B60 Raadsvoorstel Vaststellen erfgoedverordening Berg en Dal 2021

Raadsvoorstel

Griffiersnummer: Onderwerp: Datum B&W-vergadering: Datum raadsvergadering: Datum carrousel: Portefeuillehouder: Ambtenaar: e-mailadres: Zaaknummer: Documentnummer:

B60 Vaststellen erfgoedverordening Berg en Dal 2021 6 juli 2021 30 september 2021 n.v.t. E.S.S. Visser Willem Tielen W.Tielen@bergendal.nl Z-20-89768 VB/Raad/21/01231

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. De Erfgoedverordening Berg en Dal 2021 vast te stellen. Inleiding In gemeente Berg en Dal hebben we 282 gemeentelijke monumenten. De gemeentelijke regels over de bescherming van die monumenten en het aanwijzen van beschermenswaardige panden met een lokaal of regionaal cultuurhistorisch belang is in de erfgoedverordening geregeld. Ook bevat de erfgoedverordening een vangnet voor het beschermen van archeologische waarden, voor zover dat nog niet is opgenomen in bestemmingsplannen. De erfgoedverordening Groesbeek 2015 (bijlage 2) is bij de gemeentelijke herindeling tot stand gekomen. Intussen is er door de invoer van de Erfgoedwet in juli 2016 en de naderende inwerkingtreding van de Omgevingswet aanleiding om dit beleid te herzien. Beoogd effect Een actuele Erfgoedverordening, waarbij wordt aangesloten op landelijke en lokale trends en nationale wetgeving. De Erfgoedverordening zorgt voor het behoud van cultureel erfgoed. Argumenten 1.1 De erfgoedverordening Groesbeek 2015 is verouderd. In onze verordening op het gebied van erfgoed wordt nog naar de oude wetgeving verwezen en is de bescherming van (on)roerend cultureel erfgoed niet goed geregeld. 1.2 De erfgoedverordening Berg en Dal 2021 voldoet aan de te stellen eisen voor het beschermen van ons cultureel erfgoed.

PAPIER1

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft in 2016 een geactualiseerde model-erfgoedverordening gepubliceerd. Deze modelverordening heeft als uitgangspunt gediend voor de voorliggende erfgoedverordening voor Berg en Dal. Naast de bestaande instrumenten over het aanwijzen en beschermen van gemeentelijke monumenten en het vangnet archeologie, zijn er een aantal nieuwe zaken uit de VNG-modelverordening opgenomen of aangepast. Een vijftal onderdelen uit de nieuwe verordening lichten we in de memo (bijlage 4) toe. 1.3 De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit adviseert positief over de erfgoedverordening Berg en Dal 2021. Het Gelders Genootschap is gevraagd om een advies op de erfgoedverordening uit te brengen (zie bijlage 2). Het advies concludeert als volgt: “De commissie is op hoofdlijnen positief over de erfgoedverordening 2021, maar adviseert om 1 onderdeel toe te voegen. Het gaat hierbij om het toevoegen van een extra bepaling aan artikel 8 waardoor een koppeling wordt gemaakt tussen de Erfgoedverordening en de [nog aan u voor te leggen] Verordening op de gemeentelijk Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.” Het voorstel om aan artikel 8 (gemeentelijke adviescommissie) een lid toe te voegen, hebben we niet overgenomen.

Op het moment dat de in de suggestie genoemde verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Berg en Dal 2022 in werking zal treden, vervalt namelijk artikel 8 van deze verordening. Om die reden is besloten om de voorgestelde verwijzing naar deze verordening in artikel 1 lid a (definitie adviescommissie) van de concept-Erfgoedverordening over te nemen. De adviseur van het Gelders Genootschap kan zich in deze oplossing vinden. 1.4 Het Erfgoedberaad en onze inwoners hebben gelegenheid gekregen te reageren op de Erfgoedverordening Berg en Dal 2021. De verenigingen in het Erfgoedberaad hebben vóór start van de vaststellingsprocedure gelegenheid gekregen om te reageren op de voorliggende verordening. Twee erfgoedverenigingen hebben gereageerd, één met verduidelijkende vragen over de mogelijkheid oorlogsmonumenten aan te wijzen als gemeentelijk monument, de andere vereniging juicht het voornemen een detectorverbod op te nemen toe. Wat betreft de mogelijkheid oorlogsmonumenten aan te wijzen: dit kan zowel op basis van de bestaande als de nieuwe erfgoedverordening. De verordening heeft van 8 april tot en met 20 mei 2021 voor iedereen ter inzage gelegen met de mogelijkheid zienswijzen in te dienen. Er zijn geen inspraakreacties ontvangen. 1.5 Er zijn drie ondergeschikte, ambtshalve wijzigingen gedaan op de ter inspraak gelegde erfgoedverordening.

Dit betreft de wettelijke grondslagen, daar werd onder 4 en 5 naar de verkeerde wet verwezen (Monumentenwet BES i.p.v. Monumentenwet 1988). De tweede correctie betreft de toelichting op artikel 25 – detectorverbod. Hier is duidelijk gemaakt dat het om een verbod in de openbare ruimte gaat. De derde correctie betreft de verwijzing naar de CRK-verordening in definitie van

Pagina 2 van 5

de adviescommissie (artikel 1 lid a): hier is toegevoegd “na inwerkingtreding van de Omgevingswet”. 1.6 We trekken de Erfgoedverordening Groesbeek 2015 gelijktijdig met inwerkingtreding van de nieuwe verordening in, zodat we voorkomen dat de bescherming van onze monumenten op twee plekken is geregeld. Kanttekening 1.1 Een aanwijzing volgens paragraaf 2 van de erfgoedverordening Berg en Dal 2021 (aanwijzing van beschermde gemeentelijke cultuurgoederen en verzamelingen) heeft vooral een symbolische betekenis. De Erfgoedwet en de VNG modelverordening geven de gemeente een instrument om roerende goederen te beschermen. Er is echter geen wettelijke grondslag voor het beschermen van particulier bezit, paragraaf 2 en aanwijzing volgens deze paragraaf heeft vooral symbolische waarde. We stellen u voor om de bepalingen toch mee te nemen, zodat we de integrale werkwijze die de Erfgoedwet voorstaat als gemeente ook beleidsmatig kunnen overnemen. Als u besluit de paragraaf niet op te nemen, dan betekent dat ook dat de verwijzingen naar de voorliggende verordening in de concept Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Berg en Dal 2022 aangepast moeten worden. Financiële onderbouwing Met de voorgestelde wijzigingen zijn geen financiële consequenties gemoeid.

Duurzaamheid Het voorstel draagt bij aan het duurzaam bewaren en versterken van het gemeentelijk erfgoed en het inpassen van erfgoedbeleid in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Dit zijn uitgangspunten uit de Erfgoedvisie 2017. Communicatie De erfgoedverordening is door het college in concept vastgesteld en voor inspraak vrijgegeven en gepubliceerd op grond van de Inspraakverordening Groesbeek 2015. De uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afd. 3:4 Algemene Wet Bestuursrecht) is toegepast. De stukken hebben 6 weken ter inzage gelegen en waren digitaal raadpleegbaar via officielebekendmakingen.nl. Er zijn geen inspraakreacties ontvangen. Aanpak/uitvoering Nadat het besluit tot vaststelling is genomen, wordt het besluit bekendgemaakt in het Gemeenteblad. Een en ander is vanaf de datum van bekendmaking terug te vinden op de landelijke site voor officiële bekendmakingen van overheden: www.officielebekendmakingen.nl. Onder de Omgevingswet zijn regels over het aanwijzen en beschermen van gemeentelijke monumenten onderdeel van het omgevingsplan. Nadat de Omgevingswet in werking is getreden, krijgt de gemeente waarschijnlijk 10 jaar de tijd om de bestemmingsplannen samen te voegen tot één omgevingsplan. Tot en na de inwerkingtreding van de Omgevingswet zorgt de nieuwe

Pagina 3 van 5

erfgoedverordening ervoor dat onze monumenten voor en gedurende de overgangsperiode beschermd blijven. Ook kan de inhoud van de nieuwe erfgoedverordening straks als bouwsteen gebruikt worden bij het opstellen van ons omgevingsplan.

Burgemeester en wethouders De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage 1. Erfgoedverordening Berg en Dal 2021 (INT-20-29233). 2. Advies Gelders Genootschap. 3. Erfgoedverordening Groesbeek 2015. 4. Memo extra toelichting nieuwe verordening.

Pagina 4 van 5

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Berg en Dal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 6 juli 2021; gelet op de artikelen 3.16 en 9.1 van de Erfgoedwet, gelezen in samenhang met de artikelen 12, 15 en 38 van de Monumentenwet 1988 en de artikelen 2.1 en 2.2 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht; gezien het advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van 22 maart 2021;

besluit : 1. De Erfgoedverordening Berg en Dal 2021 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Berg en Dal op 30 september 2021,

De raadsgriffier plv,

E. Jonkman

De voorzitter,

mr. M. Slinkman

Pagina 5 van 5