B75 Raadsvoorstel Wijzigen MGR in verband met Cao 'Aan de slag!'

Raadsvoorstel

Griffiersnummer: Onderwerp: Datum B&W-vergadering: Datum raadsvergadering: Datum carrousel: Portefeuillehouder: Ambtenaar: e-mailadres: Zaaknummer: Documentnummer:

B75 Wijzigen MGR in verband met Cao 'Aan de slag!' 2 november 2021 16 december 2021 nvt E.M. van de Scheur Mark Wijnen m.wijnen@bergendal.nl Z-21-095166 VB/Raad/21/01288

Aan de gemeenteraad,

Voorstel De wijziging in de MGR conform het bijgaande wijzigingsbesluit vast te stellen, onder voorbehoud van een door het AB MGR goedgekeurd dekkingsplan voor de extra kosten die zijn verbonden aan het in dienst nemen van de kandidaat-werkzoekenden. Inleiding In november 2020 bestond bij Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) het voornemen om een detacheringsfaciliteit op te richten, in de vorm van een stichting, waar Participatiewet kandidaten tijdelijk in dienst zouden komen. Dat voornemen is aan uw raad voorgelegd op 25 februari 2021. U heeft toen besloten om hierover een positieve zienswijze af te geven. De landelijke ontwikkelingen maken echter dat een nieuw voorstel wordt gedaan. De belangrijkste ontwikkeling is de totstandkoming van de Cao Aan de slag. Vanwege de totstandkoming van de Cao is de oprichting van een stichting niet meer nodig om kandidaten in dienst te nemen. Wel moet de gemeenschappelijke regeling (GR) op één punt worden aangevuld. Dit om het in dienst nemen van de kandidaten uit de Participatiewet met een indicatie banenafspraak of met een indicatie beschut werk bij de MGR mogelijk te maken. Het AB van de MGR heeft daarom aan de raden van de aan de MGR deelnemende gemeenten verzocht om het besluit te nemen om de regeling hierop aan te vullen (bijlage 2). Het verzoek bevat een toelichting op het gevraagde besluit.

Het wijzigingsbesluit is als bijlage 3 aan dit voorstel toegevoegd. De bestaande regeling is als bijlage 4 toegevoegd. Over welke groep werkzoekenden gaat dit? De Cao Aan de slag geldt per 1 juli 2021 voor kandidaten uit de Participatiewet die een betaalde baan aangeboden krijgen bij een gemeente of een aan de gemeente verbonden organisatie. In onze regio is de MGR de organisatie die de Participatiewet uitvoert en dus ook aan zet is voor uitvoering van de Cao Aan de slag. De Cao is bedoeld voor mensen met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig aan het werk

PAPIER1

komen. Deze Cao biedt hen een passend basispakket aan arbeidsvoorwaarden. Sinds de toegang tot de Sociale Werkvoorziening is gesloten (2015) blijkt dat veel mensen met een arbeidsbeperking geen betaald werk vinden. Dat blijkt ook uit een landelijke evaluatie van de Participatiewet (2019). Het doel van het werkgeverschap bij de MGR is enerzijds de kandidaat werkervaring op te laten doen, om daarmee de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Anderzijds worden ondernemers gestimuleerd om na een laagdrempelige detacheringsperiode de kandidaat rechtstreeks in dienst te nemen. Het streven is uiteindelijk een zo regulier mogelijke baan, passend bij de mogelijkheden van de kandidaat. Ook zijn er landelijke ontwikkelingen over de vorming van ‘sociale ontwikkelbedrijven’. De initiatiefnota van SP en CDA 'Aan de slag in het sociaal ontwikkelbedrijf’ is breed gesteund door de Tweede Kamer en onderdelen ervan kwamen ook terug in de verkiezingsprogramma's. De Cao Aan de slag sluit aan op dit gedachtengoed en lijkt in die zin ook voor te sorteren op de komst van (een vorm van) sociaal ontwikkelbedrijven. We hopen dat de zorg voor kwetsbare kandidaten, zoals beschreven in de initiatiefnota over de investering in sociaal ontwikkelbedrijven, door het Rijk wordt ondersteund. We anticiperen hierop door detacheringen en werkgeverschap van de MGR met de Cao Aan de slag mogelijk te maken.

Dit is dus weliswaar een ongebruikelijke constructie, maar is hard nodig om de groep die met het sluiten van de Sociale Werkplaatsen tussen de wal en het schip terecht is gekomen, perspectief op werk te bieden. Deze stap is dus geheel conform ons motto ‘Iedereen doet mee!’. We bedienen hiermee niet alleen onze inwoners, maar ook onze ondernemers die hierdoor ontzorgd worden. Beoogd effect Het mogelijk maken dat de gemeenschappelijke regeling zelf, de MGR, kandidaten uit de Participatiewet met een indicatie banenafspraak of met een indicatie beschut werk bij de MGR in dienst kan nemen. Argumenten 1.1 Het tijdelijk in dienst nemen bij de MGR van lastig bemiddelbare kandidaten verbetert het perspectief op uitstroom naar een reguliere baan. Het doel is om lastig bemiddelbare kandidaten werkervaring op te laten doen om daarmee de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Doordat met een detacheringsconstructie wordt gewerkt worden bedrijven en ondernemers ontzorgd en lopen deze geen risico’s die zijn verbonden aan het zelf in dienst nemen van kandidaten. Hierdoor zullen ze eerder geneigd zijn om werk aan te bieden aan deze groep kandidaten. Op deze wijze doen kandidaten goede werkervaring op en vergroten daarmee hun kansen op de reguliere arbeidsmarkt. We vergroten hiermee – conform beleid - de uitstroom naar regulier werk.

1.2 Door niet met een detacheringsstichting te werken, maar kandidaten zelf in dienst te nemen houden we meer grip op deze ontwikkeling Via AB en DB hebben we als aan de MGR deelnemende gemeente rechtstreeks invloed op de wijze waarop invulling wordt gegeven aan deze nieuwe taak en kunnen sneller bijsturen (op

Pagina 2 van 7

grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)). De relatie met een stichtingsbestuur is doorgaans veel losser en dus minder direct. Op grond hiervan is bijvoorbeeld in het AB al bij voorbaat afgesproken dat de werking van de Cao en de invulling die hier door het Werkbedrijf aan wordt gegeven, vanaf het begin af aan goed zal worden gemonitord. Hiervoor zullen de bestaande instrumenten begroting, jaarrekening, kaderbrief, factsheet en tussenrapportages worden aangevuld met (financiële) informatie. Op deze wijze kan snel het gesprek worden gevoerd over wenselijke verbeteringen in de aanpak, eventuele ongewenste ontwikkelingen en de daarbij behorende bijsturing. 1.3 De Cao biedt de in aanmerking komende kandidaten een passend basispakket aan arbeidsvoorwaarden De Cao Aan de slag geldt per 1 juli 2021 voor kandidaten uit de Participatiewet wanneer zij een betaalde baan aangeboden krijgen bij een gemeente of aan de gemeente verbonden organisatie. De Cao Aan de slag is bedoeld voor mensen met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig aan het werk komen. Deze cao biedt hen een basispakket aan arbeidsvoorwaarden. Het gevolg van de komst van de cao Aan de slag is dat kandidaten met een indicatie banenafspraak of beschut werk de arbeidsvoorwaarden geboden moeten worden conform de Cao Aan de slag als ze bij de MGR in dienst treden.

Kanttekening 1.1 De invoering van de Cao kan op dit moment niet op kostendekkende wijze plaatsvinden. Verwacht wordt dat MGR-breed er jaarlijks ca. €350.000 op toelegt (extra inzet begeleidend personeel en gemiddeld niet kostendekkend uurtarief). Ter inperking van het genoemde financiële risico is door het AB aangegeven dat tot 31 december 2024 sowieso geen vaste contracten zullen worden aangeboden. Ook is er een plafond afgesproken dat er maximaal voor 100 FTE kandidaten in dienst mogen worden genomen. Wel moet nog rekening worden gehouden met een extra risico in de vorm van de zogenaamde vangnetregeling, waarbij geldt dat salaris wordt doorbetaald ook al is er geen werk beschikbaar. Dit risico is niet gekapitaliseerd / opgenomen in het hierboven genoemde bedrag. Met de Rijksoverheid zijn, via de VNG, nog gesprekken gaande om de negatieve financiële effecten van de Cao gecompenseerd te krijgen, hierover bestaat echter nog geen zekerheid. Om deze reden wordt voorgesteld om akkoord te gaan met de wijziging van de MGR onder voorbehoud van een door het AB MGR goedgekeurd dekkingsplan voor de extra kosten die zijn verbonden aan het in dienst nemen van de kandidaten. Financiële onderbouwing nee Uit kanttekening 1.1 blijkt dat er financiële risico’s zijn verbonden aan de invoering van de Cao Aan de slag.

De hoogte van het risico baseren we op de ervaringen van de MGR met het huidige 100-Banenplan en de Sociale Werkvoorziening, waarvan bekend is dat deze niet kostenneutraal kunnen worden uitgevoerd. De loonkosten van de werknemer en de begeleidingskosten zijn hoger dan het uurtarief dat via de ondernemer ‘verzilverd’ kan worden, in ruil voor de geleverde arbeidsproductiviteit. De MGR verwacht ondernemers derhalve tegemoet te moeten komen in het uurtarief.

Pagina 3 van 7

In de berekening van het verwachte financieel tekort gaan we uit van: • Een tegemoetkoming in het tarief van € 1,50 per uur. Per saldo is dit voor 100 fte € 290.000 op jaarbasis; • Een risico in de benodigde intensiteit en vorm van begeleiding. Dit verschilt per kandidaat. Voor dit risico zijn we uitgegaan van € 60.000. Dit leidt tot een te verwachten jaarlijks tekort van rond de € 350.000, bij een werknemerspopulatie van 100 fte. Ons aandeel hierin bedraagt € 40.000, circa 11%. Gedurende de periode van de looptijd van de tijdelijke contracten (welke lopen tot 31 december 2024) – bedraagt het geprognosticeerde tekort € 1.050.000 (drie jaar x € 350.000) voor de periode van 1 januari 2022 tot 31 december 2023. De MGR komt nog met een voorstel over de dekking van dit tekort in de meerjarenbegroting. Een optie is om dit tekort te dekken uit het eenmalige positieve resultaat 2021 van het onderdeel werkbedrijf. Dit resultaat hevelt de MGR dan over van 2021 naar 2022, 2023 en 2024. Voor de periode na 31 december 2024 zal tegen deze tijd (mede op basis van landelijke ontwikkelingen) bekeken worden of en op welke wijze deze vorm van dienstverlening zal worden voortgezet. Deze genoemde bedragen kunnen lager uitvallen als het Rijk besluit de gemeenten voor deze Cao te compenseren. De VNG is hierover in gesprek met het Rijk. Hierover bestaat echter nog geen zekerheid.

Om deze reden wordt voorgesteld om akkoord te gaan met de wijziging van de MGR onder voorbehoud van een door het AB MGR goedgekeurd dekkingsplan voor de extra kosten die zijn verbonden aan het in dienst nemen van de kandidaten. Indirect leidt deze constructie tot een besparing op onze bijstandsuitkeringen. Communicatie Het AB wordt voor 1 januari a.s. geïnformeerd over de besluiten van uw raad en ons college. Aanpak/uitvoering Omdat de juridische regeling van de MGR een gemengde regeling is met zowel college- als raadsbevoegdheden (bijlage 4; zie artikel 5 A, sub 1 van de regeling MGR in combinatie met artikel 34, lid 1) moet de wijziging zowel door de colleges als door de raden van de deelnemende gemeenten worden vastgesteld. Na vaststelling van de wijzigingen door minimaal twee derde van de colleges en raden van de deelnemende gemeenten wordt het wijzigingsbesluit CAO aan de slag op de voorgeschreven wijze bekendgemaakt. De wijzigingen treden de dag daarna in werking. Burgemeester en wethouders De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen Bijlage 1 – Positieve zienswijze op voornemen tot oprichting detacheringsstichting

Pagina 4 van 7

Bijlage 2 – Verzoek met toelichting van AB MGR om GR aan te vullen Bijlage 3 - Wijzigingsvoorstel GR Bijlage 4 - Bestaande GR Bijlage ter inzage griffier -

Pagina 5 van 7

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Berg en Dal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 november 2021; gelet op: Artikel 34 sub 1 en 2, juncto artikel 34, lid 1 van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen; overwegende dat: - het tijdelijk in dienst nemen bij de MGR van lastig bemiddelbare kandidaten het perspectief op uitstroom naar een reguliere baan verbetert; - door niet met een detacheringsstichting te werken, maar kandidaten zelf in dienst te nemen, we meer grip op de (financiële) risico’s houden; - de Cao de in aanmerking komende kandidaten een passend basispakket aan arbeidsvoorwaarden biedt; - de invoering van de Cao op dit moment weliswaar niet op kostendekkende wijze kan plaatsvinden, maar de inzet van gemeenten is om de financiële risico’s op de Rijksoverheid te verhalen; - eenmalige positieve resultaat 2021 van het onderdeel werkbedrijf eventueel kan worden ingezet ter dekking van het geprognosticeerde tekort; - de MGR in de meerjarenbegroting 2023 e.v. met een dekkingsvoorstel komt; - in de raadsvergadering een amendement is ingediend met als strekking ‘’Het voorbehoud van een door het AB MGR goedgekeurd dekkingsplan te schrappen’; - dat dit amendement is aangenomen; besluit : Vast te stellen het Wijzigingsbesluit Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen - Cao Aan de slag: I. Artikel 21 lid 1 komt na wijziging te luiden: 1.

Het samenwerkingsverband kan personeel aanstellen en kan arbeidsovereenkomsten afsluiten voor ambtelijk personeel, personen betreffende de doelgroep van de Wet sociale werkvoorziening en Participatiewet-kandidaten met een indicatie Banenafspraak of met een indicatie Beschut Werk. II. Een nieuw artikel 21 lid 5 wordt toegevoegd: 5. Op de medewerkers behorende tot de doelgroep van de Participatiewet met een indicatie Banenafspraak of met een indicatie Beschut Werk zijn de arbeidsvoorwaarden van de Collectieve arbeidsovereenkomst Aan de slag van toepassing, alsmede de door het Dagelijks

Pagina 6 van 7

Bestuur vast te stellen algemene voorschriften en bepalingen geldende voor deze medewerkers.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Berg en Dal op 16 december 2021,

De raadsgriffier,

J.A.M. van Workum

De voorzitter,

mr. M. Slinkman

Pagina 7 van 7