M1 Bijlage exploitatieplan bij informatienota aan gemeenteraad Berg en Dal

Exploitatieplan 2021 – 2023 Orientalis Inleiding Dit document beschrijft de werkwijze van de komende drie jaar voor de exploitatie van Orientalis. De basis van dit document ligt in het zogenaamde Toekomstplan 2019. De inhoud ervan wordt bekend verondersteld. Met dit exploitatieplan wil Orientalis de ambities van het Toekomstplan gaan realiseren. De ambities zijn gelegen op twee terreinen: de ambities op de beleving van het park en de ambities voor het hele gebied. In het eerste geval gaat het dan om de museale ontwikkeling en het programma. Op de tweede plaats betreft het de ruimtelijke en gebouwelijke ontwikkeling van het landschapspark. Er zijn wel verschillen aangebracht ten opzichte van het Toekomstplan en de voornemens die daarin beschreven zijn. Deze verschillen zijn onder meer tot stand gekomen als gevolg van het overleg met de bewoners en omwonenden van de wijk Heilig Landstichting en als gevolg van voortschrijdend inzicht van de besturen van de diverse bij en rond de Heilig Landstichting betrokken organisaties. Na beschrijving van de verschillen ten opzichte van het Toekomstplan wordt onderstaand de werkwijze beschreven die de realisatie van het Toekomstplan beschrijft en de exploitatie in de komende drie jaren. Verschillen met het Toekomstplan 2019 De verschillen ten opzichte van het Toekomstplan 2019 vatten we als volgt samen: a.

Een verbreding van de missie en visie in de richting van natuurhistorische en ecologische waarde van het totaalpark, als onderdeel van een groter geheel b. Een verdieping van de missie en visie en duidelijkere keuze in de richting van levensbeschouwing en bezinning naast de aandacht voor religie en cultuur. c. Orientalis zoekt als maatschappelijke organisatie verbinding met de samenleving bij de ruimtelijke en inhoudelijke ontwikkelingen d. Qua ruimtelijke ontwikkeling wordt naast upgrading van horeca- en andere voorzieningen in het park prioriteit gegeven aan realisatie van verblijfs- en overnachtingsmogelijkheden e. Er is sprake van een andere inhoudelijke meer eigentijdse programmering met het oog op andere doelgroepen dan de klassieke bezoekers. Het educatief programma en de beleef-programmabenadering krijgt meer focus en we zoeken intensieve samenwerking met relevante externe samenwerkingen bij de uitvoering van deze programma’s. f. De exploitatie wordt/is gesaneerd en er is een klein team geformeerd om de kosten te beheersen en het risicoprofiel laag te houden. Tevens wordt efficiency verbeterd via samenwerking in back office met organisatie van begraaf- en gedenkpark. Het exploitatieplan kiest voor een meer geleidelijke groei dan voorzien in het exploitatieplan. g. Het dagelijks bezoek voor individuele bezoekers wordt enigszins beperkt.

Seizoensopenstellingen met programma krijgen de nadruk tot een moment dat de exploitatie goede facilitering en ontvangst van de gast toestaat en het inhoudelijk verhaal meer is toegesneden op eigentijdsheid. Groepen kunnen zich altijd aanmelden en krijgen een passend arrangement aangeboden. Dat kunnen groepsbezoeken zijn in grote diversiteit, heisessies voor bedrijven tot individuele meditatie-wandelgroepen. Zij hebben dan meer hun eigen programma dat zij uitvoeren in het park of maken gebruik van een maatwerk-arrangement. h. Exposities en tentoonstellingen met het inhoudelijk verhaal worden regelmatig gehouden Met deze opzet creëren we  Tijd om de inhoudelijke museale ontwikkeling te laten plaatsvinden en eigentijdsheid te vinden in het museale aanbod. Om onze identiteit van bijzondere wereld religie en cultuur te laden. We doen ervaring op om in eigentijdse vormen exposities, presentaties, programma 1



  

en beleving te ontwikkelen in samenwerking met externen op het ruimere gebied van levensbeschouwing en bezinning naast religie en cultuur. Het concept ‘ circle of life’ krijgt hierin een plaats op een nevenschikkende wijze. Tijd om via externe organisaties kennis en kunde op te bouwen voor de pijlers beleefprogramma, groepsbezoek en verblijf via samenwerking met professionele passende organisaties, onderwijsinstellingen, culturele en toerisme organisaties , erfgoed – en natuur/milieu-organisaties en andere (markt)partijen. Tijd en ruimte om de goede positionering te vinden in de culturele infrastructuur op lokaal, regionaal, landelijk en internationaal niveau. Tijd en ruimte om te beoogde ruimtelijke plannen goed te doordenken en al werkende weg tot de juiste prioritering, invulling en uitstraling te komen. Hierbij maken we ook gebruik van afzonderlijke haalbaarheids-studies. Tijd en ruimte om ons te verbinden met lokale samenleving en de relevante maatschappelijke stakeholders

Missie Op grond van deze inzichten hebben we de missie als volgt geformuleerd. Met verwijzing naar de ecologische en cultuurhistorische achtergrond van het natuurgebied en de oorspronkelijke bedoeling en spirituele waarden van het landschapspark Heilig Land wil Orientalis een eigentijdse ontmoetingsplek bieden voor beleving van de diversiteit van geloofs- en levensovertuigingen, mens- en maatschappijbeelden en waarden-oriëntaties. Een korte schets van het hoe, het waarom en voor wie? We realiseren onze missie via aanbod van gebied en beleving door      



openstelling van het gebied voor de bezoeker en aanbod van programma voor de betalende bezoeker onderdompeling in een bijzondere wereld via kwalitatief goede wandelroutes langs bezienswaardigheden en uitleg daarover van recreatieve en toeristische aard: van de gewone naar een bijzondere wereld rust- en ontspanningsplekken langs de routes en in de omgeving; speelgelegenheden voor kinderen permanente tentoonstellingen van diverse museumcollecties: gebouwen, objecten en verzamelingen in eigendom van de organisatie. Tijdelijke en wisselende exposities van en in samenwerking met anderen verwijzend naar onze missie. groot- en kleinschalige beleef-programma’s met het gebied als decor en inhoudelijk verdiepende thema’s die verwijzen naar onze missie arrangementen voor groepsbezoek in samenwerking met relevante organisaties met een verdiepend karakter op het brede terrein van levensbeschouwing, bezinning, reflectie, religie, waarden-oriëntatie e.d. Voor het educatief programma te denken aan maatschappijleer, wereldburgerschap, interculturaliteit in samenwerking met het onderwijsveld – een focus die we willen versterken. Voor andere domeinen te denken aan: heisessies voor organisaties, reflectie op beleid, samenkomsten van denominatieve aard, ontmoetingen op maatschappelijke thema’s.

dagverblijf en overnachtingsmogelijkheden voor (meerdaagse) groepsbezoek met (levens)beschouwelijk karakter.

2

Waarom doen wij dit? We doen dit omdat we een maatschappelijke opdracht voelen om dit bijzondere gebied te ontsluiten voor bezoekers en hem/haar een relevante beleving te bieden. De relevantie is gelegen in het aanbieden van een plek van zeldzame waarde en betekenisvolle bezienswaardigheden voor de toerist, de recreant en andere belangstellende die vanuit een religieuze of seculiere opvatting op zoek is naar bezinning, verdieping, spiritualiteit. Religiositeit is van alle tijden en kent diverse verschijningsvormen. We doen dit omdat we het belang zien van overdenking en gewaarwording van de in onze wereld bestaande diversiteit van levensovertuigingen, mens- en maatschappijbeelden, interculturaliteit, variëteit van visies op wereldvraagstukken, waardenoriëntaties en de meervoudigheid en gelaagdheid van het leven en de wereld. We willen vormen van maatschappelijke en individuele spiritualiteit stimuleren. Hoe doen wij dat? Wij brengen onze missie en visie tot uiting door dit gebied te beheren en door het verhaal te vertellen over dit gebied in natuurhistorische termen van pleisterplaats waar verschillende culturen elkaar ontmoeten en in culturele termen als het pelgrimsoord waar rust reflectie oproept, ontmoeting tot verbinding leidt en ontspanning vermakelijk is.

We doen dat door ervoor te zorgen dat die kwaliteit van rust/reflectie ,verbinding/ontmoeting en ontspanning/vermaak gestalte krijgt in het gebied en in de beleving. We doen dat door het bieden van een eigentijds beleefconcept binnen de setting van het totale gebied van de Heilig Land Stichting. We doen dit door middel van de pijlers ‘dagelijks bezoek’, ‘beleef-programma’, ‘dialoog’ en ‘verblijf’. We doen dat door het vormgeven van een cultureel programma, bestaande uit presentatie van museale collecties, verdiepende beleef-programma’s , aanbod van educatieve programma’s en gelegenheid voor groepen, bedrijven, die bezinning/reflectie--bijeenkomsten houden met overnachtingsmogelijkheid in een historisch decor alsmede families, vrienden- en kennissenkringen e.d. om life events te vieren. Ons doel is om in elk geval beleefprogramma te bieden op de speciale momenten die bij ons DNA horen.

Dat zijn: kerstmis, pasen, islamitisch offerfeest/suikerfeest, zomer/oogst-feest, Poerim/ Lotenfeest/ Pesach), Voor wie doen wij dat? Voor degenen die interesse hebben in religie, cultuur en levensbeschouwelijke thema’s Voor degenen die verdieping zoeken in hun dagelijkse leven Voor degenen die willen leren en/of educatie verzorgen over dan wel aan de hand van (de geschiedenis van) religies en levensovertuigingen Voor organisaties die hun beleids- of personeelsbijeenkomst een verdiepend karakter willen geven Voor categorale groepen, religieus, kerkelijk, meditatie) Voor wandelaars die houden van cultuur in de natuur. Voor degenen die een life event willen vieren met elkaar Voor fotografen en filmers die decor zoeken.

3

Met welke faciliteiten? Wandelroutes, rust- en speelplekken, bijzondere bezienswaardigheden, verborgen tuinen, goed geoutilleerde horeca-gelegenheden, museumgebouw en museumshop, overnachtingsmogelijkheden, auditorium, bezoekfaciliteiten ( horecagelegenheden, parkeerruimte, goede bewegwijzering etc.), groepsruimten voor vergadersessies. Onze aanpak in de komende drie jaren: twee ontwikkelingslijnen: het gebied en de beleving Het gebied Het gebied moet verder worden opgeknapt. Daar is een aanvang mee gemaakt. De upgrade moet leiden tot een landschap dat op zichzelf bijdraagt aan de ervaring van een bijzondere wereld. Het oorspronkelijke – open – heidelandschap is in de loop der tijd verruigd en heeft plaatsgemaakt voor, over het algemeen, weinig waardevolle begroeiing. Door open zichtlijnen in het landschap terug te brengen komen natuur en cultuur weer in cadans. Daarbij gaan we uit van het gegeven dat het landschap onderdeel is van een groter geheel. Onze ambitie op dit terrein richt zich op landschaps- en gebouwontwikkeling.

Landschapsontwikkeling: toegankelijk maken noord-oostzijde, verbeteren landschappelijke waarde van het museumpark ( tuinaanleg, speelplekken, rustpunten), verplaatsing ingang Gebouwontwikkeling: uitbreiding Piet Gerritszaal en creëren 13 b&b-eenheden huidig kantoor, verblijfaccommodaties logeerverblijven locatie Syrische boerderij, op beperkte schaal gebouwen op het museumpark benutten voor verblijf, uitbreiding Binnenmuseum ( Poortgebouw). De beleving De beleving moet eigentijdser worden. Het verhaal dat bij Heilig Land hoort verdient verbeelding in moderne vormen, de ontstaansgeschiedenis is waard om verteld te worden, de beeldende kracht van de collecties moet worden verbeterd, spiritualiteit vanuit religieuze of seculiere intentie in hedendaagse vormen. Onze ambitie qua belevingswaarde richt zich op programma/arrangement- en inhoudelijke museale ontwikkeling: Programma-ontwikkeling: beleef-programma’s op – in elk geval - 5 speciale momenten, ontwikkeling van arrangementen met verdiepend karakter, educatief programma met eigentijds beeld- en beleefkarakter, maatwerk groepsbezoek, beschikbaarstelling voor decor en programma van externe partijen, door-ontwikkeling van een circle of life-programma als aanbod naar groepen die een life event willen vieren.

Inhoudelijke museale ontwikkeling: presentatie van het landschap, van het uitzonderlijk erfgoedensemble en van de diverse collecties, gedeeltelijk vaste presentatie en aangevuld met wissel-tentoonstellingen/presentaties met actuele betekenis hoofdzakelijk in het Binnenmuseum ( Poortgebouw), maar ook verspreid over het landschapspark ( bijv. Cenakelkerk, Romeins aquaduct, onderdeel van de Limes, Neboklooster) . Daarnaast willen we de verbeelding en presentatie versterken van het verhaal tijdens de wandeling over het park teneinde een met elkaar rustige en reflexieve ervaring te creëren voor de bezoeker. We knippen de aanpak in twee fasen van drie jaren, waarbij een eerste fase dient om uit hoofde van legitimatie bewijslast te leveren voor gezonde en duurzame exploitatie. In deze periode krijgt de pijler ‘ dagelijks bezoek’ minder nadruk, maar zal deze zo snel als mogelijk worden geïntensiveerd afhankelijk van een renderende exploitatie, de kwaliteits-verbetering van het gebied, de uitstraling van de collectie en het voorzieningenniveau.

4

Onze aanpak in de komende jaren kent twee fasen. De eerste fase loopt van 2021 tot 2024. Er is tijd nodig om beide ontwikkelingslijnen uit te werken. De ambities zoals hiervoor omschreven willen we in drie jaren realiseren. De identiteit wordt geladen en in de vervolgfase vanaf 2024 wil Orientalis zich verder ontwikkelen op nationaal en internationaal niveau. Dan zal ook de koers worden vervolgd in het uitbouwen van de museumcompetentie in termen van conservering en verzameling, onderzoek en kennisdeling, informatie-uitwisseling, publieks-presentatie en -recreatie van de collecties die in ons bezit zijn en/of die we acquireren. Om de ambities op landschappelijk terrein en qua gebouwontwikkeling te realiseren is tijd nodig en financiële middelen. We willen onze legitimatie versterken door de bewijslast te leveren voor een gezonde en duurzame exploitatie, die ook met eigen middelen bijdraagt aan het onderhoud van het erfgoedensemble en het investeringsplan. De strategische keuze voor ontmoetingsplek met de pijlers dagelijks bezoek, beleef-programma, dialoog en verblijf wijkt niet af van het Toekomstplan 2019. Er is echter een verschil in aanpak. In de komende eerste fase leggen we de nadruk op beleef-programma’s en groepsbezoek, onder meer om de exploitatiekosten te beheersen en om kennis en kunde te ontwikkelen in samenwerking met externe organisaties.

Dat betekent dat er minder ruimte is voor permanent dagelijks en individueel bezoek en dat we in het begin vooral tijdens seizoensblokken geopend zullen zijn. Voor individueel en dagelijks bezoek willen we ook een haalbaarheidsstudie doen naar de mogelijkheid om een deel van het park vrij toegankelijk te openen voor publiek door aan noordoostelijke zijde een toegang te creëren. De vijf beleef-programma’s tijdens de seizoensblokken zijn uiteraard ook een gelegenheid voor individueel bezoek. Zoals hierboven opgemerkt kan de openstelling voor regulier dagelijks of weekend-bezoek op individuele basis vervroegd worden afhankelijk van de financiële situatie, de kwaliteitsverbetering van het landschap en het park en de voortgang van de ontwikkeling van een eigentijds, kwalitatief hoogstaander beleefprogramma. We willen een ontmoetingsplek zijn. Dat betekent dat we moeten kunnen beschikken over verblijfsen overnachtingsmogelijkheden. Upgrading van (horeca-) en andere voorzieningen is bitter noodzakelijk. De ontwikkeling van Piet Gerritszaal en realisatie van B&B-eenheden in het huidige kantoorgebouw zijn een noodzakelijke aanvulling. Een haalbaarheidsstudie zal uitwijzen wat de mogelijkheden zijn. De herontwikkeling van het Binnenmuseum (Poortgebouw) heeft navenante prioriteit omdat we in dat gebouw het op eigentijdsheid aangepaste verhaal willen vertellen.

Straks als dat verhaal is uitontwikkeld, maar in ieder geval binnen drie jaar. Ook voor dit project voeren we een haalbaarheidsstudie uit waarin financiële, ruimtelijke, functionele, uitstralings- en draagvlakcondities worden verkend. Een andere reden om deze gefaseerde exploitatieopzet te kiezen met een nadruk op beleefprogramma’s en groepsbezoek in de komende drie jaren is ons streven om de buitenwereld binnen te halen ter versterking van onze inhoudelijke museum- en experience-programma. Wij willen met externe (markt)organisaties een gedegen programma ontwikkelen met verdiepende thema’s, onze (toekomstige) doelgroepen beter leren kennen en onze marktpositie op die manier vestigen. Hetzelfde willen we doen door samen te werken met organisaties op educatief terrein, basis- en voorgezet onderwijs en universiteit. Daarnaast zien wij mogelijkheden voor groepsbezoek (categorale groepen, bedrijfsleven, familie, kennis- , vriendengroepen e.d. ter viering van life events e.d.). Ook dat willen we doen in samenwerking met externe organisaties. Uitgangspunt hierbij is dat op een toegankelijke en ongedwongen manier onze kennis van en begrip voor andere culturen en religies versterkt wordt; dicht bij de mensen, voor iedereen te begrijpen met veel beleving, met een bepaalde maatschappelijke urgentie en educatieve waarde.

5

Onze ambities qua bedrijfsvoering In de loop van deze eerste fase zullen wij ook de samenwerking (onder)zoeken met andere gelijksoortige musea en/of cultuurparken om een eigen positionering in deze culturele infrastructuur te verkrijgen op regionaal, provinciaal en (inter) nationaal niveau. De samenwerking met de drie internationaal georiënteerde musea Afrikamuseum en Vrijheidsmuseum blijft onverkort bestaan en willen we indien mogelijk versterken. Wat betreft doelgroepen-benadering focussen wij op individuele bezoeker ( vooralsnog vooral met beleef-programma’s), kinderen, scholieren, studenten (educatief programma), bedrijven, categorale organisaties, groepsbezoeker ( meditatie, bezinning etc.), families, vriendenkringen, life-eventvierders . Wat betreft onze organisatie beogen wij een klein team en intensieve samenwerking met een keur van externe partijen, samenwerking op partage-basis of gezamenlijk ondernemersrisico, back-office in eigen huis en in samenwerking met andere organisaties op het landschapspark Heilig Land zelf en daarbuiten, een betrokken en goed opgeleid vrijwilligers-team, een continue externe flexibel inzetbare workforce ( groen- en landschapsonderhoud, marketing, sociale ondernemingen, aannemerij).

Qua ambities beogen wij een bezoekersaantal van 55.000 bezoekers met 5% jaarlijkse groei verspreid over de doelgroepen individuele bezoekers ( > 50%), kinderen, scholieren, studenten (educatief programma, groei naar 20%), bedrijven, categorale organisaties, groepsbezoeker ( meditatie, bezinning etc.), life-event-vierders ( groepsbezoek 15 %). Financiering van de inhoudelijke en ruimtelijke projecten geschiedt op basis van bijdragen vanuit eigen exploitatie, subsidies, cofinanciers, fondsen en particuliere investeerders. Een investeringsplan vormt de basis hiervoor. Het Toekomstplan 2019 liet een exploitatieplan zien. Wij wijken daar thans om genoemde redenen van af en kiezen voor een geleidelijke ontwikkeling in een extern, outsource-model met beheersbare vaste kosten en een laag risicoprofiel. Het Toekomstplan 2019 agendeerde ook het vraagstuk van uitgestelde investeringen ( uitgesteld vanwege ontoereikende exploitatieresultaten) en de noodzaak om te investeren in ontwikkeling en verbetering van gebied en beleving omdat de tijdgeest dit vraagt. In 2019/2020 is gestart met dit investeringsprogramma ‘ basis-op-orde’ en de besteding van een deel van het benodigde bedrag van het door gemeente Berg en Dal ter beschikking gestelde bedrag.

Met de middelen die gemeente Berg en Dal beschikbaar stelde is de basis (hardware, marketing en terreininrichting) voor een belangrijk deel verbeterd. Dit proces van verbetering continueert naarmate de exploitatie zich ontwikkelt in deze exploitatie-periode. Daarnaast is met de provincie overleg over gebruikmaking van reguliere subsidiekanalen op het terrein van toerisme, erfgoed en cultuur. Het Toekomstplan raamde naast dit gemeentelijk bedrag als investeringsimpuls een aanvullend bedrag van € 2.870.000,- (naast het bedrag van € 460.000,- dat voor rekening komt van de begraafplaats). Gemeente Berg en Dal stelde de eis van cofinanciering alvorens het totale budget beschikbaar te stellen. Met de nieuwe exploitatieopzet beoogt Orientalis een voeding van de investeringsbegroting te realiseren uit eigen exploitatie-opbrengst. De resterende financiële middelen dienen te worden gealloceerd per investeringsproject en conform de daarbij horende haalbaarheidsstudies.

6

Onze ambities qua gebiedsontwikkeling Voor een beheersbare ontwikkeling kiezen we voor een prioriteitstelling in de ontwikkeling van het gebied: 2021  Vervolg verbetering landschappelijke waarde museumpark Orientalis: tuinaanleg, speel- en rustplekken, afronding programma ‘ basis op orde’  Haalbaarheidsstudie verplaatsing ingang en parkeerstudie  Haalbaarheidsonderzoeken/ aanbestedingen uitbreiding Piet Gerritszaal en transformatie huidig kantoorgebouw naar B&B-voorziening, enkele verblijfsmogelijkheden in museumgebouwen  Haalbaarheidsstudie noordoostelijke publiekstoegankelijke toegang  Haalbaarheidsstudie verblijfsaccommodatie locatie Syrische boerderij.  Doorgaande ontwikkeling verbetering van de beleving, experience-programma en museale collecties Auditorium en presentatie/debat-ruimten zoeken we in de omgeving van Orientalis in de periode totdat het Binnenmuseum/Poortgebouw vernieuwd is.

2022  Aanbesteding en start uitvoering projecten PGerritszaal, B&B-accomodaties, Syrische boerderij afhankelijk van uitkomst haalbaarheidsstudies  Uitvoering verplaatsing ingang afhankelijk van uitkomst haalbaarheidsonderzoek en parkeerstudie.  Haalbaarheidsstudie (afhankelijk van financierings-mogelijkheden) voor verbouwing Binnenmuseum ( Poortgebouw)  Doorgaande ontwikkeling verbetering van de beleving, experience-programma en museale collecties 2023    

Uitvoering en realisatie herontwikkeling locatie Syrische boerderij Uitvoering en realisatie verbouwing Binnenmuseum Aanbesteding verplaatsing entree en parkeeroplossing Realisatie presentatie museale collecties in vernieuwd Binnenmuseum

We werken met een exploitatie-plan en een investeringsplan. Het rendement op de exploitatie is voeding voor het investeringsplan. Vanaf het tweede jaar moet het gaan lukken om met een overschot uit de exploitatie de investeringsbegroting te voeden. Daarnaast wordt extra ingezet op reguliere subsidiestromen op het terrein van erfgoed. De samenwerking met de provincie is op dit punt in het afgelopen half jaar versterkt. We gaan ook meer reguliere subsidiekanalen betrekken bij Orientalis op het gebied van cultuur en toerisme. Daarnaast voeren we een financieringsplan uit dat moet gaan voorzien in voeding van het investeringsplan en voldoen aan de conditie van cofinanciering. Het financieringsplan omvat benaderingen van alle mogelijke financieringsbronnen op professionele wijze georganiseerd en ondersteund. Naast overheidssubsidies te denken aan fondsen en particuliere investeerders, bancaire of private leningen, legaten en donaties, crowd funding e.d. Dit financieringsplan gaat ook - nog steeds - uit van opbrengsten via waardecreatie en herbestemming van gronden als voeding voor de investeringsbegroting en die dan ten goede komen aan het museumpark. 7

Bewonersoverleg Dit exploitatieplan beschrijft de werkwijze die we willen volgen om het Toekomstplan 2019 te realiseren. We zouden het ook “ plan van aanpak” kunnen noemen. Dit plan is tot stand gekomen in de afgelopen periode van intensief overleg met alle geledingen binnen Heilig Landstichting en diverse werkgroepen en bewonersbijeenkomsten met de inwoners van Heilig Landstichting. Medio juli is een algemene bewonersbijeenkomst gehouden met ongeveer 40 aanwezigen. Vanuit deze bijeenkomst zijn drie bewoners-werkgroepen geformeerd: de werkgroep “ Identiteit en programma”, de werkgroep “ Natuur en ecologische waarde” en de werkgroep “ Ruimtelijke plannen”. De eerste twee werkgroepen zijn na een tweetal sessies samengevoegd en hebben een gezamenlijk rapport opgeleverd dat afgestemd is met bestuurder van Orientalis, leden van de Raad van Toezicht van Orientalis en bestuursleden van de stichtingen Heilig Landstichting (HLS) en Eerste Hulp Stichting ( begraaf- en gedenkpark, EHS). Deze rapportage is bijgevoegd en draagt de titel “ Orientalis, een duurzaam perspectief”. De werkwijze die we in dit plan van aanpak beschrijven is gebaseerd op dit document omdat we de visie en missie van de werkgroep als verbreding en verdieping hebben ervaren.

De natuur en ecologische component alsmede de verduidelijking en materialisering van het beleefprogramma vormen nu een onlosmakelijk onderdeel van het Toekomstplan. De derde werkgroep “ Ruimtelijke plannen” is nog steeds actief. Zij adviseren en denken mee over de ruimtelijke plannen die in het Toekomstplan zijn verwoord en de haalbaarheidsstudies die we willen gaan uitvoeren. De werkgroepen hebben een gemiddelde bezetting van 5/6 bewoners. Bestuurs-en RvT-leden van Orientalis alsmede bestuursleden van HLS/EHS nemen hierin deel. Het dorpsblad “ De Oorschelp” bericht regelmatig over de voortgang in de werkgroepen, de dorpsvereniging en de vereniging “ Vrienden van Orientalis” zijn nauw aangesloten. Tenslotte Met dit plan willen we een duurzame exploitatie realiseren en daarin een bestendige koers volgen. Dat was/is een belangrijke uitkomst van het overleg met de bewoners. In dit document ( “ Orientalis, een duurzaam perspectief” ) is die uitkomst verwoord (bijlage). Tegelijkertijd is dit plan van aanpak voor ons een leidraad. Dat betekent ook dat we daar van af kunnen wijken als dat nodig blijkt te zijn. Prioriteiten kunnen wijzigen, de externe situatie kan ons dwingen of uitnodigen een andere route te volgen, een andere timing. Met name de herontwikkeling van het bestaande parkeerterrein is een project dat van prioriteit kan wijzigen.

Het Toekomstplan inclusief de wijzigingen en aanvullingen die in dit document verwoord zijn is en blijven daarbij onze ambitie.

Berg en Dal November 2020 Walter Hamers Bestuurder Museumpark Orientalis.

8