Totaalpresentatie carrousel 9 juni 2022

Concept-agenda / begroting Groene Metropoolregio ‘23 – ’25 en Jaarrekening 2021 Bespreking in carrousel 9 juni 2022

Programma 1. Korte inleiding op het programma door de voorzitter (5 minuten) Technische vragen buiten de vergadering om; worden beantwoord voorafgaand aan raadsvergadering 23 juni

2. Toelichting op algemeen en financieel deel van het voorstel door burgemeester Slinkman (10 min.) 3. Bespreking van de opgaven in 5 losse blokken van 10 minuten (50 min.) door de coördinerend portefeuillehouders 4. Vragen aan het college en discussie in de carrousel (50 min.) 5. Eindconclusie en afronding door voorzitter (5 min.)

Inleiding en algemeen deel door burgemeester Slinkman (lid AB) 1. Besluit raad deelname aan de opgaven GMR in juni en december 2021, wat wordt nu gevraagd?

2. Vervolg proces na deze ronde van besluitvorming 3. Kosten en structurele dekking van de opgaven in 2023 – 2025 4. Voorstel bestemming batig saldo jaarrekening 2021

Welk besluit wordt gevraagd? Uitspreken van de intentie om wel of niet voor de komende 3 jaar deel te nemen aan de opgaven (nog geen definitief besluit), mogelijkheid om een zienswijze op de agenda / begroting (opgaven) terug te geven.

[> Wellicht amendement op voorstel college in aantocht: intekenen voor 2 jaar en vervolgens steeds voor 4 jaar? > Betere afstemming met raadstermijn]

Hoe ziet het vervolg van het proces eruit? -

Onder afweging van de door 18 raden ingediende reacties en zienswijzen wordt de agenda / begroting door de GMRAN mogelijk aangepast (besluit AB 6 juli)

-

De aangepaste en definitieve agenda wordt aangeboden aan de 18 colleges en raden

-

Definitieve besluitvorming over inschrijving voor 2023 - 2025 in het najaar (ondertekenen opgaveovereenkomsten) en opname financiële consequenties in gemeentebegroting 2023 – 2026. Tevens toezending van het werk- c.q. bestedingsplan (met een concrete en gedetailleerde uitwerking van de agenda)

Kosten en dekking van de opgaven in 2023 en in de jaren hierna

Ontspannen Regio Circulaire Regio Verbonden Regio Productieve Regio Groene Groeiregio Totaal

Kosten 2022 per Voorgestelde inwoner Kosten 2023 per inwoner 0,57 0,65 0,81 0,93 1,30 1,51 0,73 0,97 0,82 1,04 4,23 5,10

Kosten 2022 totaal € 20.100 € 28.300 € 45.400 € 25.500 € 28.700 € 148.000

Voorgestelde kosten 2023 totaal € 22.750 € 32.550 € 52.850 € 33.950 € 36.400 € 178.500

• Verschil: €0,87 / € 30.500 • Waarvan: €0,38 / € 13.300 bestaat uit niet gecompenseerde stijging van ambitie > zienswijze.

Dekking van de kosten opgaven in 2023 en in de jaren hierna -

Vanwege meerjarige agenda moeten we toe naar structurele dekkingsposten voor alle opgaven.

-

Voor het grootste gedeelte was dit al het geval in 2022; de helft van de gestegen kosten kunnen we dekken vanuit bestaande begrotingsposten; de andere helft betreft een uitzetting van de gemeentebegroting (€ 31.000, waarvan €26.000 vanwege het stopzetten van de financiering voor de Verbonden Regio vanuit incidentele middelen)

-

Risico: bij niet honoreren van de zienswijze ontstaat er een gat van €13.000

-

Niet meedoen aan 1 of meerdere opgaven, is gezien de onderlinge verwevenheid steeds minder logisch

Jaarrekening 2021 - Positief afgesloten batig saldo van €331.000 - Wordt ingezet om Algemene reserve te vullen (€100.000) - Een inhaalslag te maken om het regiobureau verder op poten te zetten (€ 100.000) - Versnelde uitvoering van een drietal concrete projecten (€ 130.000), waaronder: - versnelling van het ontwerpen van het groen-blauw raamwerk - het inhuren van een kwartiermaker circulair bouwen.

> Positief standpunt vanuit college, maar ook aangeven dat geld in principe hoort terug te vloeien naar de deelnemende gemeenten.

De carrousel aan zet - Is het verhaal duidelijk of zijn er nog vragen? - Wat vindt u ervan? - Wat wil u de Groene Metropoolregio nog meegeven? > Samenvatting en conclusie door de voorzitter

Bespreking van de opgaven (5 blokken van 10 minuten)

De Circulaire Regio: waarom mee blijven doen? Korte pitch Wethouder Alex Ten Westeneind

Algemeen - Bij uitstek een opgave die vraagt om regionale samenwerking. - Goede match met onze eigen opgave duurzaam Berg en Dal - Voortzetting bestaande samenwerking (RES, GWWsector)

Specifiek - Samenwerking is efficiënter - Leren van elkaar

De carrousel aan zet - Is het verhaal duidelijk of zijn er nog vragen? - Wat vindt u ervan? - Wat wil u de Groene Metropoolregio voor deze opgave nog meegeven?

> Samenvatting en conclusie door de voorzitter

De Ontspannen Regio: waarom meedoen? Korte pitch door wethouder Erik Weijers

Algemeen - Rijk van Nijmegen beter op de kaart! Doel is een visie op ontwikkeling en behoud, samenwerking en uitvoering en verkrijgen van bijbehorende gelden. - De speerpunten van de opgave Ontspannen Regio zijn ons op het lijf geschreven (natuur, cultuur en toerisme) - Goede ervaringen tot nog toe: geen dubbel werk, al lopende regionale trajecten worden voortgezet en uitgewerkt, ontbrekende regionale projecten zijn voortvarend opgestart.

Specifiek 1. Duurzaam toerisme in de regio

2. Bruisende binnensteden en krachtige kernen

3. Sterk regionaal cultuuraanbod

4. Groenblauw raamwerk

- Voortvarende aanpak van bestaande processen en activiteiten - Maar ook gezamenlijke analyse en visievorming nodig

De carrousel aan zet - Is het verhaal duidelijk of zijn er nog vragen? - Wat vindt u ervan? - Wat wil u de Groene Metropoolregio voor deze opgave nog meegeven?

> Samenvatting en conclusie door de voorzitter

De Productieve Regio: waarom meedoen? Wethouder Irma van de Scheur

1: Stimuleren ondernemerschap MKB Richt zich op nieuw en innovatief ondernemerschap en het toekomstbestendig maken van het MKB.

Enkele acties: - Inzichtelijk maken financieel landschap MKB. - Programma Toekomstgericht Ondernemen. - MKB- Deal Sm@rt Together. - Bruisende binnensteden en krachtige kernen - Vinger aan de pols bij het Rijk voor nieuwe financieringskansen.

2: Human Capital • Enorme onbalans op de arbeidsmarkt. • Samenwerking op regionaal niveau tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijven is cruciaal om de vraagstukken op te oplossen. Acties: - Sluiten van een Human Capital Akkoord. - Uitvoering Human Capital Agenda.

3. Doorontwikkelen Health & Hightech en Energy - Richt zich op de versterking van de belangrijkste economische clusters. - In Berg en Dal hebben wij een omvangrijke zorgsector.

4. Toekomstbestendige werklocaties - Richt zich primair de opstelling en uitvoering van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW). - In het RPW krijgt het kwalitatief verbeteren van bedrijventerreinen een steeds prominentere plaats.

Wat moet er in de opgave anders? Zienswijzen: - Geen kostenstijging door toevoeging van nieuwe initiatieven. - Bij Human Capital meer het accent leggen op korte termijn acties die direct bijdragen aan de versterking van de arbeidsmarkt . - Meer oog hebben voor de samenwerking met RvN@. - Bij de economische ambities nadrukkelijker de link leggen met het welzijn van de mensen in de regio.

De carrousel aan zet - Is het verhaal duidelijk of zijn er nog vragen? - Wat vindt u ervan? - Wat wil u de Groene Metropoolregio voor deze opgave nog meegeven?

> Samenvatting en conclusie door de voorzitter

De Verbonden Regio: waarom meedoen? Korte pitch Wethouder Ria Barber

De verbonden regio Is van ons allemaal Iedereen gebruikt een vervoersnetwerk dat groter is dan de gemeente alleen - met de auto - met de fiets - met het openbaar vervoer Iedereen koopt dingen die door de regio vervoerd worden - de dagelijkse boodschappen - alle internetaankopen - maar ook grondstoffen voor de bedrijven

Optimale bereikbaarheid en leefbaarheid De regio krijgt er tienduizenden woningen bij in de komende jaren. Daardoor groeit ook de mobiliteit: meer reizigers en meer goederen. Hierdoor komt het mobiliteitsnetwerk, waaronder de wegen en het spoor, steeds meer onder druk te staan. Met de opgave Verbonden regio willen we de strategische positie beter benutten, de kwaliteit van leven in de regio verbeteren én de bereikbaarheid van de regio optimaliseren.

De regionale agenda voor de Verbonden regio bestaat uit vijf speerpunten: 1.Gebiedsgerichte corridoraanpak (o.a. snelwegen A12, A15 en A50 en het ICE net) 2.Regionaal (snel)fietsnetwerk (o.a. meerjaren inversteringsagenda fietsprojecten) 3.Mobiliteitshubs en knooppunten (o.a. meerjaren investeringsagenda hubs) 4.Gedragsaanpak duurzame mobiliteit (Samen, Slim & Schoon, o.a. de werkgeversaanpak en Mobility As A Service) 5.Verkeersveiligheid (o.a. regionale uitwerking Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV))

Voor de gemeente Berg en Dal van direct belang: - (snel)fietsroutes (o.a. goede aansluiting op snelfietsroute N73 en fietsroute Nijmegen – Kleve) - Verkeersveiligheid campagnes en de leidraad voor het verlagen van de snelheid van 50 naar 30 km/uur - Hubs Meer informatie op: Verbonden regio - Groene Metropoolregio

De carrousel aan zet - Is het verhaal duidelijk of zijn er nog vragen? - Wat vindt u ervan? - Wat wil u de Groene Metropoolregio voor deze opgave nog meegeven?

> Samenvatting en conclusie door de voorzitter

De Groene Groeiregio: waarom meedoen? Korte pitch Alex ten Westeneind

GROENE GROEIREGIO Over 5 jaar: - Samen groei in de regio regisseren - Behoud typische balans tussen stedelijke ontwikkeling en ontspannen leefkwaliteit - Herkenbaar als dé Groene Metropoolregio

Concept-regionale agenda 2022

GROENE GROEIREGIO Door inzet op speerpunten:

1) Wonen in balans: Versnellen van de woningbouw - Uitvoering Woondeal regio Arnhem – Nijmegen

2) Leefomgeving: Verbinden van de ruimtelijke opgaven

- Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley - Integratie overige opgaven Groene Metropoolregio

GROENE GROEIREGIO 2 VOORBEELDEN

1. Verstedelijkingsstrategie en –Akkoord Inzicht bouwlocaties tot 2040

2. Gebiedsgerichte publiek-private investeringsagenda’s Investeerders en investeringen bij elkaar brengen voor grote (bovenlokale) samenhangende woningbouwlocaties

Algemeen - Veelheid aan ruimteclaims maakt gezamenlijke visie en aanpak nodig om kwaliteit te borgen. - Geen optie om hierbij niet aan tafel te zitten.

Specifiek Speerpunt 1: Versnellen van Woningbouw Meer dan ooit van belang. Wegnemen belemmeringen voor ontwikkeling.

Speerpunt 2: Verstedelijkingsstrategie Samen gezonde groei realiseren. Waar landen ruimteclaims en hoe kunnen ze elkaar versterken? Optelsom van de overige vier opgaven. Basis voor afspraken met het Rijk en investeringen vanuit het Rijk.

Stand van zaken - Proces verstedelijkingsstrategie loopt. Regio onderverdeelt in deelgebieden. Berg en Dal zit in deelgebied NijmegenWest en Rijk van Nijmegen - Maandag 13 juni regionale raadsinformatiesessie in stadhuis Nijmegen - Uitvoeren gezamenlijk woningmarktonderzoek. Eind 2022 gereed - Woondeal met het Rijk (woningbouwopgave Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Foodvalley) actualiseren. Eind 2022 gereed - Versnellingslocaties aangedragen in Woondeal: Dekkerswald en Reomie

De carrousel aan zet - Is het verhaal duidelijk of zijn er nog vragen? - Wat vindt u ervan? - Wat wil u de Groene Metropoolregio voor deze opgave nog meegeven?

> Samenvatting en conclusie door de voorzitter

De carrousel aan zet  Vragen?  Ruimte voor discussie  Samenvatting en eindconclusie door de voorzitter