Verslag carrouselvergadering Berg en Dal 13 oktober 2021

Verslag carrousel gemeente Berg en Dal 13 oktober 2021

B64 Voorstel om de Subsidieverordening afkoppelen hemelwater gemeente Berg en Dal 2021 vast te stellen

Voorzitter: Griffie: Portefeuillehouder: Ambtelijk: De leden:

Verslag:

dhr R. Bekers dhr J. van Workum mw S. Fleuren dhr T. Strating dhr D. van Loon (CDA), dhr F. Gödderz (GroenLinks), mw R. Barber (Polderbreed), dhr A. ten Westeneind (GJS), dhr H. Eikholt (GVP), dhr J. van den Bent (VBenD), dhr E. Weijers (VOLG), dhr S. van Tol (VVD), dhr M. Schmiermann (PvdA) en dhr T. Bloemberg (D66) Buro Service Overasselt, mw W. Verheijen Verkroost

Afwezig:

Sociaal Groesbeek

De voorzitter opent de carrousel om 21.15 uur en heet de aanwezigen welkom. Het voorstel stond de laatste raadsvergadering op de agenda, maar is op verzoek van de GVP teruggenomen naar de carrousel omdat er eventueel een amendement wordt ingediend. Hij vraagt dhr Eikholt of al duidelijk is wat er met het amendement zal gebeuren. Dhr Eikholt antwoordt dat hij verzocht heeft het voorstel van de raadsagenda te halen omdat hij het niet goed vond het als hamerstuk te behandelen. De overige fracties stemden daarmee in. Hij heeft het amendement ingediend omdat dat naar zijn mening het voorstel beter maakt. Hij wil graag de discussie voeren alvorens hij besluit of hij het amendement zal indienen of niet. Op verzoek licht wethouder Fleuren toe dat als het amendement wordt aangenomen het betekent dat er een vereenvoudigde verordening moet komen (besluitpunt 1) en het voorstel met een maand vertraagd wordt. Besluitpunt 2 gaat over het maximeren van het bedrag. In de huidige verordening staat €2.000,- en in het amendement staat €1.000,-. Het college laat dit aan de raad. Er zijn in Nederland veel varianten van een afkoppelsubsidie. Het college heeft het gemaximeerd op €2.000,- wat betekent dat er 250 m2 aan dakoppervlak en andere verhardingen in de tuin afgekoppeld zouden kunnen worden.

Binnen de gemeente zijn er redelijk wat grotere percelen (500-600 m2), die het college graag zou meenemen in het stimuleren tot afkoppeling. Wat de toelichting in het amendement betreft over het vereenvoudigen van de procedure is zij van mening dat de procedure al heel erg eenvoudig is. Een verordening is juridisch opgesteld. Er moet rekening gehouden worden met precedentwerking en voorkomen moet worden dat er dingen misgaan. De bedoeling is dat de dag nadat het besluit genomen is ermee aan de slag gegaan wordt. Op de website komt er meer informatie, men kan het formulier zelf invullen. Als daar vragen over zijn kan de regenwateradviseur/afkoppelcoach gebeld worden. In andere gemeenten werkt dit goed. Nadat het persbericht verschenen is en de stukken openbaar waren, is er al door diverse mensen gebeld over het formulier. Dit stemt hoopvol. Als het formulier ingevuld is, wordt deze op volledigheid beoordeeld, waarna het formulier de procedure in gaat. Men heeft na de voorlopige beschikking 6 maanden de tijd om af te koppelen. Gedurende de werkzaamheden maakt men foto’s. Als men klaar is meldt men binnen 6 weken dat het gereed is, met foto’s van de situatie. Gecontroleerd wordt of de foto’s aanleiding geven om ter plaatse te gaan controleren. Het bedrag kan daarna binnen 6 weken betaald worden.

Het is een vrij eenvoudige procedure, die gekopieerd is uit procedures van andere gemeenten waar het goed werkt. De voorzitter concludeert dat als het amendement aangenomen wordt, de verordening van tafel is.

1

Dhr Weijers zegt dat punt 1.3 van het voorstel over de woningbouwcorporaties gaat. Hij vraagt of men zoveel mogelijk dakoppervlak wil afkoppelen, of wil men dat het alleen gerealiseerd wordt bij de particuliere inwoner. De corporaties hebben veel dakoppervlak en kunnen een grote claim leggen. De verwachting dat dit daadwerkelijk gebeurt, is laag omdat er voor ieder adres een aparte aanvraag ingediend moet worden. Als men wil dat er zoveel mogelijk afgekoppeld wordt, moet de procedure makkelijker gemaakt worden. Is het bewust moeilijk gemaakt voor de woningbouwcorporaties? Wethouder Fleuren antwoordt dat voor het stimuleren van de woningcorporaties er prestatieafspraken liggen. Op het gebied van klimaatadaptatie staat ook dat afkoppelen wenselijk is. Voorliggende verordening is primair bedoeld om inwoners mee te krijgen, maar het college wil de woningbouwcorporaties ook niet uitsluiten. Communicatie is ook een belangrijk onderdeel en zal vanaf de dag dat de verordening ingaat van start gaan en is vooral gericht op het meekrijgen van de inwoner. Dhr Van den Bent hoort een discrepantie tussen inwoners en huurders, die ook gewoon inwoners zijn. Hij vraagt of er een ander traject is waarin huurders gestimuleerd worden. Wethouder Fleuren antwoordt dat niet de huurder de regenpijp afzaagt, maar de eigenaar.

De verordening is gericht op degene die de kosten maakt, in dit geval de eigenaar. Datzelfde geldt voor de huurwoningen. Dhr Eikholt vraagt waarom er € 30.000,- nodig is voor de afkoppelcoach als de regeling zo eenvoudig is als de wethouder aangeeft. Wethouder Fleuren antwoordt dat het mooi zou zijn als niemand de afkoppelcoach nodig heeft. In andere gemeenten werkt het wel heel goed en de mensen die al naar de gemeente gebeld hebben, zijn erg blij met de extra hulp. Het kan zijn dat de kosten lager uitvallen, maar het bedrag is gemaximeerd op € 30.000,-. Mw Barber zegt dat Polderbreed bij de vaststelling van het GRP gevraagd heeft wat er gebeurt met het geld dat gereserveerd wordt voor het Klimaatfonds. Vrij snel er na is begonnen met deze subsidieregeling. Genoemd als het hogere doel is bewustwording. Polderbreed heeft het idee dat met dit geld weinig mensen iets kunnen doen terwijl het toch € 4 ton is. Is er ook over nagedacht om een keer wat originelere plannen te maken dan het kopiëren van andere gemeenten? Wethouder Fleuren antwoordt dat daar zeker aan gedacht is. Stenen er uit en groen er in is een beproefd concept in Nijmegen door Stichting De Bastei. In de kern Breedeweg wordt daaraan gewerkt vanuit het project aanpakken wateroverlast. Het ziet er naar uit dat dat de komende jaren ook op andere plekken wordt gedaan.

Bij klimaatadaptatie gaat het niet erom één ding te doen. Op veel fronten moet er gestimuleerd worden. Er zal over gecommuniceerd worden. Het voorstel wat nu voorligt is een beproefd concept, vandaar dat het gekopieerd is. Dhr Schmiermann merkt op dat het jammer is dat Berg en Dal het NK Tegelwippen gemist heeft. Dat liep tot en met 30 september. Het was een landelijke wedstrijd welke gemeente de meeste tegels heeft gewipt uit de tuinen. Nijmegen is op de 26ste plaats beland. Op zich is het wel een idee om daar volgend jaar aan mee te doen. De voorzitter en mw Barber vinden dit een leuke suggestie. Dhr Ten Westeneind vraagt of voorliggende regeling wel zinvol is. Er zijn 15.758 inwoners en er wordt een subsidieplafond van € 50.000,- ingesteld met € 30.000,- voor een ontkoppelcoach. Dit betekent gemiddeld bij 60m2, € 480,- per ontkoppeling. Dat betekent maximaal 100 woningen, dat is 0,6% van de inwoners. Voor de ontkoppelcoach betekent dit € 300,- per ontkoppeling. Is men wel goed bezig op deze manier, kan het geld niet beter op een andere manier ingezet worden. Wethouder Fleuren antwoordt dat het college zich dit ook heeft afgevraagd. Vervolgens is er gekeken naar andere stimuleringsregelingen of dingen die mogelijk gemaakt worden zoals de starterslening en andere dingen die mogelijk gemaakt worden voor maar een beperkte groep inwoners.

Het betrof altijd maar tientallen inwoners. Blijkbaar is de communicatie er rond omheen even belangrijk dan de subsidie an sich, waarmee men een groep mensen toch in beweging krijgt die weer andere mensen ook daartoe bewegen die geen subsidie aanvragen. Dat gebeurt ook met andere stimuleringsregelingen die de gemeente heeft. Dhr Weijers begrijpt de opmerking van dhr Ten Westeneind. VOLG liep daar ook tegenaan. Hij vindt de verhouding scheef, 50.000/30.000. Zou dhr Ten Westeneind akkoord kunnen gaan met een lager bedrag, per huishouden maximaal € 500,-, waardoor er een veel groter bereik is? Ook het geld voor de afkoppelcoach zou verlaagd kunnen worden naar € 15.000,- en de overige € 15.000,- zou dan bijgeplust kunnen worden bij het bedrag voor de inwoners.

Carrousel gemeente Berg en Dal d.d. 13 oktober 2021

2

Dhr Ten Westeneind antwoordt dat hoe meer geld er naar de burger kan om dit te realiseren des te beter het is. Er ligt ook een pijnpunt dat er zoveel geld naar de ontkoppelcoach gaat. Daarnaast is de vraag wat het ontkoppelen kost. Hij heeft vorig jaar zijn eigen achtertuin ontkoppeld en dat heeft weinig meer dan pijn in de rug gekost. Dhr Bloemberg vindt het een prima idee om voorliggende regeling in te stellen. Hij is het met de wethouder eens dat goed gekopieerd beter is dan slecht bedacht. Hij mist bij alle getallen de onderbouwing en zou die graag nog zien. Bijvoorbeeld welk maximum moet je nemen om zoveel mogelijk oppervlak ontkoppeld te krijgen. Mw Barber vraagt of er ook een plan onder moet liggen. Er zijn buurten waar het probleem groter is en dat daar begonnen wordt. Dhr Bloemberg antwoordt dat dat een heel goed punt is. De gemeente Doetinchem doet dat. Er zijn ook gemeenten die staffeling toepassen. Er zijn gemeenten die samenwerken met het Waterschap. Er zijn gemeenten die de werkelijke kosten vergoeden. Het is zinvol na te gaan wat het beste werkt. Wethouder Fleuren antwoordt dat er rondgebeld is. Iedere gemeente heeft één regeling. Er zijn veel factoren die meespelen. Binnen de gemeente Berg en Dal is er al een behoorlijk hoogteverschil. Er komt een bodemkaart op de website te staan. Er is een groen gedeelte en een blauw gedeelte.

De polder is blauw en Groesbeek vanaf het gemeentehuis naar links is behoorlijk groen en richting De Horst weer blauwer. Er is al een differentiatie omdat de bodemgesteldheid anders is en je op een andere manier zou moeten afkoppelen. Al die verschillende factoren van gemeenten maakt het dat je niet altijd goed de successen met elkaar kunt vergelijken. €3,- per m2 zet niet veel zoden aan de dijk. Het college wil juist de kleinere woningen meenemen, die in verhouding wel veel versteend oppervlak hebben. Als je kiest voor het maximum, € 14,-, dan kun je weer minder mensen helpen. De gulden middenweg in deze is discutabel. Het college heeft gemeend dat € 8,- met een maximum van € 2.000,- redelijk is. Als het niet werkt of juist te goed werkt, dan kan de regeling altijd aangepast worden. Je moet ergens beginnen. Dhr Eikholt is van mening dat een subsidie ter ondersteuning moet zijn van iets wat je wilt bereiken, in dit geval het afkoppelen van hemelwater. Zoals het er nu naar uitziet neemt de gemeente de volledige afkoppeling voor haar rekening. Dat is niet het doel van een subsidie. Hij geeft als voorbeeld de duurzaamheidssubsidie waar de burger zelf een grotere investering deed. Dhr Van Tol vraagt of, als men met deze regeling zoveel mogelijk mensen wilt bereiken, de afkoppelcoach kan vervallen en het geld aan de pot toegevoegd kan worden.

De regeling is simpel, de afkoppelcoach zou niet nodig hoeven zijn. Wethouder Fleuren antwoordt dat de afkoppelcoach nodig is om de aanvragen te beoordelen. Daar is intern geen capaciteit voor. Het bedrag zou verlaagd kunnen worden, zoals eerder voorgesteld, maar zij zou niet lager willen gaan dan € 20.000,- omdat anders de uitvoerbaarheid van de regeling onder druk staat. Het budget is aanwezig in het GRP. Mw Barber denkt dat het bedrag niet veel verlaagd kan worden als de afkoppelcoach bij de beoordeling van de aanvraag betrokken is. De voorzitter vraagt dhr Eikholt wat hij met het amendement gaat doen. Dhr Eikholt houdt het amendement in reserve. De besluitvorming zal in de gemeenteraad plaatsvinden, voorafgaand daaraan kan er nog onderling overleg plaatsvinden. Hij wil een werkbare regeling die iets toevoegt en niet een regeling die de volledige subsidie als verdienmodel mogelijk maakt. Hij is er voor een simpele regeling op te tuigen. Hij denkt dat de afkoppelcoach niet per definitie noodzakelijk is. Er zijn veel mensen die goed in staat zijn een foto te maken van een afgekoppelde regenpijp die in een grindbak uitkomt. Dhr Van den Bent zegt dat de wethouder net aangeeft dat zij binnen de organisatie geen ruimte heeft voor de afkoppelcoach, er zal dus een bedrag hiervoor ingecalculeerd moeten worden.

Er zal meer draagvlak zijn door het bedrag te verlagen, zodat er meer mensen van de regeling gebruik kunnen maken. Welk bedrag de subsidie zal moeten worden, € 500,- of € 1.000,-, moet nog bepaald worden. De voorzitter vraagt hoe men denkt over hetgeen dhr Van den Bent voorstelt. Mw Barber geeft aan dat Polderbreed principieel tegen weer een subsidieregeling is. Afkoppelen prima, maar het zou ook door middel van andere vormen kunnen, zoals tegels er uit en plantjes er in en dan een plantje cadeau doen. Dhr Ten Westeneind zegt dat met voorliggende regeling, de gemeente 158 jaar bezig is af te koppelen. Dit lijkt hem niet goed. Hij is niet voor voorliggende regeling.

Carrousel gemeente Berg en Dal d.d. 13 oktober 2021

3

Dhr Gödderz steunt hetgeen voorgesteld wordt. Wat dhr Eikholt aangeeft is ook binnen GroenLinks een bezwaarpunt. De voordelen van het afkoppelen zijn duidelijk, de kans dat het riool overstroomt wordt kleiner, het water hoeft niet meer langs de waterzuiveringsinstallatie, het grondwater blijft beter op peil. GroenLinks ziet afkoppelen als een soort burgerplicht. Burgers zijn gewoontedieren en hebben soms een prikkel nodig. De subsidie moet wel een prikkel zijn die de burger in beweging zet. GroenLinks is ook voor een verlaging naar € 1.000,-. Hij vraagt of dhr Eikholt bereid is het andere deel van het amendement in te trekken. Dhr Eikholt heeft het idee dat € 1.000,- op dit moment geen draagvlak heeft, € 500,- wel. Daar zou hij ook mee kunnen leven, met dien verstande dat de regeling een werkbare simpele regeling wordt. Als een ontkoppelcoach noodzakelijk is om het voorstel te beoordelen, moet het wel financieel zoveel mogelijk in de hand gehouden worden. Dhr Van Tol geeft aan dat de VVD zich volledig aansluit bij Polderbreed en GJS. Dhr Van Loon zegt dat wat voorligt een vrij gangbare regeling is die in allerlei gemeenten al toegepast wordt en daar goed werkt. Het gaat erom aan de ene kant bewustwording stimuleren en aan de andere kant iets in gang zetten. Met deze regeling wordt dat ook gedaan. Over het maximale subsidiebedrag kan men nog spreken.

Wat het CDA betreft zou dat lager kunnen zijn. Wat het eerste punt van het amendement betreft, vraagt hij zich af hoe het eenvoudiger kan. Als overheid moet je een gedegen regeling maken. De verordening zelf is een vrij juridische tekst, maar elke verordening, voor wat voor regeling dan ook, zal er soortgelijk uit zien. In de kern is de regeling vrij eenvoudig. Dhr Eikholt heeft die overtuiging niet. Als hij de toezegging van de wethouder krijgt dat het een hele eenvoudige regeling wordt en de ontkoppelcoach minimaal gebudgetteerd wordt, dan kan hij, met in het achterhoofd € 500,- per afkoppellocatie maximaal, er mee leven. Dhr Van Loon merkt op dat de wethouder aangaf dat zij de ontkoppelcoach nodig heeft voor de uitvoering van de regeling zelf. Niet alleen voor het advies aan inwoners, maar ook om de regeling als zodanig uit te voeren. Het gaat over een maximum bedrag, niet wat er ingezet moet worden. Dhr Ten Westeneind vraagt wat de kosten voor de burger zijn van het afkoppelen. Dat maakt het makkelijker een subsidiebedrag te bepalen. Wethouder Fleuren antwoordt dat op het moment dat je een grindbak moet vullen van 2 m3, er kosten zijn. Aan het uitgraven zijn ook kosten verbonden. Niet iedereen kan zelf graven. Dhr Van Tol zegt dat als een bedrijf de bak moet graven, een subsidie van € 500,- of € 1.000,- nooit voldoende is.

Wat is dan de overweging voor mensen om het te doen. Wethouder Fleuren antwoordt dat het voor inwoners heel verschillend zal zijn. Uit ervaring blijkt dat het werkt om een subsidie te verstrekken om mensen, die er al over dachten te gaan ontkoppelen, het ook daadwerkelijk te laten doen. Communicatie erover helpt ook. Dhr Eikholt vraagt of de wethouder dan op de koop toe neemt dat de gemeente de volledige afkoppeling financieel voor haar rekening neemt. Wethouder Fleuren antwoordt dat dat niet voor iedereen geldt. Het is heel erg persoonlijk. Een stimuleringsregeling is ervoor om mensen die nog twijfelen over de brug te helpen. Succes bij andere gemeenten toont aan dat het een middel is om te gebruiken. Dhr Weijers spreekt mede namens Sociaal Groesbeek. Het is een hele goede regeling, waar VOLG heel blij mee is. Het is fijn dat er een regeling tot stand gekomen is. Hij gaat ervan uit dat er in de raad besluitvorming over dit voorstel zal volgen en dat er een amendement zal komen. Hij biedt de GVP aan om te helpen met het formuleren van een gedragen amendement. Wat het amendement volgens hem zou moeten inhouden is: maximeer de afkoppelcoach op € 20.000,- en maximeer de aan te vragen subsidie per aanvraag op € 500,-. Dhr Schmiermann wacht het amendement af. Dhr Van de Bent stelt dat de gedachte van de regeling een stimulering is. Hij kan leven met hetgeen er gezegd is.

Zeker als het betekent dat het verlagen naar € 20.000,- betekent dat de € 10.000,- opgeplust wordt bij het bedrag voor de burgers. Mw Barber zegt dat niet bekend is wat regentonnen kosten. Voor hetzelfde geld kunnen er misschien aan alle inwoners regentonnen verstrekt worden. Dhr Bloemberg geeft aan dat D66 in het verleden heeft voorgesteld de rioolheffing aan te passen als je zou afkoppelen. Dat bleek heel erg lastig te zijn. Deze regeling is dan de next best thing. Het gaat er met name om de afkoppeling voor elkaar te krijgen. Hij hoopt dat het met wat minder geld per afkoppeling toereikend is, dat betekent dat er per jaar meer afkoppelingen gesubsidieerd kunnen worden. Hij is

Carrousel gemeente Berg en Dal d.d. 13 oktober 2021

4

het met dhr Eikholt eens dat het een stimulering moet zijn en geen verdienmodel. Hij sluit zich aan bij een groot deel van voorgaande sprekers. Het lijkt de goede richting op te gaan. De voorzitter concludeert dat de wethouder aangeeft dat de regeling op zich relatief makkelijk uitvoerbaar is. Er komt een amendement van GVP, VOLG en Sociaal Groesbeek met wellicht nog andere partijen, wat inhoudt dat voor de coach maximaal € 20.000,- gereserveerd wordt en voor het afkoppelen van een aansluiting maximaal € 500,-. Het bedrag wat in de regeling staat wordt aangehouden, zodat meer mensen gebruik kunnen maken van de regeling. Het lijkt hem dat dit een grote kans van slagen heeft. Wethouder Fleuren zegt dat het aan de raad is welk bedrag zij aan subsidie wil geven. Zij merkt op dat het bedrag van € 30.000,- voor de afkoppelcoach uit een ander budget komt, wel binnen het GRP. Als de € 10.000,- overgeheveld wordt naar het bedrag van € 50.000,- en uiteindelijk € 60.000,- wordt, betekent dit dat het uit twee onderdelen van het GRP komt. Zij wil dat de dekking goed benoemd wordt. De voorzitter stelt dat het een debatstuk voor de raad is. De voorzitter sluit de vergadering om 22.10 uur.

Carrousel gemeente Berg en Dal d.d. 13 oktober 2021

5