Verslag begrotingsraad 4 november 2021

Als het accommodatiebeleid in de raad wordt besproken heeft de raad daarmee een tool om die initiatieven die daar heel sterk en op een goede manier plaatsvinden handen en voeten te geven. Hij is van mening dat het een niet zonder het ander kan. Dhr Ten Westeneind merkt op dat het kasteel wat er in Millingen moet komen boven de markt zweeft. Misschien moet men dat beeld wat downsizen en zeggen: we gaan met elkaar in gesprek en kijken met elkaar naar een multifunctionele accommodatie waar die verenigingen gezamenlijk gebruik van kunnen maken. Het hoeft niet per se zo’n groot kasteel te zijn. Misschien neemt het ook wat druk van het hele project weg. Mw Vorderman deelt de meningen van alle voorgaande sprekers. De hamvraag blijft wel: wil men er geld voor ter beschikking stellen om dat te onderzoeken? Is dat ook nodig? Of kan de wethouder dit allemaal meenemen in de gesprekken. Dhr Eikholt zegt dat waar het om gaat, in eerste instantie moet er gewoon met al die verenigingen gesproken worden – in de voetbalkantine – wat is de intentie en hoe kan men tot elkaar komen en staat datgene wat men in het verleden geroepen heeft nog? Als dat zo is, kunnen de voorwaarden voor het vervolg geschetst worden. Daarna komt er geld om de hoek kijken. Dhr W. Bakker zegt richting dhr Eikholt dat 4 jaar geleden alle verenigingen bij elkaar gekomen zijn.

Dat was al een overwinning in Millingen aan de Rijn, dat deed men vroeger niet. Alle verenigingen mochten een lijst maken wat ze nodig hadden om straks verder te kunnen als verenigingen. De wensen lagen ver uit elkaar. De muziekverenigingen hebben aangegeven dat ze concerten en concoursen willen organiseren in het eigen gebouw, daar is een theater voor nodig. Er is een toneelvereniging die letterlijk met een tractor en een platte kar 3 dagen aan het rijden is om een zaal klaar te krijgen. Dat trekt geen leden, maar loopt leeg. Dan wat betreft het kasteel, heel vroeger heeft er in Millingen aan de Rijn een kasteel gestaan. Hij is blij met het begrip wat hij nu terug hoort in de raad. Hij is het eens met mw Albers en dhr Eikholt, er zal een intentieverklaring moeten worden getekend, er wordt geen geld uitgegeven als de verenigingen niet zwart op wit zetten dat ze hier ook aan meedoen. Dat de cola van € 0,80 naar € 2,20 gaat is inmiddels bekend. Het is een nieuwe tijd. Bovendien de hele baropbrengsten bij verenigingen is enorm teruggelopen, daar hoef je het als vereniging niet meer van te hebben. Richting dhr Kersten zegt hij dat het een goed signaal is naar de verenigingen in Millingen aan de Rijn als het samen opgepakt wordt. Het voortbestaan van de verenigingen staat nu op het spel.

Alle verenigingen maken een moeilijke tijd door, maar nu opnieuw worden de muziekverenigingen en koren getroffen, men mag niet meer zingen en niet meer blazen. Het dorp moet wat geboden worden en dat zal ervoor zorgen dat de verenigingen leden houden en blijven bestaan. Hij weet niet hoe het gaat bij verenigingen als ze een intentieverklaring tekenen en toch weggaan. De voorzitter schorst de vergadering.

8. Pauze van 19.00 – 20.00 uur De voorzitter heropent de vergadering.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

35

Vervolg behandeling agendapunt 7. A3 Incidentele subsidie Vrijheidsmuseum van het CDA Dhr W. Bakker licht het amendement toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: Incidentele subsidie Vrijheidsmuseum De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat

- het nieuwe Vrijheidsmuseum (voorheen Bevrijdingsmuseum) hard geraakt is door de -

noodgedwongen sluiting en de beperkende maatregelen als gevolg van de coronacrisis; de continuïteit van het museum daardoor in gevaar is nog vóór de officiële opening heeft plaatsgevonden; het Vrijheidsmuseum een unieke historisch-culturele instelling in onze gemeente is en sterk verbonden is met de lokale bevrijdingsgeschiedenis; het Vrijheidsmuseum een belangrijke rol speelt in het toeristische aanbod van de gemeente;

tevens overwegende dat

-

een extra incidentele subsidie de uitvoering van een herstelplan mogelijk maakt; de nieuwbouw van het museum heeft gezorgd voor een aanzienlijk hogere WOZ-aanslag; het Vrijheidsmuseum op dit moment nauwelijks met subsidies wordt ondersteund; een extra incidentele subsidie het museum tevens kan helpen in de gesprekken met de provincie over co-financiering;

Besluit:

1. In de begroting 2022 een bedrag van € 50.000,- op te nemen om een eenmalige extra subsidie aan het Vrijheidsmuseum te kunnen verstrekken om de continuïteit op de korte termijn te waarborgen; 2. Dekking voor de extra incidentele subsidie bij voorkeur te vinden in het (corona)herstelfonds voor het behoud van culturele instellingen; 3. College te vragen een voorstel voor te leggen om de structurele jaarlijkse subsidie van € 19.000,- (+ € 3.000,- om het bezoek van scholen uit de gemeente mogelijk te maken) te verhogen. en gaat over tot de orde van de dag. Indieners: CDA: Dave van Loon, Wim Bakker, Nick Bakker, Wilm Janssen

Wethouder Visser zegt dat het een hele welkome en actuele oproep is om incidenteel en structureel financiële ondersteuning te bieden aan het Vrijheidsmuseum. Het is bekend dat het Vrijheidsmuseum het het eerste jaar heel moeilijk heeft gehad en extra getroffen is door corona in het jaar dat zij moest pieken met de officiële opening en hoge bezoekersaantallen. Ook daarom is het museum het afgelopen jaar met € 80.000,- ondersteund bovenop de subsidie die ze al structureel krijgen. Het amendement zoals onder 1 en 2 wordt genoemd om een eenmalige dekking van € 50.000,- subsidie te geven sluit ook aan bij de voornemens. Er is nog ruim € 200.000,- aan Covid-subsidiegeld van het

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

36

rijk wat voor kunst en cultuur ingezet kan worden, deels ook nog voor dorpshuizen, er zit een bepaalde splitsing onder. Het college had het voornemen om voor 2022 tot een verdeling te komen. Het bedrag van € 200.000,- wordt met de Najaarsnota overgeheveld van 2021 naar 2022 om dat ook te houden en ook daar terecht te laten komen waar het nodig is. Er is wel een voorwaarde voor de dekking bij het museum dat ze aan de criteria voldoen die door de gemeente worden gesteld voor de inzet van het corona-geld. Zij voorziet daar op dit moment geen probleem. Er is een afspraak dat het geld naar partijen gaat die aantoonbaar in financiële nood zitten. Het derde punt, het college te vragen een voorstel voor te leggen om de structurele jaarlijkse subsidie van € 19.000,- (+ € 3.000,- om het bezoek van scholen uit de gemeente mogelijk te maken) te verhogen, is geen onbekende. Het is een bijna jaarlijks terugkomende vraag. De wethouder zal in gesprek gaan met de musea om te verkennen of de jaarlijkse subsidie aangepast kan worden om de musea die men allen zo belangrijk vindt, ook echt toekomstbestendig te houden. Punt 1 en 2 neemt de wethouder over. Bij punt 3 de toezegging om dat komende periode op te pakken en het gesprek aan te gaan. Mw Vorderman is heel blij met het amendement. Het is het voorstel wat D66 vorig jaar had gedaan, maar wat helaas werd afgewezen.

Zij is blij dat het alsnog goed komt met het museum. Het is alle subsidie waard. Dhr De Jong is blij met het verhaal van de wethouder dat de eenmalige subsidie gefinancierd kan worden uit het corona-hulpfonds. Zorg wel dat de andere musea en instellingen evenredig worden geholpen uit het corona-fonds, mocht dat nodig zijn. Hierover krijgt hij graag meer informatie. Hij vraagt hoe de structurele subsidie gefinancierd wordt. De voorzitter antwoordt dat deze laatste vraag voor het college is en dat is nu niet aan de orde. Dhr Eikholt begrijpt dat de wethouder punt 1 en 2 overneemt. Daar kan men ‘ja’ tegen zeggen. Punt 3, de suggestie om het mogelijk te maken dat de leerlingen uit de gemeente jaarlijks het museum bezoeken lijkt hem ook een heel waardevol. Als dan vervolgens daar de musea mee geholpen worden, lijkt hem dat heel wenselijk. De voorzitter antwoordt dat het college in zoverre ook met punt 3 mee kan gaan, maar die gesprekken worden nog gevoerd en leiden tot een voorstel wat nog naar de raad komt. Mw Barber begrijpt niet goed, als de wethouder zegt dat het toch al het plan is om de corona-gelden over de musea te verdelen, waarom dan meegegaan moet worden met het amendement. Het hoeft dan toch niet via het amendement. Dhr Ten Westeneind vraagt of dit amendement gebaseerd is op een noodkreet.

Waar komt dan het bedrag van € 50.000,- vandaan? En er is € 200.000,- uit het herstelfonds. Waarom wordt niet voorgesteld om het college met een totaalplaatje te laten komen hoe men denkt die gelden te verdelen. Waarom dan vanavond € 50.000,- voor het Vrijheidsmuseum? Mw Albers is het in principe eens met het amendement, maar er moet wel breder worden gekeken, ook naar de andere musea. Zij snapt de wens voor een totaalplaatje. Dhr W. Bakker heeft contact gehad met dhr W. Hamers. Als Orientalis moeilijkheden had gehad, had hij dat laten weten, maar het museum is gesloten geweest. Dhr Hamers komt binnenkort met een ander voorstel naar de raad, er wordt gewerkt aan een ander plan. Dhr Bakker geeft aan dat de dekking in de winst zat die dit jaar is gemaakt. Via de statistieken van het CBS heeft hij teruggerekend naar 1945 en dan zou het gaan om fl. 8.450,-. Het water staat aan de lippen bij het Vrijheidsmuseum. De vraag is bij het CDA binnen gekomen. Dhr Ten Westeneind begrijpt niet dat er een vraag voor € 50.000,- op tafel ligt voor het Vrijheidsmuseum. Het water staat aan de lippen. Hijzelf heeft niemand gezien die heeft ingesproken, hij heeft geen brief gezien, hij weet van niets en vraagt waar het bedrag van € 50.000,- vandaan komt.

Wat weet dhr Bakker meer dan de rest van de raad? Mw Vorderman kan zich niet anders herinneren dan dat het Vrijheidsmuseum zelf heeft aangegeven waar behoefte aan was en daar kwam dit bedrag uit. Vandaar ook de motie van D66 vorig jaar. Dhr De Jong vraagt of dit bedrag hetzelfde is als wat vorig jaar is voorgesteld. Toen zijn er ook subsidies verleend aan het museum. Naar zijn idee komt er weer een extra eenmalige subsidie bij. Het antwoord van dhr Bakker over de dekking vindt hij onduidelijk. Mw Albers snapte die dekking ook niet helemaal. De brief vorig jaar ging over de € 19.000,-. De € 3.000,- is nodig voor de kosten als de leerlingen komen. Daar is zij helemaal voor.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

37

Dhr W. Bakker heeft het over dezelfde brief als waar door voorgaande sprekers aan gerefereerd wordt.

M2 Onderwijshuisvestingsplan van D66-GVP-VOLG-SC Mw Brouwer licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: Integraal huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, Helaas komt het vaker voor dat de gemeenteraad geconfronteerd wordt met kosten voor schoolgebouwen. Geconfronteerd omdat we deze kosten niet inzichtelijk hebben en het daardoor vaak als een verrassing komt. Hierbij kan gedacht worden aan het Agora onderwijs in het Montessori College of aan het schoolgebouw Op de Horst. Omdat we in onze gemeente 19 scholen hebben is het van belang dat er een integraal huisvestingsplan opgesteld wordt waarin alle (onderhouds)kosten en investeringen opgenomen worden. Hier kan vervolgens ook op getoetst worden als er een investeringsaanvraag komt. overwegende dat: - In de begroting (blz 119) over de nieuwbouw van de basisschool en gymzaal Op de Horst wordt gemeld dat dit wordt uitgesteld en met het schoolbestuur de plannen zullen worden besproken en bezien zal worden of dit uitvoerbaar is. - We al eerder hebben vastgesteld dat er een integraal huisvestingsplan onderwijs ontbreekt. - Ook de basisscholen in de Breedeweg en Berg en Dal binnenkort in aanmerking komen voor forse investeringen.

- Om financiële verrassingen te voorkomen en om een verantwoorde invulling van de wettelijke zorgplicht voor huisvesting van scholen in het primair onderwijs te geven wij het noodzakelijk achten hier met prioriteit aandacht aan te geven. - Hierbij de beleidskaders en ambities nadrukkelijk dienen te worden vastgesteld in overleg met de onderwijspartijen. - Dit leidt tot een integraal huisvestingsplan dat de gemeente en de schoolbesturen een meerjarenperspectief biedt en dat inzichtelijk maakt welke investeringen nodig zijn om goed onderwijs in passende onderwijshuisvestingen te garanderen. - Hierbij beleidskaders worden gesteld voor ambities zoals functionaliteit, duurzaamheid, renovatie en nieuwe ontwikkelingen. - Het opstellen van een integraal huisvestingplan waarschijnlijk een verplicht karakter krijgt en het zou goed zijn hierop vooruit te lopen. verzoekt het college 1. Om niet te wachten op de wetswijziging waarbij schoolbesturen en gemeenten in gezamenlijkheid afspraken met elkaar moeten maken op het gebied van onderwijshuisvesting. 2. Direct aan de slag te gaan met het integraal huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting. 3. De investeringen die hieruit voort komen op te nemen in het MIP. en gaat over tot de orde van de dag.

Indieners: Sociaal Groesbeek Hans Peters, Wiebo Kersten; VOLG Erik Weijers, Johanna Brouwer; Groesbeekse Volkspartij Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten; D66 Tessa Vorderman Mede-ondertekening: PvdA Lesley Albers; GJS Alex ten Westeneind en Arnold Driessen; Polderbreed Ria Barber, Miengske Borremans en Geert Ubbink; Voor Berg en Dal Jos Peters en Toon de Jong

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

38

Wethouder Visser zegt dat naar verwachting 2022/2023 een wetsvoorstel voor onderwijshuisvesting zou komen, waarvan het integrale huisvestingsplan onderdeel uitmaakt. Eind 2022 wordt uitgesteld en men hoopt dat het in 2023 komt. Dat wetsvoorstel zal veel verduidelijken. Onderdeel van de nieuwe onderwijshuisvesting is het opstellen van het IHP en dat wordt dan ook een verplichting voor de gemeente. Daarin wordt ook helder gemaakt, en dat is nu nog niet bekend, wie wat moet gaan betalen, waarbij ook schoolbesturen mogelijk meer vrijheid krijgen om geld te investeren voor bijvoorbeeld renovatie of ver/nieuwbouw. Dit is nu nog niet het geval en is ook wat speelde bij De Horst. Er is nog niet bekend wat de eisen aan dat IHP zullen zijn, maar de wethouder is het ermee eens dat er vast voorgesorteerd kan worden op dat IHP, en omdat de gemeente verantwoordelijk is voor de bouwkundige zaken, kan er voorgesorteerd worden op het bouwkundige onderzoek. Zij stelt voor om ter voorbereiding van het IHP, met hulp van externe deskundigen, een onderzoek te starten naar de bouwkundige staat van de scholen in de gemeente. Van een aantal is bekend dat de staat minder of slecht is. De uitkomsten van dat onderzoek kunnen dan ook direct meegenomen worden bij het IHP. Zij hoopt dat dan ook gelijktijdig die wetswijziging door de Tweede Kamer wordt vastgesteld.

Vervolgens kan het verder uitgewerkt worden in het MIP. Zij stelt voor daar in het eerste halfjaar van 2022 met de schoolbesturen mee aan de slag te gaan. Zij neemt de motie over. Mw Verdijk deelt mee dat GroenLinks de motie had mede willen ondertekenen. Dhr Eikholt wil de wethouder meegeven, de staat van een gebouw en zeker een school, heeft ook te maken met hoe het langjarig onderhoud wordt uitgevoerd. Dat is iets waar de scholen nu zelf verantwoordelijk voor zijn. De raad heeft daar geen enkel inzicht in. Het zou goed zijn dat als er een integraal plan uitgewerkt wordt, dan ook de inzet, zowel financieel als anders, van het onderhoud van de school opgenomen wordt. Dhr De Jong neemt aan dat bij het IHP geregeld wordt dat er een periodiek OOGO gaat plaatsvinden. (aangegeven wordt dat dat er is met het onderwijs)

M3 Meer leerplichtigen naar school van VVD-D66 Mw Vorderman licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: schoolverzuim onderwijs gemeente Berg en Dal De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat

• Dat er in het schooljaar 2018/2019, in de gemeente Berg en Dal, 8,4 op 1000 leerlingen niet • • • • •

ingeschreven staan bij een school. 8,4 op de 1000 leerlingen dus zeker geen onderwijs gevolgd hebben. Dit getal ruim 3 keer zo hoog is als in de rest van Nederland. Dit getal onacceptabel is. School de beste methode is om gelijke kansen te creëren voor iedereen. School je klaarstoomt om deel te nemen aan de maatschappij.

Roept het college op

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

39

1. Om aan te geven welke acties er in 2019, 2020 en 2021 zijn geweest om meer kinderen naar school te krijgen en zo dit cijfer te verlagen.

2. Om aan te geven wat het resultaat is geweest van de acties in 2019, 2020 en 2021. 3. Om, samen met de scholen in onze gemeente, te kijken waarom dit getal zo hoog is. 4. Voor 1 februari van 2022 een plan van aanpak te maken om het getal terug te dringen. 5. De raad hierover actief te informeren. en gaat over tot de orde van de dag. Indieners: VVD Berg en Dal Mechteld ten Doesschate; D66 Berg en Dal Tessa Vorderman Mede-ondertekening: Sociaal Groesbeek Hans Peters, Wiebo Kersten; VOLG Erik Weijers, Johanna Brouwer; Groesbeekse Volkspartij Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten

Wethouder Visser deelt de zorgen. 8,4 op de 1.000 leerlingen zijn cijfers over 2018-2019 en 2019-2020 en laten zien dat de gemeente het slechter doet dan het landelijk gemiddelde als het gaat over absoluut verzuim. In 2018-2019 was het 8,4, terwijl het landelijk 2,4 lag. Afgelopen schooljaar, 2020-2021 laat een aanmerkelijke verbetering zien. Op dat schooljaar waren er 15 absoluut verzuimers en dat komt neer op 3,4 per 1.000. 4 van de 15 vonden in datzelfde schooljaar hun weg terug naar hun school, mede door inzet van het bureau Leerplicht. Wat de verklaring is van de cijfers in de jaren ervoor kan zij niet geven. Het mag niet zo zijn dat er zoveel kinderen thuis zitten. Het is ook niet bekend of het werkelijk zo is, omdat scholen soms de inschrijving niet tijdig verwerken. Om die reden staan jongeren soms foutief ingeschreven en staan ze foutief als absoluut verzuimer. Bij het eerstvolgende jaarverslag Leerplicht, wat jaarlijks aan de orde komt in het PFO Onderwijs en daarna naar de raad, wil de wethouder in ieder geval kijken of er meer duiding aan de cijfers gegeven kan worden en inzoomen op acties die tot verbetering hebben geleid. Dat grote verzuim is het afgelopen jaar aanzienlijk verminderd. De technische vraag hierover is door de VVD gesteld en is niet op tijd beantwoord.

Dat had ermee te maken dat men afhankelijk was van bureau Leerplicht en de herfstvakantie zat er tussen. Het lijkt haar overbodig om de motie aan te nemen omdat er al jaarlijks verslag gedaan wordt. Mw Vorderman is zeer blij met de beantwoording door de wethouder, maar het verontrust haar ook. Zij hoort nu dat de herfstvakantie er tussen zit, maar bij het college en ambtenaren moeten toch de alarmbellen gaan rinkelen als deze cijfers in de begroting gezet worden. Zij wil graag een terugkoppeling naar de raad hoe dit heeft kunnen gebeuren en wat er ondernomen wordt om zoiets te voorkomen.

M8 Natuureducatie van GroenLinks: Mw Verdijk licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: Natuureducatie De Raad, gehoord de beraadslaging; constaterende, dat de natuur steeds klimaatverandering);

meer

onder

druk

staat

(o.a.

achteruitgang

biodiversiteit,

stikstof,

bewustwording van inwoners m.b.t. natuur belangrijk is gezien bovenstaande ontwikkelingen;

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

40

inwoners veel zelf kunnen doen om natuur en biodiversiteit in hun eigen omgeving te behouden en te bevorderen; onze raad onlangs een participatienota heeft aangenomen; inwoners hierdoor steeds vaker actie zullen ondernemen in hun eigen omgeving; overwegende, dat meer kennis over natuur vaak leidt tot meer liefde voor de natuur; meer liefde voor de natuur vaak leidt tot meer actie voor de natuur; het inwoners verbind als ze samen werken aan de natuur; er grote verschillen zijn tussen inwoners in kennis van de natuur; deze verschillen nogal eens leiden tot onbegrip tussen verschillende groepen inwoners; in onze gemeente een groot aantal organisaties actief zijn op het gebied van natuureducatie (o.a. IVN Rijk van Nijmegen, Vogelwerkgroep Nijmegen e.o. en Werkgroep Milieubeheer Berg en Dal); deze organisaties graag hun kennis uitdragen; verzoekt het college om het initiatief te nemen om samen met natuurorganisaties, alsmede andere relevante organisaties, tot een meerjarenplan op het gebied van natuureducatie te komen; in dit meerjarenplan expliciet opnemen dat kennis van de natuur breder in de samenleving verspreid moet worden; dit meerjarenplan (inclusief doelen en middelen) binnen een half jaar aan onze raad voor te leggen; en gaat over tot de orde van de dag. Indieners: GroenLinks Berg en Dal: Rona Vree, Florian Gödderz en Marjan Verdijk

Wethouder Visser geeft aan dat de gemeente afgelopen jaren samen, maar ook los van elkaar, met natuurorganisaties veel gedaan heeft aan natuureducatie (inrichten groene schoolpleinen, lespakketten ontwikkeld, inwonersprojecten opgezet). Veel natuurorganisaties worden ook door de gemeente gesubsidieerd en zetten dat ook weer in om inwoners, kinderen, bij natuureducatieprojecten te betrekken. Er is geld gekomen van de provincie om een biodiversiteitsplan op te zetten waar binnenkort mee gestart wordt. Dat projectplan is vastgesteld en geaccordeerd door de provincie. Via het overleg en de contacten die er zijn worden er heel veel natuurorganisaties betrokken bij het plan. Een belangrijk onderdeel van het plan is het betrekken van inwoners bij die biodiversiteit en dat gebeurt door allerlei participatie en communicatieprojecten uit te voeren en te koppelen aan het thema biodiversiteit. Het lijkt haar op dit moment niet raadzaam om een apart meerjarenplan natuureducatie op te stellen, maar om dit onderwerp te koppelen aan het biodiversiteitsplan. De activiteiten die er waren gaan ook gewoon door, maar er komt wat bij door het te koppelen aan het biodiversiteitsplan. Dit wordt aan de raad in een informatienota voorgelegd. Er komt ook een overzicht met allerlei verschillende deelprojecten op het gebied van educatie, participatie en communicatie rondom het thema biodiversiteit.

Daar doen zowel kleine als grote natuurorganisaties aan mee. De motie is overbodig. Mw Verdijk is zich bewust dat de wethouder al bezig is met heel veel natuurorganisaties met het biodiversiteitsplan. Daar moet het ook zeker in geïntegreerd worden. Waar zij het in de motie over heeft is een stapje verder dan de standaard natuureducatie en is ook erop gericht de bewoners op een bepaald niveau te krijgen. Ondanks al de clubs die bezig zijn in de gemeente, neemt de verstening van tuinen nog steeds toe. Dat is een kwestie van gebrekkig bewustzijn bij een groot deel van de inwoners.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

41

Zij zou graag zien dat in het plan van de wethouder ook bewust doelen voor de inwoners meegenomen worden. Mw Vorderman wijst op haar motie Steenbreek waarmee het probleem opgelost wordt. Verder voelt zij erg veel voor het doorzetten van wat er nu al gebeurt. Mensen die er echt niet toe opgeleid willen worden of waar de interesse helemaal niet bij de natuur ligt, krijg je ook niet gedwongen over een streep. Dhr Kersten vindt hetgeen de wethouder vertelt al heel ver gaan. Er gebeurt dus al heel veel op dit gebied. Het lijkt er op of mw Verdijk op enig moment de bewoners een soort toets wil afnemen of ze voldoende kennis van de natuur hebben en dat ze een voldoende moeten scoren. Hij vindt de motie erg ver gaan en voelt zelfs ongemakkelijk. Dhr De Jong kan zich bij de woorden van dhr Kersten aansluiten. Hij heeft zelf opgeschreven ‘belerend’. Wat de wethouder verteld heeft is nog maar een deel van wat de gemeente op dit moment allemaal doet aan ondersteuning van al die organisaties. Dhr Eikholt is van mening dat met de motie de inwoners tekort wordt gedaan. Heel veel inwoners van de gemeente Berg en Dal zijn zich er heel bewust van in welke omgeving ze wonen en hoe ze met de natuur om zouden moeten gaan. Dat het hier en daar niet helemaal vlekkeloos verloopt zal ongetwijfeld zo zijn, maar je doet de mensen tekort door het zo te benaderen.

Dhr Peters vindt het een sympathieke motie. Hij neemt aan dat mw Verdijk bedoelt met educatief bezig zijn waarom er zoveel bomen in de bossen omgezaagd worden en waarom half Leuth omgezaagd wordt voor de Roerdomp. Als dat educatief moet zijn, kan hij de motie steunen. Dhr W. Bakker verbaast zich niet dat er al zoveel organisaties gesubsidieerd worden. Misschien is het een goed voorstel om een keer een lezing aan de raad te geven. Mw Brouwer begrijpt de boodschap en denkt ook dat het belangrijk is dat iedereen kennis maakt met de natuur en daar iets mee doet, maar het woord niveau stoort haar. Zij denkt dat heel veel mensen, laag opgeleid, soms meer weten van de natuur dan mensen die hoog opgeleid zijn en daar moest zij aan denken bij het woord niveau. Mw Verdijk zegt m.b.t. niveau dat haar opvalt dat kennis van natuur over alle niveaus hoog en laag kan zijn en ook over links en rechts. Niveau is niet bedoeld zoals mw Brouwer interpreteert. Het is wel een feit dat er mensen zijn die heel veel natuurkennis hebben en mensen die heel weinig natuurkennis hebben. Die mensen staan nu met de ruggen naar elkaar toe. Wat dhr Kersten zegt klopt, mw Verdijk wil het kennisniveau op een hoger niveau brengen. Dat klinkt misschien belerend, maar dat heeft ook een achtergrond omdat zij denkt dat de mensheid verleerd is om samen te leven met de natuur. Men weet niet meer goed hoe.

Dat moet men weer gaan leren. Enerzijds moet men leren de natuur de ruimte te laten en anderzijds moet men leren de natuur ook te gebruiken naar het eigen genoegen. Men staat nog aan het begin van een lang pad om weer te leren om binnen de grenzen van de natuur te leven. Dat is ook een beetje de achterliggende reden dat zij de motie indient en waarom zij expliciet aan mederaadsleden vraagt of zij hierachter kunnen staan. Dhr Kersten hoort heel vaak het woordje moeten en heel vaak dat mw Verdijk bepaalt wat de kaders zijn en in hoeverre mensen er verstand van moeten hebben. Zo komt het over. Mw Verdijk bedoelt het niet zo. Zij bepaalt zelf niet de maat, maar denkt dat het algemene kennisniveau van hoe samen te leven met natuur en wat is dat eigenlijk, omhoog moet. Er zijn anderen binnen de gemeente die daar veel meer van weten dan zij en die het ook aan anderen kunnen leren. Zij zou willen dat de mensen die weinig weten van natuur er iets meer van leren, zonder dat ze natuurvorser hoeven zijn.

THEMA 6: VERKEER, MOBILITEIT EN HET PUBLIEKE DOMEIN A1: Operatie Steenbreek van D66 Mw Vorderman licht het amendement toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: uitbreiding operatie Steenbreek De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

42

gehoord de beraadslaging, constaterende dat 1. de verstening van tuinen in Berg en Dal eerder toeneemt dan afneemt, 2. voor een klimaatbestendige en gezonde leefomgeving elke m 2 steen die vervangen wordt door groen helpt, 3. de operatie Steenbreek in Breedeweg, ondanks een klein jaar campagne, slechts beperkt effect heeft met nog geen handvol tuinen, 4. buiten Breedeweg geen aanspraak kan worden gedaan op gratis afvoer van stenen en advies over tuinaanleg. overwegende dat 5. veel inwoners teleurgesteld zijn dat de operatie Steenbreek niet in de hele gemeente geldt, waardoor ongelijkheid wordt ervaren, 6. er nog financiële ruimte beschikbaar is op de lopende operatie in Breedeweg, 7. de toename van verharding negatieve effecten heeft op het welzijn van mens en dier; 8. groen een multifunctioneel product is dat in veel opzichten een positieve uitwerking heeft op biodiversiteit, ecologie, gezondheid, economie, sociale cohesie enz, 9. veel inwoners denken dat een tuin met stenen en kiezels onderhoudsarm zou zijn, maar ook in zo’n tuin moet je onkruid plukken, terwijl er ook onderhoudsvriendelijke groene tuinen te bedenken zijn, 10. de kostenpost voor afvoer en verwerking van tegels het grootste onderdeel is en daarom naar een alternatieve herbestemming van tegels moet worden gezocht, 11.

een goede mogelijkheid is het opzetten van een eco-ruïne aan de rand van een natuurgebied waarin planten, dieren, vogels en insecten bijdragen aan de biodiversiteit. Twee vliegen in één klap: kostenverlaging en bouwen aan natuur, 12. verwerking van tegels binnen de circulaire economie het best tot zijn recht komt bij herbestemming. Besluit: 1. de operatie Steenbreek over de gehele gemeente uit te rollen, 2. de gelden voor Breedeweg beschikbaar te stellen voor de gehele gemeente, 3. bij het Waterschap Rivierenland medefinanciering te bewerkstelligen, en gaat over tot de orde van de dag. Indiener: D66 Tessa Vorderman

Wethouder Fleuren zegt dat het altijd de intentie is geweest om het project Steenbreek breed uit te rollen. De gemeente leert van de aanpak in de kern Breedeweg en ziet het ook als een pilot voor de aanpak in de overige kernen. Op het gebied van Klimaatadaptatie wordt samengewerkt met zeven andere gemeenten in het Rijk van Maas en Waal en ook met het Waterschap en de provincie. Eén van de speerpunten van het regionale uitvoeringsprogramma is stenen er uit, groen er in. In 2022 verwacht men dat de trekkers van dat speerpunt met een voorstel komen, dat zijn de gemeente Nijmegen en de gemeente Heumen. Dat voorstel zal dan uitgewerkt worden voor de lokale situatie en de communicatiecampagne, die ook heel belangrijk is, wordt samen met de regiopartners opgepakt. Voor een deel van de uitvoering zit in het gemeentelijk rioleringsplan dekking. Er is € 750.000,- in 2023 en hetzelfde bedrag in 2024 voor de aanpak wateroverlast overige kernen. Als het niet helemaal water gerelateerd is kan daar de dekking niet uit gevonden worden, dan moet het elders gevonden worden. Punt 1 van het amendement is overbodig, want er is al in voorzien. Dat geldt ook voor punt 3 van het amendement, aangezien er ook voor de andere kernen met het Waterschap gesproken wordt over medefinanciering. Dat geldt ook voor de provincie en mogelijke andere co-financiers.

Punt 2 van het amendement is niet mogelijk want er ligt nu geen besluitvorming voor. Bovendien zijn er al verplichtingen aangegaan met stichting De Bastei voor meerdere jaren voor besteding van de middelen binnen dat project en kan er niet ingebroken worden op lopende afspraken met het Waterschap. Toch ziet zij het

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

43

amendement als een steun in de rug voor de plannen die al uitgevoerd worden en momenteel nog uitgewerkt worden zoals het lokale uitvoeringsplan Klimaatadaptatie. Daarin is operatie Steenbreek zeker een onderdeel voor alle kernen. Voor het overige zal zij er bij motie 17 nog op terugkomen. Mw Vorderman dankt de wethouder voor haar beantwoording. Mw Albers is blij met het antwoord van de wethouder. Zij zou het fijn vinden als de raad er een keer over bijgepraat wordt.

M6: Spoor langs Hubertusweg van Polderbreed Mw Borremans licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: Diep spoor langs Hubertusweg De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat

- De Sint Hubertusweg in 2024 gerenoveerd wordt. - De rijbaan tussen de Persingsestraat en de Leuthsestraat aan de rechterkant een verzakt spoor heeft.

- Auto’s hierdoor op sommige plekken van de weg worden getrokken, richting berm. - Het gevolg is, dat de automobilist die ter plekke bekend is, meer naar het midden van de weg gaat rijden.

- Dit weer gevaarlijk is als het tegemoetkomend verkeer bestaat uit vrachtwagens en landbouwvoertuigen.

- Vrachtverkeer toeneemt op deze weg en daardoor het spoor steeds groter wordt, - Herstel niet kan wachten tot de reconstructie van de weg omdat het te gevaarlijk is. Roept het college op Dit spoor zo snel mogelijk te herstellen vooruitlopende op de geplande reconstructie. en gaat over tot de orde van de dag. Indieners: Polderbreed Miengske Borremans, Geert Ubbink, Ria Barber Mede-ondertekening: GJS Alex ten Westeneind en Arnold Driessen; Voor Berg en Dal Jos Peters en Toon de Jong

Wethouder Fleuren antwoordt dat het college het ermee eens is dat de situatie aldaar slecht is. Herstel van het spoor in de betreffende rijbaan staat voor 2022 op de planning in het kader van wegonderhoud. Daarom is het ook niet zichtbaar op het meerjareninvesteringsplan. Zij zegt toe dat geprobeerd zal worden het zo vroeg mogelijk in 2022 in te plannen. Het stuk Hubertusweg wat in het MIP wel benoemd is, valt buiten de grens van het onderhoudsproject, in het MIP gaat het over het gedeelte van de Kerkdijk tot de dijk en daarover waren ook insprekers aan tafel. De motie is overbodig omdat het onderhoud al ingepland staat. Mw Borremans dankt de wethouder voor de beantwoording.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

44

Dhr N. Bakker is blij dat de weg opgeknapt gaat worden op korte termijn. Hij wil de wethouder meegeven ook te kijken naar het fietspad.

M7 Veegwagen van Polderbreed Mw Borremans licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: aankondigen komst veegwagen De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat

- De veegwagen regelmatig in de dorpen de goten in de straten schoonveegt. - Helaas staan op veel dezelfde plaatsen geparkeerde auto’s omdat men niet weet wanneer de

-

veegwagen komt en hierdoor de auto niet even kan verplaatsen. Gevolg: onkruidgroei waar het straatvuil zich in verzameld. Bij regenval spoelt dit dan in de straatkolk waardoor deze verstopt kan raken en bij veel regen het water niet goed kan verwerken. Als inwoners op de veegdag de auto elders parkeren de goten werkelijk schoon worden.

Verzoekt het college 1. Om, zoals gebeurde in de voormalige gemeente Ubbergen, op de gemeentepagina in de Rozet te vermelden wanneer de veegwagen komt (De veegwagen komt eraan!); en gaat over tot de orde van de dag. Indieners: Polderbreed Miengske Borremans, Ria Barber, Geert Ubbink Mede-ondertekening: D66 Tessa Vorderman; GJS Alex ten Westeneind en Arnold Driessen; Voor Berg en Dal Jos Peters en Toon de Jong; Sociaal Groesbeek Hans Peters, Wiebo Kersten; VOLG Erik Weijers, Johanna Brouwer; Groesbeekse Volkspartij Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten

Wethouder Fleuren antwoordt dat via de Rozet communiceren over het specifieke moment van uitvoeren van die taak vrij lastig is en dat komt omdat er momenteel met een beeldbestek gewerkt wordt binnen de gemeente. Daarin staat wel welke kwaliteit de aannemer (DAR) moet leveren, maar niet wanneer ze dat moeten doen. Het komt veelvuldig voor dat de DAR de planning aanpast naar aanleiding van de situatie en dat is ook de bedoeling. Twee weken van te voren aankondigen zou betekenen dat de flexibele bedrijfsvoering wordt beperkt. In de voormalige gemeente Ubbergen werd gewerkt met een zogenaamd frequentiebestek en in dat type contract staat exact hoe vaak en wanneer de aannemer iets moet doen. Wel is er met de DAR gesproken over dat het voor zowel de DAR als voor de inwoner wenselijk zou zijn als ze weten wanneer de DAR komt. Er is gesproken over een pilot via Buurt WhatsApp. Dat zou betekenen dat geprobeerd wordt het netwerk wat binnen de gemeente goed dekking heeft te benutten. DAR kijkt momenteel waar het beste die pilot gestart zou kunnen worden. De inwoner krijgt dan de dag van te voren via de App door wanneer de DAR komt om te vegen. Over andere taken kan wel langer van tevoren gecommuniceerd worden en dan moet gedacht worden aan het maaien van bermen of het knippen van hagen. Dat moment van uitvoeren staat wel in het contract.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

45

Voor dat deel van de werkzaamheden wil het college de motie overnemen en over de pilot niet, maar daarover zal de wethouder de raad zo snel mogelijk informeren als de DAR zover is dat ze dat ook werkelijk kunnen doen. Mw Borremans snapt wel dat de DAR nu komt wanneer het nodig is, maar het is jammer dat het niet kan zoals het gegaan is in het verleden. Zij begrijpt nu wel waarom. Zij hoopt dat er een oplossing voor komt via de Buurt WhatsApp. Zij wacht het verder af. Dhr W. Bakker sluit zich aan bij mw Borremans. Het is een herkenbare irritatie. Hij maakt zelf veel gebruik van de App van de DAR, het moet niet moeilijk zijn om in die App een of twee dagen van te voren aan te kondigen in welk gebied er geveegd zal worden. Hij vraagt of dat ook iets is wat tot de mogelijkheden behoort. Wethouder Fleuren licht toe dat gedacht wordt aan een specifieke communicatie via de Buurt WhatsApp, maar daarnaast kan het ook via de eigen DAR-kanalen bekend gemaakt worden.

M15 Fietsenstalling met openbaar toilet van GVP-VOLG-SG Dhr Eikholt licht de motie toe.

Voorstel: begrotingsbehandeling 2022 Onderwerp: bemande fietsenstalling met openbaar toilet De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 Overwegende dat:

• • • • • • • • •

de herinrichting van het marktterrein aanstaande is; deze herinrichting voor vele komende jaren moet voldoen; ook de fietser en voetganger hierin een goede positie verdienen; dit uit de participatiebijeenkomst en de afgenomen enquêtes ook gebleken is; steeds meer toeristen de gemeente Berg en Dal en Groesbeek centrum in het bijzonder, weten te vinden; deze toeristen steeds vaker met de fiets komen; er in Groesbeek centrum geen veilige fietsenstalling is; er in Groesbeek centrum ook geen openbaar toilet is; ook eigen inwoners hier belang bij hebben;

Roept het college op, 1. In de nog aan de raad voor te leggen uitwerking van de inrichting van het marktterrein en omgeving mee te nemen: a. De mogelijkheid van en meerkosten van een bemande* fietsenstalling en openbaar toilet; b. De mogelijke bemensing te zoeken binnen de kaartenbak en/of in overleg met het werkbedrijf en c. De kapitaallasten hiervan te vinden binnen dekking van het totale project “marktterrein”. *lees voor bemand in dit geval ook bevrouwd of bemenst of anders en gaat over tot de orde van de dag. Indieners: Sociaal Groesbeek Hans Peters, Wiebo Kersten; VOLG Erik Weijers, Johanna Brouwer; Groesbeekse Volkspartij Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten Mede-ondertekening: D66 Tessa Vorderman

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

46

Wethouder Fleuren geeft aan dat de motie vooruit loopt op de besluitvorming in de raad rondom de herinrichting van het marktplein. Deze motie zou best in samenhang met het voorstel over de herinrichting van het marktplein behandeld kunnen gaan worden en dat staat gepland voor februari 2022. Het is heel goed denkbaar dat bij een keuze voor de herinrichting voorwaarden als deze worden meegenomen, maar dat die ook worden afgewogen tegen alternatieven zoals fietsstallingen verspreid over het plein, nabij de terrassen, waar ook gedachten over zijn. Deze en ook andere suggesties worden meegenomen in de verdere uitwerking en detaillering van de herinrichting. De raad heeft al een heel rijtje uitgangspunten meegegeven en ook van inwoners is er al veel input gekregen, daarbij uitgaande van dekking kapitaallasten binnen de dekking van het project van het marktplein is wat het college betreft wat te voorbarig, ook omdat niet precies duidelijk is wat de exacte kosten zullen zijn. Overigens is in de maanden dat de Draisine in bedrijf is (april t/m oktober) een openbaar heren en dames toilet, zelfs een invalidentoilet, beschikbaar bij het Draisine-gebouw. Ook zijn de toiletten in het gemeentehuis openbaar. Met name bezoekers van de weekmarkt maken daar regelmatig gebruik van. Het college wil die mogelijkheid wat vaker onder de aandacht brengen.

Ook ondernemers hebben aangegeven dat zij overwegen om vanuit de BIZ te kijken of het mogelijk is in de wintermaanden de toiletten open te houden. Op dit moment ontraadt zij de motie, maar wil wel de suggesties meenemen in de uitwerking. Dhr Eikholt kan ermee akkoord gaan in die zin dat er een afweging wordt gemaakt bij het definitieve plan voor de herinrichting. Hij gaat overleggen of de motie aangehouden of ingetrokken wordt. In de motie staat aangegeven ‘kapitaallasten binnen het project marktterrein’. Hij kan zich ook voorstellen dat het op het conto van toerisme komt. Het dient ook een toeristisch doel. Dhr N. Bakker is van mening dat een fietsenstalling vooral een inbreuk is op het dorpse karakter. Hij zou de wethouder willen volgen om hier en daar wat plukjes fietsenstalling te creëren. Hij wacht de bespreking in februari hierover af. Mw Borremans heeft zich gestoord aan de zin: ‘de mogelijke bemensing van fietsenstalling en het toilet te zoeken binnen de kaartenbak’. Mw Brouwer zegt dat de toiletten bij de Draisine wel bij de inwoners bekend zijn, maar als je als toerist naar Groesbeek komt, vind je dat nooit. Het moet wel aangegeven zijn waar de toiletten te vinden zijn. Mw Albers is het helemaal eens met de beantwoording van de wethouder, dit is niet het moment er voor. Dhr Eikholt is het ermee eens dat niet alom bekend is dat er toiletten zijn bij de Draisine.

Wat de fietsenstalling betreft, het is ook een kwestie van waar die wordt gerealiseerd, het hoeft niet per se midden op het marktterrein of naast de bushalte, maar kan ook op een locatie waar die minder in het zicht staat. Het lijkt hem heel goed te combineren. Richting mw Borremans zegt hij dat het niet als dusdanig bedoeld is, maar hij wist nog geen naam voor de invulling, vandaar de kaartenbak.

M17 Tegels eruit en groen erin van GVP-VOLG-SC Dhr Weijers licht de motie toe.

Voorstel: Begroting 2022 Onderwerp: Tegels eruit, groen erin De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021 gehoord de beraadslaging, constateert dat: •

De afgelopen jaren het trend geworden is om tuinen steeds verder te 'verstenen'.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

47

• • • •

Deze verstening diverse negatieve gevolgen heeft voor onder andere het milieu en klimaat, de gezondheid en de biodiversiteit. Meer groen in bebouwd gebied goed is voor de verkoeling, luchtkwaliteit en biodiversiteit. Verstening zorgt voor slechte afwatering en hitteplekken. Ook bewoners kunnen bijdragen aan het klimaat adaptief maken van onze omgeving, bijvoorbeeld door verharding in tuinen te vervangen door groen.

is van mening dat: • • • • • • • •

De gemeente een voorbeeldfunctie heeft. We samen kunnen zorgen voor een klimaatbestendige en gezonde samenleving én leefomgeving. Het tegengaan van de 'verstening' een gedeelde verantwoordelijkheid is van gemeente samen met bewoners, bedrijven en gebruikers van percelen. De gemeente, eigenaren en gebruikers dient te stimuleren om versteende privéterreinen weer te 'vergroenen'. Vergroening' en 'ontstening', dus bestrating vervangen door groen, een effectief middel is om wateroverlast te voorkomen. Bewoners goed moeten worden voorgelicht door de gemeente over de maatregelen die zij hiervoor kunnen nemen. Voor alle inwoners van Berg en Dal een goede regeling wenselijk is. We daarbij denken aan bijvoorbeeld een Steenbreek-week waarbij in elke woonkern een container geplaatst wordt waar inwoners stenen kunnen omruilen voor vaste planten.

verzoekt het college: 1. Als gemeente het goede voorbeeld te geven en waar mogelijk te kiezen voor groen in de openbare ruimte en te zorgen voor ontstening. 2. Samen te werken met inwoners en organisaties in de gemeente en hen actief te informeren en te ondersteunen, zodat zoveel mogelijk groen in stand blijft en steen vervangen wordt door groen. 3. Een voorstel aan de raad voor te leggen waarin uitgewerkt is welke stappen de gemeente kan zetten in het kader van operatie Steenbreek met de daarbij behorende kosten en het beoogde effect van deze stappen. en gaat over tot de orde van de dag. Indieners: Sociaal Groesbeek Hans Peters, Wiebo Kersten; VOLG Erik Weijers, Johanna Brouwer; Groesbeekse Volkspartij Hennie Eikholt, Ruud Verstraaten Mede-ondertekening: GJS Alex ten Westeneind en Arnold Driessen; Polderbreed Ria Barber, Miengske Borremans en Geert Ubbink; GroenLinks Berg en Dal Rona Vree, Florian Gödderz, Marjan Verdijk; Voor Berg en Dal Jos Peters en Toon de Jong

Wethouder Fleuren zegt dat de gemeente het goede voorbeeld geeft daar waar het kan. Er zijn ook al mooie voorbeelden van zoals het vergroenen van Leuth of de oproep op het platform samenbergendal.nl om met ideeën te komen voor het vergroenen van je straat, waar ook al in meerdere kernen mooie initiatieven voor zijn geweest. Daarnaast is er een regionale samenwerking, inclusief een regionale communicatiecampagne met lokale insteek. Verder heeft zij ook eerder genoemd dat het college voornemens is een combinatie te maken met een herinrichting van een straat of wijk die in het MIP of onderhoudsplan staat. Op dat moment zou het mooi zijn als er een container neergezet kan worden en dat tegen de inwoners gezegd kan worden van doe nu met ons mee, het is nu toch een puinhoop in de straat, een mooi moment om uw eigen tuin aan te pakken. Punt 1 en 2 zou zij deels kunnen overnemen, punt 3 wil zij meenemen in het lokale uitvoeringsplan wat aanstaande is. Omdat het een uitvoeringsplan is, gaat het ter kennisname naar de raad. Als er meer geld voor nodig is dan nu beschikbaar in de begroting, komt er een aanvullend verzoek tot dekking en wordt het een raadsvoorstel.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

48

Mw Verdijk steunt het plan, vanzelfsprekend. Het is jammer dat het op deze manier moet want als de inwoners al bewust zouden zijn, zouden ze het uit zichzelf al doen. Dit is het beste wat er nu te halen is. Dhr N. Bakker heeft dit niet mede ondertekend, maar het CDA is er wel positief over. Mw Vorderman geeft aan dat D66 meegaat met deze motie.

M20 Ooijse Bandijk van PvdA en D66 Mw Albers licht de motie toe.

Voorstel : Begroting 2022 Onderwerp: 2.2.3 Op de dijken gaan alle verkeersdeelnemers goed samen. De raad van de gemeente Berg en Dal in vergadering bijeen d.d. 4 november 2021, gehoord de beraadslaging, Overwegende dat: - in 2011 de structuurvisie is vastgesteld, in 2014 het verkeerscirculatieplan Ubbergen is aangenomen en in 2017 de mobiliteitsvisie Berg en Dal is aangenomen; - deze plannen vooralsnog allemaal in de spreekwoordelijke lade verdwenen, ondanks de toenemende druk op het gebied en de toenemende overlast door motoren en ondanks het toegenomen gevoel van onveiligheid en de toeristische ontwikkeling naar wandel- en fietsgemeente (o.a. Pontje); - naast de voorgestelde snelheidsverlagingen ( § 2.2.3 – pt.3 ) op de Ooijse Bandijk ook de inrichting van de weg moet worden aangepakt, met bovengenoemde 3 nota’s als onderlegger; - de aanwonenden hierover regelmatig al hun mening hebben laten horen, maar hierop van de gemeente zeer tegenstrijdige reacties terug horen.

Draagt het college om die reden op: 1) om op korte termijn in samenspraak met belanghebbenden en (ervarings)deskundigen tot planvorming van de aanpassing van de inrichting van de Ooijse Bandijk over te gaan op basis van duidelijke beleidsuitgangspunten en einddoel/streven zodat iedereen weet waar die aan toe is; 2) een begin te maken met de uitvoering na overleg met de bewoners, door gebruik te maken van (landelijke, provinciale) subsidies, het reguliere onderhoudswerk (samen met Nijmegen) en nog nader vast te stellen middelen uit de begroting op basis van bovenstaande planvorming en de daarbij horende kostenramingen. en gaat over tot de orde van de dag. Indiener(s): PvdA Berg en Dal Lesley Albers Mede-ondertekening: D66 Berg en Dal Tessa Vorderman

Wethouder Fleuren stelt dat er voor het college geen onduidelijkheid is. Voor de raad wordt een discussienota voorbereid die begin december geagendeerd zal staat, naar aanleiding van gesprekken met en ook berichten van inwoners en een recent door de gemeente gehouden informatieavond met belanghebbenden. In dezelfde nota worden ook de resultaten verwerkt uit de geluidsmetingen en de snelheids- en ongevallendata die er zijn. Nadat de discussienota in de raad is geweest, naar verwachting begin december, zal de uitvoering voorbereid worden en in gang gezet worden. Hiervoor is in de mobiliteitsvisie een bedrag beschikbaar van € 97.580,- en daarnaast eenzelfde bedrag als

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

49

subsidie van het rijk. Mochten er uit de discussie met de raad of anderszins meer middelen nodig zijn, komt het college ermee terug naar de raad. Op zich zou het binnen het bedrag moeten passen. Er ligt al heel veel en de planning voor de uitvoering is 2022. De SPV-subsidie heeft een deadline voor dit onderdeel van oktober 2022 en dat moet realiseerbaar zijn. De motie is, wat het college betreft, overbodig. Mw Albers begrijpt dat er begin december een discussienota komt en daarna zouden de beleidsuitgangspunten helder moeten zijn. Komt er een plan van aanpak waar men op terug kan vallen? Wethouder Fleuren antwoordt dat de beleidsuitgangspunten helder zijn. Op het moment dat er verschillende meningen zijn, wil dat niet zeggen dat de visie van de gemeente daarin onduidelijk is. Er is een mobiliteitsvisie die gedeeltelijk nog dateert uit de voormalige gemeente Ubbergen, maar er zijn duidelijk verschillende meningen rondom de dijk. Niet gehoord worden of niet dezelfde mening hebben, is wel een dingetje. Mw Albers zal met mw Vorderman overleggen wat ze met de motie zullen doen. Ze vindt het jammer dat ze net niet het antwoord kreeg ’ja, we gaan een plan van aanpak maken’.

De voorzitter geeft aan dat een heel aantal van de moties en amendementen besproken zijn tijdens de pauze. Bij de griffier zijn al twee aangepaste moties binnengekomen. Hij schorst de vergadering zodat de fracties met elkaar over de moties en amendementen kunnen spreken. De voorzitter schorst de vergadering gedurende 10 minuten. 9. 10.

Fracties komen met een eindformulering van amendementen en moties in tweede termijn Mogelijkheid van een reactie door leden van het college in tweede termijn

De voorzitter loopt alle moties en amendementen na en vraagt of deze in stand gehouden worden, gewijzigd worden, danwel worden ingetrokken. Op het moment dat ze niet veranderen en in stand blijven, is er geen aanleiding om in tweede instantie erover te discussiëren. Op een aantal punten wordt nog een antwoord verwacht van het college. INGETROKKEN MOTIES EN AMENDEMENTEN: M5 Bezuiniging op Inloop en Ontmoeting M6 Diep spoor langs Hubertusweg M7 Aankondiging komst veegwagen M8 Natuureducatie M9 Teletolk M12 Baas in eigen brievenbus M18 Kwaliteitsbewaking nieuwbouw M20 Ooijse bandijk M22 Wijkwensen terug in Berg en Dal

MOTIES EN AMENDEMENTEN DIE IN STAND BLIJVEN: A1 Steenbreek A4 Uitbreiding formatie uitstellen A5 Gelijke kansen in de gemeente M1 Inburgering M2 Integraal huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting M3 Schoolverzuim onderwijs gemeente Berg en Dal/Leerplichtigen naar school M4 Afval bij appartementencomplexen M10 Borstvoedingsvriendelijke gemeente M14 Aanstellen Energiecoach M15 Bemande fietsenstalling met openbaar toilet M16 Onderzoek uitbreiding nissenhutten Groesbeek M16A Bouwlocaties voor carnaval-praalwagens

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

50

M17 Tegels eruit, groen erin M19 Versterking BRN M21 Taskforce Kinderarmoede

MOTIES EN AMENDEMENTEN WAAR OPMERKINGEN DANWEL WIJZIGINGEN OP ZIJN: M11 Presentievergoeding carrouselleden Dhr Gödderz wil graag de suggestie overnemen dat de wijziging pas ingaat met ingang van de nieuwe raadsperiode. M13 Woningbouw / woningnood /ruimtelijke ordening/ uitbreiding capaciteit communicatie woningbouw Dhr Eikholt deelt mee dat er een tekstwijziging is: De tekst luidt nu: “De regie op de communicatie rondom bouwprojecten al vanaf het eerste moment adequaat op te pakken”. Wethouder Verheul zegt dat de motie nu een stuk de kant op gaat waar hij wat mee kan, hij heeft er echter nog wel wat moeite mee. Er zijn heel veel bouwprojecten. Dhr Eikholt vraagt hoe de wethouder er moeite mee heeft de communicatie bij bouwprojecten vanaf het eerste moment adequaat op te pakken. Wethouder Verheul heeft het idee dat er in die zin geen dingen verkeerd gaan. Er wordt vanuit gegaan dat er heel veel verkeerd gaat. Bij heel veel projecten kun je het nooit goed doen. Op welk moment moet je gaan communiceren. Als voorbeeld, ook bij het Knarrenhof zijn de initiatiefnemers vier locaties afgegaan. Op welk moment moet de gemeente regie nemen? De initiatiefnemers moeten zelf goed op zoek gaan naar wat ze willen en waar het kan. Als gemeente kun je daar niet altijd de regie op nemen. Zo zijn er veel projecten. Voor welk project gaat het dan gelden, dat maakt het heel erg lastig.

Is het voor grote bouwprojecten of voor de tweekappers. Het is voor hem heel vaag. Hij wil graag nog een keer aan de ambtenaren meegeven dat communicatie heel belangrijk is bij dit soort projecten. Hij heeft het gevoel dat het al bekend is. Hij vindt de motie overbodig. Dhr Eikholt wil de motie toch in stemming brengen. M16 Onderzoek uitbreiding nissenhutten Groesbeek Dhr Verstraaten geeft aan dat er in de eerste bespreekronde een 3e verzoekpunt is toegevoegd. 3. Tevens onderzoek te doen naar geschikte locaties in de polder om voor de carnavalsverenigingen ook daar een goed onderkomen mogelijk te maken. Wethouder Verheul zegt dat de positie van het college hetzelfde blijft. Het is niet aan het college of de gemeente om zelf dat onderzoek te gaan doen. De gemeente kan faciliteren bij de onderzoeken die door partijen gedaan worden. Hij kan ook de gewijzigde motie niet overnemen. A2 Haalbaarheidsonderzoek multicultureel centrum Millingen aan de Rijn Wethouder Visser hoorde een aanbeveling van ga in gesprek met alle partijen, laat het niet al te lang duren. Zij wil benadrukken dat het college per dorp in gesprek geweest is met alle partijen en in gesprek is met alle partijen, met muziekverenigingen, de schutterij, de dorpshuizen, de sportverenigingen, alle sectoren apart om samen te kijken hoe verenigingen met accommodaties toekomstbestendig gemaakt kunnen worden.

Het advies van het college is: laat het college het koersdocument afwachten en aan de raad voorleggen, dan kan het in het tweede kwartaal van 2022 met elkaar besproken worden en kan er richting gegeven worden aan de uitkomsten. Er komt wellicht ook een vraag om een financiering voor een haalbaarheidsonderzoek uit, dat misschien ook wel meer kost dan € 45.000,-. Zij begrijpt van de indiener van het amendement dat het bedrag wat genoemd wordt, niet ergens op gebaseerd is. Zij stelt voor af te wachten, het amendement verstoort het voorgestelde proces. Dhr W. Bakker stelt het niet gerust. Hij heeft in de wandelgangen gehoord dat de wethouder gesprekken heeft en dat er in de Dröge tent straks 600 mensen moeten kunnen. Als hij dat hoort, hij heeft er zelf 20 jaar muziek gemaakt, en hij weet dat er in de Dröge tent nooit 600 mensen kunnen, terwijl de verenigingen naast de Dröge tent willen gaan bouwen met woningbouw. Hij vraagt zich af waar de visie is en waar men in hemelsnaam mee bezig is. Hij wil de motie in stemming brengen en het bedrag van € 45.000,- moet gezien worden als stimulans om aan de verenigingen een signaal af te geven dat de gemeente hen serieus neemt.

Raadsvergadering gemeente Berg en Dal d.d. 4 november 2021 - begroting

51

Dhr Ten Westeneind hoort de wethouder en wil dhr Bakker vragen zijn motie iets aan te passen door van nummer 2 en nummer 3 respectievelijk nummer 1 en nummer 2 te maken. En vervolgens onder een nieuw nummer 3 met elkaar af te spreken dat op het moment dat er duidelijkheid is, het college met een raadsvoorstel komt om geld te voteren voor een haalbaarheidsonderzoek. Dat is de juiste volgorde. Als deze wijziging doorgevoerd wordt, kan Lokaal meegaan met de motie. Dhr Eikholt stelt dat als er wijzigingen komen in die richting, hij graag nog een schorsing wil om daarover te overleggen binnen Kernachtig Groesbeek. Hij zou tevens graag zien dat het woord ‘intentieverklaring’ wordt omgebogen naar het woord ‘anterieure overeenkomst’. Dhr W. Bakker zal de griffie vragen het amendement aan te passen. A3 Incidentele subsidie vrijheidsmuseum Wethouder Visser geeft aan dat er een onduidelijkheid is tussen structurele en incidentele subsidies en wat er wel of niet gevraagd zou zijn dit jaar of vorig jaar. Van incidenteel corona-geld heeft het Vrijheidsmuseum dit jaar € 80.000,- gekregen. Dat is maatwerk. Er is gekeken naar wat de behoefte is en waar de financiële problemen zijn door corona. De wethouder heeft aangegeven dat er nog ruim 2 ton budget is wat overgeheveld wordt naar volgend jaar.

Het college komt straks met een voorstel hoe dat verdeeld wordt onder de kunst en cultuurinstellingen. Daar zit het Vrijheidsmuseum bij, maar in overleg met hen wordt bepaald om welk bedrag het gaat. De € 50.000,- genoemd in het amendement is een indicatie. Het college stelt het bedrag vast, dat is met alle coronabijdragen gebeurd, ook omdat het vooral om maatwerk gaat. Het andere waar het om ging, wat ook vorig jaar aan de orde is geweest en wat ieder jaar terugkomt, is de structurele subsidie die bestaat uit een vast bedrag exploitatie van € 18.000,- en € 5.000,- wat betaald wordt om kinderen uit de bovenbouw naar de musea te laten gaan. Het bedrag is al jaren niet verhoogd en wordt ook niet geïndexeerd. D66 heeft vorig jaar het verzoek gedaan het te verhogen. Over die hoogte wil zij in gesprek gaan met de musea. Dus: ja, er wordt gekeken naar de coronasteun, maar zij kan hier niet ermee akkoord gaan dat het € 50.000,- is omdat het maatwerk is waarover overleg plaatsvindt. Met verhoging van het structurele bedrag kan zij wel akkoord gaan, want daarover wordt het gesprek aangegaan wat er nodig is. Dhr Van Loon hoort de wethouder zeggen dat zij met punt 1 niet mee kan gaan, maar in eerste termijn gaf zij aan dat zij dat wel kon. Wethouder Visser kan meegaan in de coronasteun, maar niet met het bedrag zoals gesteld is.

Wellicht wordt het lager of misschien wel hoger omdat er een ander bedrag nodig is. Dhr De Jong, namens Lokaal!, geeft aan dat hij eerst het totaalplaatje wil zien van punt 1 en 2, zoals de wethouder het zojuist verwoord heeft. Over punt 3 zou hij graag een apart voorstel zien. Misschien kan het CDA, gehoord de wethouder en het standpunt van Lokaal!, tot een ander idee komen over het amendement. Wethouder Visser zegt dat het besteden van het coronageld aan het college is en wordt niet als plan voorgelegd aan de raad. De voorzitter vult aan dat punt 3, de structurele jaarlijkse subsidie wel wordt voorgelegd aan de raad. Hij stelt voor in de schorsing nog naar het amendement te kijken. Dhr W. Bakker merkt op dat het geen geheim is dat dhr Lemmers van het Vrijheidsmuseum onlangs in gesprek is geweest met het CDA. De nood is enorm hoog. Wat dhr Bakker binnen kunst en cultuur een beetje stoort is dat als er een nieuwe weg aangelegd wordt, gesproken wordt over investering, en als het over kunst en cultuur gaat, het altijd over subsidie gaat. Hij is van mening dat er geïnvesteerd wordt in wetenschap in vrijheid. M20 Ooijse bandijk Mw Albers stelt dat het echt belangrijk is dat er nu iets gaat gebeuren.

Zij wil graag een toezegging van de wethouder dat de deskundige van bijvoorbeeld Veilig Verkeer Nederland wordt betrokken bij de verdere uitwerking en wellicht bij de discussienota die in december komt en dat de discussienota zal leiden tot een einddoel. Wethouder Fleuren heeft goede ervaringen met de deskundige van Veilig Verkeer Nederland, dhr Zijlstra. Zij vindt het prima hem erbij te betrekken. Er wordt nu toegewerkt naar een oplossing in 2022. De subsidie geeft daar ook een mooie deadline voor. Volgend jaar moet er concreet iets gebeuren. Mw Albers trekt de motie in. De voorzitter schorst de vergadering gedurende 10 minuten, waarna hij de vergadering heropent.