Raadsvoorstel Transitievisie warmte

Raadsvoorstel

Griffiersnummer: Onderwerp: Datum B&W-vergadering: Datum raadsvergadering: Datum carrousel: Portefeuillehouder: Ambtenaar: e-mailadres: Zaaknummer: Documentnummer:

2022-B015 Transitievisie Warmte 11 januari 2022 10 februari 2022 27 januari 2022 Nelson Verheul M. Daggenvoorde M.Daggenvoorde@bergendal.nl Z-21-095297 VB/Raad/21/01297

Aan de gemeenteraad, Voorstel De transitievisie warmte vast te stellen. Inleiding In de Klimaatwet is vastgelegd dat we in 2030 49% minder CO2 moeten uitstoten en in 2050 95% minder ten opzichte van 1990. 

Het Klimaatakkoord van 28 juni 2019 is de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). In dit akkoord zijn de inhoudelijke maatregelen afgesproken om het doel van de Klimaatwet te halen.  Het landelijke Klimaatakkoord verplicht gemeenten met betrokkenheid van stakeholders een Transitievisie warmte (TVW) vast te stellen.  Gemeente Berg en Dal is medeondertekenaar van het Gelders Energie Akkoord. Het Gelders Energieakkoord gaat nog een stap verder dan de Klimaatwet: minimaal 55% CO2-reductie in 2030. De transitievisie warmte hoort bij het onderdeel aardgasvrije wijken in het Actieplan Duurzaamheid. De gemeenteraad heeft op 11 juni 2019 de uitgangspunten voor de transitievisie warmte vastgesteld in de startnotitie (VB/19/03894 / Z-19-76153). Op 23 februari 2021 is een thema-avond transitievisie warmte georganiseerd voor de gemeenteraad en voor de raadsvergadering van 30 september 2021 heeft de raad een informatienota ontvangen over de stand van zaken van de transitievisie warmte. De concept-transitievisie warmte heeft ter inzage gelegen van 19 november 2021 tot en met 17 december 2021. Hierover bent u geïnformeerd via de dagmail van 18 november 2021. In het bijgevoegde zienswijzenverslag staat aangegeven wat er veranderd is ten opzichte van het concept.

Beoogd effect Doel van de transitievisie warmte is de route te beschrijven naar aardgasvrije woningen en gebouwen in 2050. De transitievisie geeft daarbij de meest kansrijke warmte-alternatieven voor elke kern. Met aardgasvrije gebouwen, die op duurzame wijze verwarmd worden, verminderen wij onze CO2-uitstoot.

PAPIER1

Samenvatting Op korte en middellange termijn volledig aardgasvrij worden is in onze gemeente – zonder rijksmiddelen – niet mogelijk. Om toch toe te werken naar het doel van aardgasvrij in 2050 en nu te beginnen met het verminderen van gebruik fossiele brandstoffen, is inzetten op isoleren de beste strategie. We hebben tijdens het maken van de transitievisie warmte heel breed naar vele alternatieven voor aardgas gekeken. Al deze alternatieven zijn door deskundigen en denktanks beoordeeld en is er ingeschat in welke mate het realistische opties voor onze gemeente zijn. Van geothermie tot grootschalige warmtenetten op industriële restwarmte. Onder aan de streep blijven er niet veel opties over. (Zie bijlage 1, blz. 24, tabel 5.1 voor meer informatie.) Voor een groot deel van de gemeente is de meest kansrijke warmte-optie ‘all-electric’, omdat we in onze gemeente een gebrek aan warmtebronnen hebben en er veel verspreide bebouwing is. En met verspreide bebouwing is een warmtenet niet rendabel, omdat het relatief duur is in aanleg en veel warmte verliest tijdens het transport door de leidingen. Wel zien we kansen voor een warmtenet in bijvoorbeeld Millingen aan de Rijn, Ooij (beiden met warmte uit de rivier) en Heilig Landstichting (ultradiepe geothermie: aardwarmte vanaf 4km diepte, enkel in samenwerking met Nijmegen).

Het Rijk is al een onderzoek gestart naar de potentie van ultradiepe geothermie in de regio Nijmegen. Dit is een ingewikkeld onderzoek dat meerdere jaren duurt. Het is nog niet bekend wanneer het onderzoek zal zijn afgerond. Voor Ooij en Millingen aan de Rijn willen we met wijkuitvoeringsplannen, die volgen op deze transitievisie warmte, de haalbaarheid van deze warmte-alternatieven onderzoeken. Argumenten 1.1 Het vaststellen van een transitievisie is verplicht. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat iedere gemeente een transitievisie warmte vaststelt. Hierin moet een routekaart staan voor isolatie en het aardgasvrij maken van gebouwen. Voor de wijken waar we voor 2030 starten, geven we aan welke warmtealternatieven kansrijk zijn. 1.2 Dit voorstel draagt bij aan onze duurzaamheidsdoelstelling Het Rijk wil dat alle gebouwen in 2050 aardgasvrij zijn. Volgens het Actieplan Duurzaamheid willen wij zelf in 2050 klimaatneutraal zijn, maar bij voorkeur in 2040. Het doel van de transitievisie is het uitstippelen van de route naar aardgasvrij en het aangeven van de meest kansrijke duurzame warmte-alternatieven. 1.3 De transitievisie is opgesteld samen met inwoners en stakeholders Stakeholders zoals Liander, woningcorporaties, waterschap Rivierenland en Loket Duurzaam Wonen Plus hebben in een denktank constructief meegedacht over de transitievisie warmte.

Ook inwoners zijn gevraagd input te leveren en mee te denken. 24 inwoners hebben gereageerd op de oproep en waren zeer betrokken. Daarnaast hebben dorpsagenda’s meegedacht over hoe we inwoners het best kunnen betrekken. Tot slot hebben we een webinar georganiseerd op 13 september 2021 om het belang van de transitie naar aardgasvrije gebouwen uit te leggen aan onze inwoners en bedrijven. Deze opname blijft actueel en is terug te kijken op de website van de gemeente. 1.4 De ingediende zienswijzen zijn weergegeven in het zienswijzenverslag en waar nodig verwerkt in de transitievisie warmte De transitievisie warmte heeft van 19 november 2021 tot en met 17 december 2021 ter inzage

Pagina 2 van 5

gelegen. Er zijn 3 zienswijzen ingediend. Deze zienswijzen zijn weergegeven in het zienswijzenverslag (bijlage 2). Ook is in het verslag aangegeven wat er met deze zienswijzen gedaan is. Kanttekening 1.1 Vanwege corona was een deel van de participatie online Vanwege corona konden we de denktank stakeholders en denktank inwoners deels niet fysiek organiseren. De denktank inwoners vond plaats op 17 mei 2021 en 21 september 2021. De tweede denktank is lang uitgesteld, omdat de projectgroep het belangrijk vond dat de denktank fysiek bij elkaar kwam. Dit is in september gelukt. Ook het informeren van inwoners is vanwege corona uitgesteld, omdat fysieke bijeenkomsten niet waren toegestaan. Ook konden we geen degelijke webinar organiseren voor de zomervakantie, omdat we de destijds geldende maximale groepsgrootte zouden overtreden bij het opnemen van de webinar. In september hebben we de webinar opgenomen en uitgezonden. 1.2 De transitievisie warmte moest uiterlijk 2021 vastgesteld worden. Het Rijk verplicht gemeenten in het klimaatakkoord uiterlijk 2021 de transitievisie warmte vast te stellen. Vanwege corona is het tweede deel van de participatie lang uitgesteld. Daardoor schoof ook de ter inzagelegging door naar november/december 2021. Het Rijk heeft geen consequentie verbonden aan het later vaststellen van de transitievisie warmte.

Meerdere gemeenten stellen de transitievisie warmte later vast. 1.3 Verder onderzoek is nodig We hebben onderzocht wat de meest kansrijke warmte-alternatieven zijn. Het realiseren van een warmte-alternatief kost geld. Wie dat geld betaalt en of het warmte-alternatief echt haalbaar is, moet verder worden onderzocht. De conclusies die we nu trekken zijn op basis van de huidige inzichten. De techniek blijft zich ontwikkelen, maar de structuur van de gemeente is robuust (verspreide bebouwing). Daarom herijken we de transitievisie warmte elke vijf jaar. Duurzaamheid Het resultaat – de vastgestelde transitievisie warmte- draagt bij aan het werken aan het terugdringen van de CO2-uitstoot, omdat het een routekaart is voor warmtealternatieven voor aardgas. Communicatie Na vaststelling van de transitievisie warmte, maken we een publieksversie, zodat inwoners gestimuleerd en gefaciliteerd worden om over te gaan tot isoleren. Wellicht overwegen zij zelfstandig of samen met hun buurt, de stap te zetten naar volledig aardgasvrij. Met de transitievisie krijgen ze inzicht in wat een kansrijk warmte-alternatief is in hun wijk/dorp. Ook het Loket Duurzaam Wonen Plus zal het kansrijke warmte-alternatief meenemen in hun adviezen aan inwoners. Aanpak/uitvoering Er is meer onderzoek nodig naar de haalbaarheid van de warmte-alternatieven.

Daarom gaan we na vaststelling van de transitievisie warmte aan de slag met de wijkuitvoeringsplannen. In de wijkuitvoeringsplannen onderzoeken we de haalbaarheid van de meest kansrijke warmtesystemen. De haalbaarheid voor een warmtenet in Millingen aan de Rijn en Ooij willen we verder onderzoeken in de wijkuitvoeringsplannen.

Pagina 3 van 5

Om de financieringsmogelijkheden voor de warmtetransitie goed te benutten, hebben we een aanvraag gedaan voor de derde ronde Proeftuin Aardgasvrije Wijken. Dit is een rijksbijdrage. We hebben een bijdrage van €3.990.457,- aangevraagd. Voor onze gemeente is veel meer nodig. Maar maximaal kon 4 miljoen euro aan worden gevraagd. Het levert in de beoordeling extra punten op als de aanvraag onder de 4 miljoen euro blijft. Daarom is het aangevraagde bedrag net onder het maximum van 4 miljoen gebleven. Doel van de aanvraag is om een uitgebreide isolatie-aanpak aan te bieden aan onze inwoners én een mogelijkheid om van het aardgas af te gaan. We behalen een inkoopvoordeel door isolatiemaatregelen en hybride warmtepompen collectief in te kopen. Onze inwoners kunnen, als ze dat willen, deelnemen aan het traject dat verdergaat dan isolatiemaatregelen: het all-electric onderdeel van de proeftuin. Dit betekent dat er een warmtepomp geïnstalleerd wordt. De toekenning van de subsidies gebeurt in het eerste kwartaal van 2022. U bent hierover geïnformeerd in de dagmail van 9 november 2021. Financiële onderbouwing De kosten van een wijkuitvoeringsplan bedragen ongeveer € 50.000. Omdat we 2 plannen willen opstellen, hebben we hiervoor € 100.000 nodig. Het Rijk heeft onze gemeente €202.101,- beschikbaar gesteld voor de warmtetransitie.

Uit deze middelen hebben we deels de transitievisie warmte betaald en dit budget zetten we ook in ter dekking van de kosten voor de wijkuitvoeringsplannen. Bijlage 1. Transitievisie warmte 2. Zienswijzenverslag transitievisie warmte

Burgemeester en wethouders De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage Bijlage ter inzage griffier

Pagina 4 van 5

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Berg en Dal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 januari 2022. overwegende dat:  

in de Klimaatwet is vastgelegd dat we in 2030 49% minder CO2 moeten uitstoten en in 2050 95% minder ten opzichte van 1990. het landelijke Klimaatakkoord gemeenten verplicht met betrokkenheid van stakeholders een transitievisie warmte vast te stellen;

besluit : De transitievisie warmte vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Berg en Dal op 10 februari 2022

De raadsgriffier,

mr. G.A.J Winters

De voorzitter,

mr. M. Slinkman

Pagina 5 van 5