B45 Raadsvoorstel Jaarrekening 2020 en Begroting 2022 van GR Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

Raadsvoorstel

Griffiersnummer: Onderwerp: Datum B&W-vergadering: Datum raadsvergadering: Datum carrousel: Portefeuillehouder: Ambtenaar: e-mailadres: Zaaknummer: Documentnummer:

B45 Jaarrekening 2020 en Begroting 2022 van GR Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) 11 mei 2021 17 juni 2021 10 juni 2021 M. Slinkman Fred Thijssen F.Thijssen@bergendal.nl Z-21-92467 VB/Raad/21/01219

Aan de gemeenteraad, Voorstel 1. In te stemmen met de aangeboden Jaarstukken 2020 van de GR VRGZ, waarbij het exploitatieresultaat voor programma crisis- en rampenbestrijding (C&R) wordt toegevoegd aan de algemene reserve C&R (+ € 710.000,-), twee bestemde reserves (+ € 829.000,-) en voor het resterende deel wordt geretourneerd aan deelnemende gemeenten (+ € 1.370.000,-) en voor programma RAV wordt toegevoegd aan de algemene reserve RAV (+ € 813.000,-). 2. In te stemmen met de aangeboden Begroting 2022 van de GR VRGZ, met uitzondering van het niet doorvoeren van de -bij zienswijze op kaderbrief- gevraagde korting van 1% ad € 414.000,-. Omdat de nu gepresenteerde bezuinigingsopties te direct de huidige kerntaken c.q. operationele dienstverlening aantasten en daarom niet maatschappelijk verantwoord zijn, hierbij VRGZ te verzoeken om intern andere bezuinigingsopties te (onder)zoeken die wel bestuurlijk aanvaardbaar zijn. 3. De geraamde bijdrage voor 2022 van € 2.447.274,- voorlopig als maximale bijdrage te verwerken in de gemeentelijke begroting, tenzij bij de vaststelling van de begroting 2022 van de GR VRGZ alsnog gewenste bezuinigingen worden gerealiseerd. Inleiding De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een bestaande gemeenschappelijke regeling waarvan de volgende diensten onderdeel uitmaken: - Regionale Brandweer Gelderland-Zuid, incl.

de overgedragen gemeentelijke brandweerzorg - Geneeskundige Hulpverlening Organisatie in de Regio Gelderland-Zuid (GHOR) - Regionale Ambulancevoorziening Gelderland-Zuid (RAV) Verder werkt de VRGZ nauw samen met onder andere GGD, politie Gelderland-Zuid en de regiogemeenten. We hebben nu de concept jaarrekening 2020 en begroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (GR VRGZ) ontvangen.

PAPIER1

Conform de gemeenschappelijke regeling wordt de gemeenten om hun zienswijze gevraagd op deze aangeboden jaarstukken. De 'regionale Adviesfunctie gemeenschappelijke regelingen' heeft inmiddels een toetsingsrapport uitgebracht (zie bijlage). De inhoud en strekking van dit regionale adviesrapport volgen we grotendeels in de beslispunten. De GR VRGZ heeft een jaarrekening en programmabegroting opgesteld, waarin de dienstonderdelen Brandweer, GHOR, veiligheidsbureau en gemeenschappelijke meldkamer zijn samengevoegd in één programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (C&R), naast het programma RAV. Hiervoor is bewust gekozen vanwege de gescheiden financieringsstromen. Het programma C&R wordt bekostigd door rijk en gemeenten, het programma RAV door zorgverzekeraars.

Aantal belangrijke onderwerpen op het beleidsveld hulpverlening en veiligheid zijn: - Verdere doorontwikkeling van de organisatie van de veiligheidsregio Gelderland-Zuid inclusief de beheerstaken (doelmatig, netwerkgericht, risicogestuurd); - Mogelijkheden van taakdifferentiatie tussen beroepsbrandweer en vrijwilligers onderzoeken, om zo zonder grote financiële consequenties te kunnen voldoen aan Europese regelgeving; - Verdere uitwerking en implementatie van regionaal brandweerzorgplan en het meerjarig regionaal beleidsplan (strategisch en multidisciplinair); - Doorontwikkeling (boven)regionale samenwerking, bevolkingszorg en risicocommunicatie; - Uitwerking van landelijke besluitvorming over schaalvergroting van gemeenschappelijke meldkamers, volgend op regio-indeling van nationale politie (van 25 naar 10); - Gewenst niveau van ambulancezorg realiseren, ondanks volumegroei/decentralisaties; - Multidisciplinaire aanpak en bestrijding van de coronacrisis. Beoogd effect Met het aanbieden van dit voorstel geven we een juiste uitvoering aan het bepaalde over de planning en control-cyclus in de gemeenschappelijke regeling en de zgn. BRN-richtlijnen. De gemeenten worden zo namelijk in staat gesteld zich uit te spreken over een verantwoorde inzet en besteding van gemeenschapsgelden (GR VRGZ is verlengd lokaal bestuur).

Argumenten Jaarrekening 2020 1.1 De rapportages van de regionale Adviesfunctie gemeenschappelijke regelingen en van de accountant geven een positief oordeel over verantwoording in de jaarrekening en de resultaatbestemming Op basis van de goedgekeurde begroting 2020 van de GR VRGZ zijn op voorschotbasis al bijdragen voldaan voor programma C&R. Volgens bestuurlijke afspraak is geen gemeentelijke bijdrage betaald voor programma RAV. Het uiteindelijke financiële resultaat over 2020 vóór reservemutaties is: - programma C&R € 2.909.000 positief - programma RAV € 813.000 positief. Het voorstel in de jaarrekening is om het exploitatieresultaat over 2020 per programma (deels) toe te voegen aan de algemene reserve, zodat deze richting de bestuurlijk afgesproken norm gaan (€ 813.000 bij RAV, € 710.000 bij C&R). Daarnaast is het voorstel om bij C&R bedragen

Pagina 2 van 7

toe te voegen aan twee bestemde reserves: € 699.000 aan bestemmingsreserve uitgestelde werkzaamheden door corona en € 130.000 aan bestemde reserve duiktaak. Hierdoor wordt de dekking voor deze doorgeschoven en al geplande werkzaamheden/taken alsnog geborgd. Tenslotte wordt het dan nog resterende deel van het positieve resultaat, ad € 1.370.000, naar rato geretourneerd aan de deelnemende gemeenten. De regionale adviesfunctie GR-en heeft deze handelwijze in haar adviesrapport geaccordeerd. Gelet op het uitgebrachte positieve adviesrapport en de goedkeurende accountantsverklaring adviseren wij in te stemmen met de aangeboden jaarrekening. Het in 2020 behaalde positief exploitatieresultaat van zo’n 3,7 miljoen in totaal is grotendeels te verklaren door alle gevolgen van de coronacrisis in brede zin en daarmee incidenteel van aard. Dit resultaat wordt bij programma C&R met name veroorzaakt door lagere kosten voor opleiden, oefenen en vrijwilligers en lagere kapitaal- en onderhoudslasten. Veel zaken konden vanwege corona niet op de geplande wijze doorgaan. Bij programma RAV door goed onderhandelen over meer realistische budgetten van zorgverzekeraars.

Overigens worden niet alle meerkosten van de coronabestrijding volledig door het rijk vergoed, omdat er in de totale exploitatie toch een positief resultaat is behaald konden deze meerkosten namelijk binnen de eigen begroting worden opgevangen/gecompenseerd. Begroting 2022 2.1 De begroting gaat uit van bestaand/ingezet beleid en bekende ontwikkelingen De begroting laat zien dat de verschillende dienstonderdelen uitgaan van het wettelijk takenpakket, huidige maatschappelijke ontwikkelingen en activiteiten die voortvloeien uit het bestuurlijk vastgestelde Regionaal Beleidsplan 2020-2023. Buiten dat is geen nieuw beleid opgenomen, mede om financiële uitzettingen te beperken. De hoofdtaak van de VRGZ is en blijft de operationele dienstverlening op de terreinen van brandweer, ambulancezorg, meldkamer en voorbereiding en bestrijding van crises en rampen. 2.2 Eerdere bezuinigingsopdrachten en uitzettingen zijn structureel verwerkt, maar naast de standaard indexering is een beperkte extra uitzetting onvermijdelijk en onontkoombaar In de aangeboden sluitende programmabegroting 2022 zijn eerdere bezuinigingsopdrachten en noodzakelijke uitzettingen structureel ingevuld en verwerkt. Tot en met 2020 is in totaal voor zo’n 4 miljoen euro aan bezuinigingen doorgevoerd. Bestaande besluiten en ontwikkelingen zijn zo concreet mogelijk financieel vertaald.

De regionale adviesfunctie is van mening dat de voorliggende begroting logisch is opgebouwd, conform de geldende BBV-voorschriften en volgend op de goedgekeurde begroting 2021. Daarbij is wel de terechte opmerking gemaakt dat de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen nog meer inhoud moet krijgen, zeker gelet op alle eerdere discussies over de hoogte van de structurele onderhoudskosten. De VRGZ stelt voor de gemeentelijke bijdragen met 2,16% te indexeren ten opzichte van 2021. Dit komt overeen met het in de notitie BRN-richtlijnen voor de VRGZ opgenomen percentage. Daarnaast wil VRGZ een beperkte extra verhoging van de gemeentelijke bijdragen doorvoeren, omdat zij nu geconfronteerd wordt met twee extra uitzettingen die autonoom, onvermijdelijk en onontkoombaar zijn. Het gaat daarbij concreet om extra kostenstijgingen, een op het gebied van informatiebeveiliging ad € 49.575 (door invullen CISO-functie en voldoen aan certificering NEN 7510) en een op operationeel gebied ad € 52.500 (door splitsing van noodzakelijke piketten in een piket Hoofdofficier van Dienst en een piket Adviseur gevaarlijke stoffen).

Pagina 3 van 7

Voor deze autonome ontwikkelingen heeft VRGZ zelf geen dekkingsmogelijkheden gevonden en wordt daarom een extra bijdrage aan gemeenten gevraagd. VRGZ mag/kan niet op andere wijze extra inkomsten vergaren en heeft al veel bezuinigingsmaatregelen door moeten voeren. Daarom zijn wij met de regionale adviesfunctie van mening dat het redelijk is deze concrete, niet te vermijden kostenuitzettingen bij de deelnemende gemeenten in rekening te brengen. Dit is ook conform de eerder bestuurlijk vastgestelde Financiële spelregels voor VRGZ. Wel blijven we van VRGZ verlangen dat zij actief de mogelijke besparingen binnen de begroting in beeld blijven brengen om daarmee uitzettingen zo veel mogelijk zelf op te vangen. 2.3 Verzoek vanuit de vastgestelde BRN-richtlijnen om extra korting van 1% jaarlijks door te voeren is nog niet verwerkt, maar de nu voorgestelde bezuinigingsopties leiden tot een onverantwoorde aantasting van de kerntaken en operationele dienstverlening Omdat ook gemeenten problemen hadden met het sluitend maken van hun begrotingen hebben de colleges in de BRN-richtlijnen besloten om aan de GR’en te vragen in de periode 2021-2023 een generieke korting van jaarlijks 1% extra door te voeren op het totaalbudget in hun begroting (= voor VRGZ ruim 4 ton per jaar extra). Deze BRN-richtlijnen zijn geldende afspraken binnen de regio Nijmegen.

De VRGZ beslaat naast regio Nijmegen ook regio Rivierenland (7 gemeenten), daar is een dergelijke afspraak niet gemaakt. In de Kaderbrief 2022 van VRGZ stond vermeld dat de gevraagde generieke korting van 1% jaarlijks in de begroting 2022 niet wordt doorgevoerd. De VRGZ gaf hierbij net als vorig jaar aan, dat zij de afgelopen periode al tot ruim 4 miljoen heeft bezuinigd. Als zij toch een nieuwe taakstelling te verwerken krijgen, de kans zeer groot is dat er in de kerntaken bezuinigd moet worden wat ten koste gaat van de kwaliteit van de bestaande operationele dienstverlening. Echter werd niet expliciet aangegeven wat een extra korting van 1% (= ruim 4 ton) zou betekenen voor de dienstverlening, welke bezuinigingen concreet zouden kunnen/moeten worden getroffen door VRGZ als deze gevraagde korting nu wel zou worden doorgevoerd. Gemeentebesturen in regio Nijmegen hebben via de BRN-richtlijnen echter wel nadrukkelijk gevraagd om deze consequenties voor de dienstverlening expliciet in beeld te brengen, zodat zij duidelijk zien wat de inhoudelijke gevolgen zijn van bepaalde (bezuinigings)keuzes. Daarom hebben we in onze zienswijze op de kaderbrief verzocht aan VRGZ om een overzicht op welke posten concreet bezuinigd kan/moet worden (incl. mogelijke effecten daarvan) om die gevraagde 1% korting op de totale deelnemersbijdrage alsnog te bereiken.

Dan krijgen colleges en raden ook beter inzicht in hoe (on)wenselijk c.q. (on)mogelijk c.q. (on)verantwoord dat is. Het DB VRGZ heeft dit ondersteund en hiertoe opdracht verstrekt. Op basis daarvan is door VRGZ bijgevoegde notitie gemaakt met 6 concrete bezuinigingsopties De hierin voorgestelde opties leveren naar ons oordeel echter een te duidelijke aantasting van de kerntaken en bestaande operationele hulpverlening op. De gevolgen voor (de kwaliteit van) een adequate en tijdige dienstverlening aan inwoners en gemeenten zijn gewoon te groot. Wij vinden het doorvoeren van elk van deze bezuinigingsopties maatschappelijk niet verantwoord. Anderzijds willen we druk houden op het bereiken van de gewenste 1% jaarlijkse korting. Vandaar dat we in onze zienswijze op de aangeboden begroting de VRGZ toch nogmaals willen vragen intern te zoeken naar alternatieve bezuinigingsopties tot een bedrag van ruim 4 ton, die ook vanuit bestuurlijk en maatschappelijk oogpunt wel haalbaar en aanvaardbaar zijn.

Pagina 4 van 7

Hierbij begrijpen we zeker dat bezuinigingen feitelijke gevolgen hebben en ergens pijn doen, maar de vastgestelde BRN-richtlijnen incl. generieke korting zijn mede gebaseerd op de slechte financiële situatie van gemeenten, die noodzaakt tot dergelijke maatregelen. Uiteindelijk besluit (de meerderheid van) het AB van VRGZ, met daarin alle deelnemende gemeenten vertegenwoordigd, over vaststelling van de begroting incl. mogelijke bezuinigingen. Kanttekening Niet doorvoeren jaarlijkse korting van 1% extra in begroting 2022 VRGZ betekent nadelig effect voor onze meerjarenbegroting In de gemeentelijke meerjarenbegroting 2022-2023 is de gevraagde generieke korting (1% in 2022 en nog eens 1% in 2023) van alle verbonden partijen doorgerekend en opgenomen als taakstelling. Het gaat hierbij om een taakstelling voor jaarschijf 2022 van in totaal € 100.000,extra, waarvan zo’n € 24.000,- voor rekening van VRGZ zou moeten komen. Als VRGZ die gevraagde korting (1% = ruim 4 ton) uiteindelijk niet doorvoert in haar begroting 2022, ontstaat dus een financieel nadeel in onze meerjarenbegroting. Daarom moet de vraag aan VRGZ ten minste zijn (in lijn met BRN) om nog eens nadrukkelijk te onderzoeken welke interne bezuinigingen nog mogelijk zijn, zonder dat daardoor de primaire dienstverlening en kerntaken onaanvaardbaar worden aangetast.

Algemene reserve C&R dekt gewogen risico’s niet volledig De algemene reserve van programma C&R is onvoldoende op peil om daarmee de gewogen risico’s volledig af te dekken. In het uiterste geval staan gemeenten garant voor het restant. Dit is een financieel risico dat deelnemende gemeenten naar rato moeten opnemen in hun eigen paragraaf weerstandsvermogen. Voor ons betekent dat theoretisch maximaal € 83.556. Daarnaast is de VRGZ nauw betrokken bij de regionale aanpak van de Coronacrisis, wat ook gevolgen heeft voor de uitvoering van geplande werkzaamheden en de begrote lasten. Financiële onderbouwing Jaarrekening 2020 Programma C&R met een positief resultaat van € 2.909.000 vóór reservemutaties wordt (mede) gefinancierd vanuit gemeenten. Programma RAV met een positief resultaat van € 813.000 wordt geheel gefinancierd door zorgverzekeraars. Bij de jaarrekening 2020 van de GR VRGZ wordt het exploitatieresultaat voor programma C&R deels toegevoegd aan de reserves (€ 699.000 aan bestemmingsreserve uitgestelde werkzaamheden door corona, € 130.000 aan bestemde reserve duiktaak en € 710.000 aan algemene reserve C&R) en voor het resterende deel geretourneerd aan de deelnemende gemeenten. Dat laatste betekent voor onze gemeente een eenmalige teruggaaf c.q. incidenteel voordeel van € 78.914. Voor het programma RAV wordt het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve RAV.

De doorberekende totaalbijdrage voor onze gemeente van € 2.254.858 is reeds op voorschotbasis voldaan en dus verwerkt in de gemeentelijke jaarrekening 2020. Begroting 2022 Op basis van de nu voorliggende conceptbegroting 2022 van de GR VRGZ -dus met indexering van 2,16% en de noodzakelijke extra uitzettingen en zonder die jaarlijkse 1% korting- bedraagt

Pagina 5 van 7

de geraamde bijdrage voor de gemeente Berg en Dal € 2.447.274. Deze totale bijdrage verwerken we voorlopig als maximum in de begroting 2022, tenzij de VRGZ alsnog bezuinigingsopties kan realiseren die bestuurlijk ook haalbaar en aanvaardbaar zijn. In onze huidige meerjarenbegroting is de geraamde opbrengst van de extra korting van 1% jaarlijks bij GR’en als taakstelling opgenomen. Het niet doorvoeren van deze korting in de begroting 2022 van VRGZ heeft voor onze gemeente daarom een nadelig effect van ongeveer € 24.000, evenals in 2021 al het geval was. De taakstelling voor 2021-2022-2023 voor alle gemeenschappelijke regelingen samen is vooralsnog geraamd op € 100.000-200.000-300.000. Duurzaamheid N.v.t. Communicatie Naast de verplichte planning en control-cyclus communiceert de GR VRGZ afgelopen jaren ook via periodieke nieuwsbrieven over organisatie- en beleidsontwikkelingen op veiligheidsgebied. Dit voorstel hoeft geen verdere communicatie, anders dan hieronder bij uitvoering vermeld.

Aanpak/uitvoering Het gemeentelijk standpunt over de aangeboden concept jaarrekening en begroting zal door verzending van dit raadsvoorstel en –besluit ter kennis worden gebracht van het Algemeen Bestuur van de GR VRGZ (waarvan burgemeester deel uitmaakt), dat afhankelijk van de ingekomen zienswijzen besluit over de definitieve vaststelling van deze stukken en aanbieding aan de aangewezen instanties. Burgemeester en wethouders De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage Aanbiedingsbrief met bijlagen (bezuinigingsopties) van DB van GR VRGZ Jaarrekening 2020 van GR Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Programmabegroting 2022 van GR Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Adviesrapport van regionale Adviesfunctie gemeenschappelijke regelingen

Pagina 6 van 7

Raadsbesluit De raad van de gemeente Berg en Dal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 mei 2021; gelet op de aangeboden stukken en de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid;

besluit : 1. In te stemmen met de aangeboden Jaarstukken 2020 van de GR VRGZ, waarbij het exploitatieresultaat voor programma crisis- en rampenbestrijding (C&R) wordt toegevoegd aan de algemene reserve C&R (+ € 710.000,-), twee bestemde reserves (+ € 829.000,-) en voor het resterende deel wordt geretourneerd aan deelnemende gemeenten (+ € 1.370.000,-) en voor programma RAV wordt toegevoegd aan de algemene reserve RAV (+ € 813.000,-). 2. In te stemmen met de aangeboden Begroting 2022 van de GR VRGZ, met uitzondering van het niet doorvoeren van de -bij zienswijze op kaderbrief- gevraagde korting van 1% ad € 414.000,-. Omdat de nu gepresenteerde bezuinigingsopties te direct de huidige kerntaken c.q. operationele dienstverlening aantasten en daarom niet maatschappelijk verantwoord zijn, hierbij VRGZ te verzoeken om intern andere bezuinigingsopties te (onder)zoeken die wel bestuurlijk aanvaardbaar zijn. 3. De geraamde bijdrage voor 2022 van € 2.447.274,- voorlopig als maximale bijdrage te verwerken in de gemeentelijke begroting, tenzij bij de vaststelling van de begroting 2022 van de GR VRGZ alsnog gewenste bezuinigingen worden gerealiseerd. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Berg en Dal op 17 juni 2021, De raadsgriffier,

J.A.M. van Workum

De voorzitter,

mr. M. Slinkman

Pagina 7 van 7