M9 Informatienota Uitvoering Tijdelijke Overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)

INFORMATIENOTA

M9 Zaaknummer: Documentnummer: Onderwerp: Vergadering B&W: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Mailadres:

Z-20-89211 VB/Raad/21/01147 Beeld van de uitvoering van de Tijdelijke Overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) 26-01-2021 25-02-2021 E.M. van de Scheur Esther Derksen E.Derksen@bergendal.nl

Aan de gemeenteraad, Kennisnemen van Beeld van de uitvoering van de Tijdelijke Overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Waarom nu naar de raad? In verband met de uitbraak van Covid 19 (coronacrisis) heeft het kabinet een aantal maatregelen genomen om de ondernemers in dit land te ondersteunen. Eén van de regelingen is de Tijdelijke overbruggingsregelding zelfstandig ondernemers (Tozo). De gemeenten voeren deze regeling uit. Wij vinden het belangrijk u te informeren over de manier waarop wij in Berg en Dal uitvoering geven aan de regeling. Inmiddels hebben wij Tozo 1 en Tozo 2 uitgevoerd, zijn wij bezig met de uitvoering van Tozo 3 en voeren vanaf 1 april 2021 de door het kabinet aangekondigde regeling Tozo 4 uit. Samenvatting De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers is bedoeld als inkomensaanvulling voor ondernemers die onvoldoende inkomen realiseren als gevolg van de coronacrisis. De regeling kent een uitkering voor levensonderhoud (€ 1.059,- voor alleenstaanden, € 1.512,- voor gezinnen) en bedrijfskapitaal (max. 10.157,-). Deze Tozo is ingesteld naast een aantal andere maatregelen waarmee de regering ondernemers ondersteunt.

 De regeling is gestart met terugwerkende kracht vanaf 1 maart 2020 tot 1 juni 2020 (Tozo 1) zonder toets van het inkomen van de partner en zonder toets van het vermogen/spaargeld;  vervolgens verlengd van 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020 (Tozo 2) met toets inkomen partner; en  inmiddels opnieuw verlengd van 1 oktober 2020 tot 1 april 2021 (Tozo 3) met toets inkomen partner; en aanvankelijk rekening houdend met beschikbare middelen (vermogen, beleggingen, spaargeld e.d.) boven € 46.500,-. De vermogenstoets is

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 1 van 5 REFNUMBER











i.v.m. de aangescherpte coronamaatregelen op 29-9 teruggedraaid door het kabinet en wordt later ingevoerd per 1-4-2021. Het kabinet vond het i.v.m. het uitbreken van de tweede golf Covid-19 niet verantwoord de vermogensgrens nu in te voeren. dit betekent dat zelfstandig ondernemers onder ‘Tozo 3’ voor de maanden oktober 2020 tot en met maart 2021 een uitkering voor levensonderhoud kunnen aanvragen zonder dat er een beperkte vermogenstoets wordt uitgevoerd. Onder ‘Tozo 4’ bestaat met ingang van 1 april 2021 de mogelijkheid om onder toepassing van de beperkte vermogenstoets een nieuwe aanvraag voor een uitkering voor levensonderhoud voor nog eens 3 maanden in te dienen. Deze Tozo 4-aanvraag is dan mogelijk voor de maanden april 2021 tot en met juni 2021. zelfstandig ondernemers die ook de komende periode (bijna) geen inkomsten hebben en afhankelijk zijn van een Tozo-uitkering, wordt geadviseerd zich breder te gaan oriënteren op de arbeidsmarkt. Gemeenten krijgen daarom extra middelen om coaching, advies en bij- of omscholing aan te bieden. Op 16 november zijn we gestart met de “brede dienstverlening” aan ondernemers die een Tozo 3 regeling hebben aangevraagd. De brede dienstverlening start met een intake en een globaal levensvatbaarheidsonderzoek van de onderneming.

Op basis daarvan wordt een ondernemer ondersteund bij een eventuele aanpassing van zijn bedrijfsplan, de begeleiding bij bedrijfsleiding, het aanvragen van een schuldregeling, heroriëntatie op de arbeidsmarkt, waar ook omscholing een onderdeel van kan zijn etc. De diverse vormen van dienstverlening kunnen ook tegelijkertijd noodzakelijk zijn (bijvoorbeeld schuldsanering, coaching en omscholing). Tot nu toe hebben 8 ondernemers gebruik gemaakt van de brede dienstverlening. We bekijken of we de dienstverlening kunnen uitbreiden naar een bredere doelgroep, bijvoorbeeld de ondernemers die Tozo 1 en of 2 hebben aangevraagd en andere (kleine) ondernemers.

Aanleiding evaluatie Wij hebben op een tweetal momenten besluiten genomen: 14-4-2020: 1. Bevoegdheden voor uitvoering Tozo overgedragen aan Afdelingsmanager Beleid en het cluster Werk & Inkomen. 2. Kennis genomen van de toezegging van het kabinet om verstrekte uitkeringen, bedrijfskredieten en uitvoeringskosten volledig te compenseren 2-6-2020: 1. In te stemmen met het tijdelijk inhuren van extra personeel voor de uitvoering van Tozo. 2. Medio september een beknopte rapportage te vragen over de voortgang van het werk en een onderbouwing voor een eventuele noodzakelijke voortzetting van de tijdelijke inhuur. Het leek ons goed ook u te informeren over de uitvoering van de Tozo-regeling. Uitvoering Tozo 1, 2 en 3

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 2 van 5 REFNUMBER

De behandeling van de aanvragen Tozo 1 en Tozo 2 is geheel afgerond. De behandeling van de Tozo 3 aanvragen is nog in volle gang. Het volgende overzicht geeft een beeld van de afhandeling op 19 januari 2021. Levensonderhoud Regeling

Aanvragen

Toegekend

Afgewezen

Ingetrokken

Nog in behandeling

Tozo 1

Tozo 3

695 131 214

621 112 127

35 11 25

20 8 7

0 0 55

Regeling

Aanvragen

Toegekend

Afgewezen

Ingetrokken

Nog in behandeling

Tozo 1

67 12 15

43 4 3

16 3 3

8 5 6

0 0 3

Tozo 2

Tozo 2 Tozo 3

* Een groot deel van de aanvragen hebben de besluiten in 2020 plaatsgevonden. De vergoeding hiervan verantwoorden we in onze jaarrekening 2020. De vergoeding van in de in 2021 genomen besluiten komt ten gunste van 2021, Evaluatie uitvoering De Tozo was een volledig nieuwe regeling, in zeer korte tijd door het kabinet opgetuigd en voor uitvoering aangeboden aan de gemeenten. Voor alle gemeenten dus ook Berg en Dal betekende dit een groot beroep op het improviseringsvermogen, inzet van medewerkers in de frontlinie (inkomensconsulenten en anderen die werden gemobiliseerd binnen cluster inkomen) om mee te werken aan de uitvoering. De uitvoering binnen cluster inkomen werd geregeld door:  door communicatie richting ondernemers(verenigingen) in onze gemeente  het instellen van een ondernemersspreekuur  het beantwoorden van talloze vragen van ondernemers die vaak in paniek waren i.v.m. een sterk omzet- en dus inkomensverlies  samenwerking met de beleidsmedewerker economie, die ook de nodige voorstellen heeft gedaan om ondernemers op andere gebieden zoveel mogelijk te ondersteunen.

 beleidsmatige afstemming en coördinatie in het actieteam Corona  lijnen waren kort en er was ruimte voor vlotte besluitvorming  waar nodig voorschotten aan ondernemers te betalen  het verzetten van bergen door alle betrokken medewerkers  in korte tijd een ongekend groot aantal aanvragen te verwerken, waarbij ook vaak aanvragen niet compleet waren waar de behandelaars dan weer achteraan moesten. Er was een onderscheid tussen de behandeling van de aanvraag en de administratieve afhandeling tot en met de betaling. Daarnaast moest er zoveel mogelijk rechtmatig worden uitgevoerd, ook om problemen in de toekomst te vermijden. Het kabinet stelde dat dit een verantwoordelijkheid van de gemeente is.

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 3 van 5 REFNUMBER

Vanaf 1-6-2021 dienen te verstrekte leningen (bedrijfskapitaal) in drie jaar te worden terugbetaald. Daarnaast moeten allerlei administratieve taken worden uitgevoerd zoals het terugvorderen van ten onrechte betaalde uitkeringen e.d.. Om extra administratieve lasten achteraf te voorkomen was zorgvuldige afhandeling van een aanvraag essentieel, ondanks de korte tijd hiervoor. Het kabinet presenteerde de regeling aanvankelijk als ruimhartig en regelluw, maar bij de opstelling van de AMvB (de Tozo ‘hangt’ onder het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz)) bleken er toch regels te gelden die moesten worden toegepast. Uitvoering Tozo 3 Tozo 3 vraag opnieuw inzet van ons als gemeente. De voorbereiding van Tozo 3 bestond uit de opening van het digitale aanvraagloket vanaf 1 oktober, actualisatie van de tekst op de website, het inrichten van het aanvraagproces van A tot Z en de inrichting van het administratieve systeem van registratie t/m uitbetaling en boekhoudkundige verwerking. We zien dat veel ondernemers genoodzaakt zijn om Tozo 3 aan te vragen. Vooral door de tweede lockdown per 14 december 2020 is het aantal Tozo 3 aanvragen fors gestegen. Personele aspecten Op 2 juni hebben wij besloten extra personeel in te huren voor de uitvoering van Tozo 1 en 2 en Tozo 3.

Per 1 april 2021 start Tozo 4 waarvoor iedere ondernemer op dat moment een nieuwe aanvraag moet indienen waarbij ook het vermogen getoetst dient te worden (van partner en aanvrager). De extra inzet van personeel blijft hierdoor noodzakelijk op het gebied van: 1. Behandeling aanvragen levensonderhoud en bedrijfskapitaal 2. Uitkeringsadministratie 3. Terugvordering In 2020 was de rijksvergoeding voor de uitvoeringskosten toereikend om de inhuurkosten van extra personeel te betalen. Voor 2021 verwachten we dit ook. Financiële aspecten: De kosten van Tozo bestaan voor de gemeente uit kosten voor de uitkeringen levensonderhoud, bedrijfskapitaal en uitvoeringskosten. De kosten voor de uitkeringen en bedrijfskapitaal vergoedt het Rijk volledig. Bedrijfskapitaal verstrekt de gemeente als lening. Deze leningen betaalt de zelfstandige ondernemer terug. De te ontvangen rente en aflossing van deze leningenmoet de gemeente terugbetalen aan het Rijk. Wat betreft de kosten van de uitvoering ontvangt de gemeente een vaste vergoeding als afkoopsom voor alle uitvoeringskosten. Naast de behandeling van de aanvragen, bijvoorbeeld ook de kosten van terugvordering, inning van de rente en aflossing. Dit is € 450,- per genomen besluit op een aanvraag levensonderhoud en € 800,- per besluit op een aanvraag bedrijfskapitaal.

Hieronder geven we een voorlopig totaaloverzicht van de inkomsten en uitgaven voor 2020.

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 4 van 5 REFNUMBER

Overzicht uitgaven inkomsten Tozo 2020 Omschrijving

Uitkeringen Uitkering levensonderhoud Uitkering bedrijfskapitaal (leningen) Terugvordering levensonderhoud Aflossing bedrijfskapitaal (leningen) vanaf 2021

Prognose eind 2020

Geraamd in Najaarsnota 2020

3.337.931 441.639 -133.588

3.300.000 400.000 -100.000

0

0 3.645.982

Uitvoeringskosten Inhuur 2020 Overheveling voor inhuur 2021 Niet besteed

288.226 50.000 150.574

Rijksvergoeding

3.600.000 288.420 50.000 131.580

488.800

470.000

4.134.782

4.070.000

Voor de uitvoeringskosten ontvangen we in 2020 een vergoeding van € 488.800. Hiervan hebben we € 288.226 ingezet voor inhuur in 2020 en € 50.000 hevelen we over naar 2021 voor afwikkeling van aanvragen van Tozo 3. Het restant van € 150.574 houden we over. Voor 2021 ontvangen we eveneens een rijksuitkering. Op dit moment zijn er nog geen cijfers beschikbaar. Communicatie Zowel bij Tozo 1, Tozo 2 en Tozo 3 wordt uitgebreid gecommuniceerd via diverse media, rechtstreeks met ondernemersverenigingen o.a. via de Nieuwsbrief bedrijvig Berg en Dal, videoboodschap door Wethouder van der Scheur. Via de gemeentelijke website kan Tozo worden aangevraagd, daarop is ook informatie te vinden over Tozo en is een hyperlink naar de website van de Kamer van Koophandel opgenomen waarin alle regelingen voor de ondernemers uitgebreid zijn beschreven en de ingang is opgenomen voor het aanvragen van die regelingen. Zodra de actualiteit daar aanleiding toe geeft wordt de communicatie aangepast.. Burgemeester en wethouders, De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage Bijlage ter inzage griffier

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 5 van 5 REFNUMBER