M17 Informatienota Transformatievoorstel Herstel culturele infrastructuur provincie Gelderland

INFORMATIENOTA M17 Zaaknummer: Documentnummer: Onderwerp: Vergadering B&W: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Mailadres:

Z-21-91893 VB/Raad/21/01166 Transformatievoorstel herstel culturele infrastructuur provincie Gelderland 2 maart 2021 1 april 2021 E.S.S. Visser Willem Tielen W.Tielen@bergendal.nl

Aan de gemeenteraad, Kennisnemen van het transformatievoorstel Herstel culturele infrastructuur provincie Gelderland Waarom nu naar de raad? In mei/juni 2020 hebben er twee inventariserende gesprekken plaatsgevonden tussen gedeputeerde Peter Drenth en de Gelderse cultuurwethouders om te komen tot noodmaatregelen, overbruggingsmaatregelen en een herstelplan voor de culturele sector naar aanleiding van de coronapandemie. Dit heeft geleid tot een bezoek aan het Vrijheidsmuseum, waarna acute financiële noodondersteuning voor het Vrijheidsmuseum en Oriëntalis volgde. In augustus 2020 volgde een uitnodiging van provincie Gelderland om mee te denken over het herstelplan voor de gehele regionale culturele infrastructuur. In een half jaar tijd is er samen met 14 andere gemeenten in de regio een transformatievoorstel uitgewerkt met maatregelen om de cultuursector voor de lange termijn te kunnen steunen. Het definitieve voorstel uit onze regio ‘025’ (zie bijlage) is nu bij de provincie voorgelegd. We informeren u graag over dit transformatievoorstel dat onze regio bij de provincie heeft neergelegd, inclusief de ontvangen plannen /voorstellen uit de culturele sector.

Samenvatting Wat wordt er met culturele regionale infrastructuur bedoeld? De definitie die wordt gebruikt in de handreiking van VNG voor gemeentelijk cultuurbeleid luidt: “het geheel aan makers en bemiddelaars die culturele uitingen voortbrengen, presenteren, openbaar maken, verspreiden, faciliteren en dergelijke, inclusief de accommodatie en media die het publiek in staat stellen kennis te maken van de uitingen”. Voor de regionale gesprekken is uitgegaan van alle (gesubsidieerde en niet gesubsidieerde) culturele én erfgoed voorzieningen in een gemeente (zoals op het gebied van amateurkunst, podia en cultuureducatie) én cultureel erfgoed voorzieningen in een gemeente die een publieksfunctie hebben (denk aan amateurverenigingen, landgoederen en musea). Het onderdeel media, omroepen en bibliotheken is niet meegenomen in dit traject, omdat deze een ander traject volgen.

Zaaknummer: Documentnummer:

Z-21-91893 VB/Raad/21/01166

Pagina 1 van 3 REFNUMBER

Wat is het doel van het traject? De regio’s zijn gevraagd om met een visie te komen op de toekomst van de eigen culturele infrastructuur en wat ervoor nodig is om een stap vooruit te kunnen zetten om daarmee de sector minder kwetsbaar te maken. In een interview aan de Boekmanstichting zet gedeputeerde Peter Drenth het doel uiteen. Zie: https://www.boekman.nl/actualiteit/wat-kan-de-provincie-voor-deculturele-sector-doen-in-tijden-van-corona/. Naar verwachting stelt de provincie middelen beschikbaar voor de uitvoering van deze visies. De provincie legt de nadruk van het traject op de culturele instellingen met een bovenlokaal, regionaal of zelfs nationaal karakter. Tijdens het traject is benoemd dat de gemeente verantwoordelijk is voor de ondersteuning van het verenigingsleven en lokale culturele aanbod. Hiervoor heeft de gemeente in de decembercirculaire 2020 van het Rijk middelen ontvangen. Om deze redenen heeft de gemeente in dit traject niet gefocust op maatregelen voor het lokale culturele veld. Desondanks zijn er namens onze regio onder amateurkunst, erfgoed en cultuureducatie ook maatregelen aan de provincie aangeboden ter ondersteuning van het lokale culturele veld: als regio delen we de opvatting dat de culturele keten als geheel ondersteund moet worden voor een gezonde culturele infrastructuur.

Wat was de inzet van de gemeente? Tijdens het traject heeft de gemeente ingezet op ondersteuning voor het Afrikamuseum, Museum Park Oriëntalis en het Vrijheidsmuseum. Dit zijn instellingen die binnen de scope van het traject vallen en die belangrijk zijn voor cultuureducatie, het culturele aanbod en toerisme in de gemeente. Daarnaast hebben we twee thema’s naar voren gebracht: de Romeinse Limes en Vrijheid. Deze twee thema’s representeren tijdsperiodes die voor de gemeente Berg en Dal van belang zijn, het gaat dan om maatregelen om de aanstaande UNESCO werelderfgoedsites in de gemeente aan het voetlicht te brengen en om het herdenkingstoerisme in de gemeente te bevorderen. Bovendien haken deze thema’s aan bij bestaand provinciaal beleid op het gebied van toerisme en erfgoed en zijn ze belangrijk voor een flink aantal gemeenten in de provincie Gelderland. Wat betekent dit traject voor de gemeente Berg en Dal? De uitkomst van dit traject betekent dat culturele instellingen en culturele aanbieders in de gemeente Berg en Dal aanspraak kunnen maken op provinciale middelen om projecten op te zetten ter ondersteuning van de sector op de (middel)lange termijn. Hoe zag het proces eruit? Het traject is uit te splitsen in twee fases: 1. Inventarisatie en verkenning In deze fase is in onze regio in kaart gebracht, dus welke culturele instellingen zijn er aanwezig in iedere gemeente.

Ook is er verkend hoe het culturele veld benaderd zou kunnen worden bij het proces. Het resultaat van deze fase was een plan van aanpak met daarin opgenomen een inventarisatie van culturele instellingen, de eerste standpunten weergegeven die gebruikt konden worden bij uitwerking en er is een plan opgesteld om tot een gericht voorstel aan maatregelen te komen.

Zaaknummer: Documentnummer:

Z-21-91893 VB/Raad/21/01166

Pagina 2 van 3 REFNUMBER

Dit voorstel is nu, na instemming van de cultuurwethouders uit de regio, met gedeputeerde Peter Drenth besproken. Daarbij is besloten om aan te sluiten bij de verschillende samenwerkingstrajecten die al in de regio lopen, namelijk bij de herijking Groeidocument regio 025 (cultuurvisie van Arnhem en Nijmegen), de opgaven uit de Groene Metropoolregio en de ‘Ontspannen Regio’. 2. Transformatievoorstel Na aanscherping van het plan van aanpak is er een set maatregelen uitgewerkt. Ook zijn instellingen uit het culturele veld gevraagd om voorstellen aan te leveren. Iedere gemeente kon daarbij drie instellingen aandragen. Er zijn 50 reacties op deze uitvraag gekomen. In bijgevoegde bijlage zijn deze voorstellen/plannen weergegeven. De gemeente Berg en Dal heeft de volgende instellingen benaderd om een bijdrage te leveren: 1. Het Vrijheidsmuseum 2. Museumpark Orientalis 3. Het Afrika Museum Het definitieve voorstel en alle reacties kunt u in de bijgevoegde stukken vinden. Wie was er namens de gemeente betrokken? Wethouder Visser heeft namens de gemeente deelgenomen aan de bestuurlijke overleggen over dit traject. Daarnaast is er door de teams Maatschappelijke Ontwikkelingen en Ruimtelijke Ontwikkelingen input geleverd voor dit voorstel, specifiek door de medewerkers cultuur en erfgoed.

Hoe gaat het traject nu verder? Op 19 februari 2021 heeft CultuurOost een totaalpakket van de regiovoorstellen uit de hele provincie aangeleverd bij provincie Gelderland. In maart 2021 wordt verwacht dat de Gedeputeerde Staten een voorstel aanleveren aan de Provinciale Staten over het beschikbaar stellen en verdelen van Covid-19 middelen over de regio’s om de voorgestelde maatregelen uit te kunnen voeren. In juni 2021 nemen de Provinciale Staten tot slot een besluit. Communicatie De in onze gemeente betrokken musea hebben het transformatievoorstel ter kennisname ontvangen. Als de Provinciale Staten een besluit hebben genomen, koppelen wij dat aan u terug. Burgemeester en wethouders, De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage - Voorstel en reacties Bijlage ter inzage griffier

Zaaknummer: Documentnummer:

Z-21-91893 VB/Raad/21/01166

Pagina 3 van 3 REFNUMBER