstraaten is een aardige vent…net als ik. Op het moment dat je dat doet, ga je bijna niets vervelends meer zeggen over anderen. Dan komt er iedere keer ‘net als ik’ achter en dan ga je erover nadenken en dan stop je wel.

Natuurlijk moet je als griffier ook een beetje geluk hebben. Mechteld zei al ‘je hebt het hier lang volgehouden’. Er zijn toch ook wel momenten geweest dat ik op de rand van de afgrond stond. Dat raadsleden mij belden - en dat is dan ook wel weer kenmerkend voor de goede verstandhouding - en zeiden ‘Jan, nu moet je even rustig aan doen. Wat jij wilt, daar ga je te snel in.’ Dat was onder andere met het bekende vergadermodel ‘het bobmodel’. Ik weet nog dat we er een cursus over gehad hebben, we gaan bobben, we hadden de cursus twee keer gehad en iedereen zei ‘prima, dat gaan we doen’. Drie vergaderingen later zei iedereen ‘dat bobmodel moet maar weg, dat is helemaal niets.’ We hadden het nog niet één keer goed toegepast, sterker nog, we zaten er nog mijlen ver vanaf. Maar nee, we gooiden het wel in de prullenbak. Dat kon natuurlijk niet. - Een laatste tip die ik nog heb - de rest sla ik over, doen we bij het etentje – de raad is ook een verdienmodel. Er zijn heel veel mensen die er belang bij hebben om u een probleem aan te praten. U moet leren debatteren, snellezen, mindmappen, noem maar op. Eigenlijk moet dat niet. U moet maar één ding doen volgens de wet en dat is besluiten nemen. U slaagt erin om ook daaraan te ontsnappen. Ik begreep dat in februari drie stukken zijn teruggeven aan het college. Alles is goed bedoeld.

Het gaat er vooral om hoe een koers te varen en een idee te hebben van wat wil ik nu als ik op deze plek zit. Ik ga eindigen. Ik ga jullie missen. Het was uitdagend, soms verdrietig als sprake was van ernstige ziekte of overlijden, maar vaak was het gezellig. Gezellig en constructief in de driehoek, met een kwinkslag van mening verschillen met de vrienden van de ambtelijke organisatie, sparren met het college en een klankbord zijn voor jullie als raad, daarvoor dank. Er waren dingen om te lachen. Ik herinner mij nog de Teamsvergadering – en Teams was niet heel erg fijn - van december 2021 en het ging over Dekkerswald. De discussie (het debat) vlotte niet zo en in de

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

6

chat ontstond al onrust. ‘het mag korter’, ’we snappen het allemaal wel’ en als klap op de vuurpijl: ‘ik ga vast mijn pyjama aantrekken’. Wat nu lonkt is vrije tijd. Vrije tijd is de tijd die overblijft wanneer men zijn werk gedaan heeft en waarmee men geen raad weet. Uit Olivier B. Bommel. We gaan het zien. Heel veel dank. Het was een eer en een genoegen om samen met en voor jullie te werken. Dank.

Afscheid vertrekkende raadsleden De voorzitter stelt dat met de vastgestelde uitslag van de verkiezingen gelijk bekend geworden is welke raadsleden de komende vier jaar terugkeren, welke niet en welke raadsleden nog even moeten wachten op de coalitievorming om uitsluitsel te krijgen. Op het moment dat bekend is welke coalitie wij krijgen en de wethouders worden benoemd, is ook bekend of er nog meer raadsleden zijn die verwacht, danwel niet verwacht, niet meer terugkeren. Wij zullen dan op dat moment ook van hen afscheid nemen in die raadsvergadering. Voor nu nemen wij afscheid van Wilm Janssen, Tessa Vorderman en Mechteld ten Doesschate. In overleg hebben we besloten dat we bij het afscheid van de overige raadsleden de volgende keer ook het afscheid van Jos Peters zullen gedenken. Beste Wilm, Ook van jou nemen we vanmiddag afscheid. Ik denk dat ik niets teveel zeg, Wilm, als ik opmerk dat jij een geheel eigen kijk op zaken hebt. Veel meer dan gemiddeld genomen in deze raad het geval is, beschouw jij vraagstukken vanuit een eigen optiek. En je komt daardoor ook dikwijls tot inzichten en oordelen, die een originele blik bieden op een dossier. Als voorbeeld noem ik maar het Sociaal Domein, waar jij, gesteund door Peter Maas, een heel andere lijn en insteek bepleitte. En wel door het instellen van een werkgroep.

Er is lang en breed over gesproken, en het is daarmee allemaal uiteindelijk anders gelopen, en dat hoort ook bij het politieke spel. Wat in elk geval lang na jouw vertrek bij ons zal blijven is de onvergetelijke term: “dynamisch startdocument”. Maar het blijft staan dat we jouw eigen en andere manier van beschouwen zullen missen hier in de raad. Want als je allemaal op dezelfde manier kijkt, is het beeld vanzelf tweedimensionaal. Verschillende vertrekpunten en posities geven immers de benodigde diepte en reliëf. Er zijn verschillende vraagstukken waar jij je de afgelopen jaren in hebt vastgebeten. In zijn algemeenheid heb je je opgeworpen voor het onderwijs, waar je achtergrond ligt, maar ook voor de Dorpsagenda Breedeweg en niet te vergeten de belangen van de seniore medemens in de gemeente Berg en Dal. Een grote en groeiende groep, waar je veel van afweet als ervaringsdeskundige inmiddels, maar ook vanuit je lidmaatschap van het bestuur van de Bond voor Senioren in de Breedeweg. Ik noem ook je inzet voor de dementievriendelijke gemeente. Ook in je fractie word je gewaardeerd als baken van rust en evenwicht. Wij kunnen ons daar wat bij voorstellen. Een man een man, een woord een woord, dat kenmerkt jou. Geprezen word je ook om je bereidwilligheid om voor beginnende en wat minder ervaren raadsleden te willen fungeren als mentor en vraagbaak.

En dat hoeft niet alleen over de politiek in Berg en Dal te gaan. Ook over de gemeentepolitiek van onze Duitse buurgemeente weet je veel te vertellen, net als –en ik noem maar een zijstraatover klassieke muziek. Kortom; de firma Bakker en Bakker heeft een paar leerzame jaren achter de rug! Persoonlijk wil ik mijn waardering uitspreken voor de contacten die wij in de afgelopen jaren samen hebben gehad. Het is toch een heel aantal keren voorgekomen dat wij in dikwijls lange telefoongesprekken het een en ander in vertrouwen met elkaar hebben kunnen wisselen en daar wil ik jou graag heel erg voor danken. Qua gezondheid heeft het je niet erg meegezeten. Corona heeft je hard getroffen, en je hebt lang en hard aan je revalidatie moeten werken. Ik ben blij dat je hier nu zit zoals je er zit. Ik wens je van harte toe dat je hierin een opgaande lijn zult blijven behouden, zodat je zoveel mogelijk zult kunnen genieten van de mogelijkheden die je krijgt om je tijd anders in te delen, nu de zeer vele uren die jij aan het raadswerk besteedde vrijvallen. Beste Wilm, graag wil ik je ook hartelijk danken voor al je inzet en overhandig ik je deze gedenkpenning als herinnering aan jouw tijd als raadslid. Mag ik je uitnodigen naar voren te komen, terwijl er een welverdiend applaus voor jou klinkt.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

7

De voorzitter biedt de gedenkpenning aan.

Tessa, vandaag neem ook jij afscheid van deze gemeenteraad, waar je sinds 2015 een beeldbepalend lid van bent geweest, en daar overdrijf ik niets mee. In 2015 kwam je in de raad na het vertrek van Evert Ruiter, en je hebt daarna – met enige vertraging dus - toch een vliegende start gemaakt. Je hele raadsperiode heb je als eenvrouwsfractie D66 vertegenwoordigd, en dat was geen lichte taak. Natuurlijk was er een steunfractie om op terug te vallen, maar in de raad stond je er toch alleen voor om het geluid van D66 te laten horen. Dat betekende ook je in alle onderwerpen verdiepen en je een mening vormen, en een structurele aanwezigheid op carrousels, thema-avonden, werkbezoeken en ga zo maar door. Naast al dat werk heb je je ook altijd extra ingezet als er een beroep op je werd gedaan. Als lid van de raadswerkgroep Samenwerkingen bijvoorbeeld, maar ook binnen de werkgeverscommissie van de griffie. Werk dat voor de buitenwacht niet zichtbaar is, waar nooit een camera of een Facebookbericht aan te pas komt, maar waar bij tijd en wijle wel erg veel uren in gaan zitten. Je hebt dat altijd gedaan, en dat wil ik hier niet ongenoemd laten. In de raad was je niet alleen zichtbaar, maar ook steeds duidelijk hoorbaar, met een eigen mening en een eigen geluid.

Niet iemand die zich de feta van het brood laat eten, want zoals dat voor meer kleinere mensen geldt, is ook jouw temperament omgekeerd evenredig aan je lengte. Zeker als een discussie naar jouw idee richting onredelijk of onrechtvaardig ging, kon je fel van repliek dienen, al had je niet altijd door hoeveel indruk jouw vlammende blikken kunnen maken. Dat is één aspect van jouw betrokkenheid bij deze raad en het raadswerk. Veel frequenter kwam een andere kant van jou naar voren. Allemaal zijn wij in de afgelopen jaren gesteld geraakt op jou als vrolijke, goedlachse, zeer hartelijke en ook op het persoonlijk vlak oprecht betrokken collega. Je hebt duidelijk veel van het raadswerk gehouden, maar het heeft ook de nodige offers van je gevraagd in de privésfeer. Je hebt daarom een bewuste afweging gemaakt, en je persoonlijke leven gaat vanaf nu een veel centraler plek krijgen in je leven. Meer tijd om samen door te brengen met je man, je kinderen. Maar ook veel meer avonden om met vrienden af te spreken, en al die gezelligheid te beleven die er de afgelopen jaren wel eens bij is ingeschoten. Wij gunnen je dat van harte, al wordt je vertrek zeker betreurd en jij gemist in deze zaal. Je kunt met een gerust hart vertrekken; waar jij het zelf af en toe best zwaar had in je eentje, daar staan nu drie enthousiaste opvolgers klaar om het stokje van je over te nemen.

Beste Tessa, graag wil ik je heel hartelijk danken voor al je inzet, en zeker ook voor alle gezelligheid en sfeer die je steeds hebt ingebracht. Graag overhandig ik je deze gedenkpenning als herinnering aan jouw tijd als raadslid. De voorzitter biedt de gedenkpenning aan.

Mechteld! Je gaat! Waarom toch, Mechteld? Het zijn pas veertig jaren, waarom toch niet doorgegaan tot aan het gouden jubileum? Je bent nog vief genoeg. Wie kan er immers, achter in de 70, zijn benen nog in zijn nek leggen? Het wordt inmiddels wel wat lastiger om ze er weer uit te halen, begrijp ik. Maar nog tien jaar rustig aan een tafel zitten praten, dat moest toch wel lukken? Helaas, wij mochten er als raad niet over stemmen. Jij hebt je besluit genomen, en je hebt in Remco een goede opvolger gevonden in de raad. Het is wat het is, al blijft het jammer dat er nooit meer een “sodebillen voorzitter!” door de zaal zal schallen… Dat zullen we missen, net als de ‘automobiel in de garage’ en al de vragen die bij je opkwamen na het lezen van de courant. Vragen die dan weer leidden tot vele dagelijkse mails, die je in vette hoofdletters tijpte en de wereld in zond. Ook tijp, spel en grammaticale fouten in de gemeentelijke berichtgeving bracht je graag in hoofdletters onder de aandacht van met d-tjes en t-tjes zwoegende ambtenaren. Ook zij moeten het voortaan doen zonder Lady Caps-Lock, zoals wij jou ook wel noemde.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

8

Het is het einde van een tijdperk, dat in 1982 begon. Je hebt je destijds bijna letterlijk ingevochten in het Groesbeekse, nadat je erachter kwam dat “vreemden” niet zo makkelijk aan een kavel bouwgrond konden komen als “eigen volk”. Die kavel, die kwam er, het huis werd gebouwd, en een half mensenleven aan maatschappelijke en politieke betrokkenheid begon. Niemand hier aanwezig heeft het tijdperk meegemaakt dat jij er niet was in deze raadzaal. En jouw aanwezigheid bleef nimmer onopgemerkt. Ook jij stond er, net als Tessa, lange jaren alleen voor. Alle stukken las je trouw, en voorzag je van dikwijls origineel commentaar. Jezelf daarin beperken, dat deed je niet graag. Dus toen er spreektijden kwamen bij de algemene beschouwingen, schakelde je moeiteloos over op dubbele spreeksnelheid. Het verloor misschien wat aan duidelijkheid, maar de bewondering voor jouw longinhoud was groot. Mechteld, je hebt je niet willen beperken tot het raadslidmaatschap en fractievoorzitterschap. Als langst zittend raadslid was je de natuurlijke kandidaat voor het vice-voorzitterschap, de nestor van de raad. Maar helemaal vanzelfsprekend was dat niet, en er was nòg een gegadigde. Je hebt je toen met verve gekandideerd, en met je pleidooi het pleit al snel beslecht.

De keuze van de raad viel op jou, als onze nestrix, en daar heeft bijna niemand spijt van gehad! Ook meer achter de schermen, in de werkgeverscommissie van de griffie heb je je langdurig ingezet, onder andere bij de recente werving van een nieuwe griffier. In de vertrouwenscommissie uit de raad had je zitting bij de selectie van de nieuwe burgemeester, bij alle tussentijdse voortgangsgesprekken en bij de herbenoeming. Wat ik altijd zo knap vind, Mechteld, is dat je niet alleen alles hebt meegemaakt, de afgelopen veertig jaar, maar dat je ook alles nog wéét. En ook bereid bent om, naast feitelijke informatie, alle smeuïge details uit de oude doos met ons allen te delen. Gevreesd bij menig snoodaard is ook jouw meterslange geheime archief waaruit je bij gelegenheid razendsnel belastende informatie te voorschijn weet te toveren. Het is een wonder dat er nog nooit brand bij je is gesticht, want het zijn zeker niet allemaal Sinterklaasgedichten die je hebt bewaard… Mechteld, als je iets bent, dan is het wel attent. Je doet graag iemand een genoegen. Geheime recepten van meesterbakkers voor onze gemeentesecretaris bijvoorbeeld, die in zijn vrije tijd graag koekjes bakt. Maar soms ook meer prikkelende giften. Aan mij gingen de zoete broodjes bijvoorbeeld voorbij, je probeerde mij van het rechte pad af te halen door het toestoppen van anti-Roomse lectuur.

Ik mag dat allemaal niet lezen van de paus en dat doe ik ook niet, maar ik zal dat boek toch bewaren als herinnering aan jou. Dat is in goede tijden. Wat ik vooral erg waardeer, Mechteld, is hoe jij er altijd bent voor de medemens die het even niet zo voor de wind gaat. Als geen ander heb jij oog voor het grote en kleine leed van de medemens, en zeer velen, ook hier aanwezig hebben jou in zo’n tijd aan de deur zien verschijnen met een bloemetje of ander hartelijk gebaar. Dat grote en warme hart wil ik hier niet onvermeld laten. Ik moet afronden, maar niet bij gebrek aan stof! Over jou is stellig een heel boek te schrijven, en ik hoop van harte dat iemand het nog eens doet. Er zou waarschijnlijk raadsbreed meteen een ruime subsidie voor worden verstrekt… Je begrijpt dat we je bij dit afscheid niet graag met lege handen laten vertrekken. Maar ook al zien we je nooit met een strikje, het heeft Hare Majesteit toch al eens eerder behaagd… Het college van B&W meent er daarom goed aan te doen om jou, in aanmerking nemend jouw lange staat van dienst als raadslid en wethouder, en jouw grote verdere verdiensten voor de gemeenschap de erepenning van de gemeente Berg en Dal toe te kennen met de daarbij behorende oorkonde. De voorzitter biedt de erepenning met oorkonde aan.

Dhr Janssen: Ik zal het kort houden. Bij dit soort gelegenheden moet ik altijd aan geld denken. Niet zozeer aan de omvang daarvan maar aan één stukje, de gulden. Die heeft twee kanten. Als ik geroemd ben hier omdat ik dingen duidelijk kan zeggen, dan heeft dat net als die gulden een andere kant. Dan ben ik misschien wel heel langdradig geweest. Als ik heel kort van stof ben geweest en daarom geprezen word, ben ik aan de andere kant misschien voor een ander wel heel onduidelijk en weinig toelichtend geweest. Het betekent - ik kan nog tien van die voorbeelden geven, maar ik zou het kort houden – dat ik in elk geval moet bedanken voor de complimenten, maar tegelijkertijd voor dezelfde eigenschappen mijn verontschuldigingen aan moet bieden mocht ik iets te veel beslag hebben gelegd op jullie tijd.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

9

Ik dank jullie voor de samenwerking, het was mij een genoegen en soms een frustratie en alle andere eigenschappen die je daar bij kunt bedenken, maar zoals ik net zei: ik houd het kort en bedank jullie voor de samenwerking. Mw Vorderman: Dank u wel, voorzitter. Voor de laatste keer, denk ik. Ik heb niets voorbereid, maar ik ben altijd heel kort en duidelijk. Misschien iets te kort soms en misschien ook iets te duidelijk. Dat weet ik niet. Dat kan ik ook niet mee terugnemen, natuurlijk. Ik heb inderdaad dit werk met ontzettend veel plezier gedaan. Ik geef het ook met net zoveel plezier over aan mijn drie opvolgers. Hoe goed kun je het krijgen. Ik wens iedereen de komende tijd heel veel succes, ook in het formeren van een coalitie. Ik wil iedereen bedanken. Ik heb ontzettend fijn samen gewerkt met heel veel mensen. Bijvoorbeeld ook met Wilm, al was hij wat langer van stof dan ik over het algemeen, maar ik draai het nu even om. Ik heb met iedereen ontzettend plezierig samen gewerkt, ook met de burgemeester, de wethouders, de griffier en de hele griffie. Ik wil iedereen bedanken en ontzettend veel succes toewensen. Mw Ten Doesschate: Toen ik hier destijds kwam wonen was het de bedoeling dat ik hier 1,5 jaar zou wonen en niet langer. Mijn man moest nog een stuk van zijn opleiding afmaken. Tot onze grote schrik werd hij benoemd tot chef van de polikliniek Psychiatrie in Nijmegen.

We bleven hier wonen. Toen zei ik ‘Dan gaan we zoeken naar bouwgrond’. Dat had ik leuk bedacht, maar dat ging zomaar niet. Eigen volk eerst. Hopla. Ik stond steeds bovenaan, maar er kwam steeds iets tussen. Op een dag hadden we ons goede goed aangetrokken, mijn man een pak met een vest en horlogeketting en ik ook een mooi buisje. We gingen bij de burgemeester op visite in het oude gebouw. We hadden daar gesproken en hij knikte en knikte, begreep wel dat we grond wilde hebben. Mijn man liep naar de deur, had de deurknop vast en toen zei de burgemeester: ‘U werkt in het Radboud, welke schaal zit u in’. Mijn man vertelde welke schaal het was en toen zei de burgemeester: ‘Gaat u toch zitten. Waar zullen we het eens over hebben, waar kwam u voor?’. Bleek dat de burgemeester de hele tijd niet had geluisterd. Intussen was ik natuurlijk al sissend nijdig. We gingen daar weg, we stonden weer bovenaan de lijst. We kwamen langs het bureau van de gemeentesecretaris Van Bernebeek en toen vroeg ik ‘Mag ik even gebruik maken van uw telefoon?’. ‘Ja hoor’, zei hij. Ik begon te draaien. Mijn man zei ‘Wat doe je?’ Ik zei ‘Ik bel Soestdijk, de Grootmeester, oom Gijs. Nu heb ik er genoeg van. Hij heeft altijd gezegd: als er iets is, kom ik je helpen.’ Hij is hier een tijdje burgemeester geweest. Toen zei Van Bernebeek ‘Wat, wat, Gijs van Hardenbroek, de Grootmeester. Die kennen wij. Neerleggen.

U kwam voor bouwgrond? Komt u maandag maar dan maken wij dat even in orde.’ Mijn man was zo langzamerhand witheet. Wij waren buiten en toen zei hij ‘Hoe heb je het lef?’ Ik zei ‘Even wachten tot maandag.’ En ja hoor, we kregen een lijst, mochten we kiezen in een bepaalde wijk welke bouwgrond wij wilden. Ik dacht gaat dat zo, gaat dat zo. Ik blijf hier toch wonen, dan is de enige zaak om hier aan het systeem wat te veranderen dat ik in de gemeenteraad kom en zorg dat de toewijzing van bouwgrond en huizen niet meer via het college gaat maar naar Oosterpoort. Het duurde eventjes, maar toen is het toch gelukt. Verder vond ik veiligheid het belangrijkste. Wegen. Het begon al met de rondweg om Groesbeek heen. Dat eindigde precies waar het Vrijheidsmuseum staat, dus dat ging niet meer. Verder waren er geen fietspaden of wandelpaden naar Breedeweg, de Horst en helemaal niet naar Mook, dus je liep daar op de straat, al of niet met een kinderwagen. Als er aan auto aankwam, moest je zo leunen tegen het talud opdat je niet doodgereden werd. Ik dacht dat is het tweede op het programma. De rest is allemaal genotuleerd. Ik heb de notulen nog. Het was soms hier levensgevaarlijk. Vooral in het begin. Dan stopte er een Jaguar, met het stuur aan de rechterkant, precies voor ons huis, nog op de Bachstraat. Stapte een man uit met een bontjas tot aan de knieën.

Hij haalde meteen een pistool uit zijn zak, gelukkig ging hij langs ons huis en liep naar nummer 21. Op zondagochtend 11 uur. Ik zei ‘Dat is een wilde boel hier.’ Ik zei tegen mijn man ‘Even het autonummer noteren, kijken hoe hij er uit ziet.’ Mijn man zei ‘Bel de politie.’ Ik zei ‘Ik kijk wel uit, er is hier zo’n aardige politieman, hij heet Lubbers, stel je voor dat Lubbers geraakt wordt. Laten de koppelbazen het maar onder elkaar uitvechten. We wachten tot er geschoten is en dan bellen we meteen.’ Zo begon mijn raadsperiode. Heftig, wild, maar ik heb er heel veel goede herinneringen aan. Zoveel verschillende mensen mogen ontmoeten en kennismaken. Echt het was mij een plezier en een genoegen. Dank u wel voor alle mooie medailles.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

10

8.

Sluiting

De voorzitter: Ik wil alle raadsleden bedanken voor hun inzet in de afgelopen vier jaar. Zoals ik in de vergadering van februari al heb aangegeven, de laatste reguliere vergadering, was dit een buitengewoon prettige raad om mee te werken. Maar niet alleen de raadsleden hebben zich enorm ingezet. Wij moeten ook de carrouselleden niet vergeten; zij raken soms ondergesneeuwd en daarom wil ik via deze weg ook een woord van dank aan hen richten. De carrouselleden bereiden in de carrousel de besluitvorming in de raad voor. Zeker voor de kleine fracties is dat een heel belangrijk werk. Deze leden maken op die wijze voor het eerst kennis met de lokale politiek. Niet zelden stroomt er een carrousellid door tot raadslid. Dat zijn mooie ontwikkelingen die voor de lokale democratie heel erg belangrijk zijn. Zonder carrouselleden, geen goede voorbereidende besluitvorming. Dank voor jullie inzet! Wij hopen in de nieuwe raadsperiode weer veel nieuw politiek talent te zien! Met deze woorden sluit ik graag af. Dank aan jullie. Ik wil die dank ook graag fysiek wat kracht bijzetten in de vorm van een mooie bos bloemen, die daar strategisch bij de deur staan. Aan jullie het verzoek om daar een mooie ruiker uit te nemen. We zien elkaar later deze middag weer terug in het mooie Beek. Hiermee is een einde gekomen aan jullie laatste raadsvergadering in deze samenstelling. Dank jullie wel.

De vergadering wordt gesloten om 17.00 uur.

Mr G. Winters Griffier

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 24 maart 2022

Mr M. Slinkman voorzitter

11