M22 Bijlage 2 - Herberekening energie Berg en Dal 2021

Beste collega raadsleden.

Februari 2021

Graag nemen wij jullie mee naar onze energietransitie, op basis van juiste cijfers en afspraken die er zijn. Dit geeft namelijk een ander beeld. Op basis van deze onderbouwing zullen wij in overleg met de griffie de vervolgstap bepalen. De berekeningen zijn het resultaat van eigen onderzoek, metingen en informatie die ruim op internet te vinden is. Daarnaast zijn de berekening getoetst. Eerst even terug naar de basis. Wat is de totale energiebehoefte van onze gemeente. Dit omgerekend naar Terra-Joule TJ. TJ is de eenheid waarin de diverse energievormen, elektriciteit aardgas en fossiele brandstoffen kunt duiden zodat je een goede vergelijking kunt maken. Hieronder uit ons actieplan duurzaamheid het gestelde vanuit onze gemeente. Dit is de dus de energie die wij als gemeente verbruikten in 2015 (Haskoning rapport)    

Elektriciteit Aardgas Fossiele brandstoffen (vervoer) Totaal alle energievormen

902 TJ 1042 TJ 1190 TJ 3134 TJ

In de onderstaande tabel is het energieverbruik in 2023, 2030 en 2050 vermeld, op basis van 1,5% besparing per jaar, vanaf 2015. Daaronder de doelstellingen van 16% in 2023, 45% in 2030 en uiteindelijk 100% in 2050 aan energieopwekking. Steeds in combinatie met 1,5% besparing. Tabel 1: Actieplan duurzaamheid Berg en Dal incl. scheepvaart en 1,5% besparen Berg en Dal

2023

2030

2050

Energiegebruik Noodzakelijke duurzame opwekking Omgerekend naar hectare zonnepanelen Omgerekend naar aantal grote windmolens

Maximaal 2.819 TJ 451 TJ 180 ha (1,8 km2) 17 Windmolens

Maximaal 2.536 TJ 1.126 TJ 450 ha (4,5 km2) 42 Windmolens

1.875 TJ 1.875 TJ 750 ha (7,5 km2) 69 windmolens

De volgende informatie is echter van belang om het werkelijke uitgangspunt voor onze gemeente te bepalen. 1. Wat moeten we weten: Van de 1190 TJ aan fossiele brandstoffen is 58% toe te rekenen aan de scheepvaart (Haskoning). Inmiddels weten wij dat dit op basis van ambitie is maar voor onze gemeente geen verplichting. Daar de scheepvaart als sector ook zelf doelstellingen heeft kunnen wij deze uit ons actieplan schrappen. Let wel 690 TJ die uit ons plan kunnen. Conclusie A: Scheepvaart hoeven wij niet mee te reken in onze opgave.

2. Dan is er de volgende landelijke afspraak gemaakt: In het regeerakkoord en het Klimaatakkoord (2019) is afgesproken om het succesvolle beleid van windenergie op zee door te zetten. In 2030 zal daardoor ca. 11 GW aan windparken op zee staan. Deze leveren dan 8,5% van alle energie in Nederland en 40% van ons huidige elektriciteitsverbruik. Conclusie B: Wat wij zelf moeten gaan opwekken is 60% van ons elektriciteit verbruik. 40% is namelijk al de landelijke doelstelling op zee. Startpunt was 2015 met een elektriciteit verbruik van 902 TJ. Dat is 100%. Onze doelstelling is dus 60% van 902 TJ = 541 TJ Dus 361 TJ minder dan in ons actieplan. Als we deze cijfers gaan vertalen naar het startpunt 2015 dan ziet het plaatje er in een keer totaal anders uit. Namelijk:    

Elektriciteit Aardgas Fossiele brandstoffen (vervoer) Totaal alle energievormen

541 TJ 1042 TJ 500 TJ 2083 TJ

(60% zelf, rest landelijk zee) (exclusief scheepvaart 690 TJ) (startpunt 2015)

3. Een volgende foute berekening die gemaakt is in het actieplan is de opbrengst van zonnepanelen. In het actieplan staat dat de opbrengst ca 180 TJ bij 75 hectare panelen. Echter hebben wij werkelijke cijfers van meerdere projecten gekregen en deze omgerekend naar de opbrengst per 75 hectare. Uit onze berekening volgde een opbrengst van 464 TJ per 75 hectare. Omgerekend 0,00062 TJ/m2 Dit ligt exact in lijn met hetgeen over opbrengsten zonnepanelen in de literatuur genoemd wordt. Hier staat 0,000637 TJ/m2 Wij hebben onze berekening laten toetsen door een ingenieursbureau die de uitkomst onderschrijft. Conclusie: C De aanname in ons actieplan is 180 TJ per 75 hectare, in werkelijkheid is dat echter 464 TJ per 75 hectare netto oppervlak. Conclusie D: Belangrijk om te weten dat wij in onze gemeente 180 hectare aan geschikt dakoppervlak hebben om zonnepanelen te leggen. Hiervoor verwijzen wij naar een rapport van Deloitte, waarna verwezen wordt in ons actieplan duurzaamheid. Conclusie (A+B+C+D) Dit hebben wij vertaald naar dezelfde tabel zoals in ons actieplan staat vermeld, maar dan op basis van bovenstaande inzichten, cijfers en onderbouwing.

Tabel 2 Nieuw: Duurzaamheid Berg en Dal. Berg en Dal Energiegebruik Noodzakelijke duurzame opwekking Omgerekend naar hectare zonnepanelen Omgerekend naar aantal grote windmolens

2023

2030

2050

Maximaal 1874 TJ 299 TJ 48 ha (0,48 km2) 11 Windmolens

Maximaal 1685 TJ 748 TJ 120 ha (1,20 km2) 28 Windmolens

1.245 TJ 1.245 TJ 201 ha (2,01 km2) 46 windmolens

Om dit nogmaals te staven hebben wij via de VATTENFALL (Website) achterhaald dat de gemiddelde opbrengst per M2 zonnepaneel 165 kWh is. Dit is gelijk aan: 0,000594 TJ/M2 Als wij 1245 TJ moeten doen hebben wij 1245 gedeeld door 0.000594 = 2.095.960 M2 aan zonnepanelen nodig. 1 hectare = 10.000 m2 Dus uit deze berekening komt dan een netto oppervlak van 209,6 hectare. Dat ligt in lijn met de berekeningen eerder genoemd. Let wel dit is dus voor de situatie in 2050 Slotconclusie Op basis van tabel 2 kun je concluderen dat de gemeente zich vooral moeten concentreren op het maximaliseren van het plaatsen van zonnepanelen op de beschikbare daken. Als die maximalisatie gerealiseerd wordt hoeft nog maar een relatief klein oppervlak aan zonnepanelen op het land /water aangelegd moeten worden. Windmolens zijn dan niet nodig in ons gebied. We zouden hierdoor ruimschoots aan de doelstellingen rond energietransitie voldoen en het landschap zou zo goed als onaangetast kunnen blijven. Discussie: De slotconclusie van dit document is gebaseerd op 1. Correcties van onjuiste berekeningen en uitgangspunten uit het Actieplan van 2019; 2. Een maximale bezetting van de daken met zonnepanelen. Dit laatste lijkt misschien voorbarig. Op dit moment zijn bedrijven en burgers immers nog niet optimaal gemotiveerd om zonnepanelen op daken te plaatsen.

We achten het echter reëel dat over 30 jaar in 2050 een zeer groot percentage van de mogelijk 180 ha zonnepanelen op daken wèl door inwoners en ondernemer aangelegd zullen zijn. Zeker als de inwoners daarbij geholpen worden door o.a. intensieve voorlichtingscampagnes (waarbij ook burgers betrokken worden) inclusief directe individuele hulp en/of financiële prikkels. Er zijn zeker nog meer onduidelijkheden rond opwekking van duurzame energie, zoals bijvoorbeeld de huidige discussies rond windmolenparken in zee. Des te meer reden om nu aan U allen te vragen om in open dialoog met het college de relevante ambities rond opwekking van duurzame energie in overeenstemming te brengen met de werkelijke energiebehoeften op korte en langere termijn. En op basis daarvan de huidige maatregelen te heroverwegen. Wij zijn ook blij met de toezegging van de wethouder dat hij de cijfers tegen het licht wil houden. Wij hopen hierbij een positieve bijdrage geleverd te hebben aan de discussie over de energietransitie in onze gemeente. De fracties van GJ en VBeD