M12 Informatienota Stand van zaken project implementatie Omgevingswet voorjaar 2021

INFORMATIENOTA

M12 Zaaknummer: Documentnummer: Onderwerp: Vergadering B&W: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Mailadres:

Z-19-81487 VB/Raad/20/01126 Stand van zaken project implementatie Omgevingswet voorjaar 2021 26 januari 2021 25 februari 2021 N.A.V. Verheul Tom Onderstal T.Onderstal@bergendal.nl

Aan de gemeenteraad, Kennisnemen van Stand van zaken project implementatie Omgevingswet voorjaar 2021 Waarom nu naar de raad? Op 31 oktober 2019 heeft u krediet beschikbaar gesteld voor het project Implementatie Omgevingswet. Wij hebben in het betreffende raadsbesluit aangegeven, dat wij u tenminste twee keer per jaar informeren over de stand van zaken van het project. We hebben u op 9 juli 2020 voor de laatste keer per raadsinformatienota geïnformeerd over de stand van zaken. We hebben toen laten weten dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet met een jaar is uitgesteld. De Omgevingswet treedt nu op 1 januari 2022 in werking. We hebben dus nog ongeveer een jaar om ons voor te bereiden op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Met deze informatienota informeren wij u over de werkzaamheden die wij dit jaar willen en moeten uitvoeren. Samenvatting We liggen op koers wat betreft het invoeren van de omgevingswet, zowel in tijd als binnen het vastgestelde budget. Dit jaar wordt er een stevig beroep gedaan op de organisatie, de ODRN en uw Raad om ook de daadwerkelijke invoering tot een goed einde te brengen. Maar ook na 1 januari 2022 vraagt de Omgevingswet onze aandacht. Wat hebben we in 2020 gedaan? Voor de implementatie van de Omgevingswet heeft u op 31 oktober 2019 de Routekaart Implementatie Omgevingswet vastgesteld (zie bijlage 1).

Hierin staan alle acties die wij willen uitvoeren om de Omgevingswet in de organisatie te kunnen invoeren. De acties zijn onderverdeeld in de volgende sporen: 1. beleid, samenwerking en participatie; 2. bestuur en organisatie; 3. digitalisering en ICT.

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 1 van 5 REFNUMBER

We hebben 2020 vooral gebruikt om kennis op te doen over de Omgevingswet, de werkprocessen en de instrumenten onder de Omgevingswet (zie bijlage 6). We hebben daarnaast Omgevingswetsoftware aangeschaft en geïmplementeerd. Ook hebben we een structuur opgezet voor regionale samenwerking en afstemming. We willen van elkaar leren en samen optrekken en niet zelf het wiel uitvinden. Tenslotte hebben wij een stedenbouwkundig bureau geselecteerd om voor ons de omgevingsvisie op te stellen. Dit bureau is in het najaar begonnen met het proces om met ons te komen tot een omgevingsvisie (zie kopje omgevingsvisie). Voor een meer gedetailleerde beschrijving van de acties die wij hebben uitgevoerd verwijzen wij naar bijlage 2. Wat gaan we in 2021 doen? Het jaar 2021 staat in het teken van het uitwerken van onze werkprocessen, zodat we in 2022 met en volgens de Omgevingswet kunnen werken. De ODRN heeft daarin een belangrijke rol. De ODRN handelt namens ons de omgevingsvergunningen af. Ook willen we in 2021 een plan van aanpak maken voor het omzetten van het ‘tijdelijke’ omgevingsplan naar het ‘volwaardige’ omgevingsplan. Het omgevingsplan is de opvolger van het bestemmingsplan. Het omgevingsplan is wat betreft inhoud en opzet niet te vergelijken met een bestemmingsplan. Het vergt hierdoor tijd en kennis om het instrument omgevingsplan eigen te maken.

We hebben nu meer dan 100 bestemmingsplannen. Een aantal jaar geleden hebben we besloten om in afwachting van de Omgevingswet geen bestemmingsplannen meer te actualiseren. Tegelijkertijd hebben we voor verschillende projecten locatie specifieke bestemmingsplannen vastgesteld. Vanaf 2022 hebben we maar één omgevingsplan. In eerste instantie bestaat het ‘tijdelijke’ omgevingsplan uit de bundeling van de huidige bestemmingsplannen aangevuld met de bruidsschat. De bruidsschat is een verzameling (milieu)regels die per 1 januari 2022 vanuit het Rijk overgeheveld wordt naar de gemeente. Uiterlijk op 1 januari 2030 dient er een ‘volwaardig’ omgevingsplan te zijn conform de doelstellingen van de Omgevingswet. We verwachten dat we al vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet het ‘tijdelijke’ omgevingsplan stapsgewijs moeten wijzigen. Bijvoorbeeld om initiatieven mogelijk te maken of om nieuw beleid te verwerken. We moeten daarom voor 1 januari 2022 duidelijk hebben hoe we het omgevingsplan kunnen en willen wijzigen. Het in één keer vaststellen van het ‘volwaardig’ omgevingsplan wordt vanwege de omvang en complexiteit afgeraden. Tenslotte leggen wij u in 2021 een aantal raadsvoorstellen voor. In bijlage 3 vindt u een toelichting. Voor een meer gedetailleerde beschrijving van de acties die wij willen uitvoeren in 2021 verwijzen wij naar bijlage 2.

Proces omgevingsvisie In 2020 hebben wij het bureau Los Stad om land geselecteerd om voor ons de omgevingsvisie op te stellen. Het proces voor het opstellen van de omgevingsvisie is afgeleid van de Routekaart naar een omgevingsvisie die u op 31 oktober 2019 heeft vastgesteld (zie bijlage 4).

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 2 van 5 REFNUMBER

In tabel 2 vindt u de globale planning van de omgevingsvisie. Zoals u in de planning ziet, vindt de vaststelling van de omgevingsvisie plaats na de gemeenteraadsverkiezingen. Daar hebben we bewust voor gekozen. De thema’s van de omgevingsvisie, zoals benoemd in het koersdocument, kunnen dan gebruikt worden in het verkiezingsproces. De vastgestelde omgevingsvisie kan vervolgens gezien worden als een uitvoeringsprogramma van de nieuwe coalitie. Zoals in de Routekaart naar een omgevingsvisie is beschreven willen we de omgevingsvisie periodiek actualiseren. Bijvoorbeeld bij de start van een raadstermijn. Product

Mijlpaal 2021 Omgevingswet Themabijeenkomst Omgevingswet Startnotitie omgevingsvisie In carrousel Startnotitie omgevingsvisie Besluitvorming raad Participatie: week v.d. omgevingsvisie Koersdocument omgevingsvisie In carrousel Koersdocument omgevingsvisie Besluitvorming raad 2022 Participatie: verdiepende gebiedsgesprekken verkiezingen Omgevingsvisie Vaststelling na verkiezingen Tabel 2: globale planning proces omgevingsvisie

Data indien bekend 4 maart 2021 18 maart 2021 1 april 2021

16 september 2021 30 september 2021

3e kwartaal 2022

Themabijeenkomst Omgevingswet Op 4 maart 2021 willen wij voor de gemeenteraad een themabijeenkomst organiseren over de Omgevingsvisie. Tijdens deze bijeenkomst willen we het met u hebben over de startnotitie voor de omgevingsvisie. Daarbij positioneren we de omgevingsvisie binnen de instrumenten van de Omgevingswet. In het tweede kwartaal van 2021 willen we een themabijeenkomst organiseren over de rol van de gemeenteraad binnen de kaders van de Omgevingswet. Zoals u in bijlage 3 kunt zien dient u in 2021 een aantal besluiten te nemen waarin u uw rol bepaalt: het delegatiebesluit en het bindend advies bij omgevingsvergunningen. Regionale samenwerking Met de gemeenten die aangesloten zijn bij de ODRN werken we regionaal samen. We hebben gezamenlijk een regionaal procesregisseur aangesteld om de regionale afstemming te begeleiden. Bij de regionale afstemming gaat het onder andere om thema’s die een relatie hebben met de bedrijfsvoering van de ODRN. Daarbij onderzoeken we of het mogelijk is (regionale) werkprocessen zo in te richten dat dit voordelen heeft voor de bedrijfsvoering van de ODRN. Daarmee kunnen we kosten besparen.

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 3 van 5 REFNUMBER

Bij bepaalde thema’s is er een spanningsveld tussen een uniform regionaal werkproces en lokale prioriteiten. Bijvoorbeeld op het gebied van handhaving. Willen we dat in onze gemeente handhaving hetzelfde wordt opgepakt als in omliggende gemeenten? Kiezen voor een uniforme regionale werkwijze is voor de ODRN goedkoper. Dergelijke vraagstukken leggen wij voor aan het regionale portefeuillehoudersoverleg Omgevingswet. Het is uiteindelijk aan het college of de gemeenteraad om te besluiten om een thema regionaal of lokaal op te pakken. Daarbij maken wij inzichtelijk wat de financiële consequentie is van een keuze. Financiële effecten Omgevingswet en Wkb De implementatie van de Omgevingswet brengt kosten met zich mee. Vanuit het Rijk is aangegeven dat de invoeringskosten terugverdiend kunnen worden door de besparingen die de Omgevingswet op de langere termijn oplevert. Landelijk komen er steeds meer signalen dat er getwijfeld wordt of de Omgevingswet op termijn kostenneutraal ingevoerd kan worden. De VNG is daarover in gesprek met het Rijk. De VNG heeft het Structureel Effectenmodel Omgevingswet ontwikkeld. Het doel van dit model is om inzicht en grip te krijgen op de structurele (financiële) gevolgen van de invoering van de Omgevingswet. Het gaat dus niet over de eenmalige kosten om de Omgevingswet in te voeren.

Samen met de ODRN en de aangesloten gemeenten gaan we om ons verdiepen in het Structureel Effectenmodel Omgevingswet. Naast de Omgevingswet wordt ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ingevoerd. Deze heeft een sterke relatie met de Omgevingswet en de werkprocessen van de ODRN. Door de Wkb vervalt straks een deel van de werkzaamheden van de ODRN: een deel van het bouwtoezicht dat de ODRN nu doet gaat naar private partijen. Onder de Wkb blijven er werkzaamheden voor de ODRN bestaan, waar waarschijnlijk geen leges voor gevraagd kunnen worden. Samen met de ODRN en aangesloten gemeenten maken we inzichtelijk wat de Wkb financieel voor de gemeente betekent. Financieel overzicht Voor het invoeren van de Omgevingswet heeft u op 31 oktober 2019 een krediet van € 765.000 beschikbaar gesteld. Verder is er van het budget voor het taakveld RO € 80.000 beschikbaar gesteld voor het project Implementatie Omgevingswet. In het financieel overzicht in bijlage 5 ziet u de stand van zaken van het budget. Samengevat blijven we, voorzover we het nu kunnen overzien, binnen het door u vastgestelde budget. Door het uitstel van de Omgevingswet met een jaar en de coronamaatregelen hebben wij in 2020 minder gedaan, dan we aanvankelijk hadden gepland. Een groot deel van de acties gaan wij in 2021 uitvoeren.

Ook na 1 januari 2022 verwachten wij acties uit te moeten voeren voor de invoering van de Omgevingswet. Denk dan aan het opstellen van het ‘volwaardig’ omgevingsplan (zie punt Wat gaan we in 2021 doen?).

Burgemeester en wethouders, De secretaris, E.W.J. van der Velde

Zaaknummer: Documentnummer:

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 4 van 5 REFNUMBER

Bijlagen digitaal ter inzage 1. Routekaart Implementatie Omgevingswet 2. Stand van zaken invoering Omgevingswet voorjaar 2021 3. Overzicht raadsvoorstellen in 2021 4. Routekaart naar een omgevingsvisie 5. Financieel overzicht 6. Overzicht instrumenten Omgevingswet

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 5 van 5 REFNUMBER