B64 Raadsvoorstel Subsidieverordening afkoppelen hemelwater Berg en Dal 2021

Raadsvoorstel

Griffiersnummer: Onderwerp: Datum B&W-vergadering: Datum raadsvergadering: Datum carrousel: Portefeuillehouder: Ambtenaar: e-mailadres: Zaaknummer: Documentnummer:

B64 Subsidieverordening afkoppelen hemelwater Berg en Dal 31 augustus 2021 21 oktober 2021 13 oktober 2021 S.G.P. Fleuren Thijs Strating T.Strating@bergendal.nl Z-21-093163 VB/Raad/21/01257

Aan de gemeenteraad, Voorstel De Subsidieverordening afkoppelen hemelwater gemeente Berg en Dal 2021 vast te stellen.

Inleiding Op 8 juli 2021 is de Raad via de dagmail geïnformeerd over de ter inzage legging van de concept verordening. De concept verordening heeft van 21 juli t/m 31 augustus ter inzage gelegen en er zijn geen zienswijzen ontvangen. De verordening wordt ongewijzigd voorgelegd. Afkoppelen is een maatregel waarbij het hemelwater dat afstroomt van verhard oppervlak niet langer via een gemengd rioolstelsel wordt verwerkt. Dit kan op verschillende wijzen worden vormgegeven, bijvoorbeeld via een hemelwaterriool naar het oppervlaktewater, via een infiltratievoorziening naar de bodem of via opvang en gebruik van dit hemelwater. De gemeente is zelf ook bezig met het afkoppelen. Zo wordt er bijvoorbeeld altijd gekeken bij wegreconstructies of tegelijkertijd ook de openbare ruimte kan worden afgekoppeld. Juist ook op particulier terrein liggen veel kansen om af te koppelen. Via de afkoppelsubsidieregeling willen we bewoners stimuleren om het dak van hun woning of bedrijf af te koppelen van de riolering. In het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) is voorzien dat er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor een afkoppelsubsidieregeling. Beoogd effect In de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en het Regionale Uitvoeringsprogramma (RUP) wordt veel belang gehecht aan het verminderen van verhard oppervlak.

Het thema ‘Stenen eruit, groen erin!’ is het eerste en volgens het RUP het meest tot de verbeelding sprekende speerpunt uit het RUP. Het RUP wil actiegericht zijn. Door middel van deze regeling willen we bereiken dat er niet alleen gesproken wordt over klimaatadaptatie, maar dat er daadwerkelijk actie wordt ondernomen. De subsidieregeling is er vooral op gericht om woningeigenaren te stimuleren om te ontstenen. Er spelen namelijk twee problemen rondom klimaatadaptatie, te weten: 1) Uit onderzoek blijkt dat 80% van de mensen van mening is dat het oplossen van met name wateroverlast een verantwoordelijkheid is van de gemeente en niet van hen; PAPIER1

2) Op basis van een vingeroefening van een buurt in Groesbeek met behulp van luchtfoto’s bleek dat over een aantal jaren het oppervlak aan tuinen dat versteend was ongeveer gelijke tred hield met het oppervlak aan afgekoppelde openbare ruimte en gebouwen. Naast een klimaatbestendige inrichting van de leefomgeving moet de regeling daarom ook een bijdrage leveren aan bewustwording bij de bewoners. De bewoners zijn een belangrijke partij, ook omdat in de meeste kernen een groot deel van de grond in particulier bezit is. Wij zijn als gemeente beperkt in de ruimte waar wij kunnen afkoppelen. Communicatie richting de inwoners en bewustwording is erg belangrijk. Wij kunnen als gemeente wel de openbare ruimte afkoppelen, maar als de bewoners hun tuinen blijven verharden wordt het effect van het afkoppelen van de openbare ruimte (daarmee de kostbare investering) teniet gedaan. Deze regeling dient ook als aansporing naar andere partijen om aan de slag te gaan met klimaatadaptatie. Je kunt andere partijen enkel overtuigen om zelf actie te ondernemen als je als gemeente zelf het goede voorbeeld geeft. Zo kunnen ook woningbouwcorporaties gebruik maken van de regeling, maar de regeling is niet specifiek ingericht zodat zij hier optimaal gebruik van kunnen maken. Verdere afspraken rond klimaatadaptatie zijn en worden gewaarborgd in de prestatieafspraken. Argumenten 1.1.

De subsidieregeling afkoppelen hemelwater is in lijn met de visie vanuit het GRP. Eén van de actiepunten uit het GRP is om wateroverlast aan te pakken en de omgeving klimaatadaptief in te richten. Doordat inwoners (woningeigenaren) en bedrijven maatregelen nemen om hemelwater op hun eigen terrein te verwerken, leveren zij hier een bijdrage aan. 1.2. Er liggen veel kansen op particulier terrein. Zoals eerder beschreven is de gemeente constant bezig met het benutten van kansen in de openbare ruimte om hier de verharding af te koppelen. Naast de openbare verharding, zoals wegen en pleinen, is er ook veel verharding op particulier terrein. Hier liggen dus ook veel kansen om af te koppelen. De gemeente heeft de hulp van haar inwoners nodig om ook dit verhard oppervlak af te koppelen. 1.3. Financieel aantrekkelijk voor bewoners De subsidieregeling geeft de inwoners een stimulans om actie te ondernemen. Zij ontvangen hiervoor €8,- per m2 die wordt afgekoppeld. Er is een inventarisatie uitgevoerd van afkoppelsubsidieregelingen bij andere gemeenten. Hierbij is onder andere gekeken naar de hoogte van het subsidiebedrag. Deze varieert tussen de €3,- en €12,- per m2. Gemiddeld zit het bedrag zo rond de €8,- per m2, vandaar dat we voorstellen om dit bedrag toe te passen voor onze subsidieregeling. Ook stellen we voor om een maximumbedrag van € 2.000,- per aanvraag te hanteren.

Bij een oppervlak van meer dan 250 m2 bedraagt de subsidie dus maximaal € 2.000,-. Per adres kan maar een keer subsidie aangevraagd worden. Kanttekening 1.1. Het succes van de regeling is afhankelijk van de bereidheid van de inwoners.

Pagina 2 van 5

Hoeveel verhard oppervlak van particulieren er daadwerkelijk wordt afgekoppeld is afhankelijk van de bereidheid van de inwoners. Het kan voorkomen dat er weinig animo is om af te koppelen en de subsidiepot grotendeels gevuld blijft. Dit wordt zoveel mogelijk ondervangen door regelmatig te communiceren en door de inzet van een afkoppelcoach. 1.2. Door afkoppelen ontstaat het risico van wateroverlast op andere locaties. De kans is aanwezig dat er door het afkoppelen wateroverlast ontstaat op andere locaties. Om dit te voorkomen is in de regeling beschreven dat er, afhankelijk van het type ondergrond, minimaal 20 of 40 liter waterberging per m2 moet worden gerealiseerd. Tevens kan de afkoppelcoach de bewoners advies geven om op een juiste manier af te koppelen zodat er geen wateroverlast wordt veroorzaakt. 1.3 Woningbouwcorporaties kunnen een grote claim leggen op de pot voor afkoppelen. Dit betekent dat een corporatie voor meerdere objecten aanvragen in kan dienen voor het afkoppelen en zo een grote claim legt op de beschikbare hoeveelheid geld voor deze regeling. De verwachting dat dit daadwerkelijk gebeurt is laag, omdat er voor ieder adres een aparte aanvraag ingediend moet worden. De subsidieregeling is gericht op particulieren, maar ook bedrijven en woningbouwcorporaties komen voor de regeling in aanmerking.

Het voordeel van het beschikbaar stellen van deze subsidie voor woningbouwcorporaties is dat via de corporaties een groep bewoners wordt bereikt die normaal gesproken niet of minder snel zou worden bereikt. De corporaties kunnen het goede voorbeeld geven. Tevens kan een corporatie een belangrijke rol spelen om haar bewoners meer klimaatbewust te maken. Financiële onderbouwing Met de vaststelling van het GRP zijn ook de benodigde financiële middelen beschikbaar gesteld. Gedurende de gehele looptijd van het GRP, 2020 t/m 2025, zijn de financiën hiervoor gewaarborgd. Voor afkoppelsubsidie en de inhuur van de afkoppelcoach zijn er meerdere dekkingen binnen het GRP mogelijk. Enerzijds het klimaatfonds van jaarlijks €60.000,- en anderzijds de post projectbegeleiding/communicatie/participatie/nieuwe ontwikkelingen, eveneens van jaarlijks €60.000,-. We kiezen ervoor om de afkoppelcoach te dekken uit de post projectbegeleiding/communicatie/participatie/nieuwe ontwikkelingen en de afkoppelsubsidie uit het klimaatfonds. De inhuur van de afkoppelcoach is geraamd op € 30.000,- per jaar. Het subsidieplafond voor deze subsidieregeling bedraagt € 50.000,- per jaar. Duurzaamheid Via afkoppelen wordt ervoor gezorgd dat relatief schoon regenwater niet meer in de riolering terecht komt, maar dat het lokaal in de bodem of het watersysteem wordt teruggebracht.

Dit brengt verschillende voordelen met zich mee:  De riolering wordt minder belast. Dit betekent dat er tijdens (extreme) neerslagsituaties meer ruimte in het riool beschikbaar is. Het draagt dus bij aan het beperken van wateroverlast.  Door afkoppelen neemt de emissie vanuit gemengde overstorten af omdat er minder water in het riool terecht komt en de overstort dus minder snel in werking zal treden.

Pagina 3 van 5

 

Het hemelwater dat lokaal wordt geïnfiltreerd levert een bijdrage aan het tegengaan van verdroging van de ondergrond. Minder afvoer van relatief schoon water richting de rioolwaterzuivering. Dit betekent dat de zuivering efficiënter kan werken.

Communicatie In samenwerking met de afdeling communicatie is een communicatieplan opgesteld. In dit plan zijn de doelgroepen geïdentificeerd en daarbij de doelen voor de communicatie vastgesteld. Bij de communicatie verbinden we concrete doelen (zoveel mogelijk inwoners/private partijen maken gebruik van de subsidieregeling) met hogere doelen (bewustwording klimaatverandering en noodzaak tot actie):    

Alle doelgroepen kennen de subsidieregeling en de voordelen van afkoppelen. Alle inwoners/private partijen die in aanmerking komen voor de subsidieregeling maken gebruik van de regeling. Bewustwording over klimaatverandering en de gevolgen. Bewustwording: alle doelgroepen realiseren zich dat iedereen een bijdrage moet leveren aan het verminderen van wateroverlast en verdroging. Dat dit niet alleeen een taak van de gemeente is.

De centrale boodschap die wij uitdragen is: 

Door uw regenpijp af te koppelen helpt u mee aan het verminderen van wateroverlast en verdroging.  U krijgt subsidie.  De afkoppelcoach kan u helpen. Als gemeente willen wij zo volledig mogelijk en met de meest actuele informatie over de regeling en subsidieaanvraag communiceren. We maken gebruik van een brede middelenmix en flexibele inzet van communicatie. Dit betekent dat we zowel online als offline communiceren en dat we, afhankelijk van het succes van de regeling, de communicatie kunnen op- of afschalen. Belangrijk is dat wij als gemeente het goede voorbeeld laten zien en ook inwoners laten zien en aan het woord laten die gebruik maken van de subsidieregeling. Tevens laten we een infographic maken. Deze infographic geeft in één oogopslag een overzicht van de afkoppelsubsidie en hoe men deze aan kan vragen. Er is een communicatiekalender opgesteld. Deze kalender laat zien wanneer, richting welke doelgroep, via welk middel en welke boodschap we gaan communiceren. Aanpak/uitvoering Vanaf het moment dat de regeling in gaat is de website operationeel. De afkoppelcoach start direct met het adviseren van de inwoners. Burgemeester en wethouders De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlage: concept-verordening

Pagina 4 van 5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Berg en Dal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 augustus 2021; overwegende dat: -

De gemeente haar inwoners wil stimuleren om een bijdrage te leveren aan een klimaat robuuste leefomgeving; Een afkoppelsubsidieverordening bijdraagt aan de doelen die zijn vastgesteld in de RAS; Vanuit het GRP de financiële middelen gewaarborgd zijn; Dat door meerdere fracties een amendement is ingediend om het subsidiebedrag te verlagen, het subsidieplafond te verhogen en het bedrag voor de afkoppelcoach te verlagen; Dat dit amendement is aangenomen;

besluit : 1. De Subsidieverordening afkoppelen hemelwater gemeente Berg en Dal 2021 vast te stellen. 2. Het maximaal te ontvangen subsidiebedrag als bedoeld in artikel 5, lid 2, van de verordening bedraagt € 500,-; 3. Het subsidieplafond vast te stellen op € 60.000,- per jaar tot en met 2025, waarvan € 50.000,- te dekken uit het binnen het GRP beschikbare klimaatfonds en € 10.000,- uit de binnen het GRP beschikbare post projectbegeleiding; 4. Het bedrag voor de inhuur van de afkoppelcoach de komende jaren te verlagen van € 30.000,- naar € 20.000,- en te dekken uit de binnen het GRP beschikbare post projectbegeleiding. 5. De regeling een jaar na uitvoering te evalueren, dus in 2023, of als het subsidieplafond veel eerder bereikt is. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Berg en Dal op 21 oktober 2021, De raadsgriffier,

J.A.M. van Workum

De voorzitter,

mr. M. Slinkman

Pagina 5 van 5