B4 Nota Controleprotocol 2020 en Normenkader 2020

Nota Controleprotocol Voor de accountantscontrole van de jaarrekening

Berg en Dal 2020

Nota Controleprotocol gemeente Berg en Dal 2020 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam regeling Citeertitel Vastgesteld door Onderwerp Eigen onderwerp

gemeente Berg en Dal Nota Controleprotocol gemeente Berg en Dal 2020 Nota Controleprotocol Berg en Dal Raadsbesluit Financiën en economie Bedrijfsvoering

Opmerkingen m.b.t. de regeling - Geen. Grondslagen - Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) - Algemene Wet Bestuursrecht - Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten - Besluit accountantscontrole decentrale overheden - Controleverordening (artikel 213 Gemeentewet) Groesbeek 2015 Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving) Overzicht van in de tekst verwerkte wijzigingen Datum Terugwerkende Datum Betreft inwerking- kracht t/m uitwerkingtreding treding 01-01-2020 01-01-2020

N.v.t.

Beleid gemeenteraad

Datum ondertekening Bron bekendmaking 28-01-2021 N.v.t.

Kenmerk voorstel

Raadsbesluit De raad van de gemeente Berg en Dal besluit vast te stellen: Nota Controleprotocol gemeente Berg en Dal 2020 Deze nota is vastgesteld in de openbare raadsvergadering van de gemeente Berg en Dal. Aldus vastgesteld op 28 januari 2021. De raad van de gemeente Berg en Dal, De griffier,

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

De voorzitter,

2 van 11

1. Algemeen 1.1 Inleiding Bij besluit van 26 september 2019 heeft de gemeenteraad aan Konings & Meeuwissen opdracht verstrekt de accountantscontrole als bedoeld in artikel 213 van de Gemeentewet uit te voeren. Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole moet de gemeenteraad nog een aantal zaken nader regelen. Dat gebeurt met dit Controleprotocol. Het object van controle is de jaarrekening en het gevoerde financieel beheer. 1.2 Doelstelling Dit controleprotocol heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan de accountant over de reikwijdte van de accountantscontrole, de daarvoor geldende normstellingen en de daarbij verder te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties voor de controle van de jaarrekening van de gemeente. De raad kan de accountant alleen nadere aanwijzingen geven voor zover dit uitgaat boven de wettelijke minimumeisen. Deze nadere aanwijzingen hebben betrekking op de in dit protocol genoemde controletolerantie. 1.3 Wettelijk kader In artikel 213 lid 1 van de Gemeentewet wordt voorgeschreven dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst als bedoeld in artikel 393 eerste lid Boek 2 Burgerlijk Wetboek voor de controle van de in artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening en het daarbij verstrekken van een controleverklaring en het uitbrengen van een verslag van bevindingen.

In het kader van de opdrachtverstrekking aan de accountant kan de gemeenteraad nadere aanwijzingen geven voor te hanteren goedkeuringstoleranties en (afwijkende) rapporteringstoleranties. Tevens wordt in de opdrachtverstrekking duidelijk aangegeven welke wet- en regelgeving in het kader van het financieel beheer onderwerp van rechtmatigheidscontrole is. De voor de toetsing door de accountant relevante wet- en regelgeving is in dit controleprotocol opgenomen. 2. Algemene uitgangspunten voor de controle Zoals in artikel 213 Gemeentewet is voorgeschreven is de controle van de in artikel 197 van de Gemeentewet bedoelde jaarrekening, uitgevoerd door de door de raad benoemde accountant, gericht op het afgeven van een oordeel over:  de getrouwe weergave van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en de activa en passiva;  het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten en balansmutaties (in overeenstemming met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen);  de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken;  de jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels, bedoeld in artikel 186 Gemeentewet (Besluit Begroting en Verantwoording

Provincies en Gemeenten);  de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

3 van 11

Met rechtmatigheid bedoelen we de definitie volgens het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) dat de in de rekening verantwoorde lasten, baten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen, dat wil zeggen “in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen”.

3.

Controletoleranties

3.1 Algemeen De accountant richt de controle in, om na te gaan of er sprake is van fouten en baseert zich daarbij op risicoanalyse, vastgestelde toleranties en statistische deelwaarnemingen en extrapolaties. 3.2 Goedkeuringstolerantie De goedkeuringstolerantie is het bedrag dat de som van fouten in de jaarrekening of onzekerheden in de controle aangeeft, die in een jaarrekening maximaal mogen voorkomen, zonder dat de bruikbaarheid van de jaarrekening voor de oordeelsvorming door de gebruikers wordt beïnvloed. De goedkeuringstolerantie is bepalend voor de oordeelsvorming, de strekking van de af te geven controleverklaring. In het hierna opgenomen schema zijn de goedkeuringstoleranties opgenomen zoals deze door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Deze komen overeen met het wettelijk minimum en worden berekend op basis van de begroting van het desbetreffende jaar. Goedkeuringstolerantie Goedkeurend Beperking Oordeelonthouding Afkeurend Fouten in de jaar≤ 1% >1% <3% ≥ 3% rekening (% lasten) Onzekerheden in de ≤ 3% >3% <10% ≥ 10% controle (% lasten) 3.3 Rapporteringstolerantie Naast de goedkeuringstolerantie wordt de rapporteringstolerantie onderkend. De rapporteringstolerantie heeft betrekking op het vastgestelde bedrag waarboven de accountant geconstateerde fouten en onzekerheden altijd opneemt in de rapportage van controlebevindingen.

Bij overschrijding van dit bedrag vindt rapportering plaats in het verslag van bevindingen. Voor de rapporteringstolerantie stelt de raad als maatstaf dat de accountant elke fout of onzekerheid groter dan 20% van de hiervoor genoemde goedkeuringstolerantie rapporteert.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

4 van 11

4.

Begrip rechtmatigheid en de te controleren rechtmatigheidscriteria

4.1 Criteria In het kader van de controle van de jaarrekening gelden op het gebied van getrouwheid en rechtmatigheid criteria waarmee de accountant bij de planning en uitvoering van de controlewerkzaamheden rekening moet houden. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer besteedt de accountant specifieke aandacht aan de volgende rechtmatigheidscriteria:  het begrotingscriterium  het voorwaardencriterium  het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium) 4.2 Begrotingscriterium Het begrotingscriterium houdt in dat financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma's. In de (programma)begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door het Bestuur zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen moeten passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn. Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium wordt getoetst of het budgetrecht van de gemeenteraad is gerespecteerd. Het begrotingscriterium is uitgewerkt in de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV.

Hierin is opgenomen dat bestedingen die uitstijgen boven de in de begroting opgenomen programmabudgetten niet als onrechtmatig worden aangemerkt, als voor de accountant bij de controle vaststaat dat de begrotingsoverschrijding binnen de beleidskaders van de gemeenteraad valt of compensatie mogelijk is door met de hogere lasten rechtstreeks samenhangende inkomsten. Het bepalen of begrotingsoverschrijdingen al dan niet verwijtbaar zijn, is voorbehouden aan de gemeenteraad. 4.3 Voorwaardencriterium Besteding en inning van gelden door gemeenten en gemeenschappelijke regelingen zijn aan bepaalde voorwaarden verbonden waarop door de accountant moet worden getoetst. Deze voorwaarden liggen vast in wet- en regelgeving (Algemene verbindende voorschriften van de Europese Unie, formele wetten, algemene maatregelen van bestuur, ministeriële regelingen, raadsbesluiten, verordeningen, richtlijnen, protocollen en dergelijke met een wettelijke grondslag en jurisprudentie). De gestelde voorwaarden hebben over het algemeen betrekking op:  De omschrijving van de doelgroep respectievelijk het project;  De heffing- en/of declaratiegrondslag;  Normbedragen;  De bevoegdheden;  Het voeren van een administratie;  Het verkrijgen en bewaren van bewijsstukken;  Aan te houden termijnen besluitvorming, betaling, declaratie e.d.;  Recht, hoogte en duur.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

5 van 11

De precieze invulling verschilt per wet respectievelijk regeling respectievelijk verordening. Voor alle geldstromen dient ondubbelzinnig vast te staan welke voorwaarden erop van toepassing zijn. De door hogere overheden gestelde voorwaarden liggen vaak volledig vast. Dit geldt echter niet voor de voorwaarden in de gemeentelijke regelgeving. Uitgangspunt daarbij is dat vooralsnog het huidige informele beleid wordt bekrachtigd en er met name jegens derden niet met terugwerkende kracht strengere normen zullen worden toegepast.

4.4. Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium) Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen zijn beheersmaatregelen nodig. In tegenstelling tot andere getrouwheids- en rechtmatigheidsaspecten gaat het bij het M&O-criterium in het bijzonder om vast te stellen dat in de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen, en dat de wet- en regelgeving duidelijk is, aangepast is aan actuele omstandigheden en te handhaven is. De gemeenteraad heeft middels vaststelling van de Financiële verordening Berg en Dal 2017 en de Controleverordening Groesbeek 2015 het kader bepaald aangaande het M&O beleid. De accountant toetst in hoeverre deugdelijke maatregelen zijn genomen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik. 5.

Reikwijdte van de accountantscontrole bij de rechtmatigheidstoetsing

De accountantscontrole op rechtmatigheid is in beginsel veelomvattend: alle bepalingen met een (mogelijk) financieel gevolg zijn onderwerp van controle. De accountantscontrole is erop gericht vast te stellen, dat de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Om richting te geven aan de accountantscontrole is het noodzakelijk tot een afbakening te komen van de te controleren onderwerpen die van belang zijn voor de accountantscontrole. De accountantscontrole op rechtmatigheid maakt gebruik van het normenkader. Aan de accountant dient voorafgaand aan de accountantscontrole een actueel normenkader van de gemeente gegeven te worden. Het normenkader voor een rechtmatigheidscontrole betreft de inventarisatie van de voor de accountantscontrole relevante regelgeving van hogere overheden en van de gemeente zelf en is limitatief gericht op: a. De naleving van wettelijke kaders Dit uitsluitend voor zover deze directe financiële beheershandelingen betreffen of kunnen betreffen.

Voorbeelden van deze zogenaamde externe wetgeving zijn:  Algemene verbindende voorschriften van de EU, zoals de Europese aanbestedingsrichtlijnen;  Wet- en regelgeving waarin nadere voorschriften zijn opgenomen inzake specifieke uitkeringen en subsidies vanuit de EU, het Rijk en andere subsidieverstrekkende instanties;  Fiscale en sociale wet- en regelgeving die door gemeenten en gemeenschappelijke regelingen moeten worden nageleefd;  Overige algemene wet- en regelgeving, zoals de Algemene wet bestuursrecht (Awb) (in verband met subsidiebepalingen) en Bezoldigingswetten en –besluiten;  Gemeente- en Provinciewet;  Wetgeving en regelgeving die inrichtingsvereisten voorschrijven (voorbeeld BBV);  Specifieke wet- en regelgeving ten behoeve van de eigen taakuitvoering.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

6 van 11

b. De naleving van de volgende kaders: Voorbeelden van deze zogenaamde interne wetgeving zijn:  De begroting  De financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet;  De controleverordening ex artikel 213 Gemeentewet. Voor wat betreft de verschillende situaties die mogelijk zijn bij begrotingsafwijkingen is in bijlage 1 een schematisch overzicht opgenomen, met aanduiding van de gevolgen voor de strekking van de controleverklaring van de accountant. Het normenkader dient ieder jaar te worden geactualiseerd. Collegebesluiten vallen niet onder de rechtmatigheidscontrole, tenzij de controle hiervan verplicht is op basis van hogere regelgeving of raadsbesluiten of verordeningen. Indien het opstellen van een collegebesluit verplicht wordt gesteld, toetst de accountant alleen of het collegebesluit ook daadwerkelijk is genomen. Worden er ook inhoudelijke eisen aan het collegebesluit gesteld, dan controleert de accountant ook of hieraan is voldaan.

6.

Communicatie en periodiek overleg

Onderstaand is de overlegstructuur in een communicatiematrix vastgelegd voor het betreffende boekjaar. Uit oogpunt van doelmatigheid heeft het de voorkeur zoveel mogelijk gesprekken te combineren. Naam Auditcommissie

Aantal per jaar 1à2

College van burgemeester en wethouders

1

Controller / Teamleider Financiën, Juridische Zaken/APV en handhaving

Div.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

Toelichting De gemeenteraad is opdrachtgever van de accountant. De auditcommissie is namens de raad het aanspreekpunt voor de accountant. Met de auditcommissie bespreken we voorafgaand aan de controle de controleopdracht. Deze commissie behandelt tevens de managementletter. In de vergadering, waarbij we de jaarrekening toelichten, licht de accountant zijn rapport van bevindingen bij de jaarrekening nader toe. Op verzoek zal de accountant verschijnen in de vergadering van het college. Verder licht de accountant op verzoek de interimrapportage en de rapportage over de jaarrekening toe. De Teamleider Financiën, Juridische Zaken/APV en handhaving is voor de accountant het eerste aanspreekpunt. Er zijn drie natuurlijke momenten: het pre-auditgesprek, de bespreking van de interim-controle (op basis van de concept managementletter) en de eindejaarscontrole (op basis van het concept rapport van bevindingen).

7 van 11

7.

Rapportagemomenten accountant

7.1 Bevindingen Tijdens en na afronding van de controlewerkzaamheden rapporteert de accountant als volgt: Interim-controle In het najaar voert door de accountant een zogenaamde interim-controle uit. Over de uitkomsten van die tussentijdse controle brengt de accountant een verslag uit, de managementletter. De managementletter verstrekken we ook aan de auditcommissie. Jaarrekening Controleverklaring In de controleverklaring is op een gestandaardiseerde wijze, zoals wettelijk voorgeschreven, de uitkomst van de accountantscontrole weergegeven, zowel ten aanzien van de getrouwheid als de rechtmatigheid, uitmondend in een oordeel over de jaarrekening. Deze controleverklaring is bestemd voor de gemeenteraad, zodat deze de door het College van Burgemeester en Wethouders opgestelde jaarrekening kan vaststellen. Rapport van bevindingen In overeenstemming met de Gemeentewet brengt de accountant over de accountantscontrole een rapport van bevindingen uit aan de raad en in afschrift aan het College van Burgemeester en Wethouders. In het rapport van bevindingen rapporteert de accountant over de opzet en uitvoering van het financiële beheer en of de beheersorganisatie een getrouw en rechtmatig financieel beheer en een rechtmatige verantwoording daarover waarborgen.

Bijzondere controles Over afzonderlijke controles (bijvoorbeeld bij subsidievaststellingen) maken we specifieke afspraken over de wijze van rapporteren en het tijdstip waarop de accountant rapporteert.

7.2 Uitgangspunten voor de rapportagevorm Gesignaleerde onrechtmatigheden licht de accountant gespecificeerd toe naar de aard van het rechtsmatigheidscriterium (begrotingscriterium, voorwaardencriterium, etcetera). Fouten of onzekerheden die de rapporteringstolerantie als bedoeld in onderdeel 3 van dit controleprotocol overschrijden, staan in een apart overzicht bij het rapport van bevindingen. De accountant rapporteert ook over eventuele bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde informatieverzorging en dataverwerking, indien en voor zover relevant voor de accountantscontrole en van bestuurlijke betekenis. 8.

Hardheidsclausule

Ondanks het feit dat het normenkader zorgvuldig is opgesteld is het onmogelijk te garanderen dat dit kader hiermee limitatief is. Dat betekent dat in die gevallen waarin de interne wet- en regelgeving zoals die is opgenomen in het normenkader niet voorziet, dan wel (interpretatie) ruimte laat, het College gemandateerd is om beslissingen te nemen. Wanneer het College van dit mandaat gebruik maakt, legt het hierover verantwoording af in de jaarrekening.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

8 van 11

Bijlage 1

Toelichting rechtmatigheidscriteria Begrotingscriterium Algemeen Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium wordt getoetst of het budgetrecht van de gemeenteraad is gerespecteerd. Het begrotingscriterium richt zich primair op de baten en lasten op programmaniveau. Het bestaande beleid van de raad wordt afgeleid uit:  de programmabegroting met toelichting;  de begrotingswijzigingen met toelichting zoals blijkend uit de tussentijdse rapportages (Voor- en Najaarsnota) en raadsbesluiten. Begrotingsafwijkingen worden in de jaarrekening/het jaarverslag toegelicht. Begrotingsafwijkingen De algemene lijn is dat begrotingsafwijkingen die binnen de beleidskaders van de raad passen niet meegewogen worden in het accountantsoordeel. Bij het operationaliseren van rechtmatigheid worden de volgende categorieën afwijkingen onderscheiden: Bij de toetsing van begrotingsafwijkingen kunnen tenminste de volgende “soorten” begrotingsafwijkingen worden onderkend: Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en waarvoor men tegen beter weten in geen voorstel tot begrotingsaanpassing heeft ingediend. Bijvoorbeeld de doelgroep c.q.

de activiteiten zijn in de praktijk aantoonbaar ruimer geïnterpreteerd dan in regelgeving (subsidieregeling, -verordening) was gedefinieerd. Kostenoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn gesignaleerd. Bijvoorbeeld: de verwachte kostenoverschrijding op jaarbasis was via tussentijdse informatie al wel bekend, maar men heeft geen voorstel tot begrotingsaanpassing ingediend en dit is in strijd met de budgetregels zoals afgesproken met de raad. Kostenoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten, bijvoorbeeld via subsidies of kostendekkende omzet. Kostenoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen. Vaak blijkt vanwege dit open karakter in het kader van het opmaken van de jaarrekening een (niet eerder geconstateerde) overschrijding. Kostenoverschrijdingen die worden gecompenseerd door extra inkomsten die niet direct gerelateerd zijn. Over de aanwending van deze extra inkomsten heeft de raad nog geen besluit genomen Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker, belastingdienst of een toezichthouder blijkt (bijvoorbeeld een belastingnaheffing).

Het zal hier in de praktijk vaak gaan om interpretatieverschillen bij de uitleg van wet- en regelgeving die na het verantwoordingsjaar aan het licht komen. Er zijn dan geen rechtmatigheidsgevolgen voor dat verantwoordingsjaar. Wel zal de gemeente ervoor moeten zorgen dat de overschrijdingen getrouw in de jaarrekening worden weergegeven. Ook kunnen er gevolgen zijn voor het lopende jaar.  Geconstateerd tijdens verantwoordingsjaar  Geconstateerd na verantwoordingsjaar Kostenoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen)waarvan

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

Onrechtmatig, maar telt niet mee voor het oordeel

Onrechtmatig, en telt mee voor het oordeel X

X

X X X

X X

9 van 11

de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren.  jaar van investeren  afschrijvings- en financieringslasten in latere jaren

X X

Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium richt zich op het handelen in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving. Aangezien de hoeveelheid wet- en regelgeving te groot is om een volledige controle op de naleving hiervan mogelijk te maken, stelt de raad kaders ten aanzien van de omvang en invulling van de controleopdracht aan de accountant. A. Kader omvang van de controle Met betrekking tot de omvang van de controle is een controleprogramma opgesteld, waarbij de lijst van interne regelgeving (= bijlage bij dit beleidskader) door de accountant wordt ingepast bij de controle van de relevante bedrijfsprocessen. B. Kader invulling controleopdracht Met betrekking tot de invulling van de controle is een kader opgesteld, waarbij de volgende uitgangspunten worden gehanteerd bij de controleopdracht aan de accountant: a. Niet-financiële verordeningen worden buiten beschouwing gelaten bij het rechtmatigheidsoordeel; b. (Deels) financiële verordeningen worden alleen beoordeeld op artikelen waaruit financiële beheershandelingen volgen; c. Gemeentelijke beleidsnota’s worden buiten beschouwing gelaten bij het rechtmatigheidsoordeel, tenzij anders is aangeven door de raad in een verordening; d.

Collegeregelingen worden alleen beoordeeld op aanwezigheid wanneer ze een uitwerking zijn van hogere wet- en regelgeving en/of besluiten van de raad én wanneer er financiële beheershandelingen uit volgen. e. De financiële- en controleverordening (artikel 212 en 213 Gemeentewet), worden integraal als basisdocumenten betrokken in de controle.

Misbruik en & Oneigenlijk gebruik -criterium Definitie M&O - Misbruik De interne toetsing op juistheid en volledigheid van gegevens die door derden zijn verstrekt bij het gebruik maken van overheid/gemeentelijke regelingen. - Oneigenlijk gebruik De interne toetsing of derden bij het gebruik van overheid/gemeentelijke regelingen geen (rechts)handelingen hebben verricht die in strijd zijn met het doel of de strekking van de regeling. Te denken is hierbij aan subsidies, kwijtschelding en uitkeringen, maar ook om de juistheid en volledigheid van opbrengsten (bijvoorbeeld de verstrekte gegevens die hebben geleid tot het opleggen van gemeentelijke belastingen.) M&O beleid is gericht op verstrekkingen aan derden en is daarom extern gericht. Het beleid betreffende misbruik en oneigenlijk gebruik is situationeel vastgelegd in wetten, verordeningen, interne richtlijnen en procedures.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

10 van 11

Bijlage 2

Normenkader rechtmatigheid Het Normenkader is een inventarisatie van de in het kader van de rechtmatigheidscontrole relevante algemene wet- en regelgeving. Dit overzicht moet als volgt worden gelezen. In de eerste kolommen wordt het taakveldnummer, omschrijving van het taakveld en programmanummer aangegeven. In de vierde kolom staat de externe regelgeving (de te toetsen algemene wet- en regelgeving) die direct een relatie heeft met het financieel beheer en de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente. Deze algemene wet- en regelgeving moet veelal nog nader worden uitgewerkt. Voor subsidies van en voor derden stellen we bijvoorbeeld nadere subsidieregels op (verordening). Ook voor belastingen/heffingen regelen we zaken nader en moet een juridische titel worden verkregen via een verordening. Deze vindt u in de kolom interne regelgeving. De randvoorwaarden waarbinnen we uitgaven (lasten) mogen doen, ontlenen we onder meer aan de begroting. De accountant kijkt voor de rechtmatigheidsbeoordeling vooral naar de bepalingen, die betrekking hebben op recht, hoogte en duur. Met de in dit Normenkader gepresenteerde inventarisatie bieden we een minimumkader voor de reikwijdte van de rechtmatigheidscontrole zoals vastgelegd in artikel 213 Gemeentewet en het met Algemene maatregel van bestuur vastgestelde Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden.

De raad stelt jaarlijks het Normenkader vast vóór de controle van de jaarrekening, omdat er jaarlijks wijzigingen (kunnen) plaatsvinden in zowel de interne regelgeving als de externe regelgeving. Zie de bijlage ‘Normenkader Berg en Dal 2020’ voor gedetailleerde weergave.

Nota Controleprotocol Berg en Dal 2020

11 van 11

Pagina 1

Taakveld 0.1

Omschrijving

Prog.

Externe regelgeving

Interne regelgeving

Bestuursorganen

3

Gemeentewet

Reglement van Orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad van Berg en Dal 2017 Verordening gedragscode voor bestuurders gemeente Groesbeek 2003

Rechtspositieregeling raadsleden, burgemeester en collegeleden, Gem.wet Rechtpositiebesluit raads- en commissieleden

Awb, Gemeentewet Gemeentewet, Collectieve arbeidsvoorwaardenregeling Wet gemeenschappelijke regelingen

Ambtenarenwet 2017 Gemeentewet Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Burgerlijk Wetboek (BW) Cao Gemeenten Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (WNRA) Gemeentewet. Besluit accountantscontrole decentrale overheden Gemeentewet, BBV Gemeentewet Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht

0.1

Bestuur org. Rekenkamerfunctie

3

Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht Gemeentewet

0.1

Bestuurlijke samenwerking

3

Wet gemeensch.reg.

0.5

Treasury

4

Gemeentewet, Wet financiering decentrale overheden

0.6

OZB

4

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

2

Normenkader Berg en Dal 2020

Raad-/B&W-besluit R

15-jun-17

R

27-feb-03

Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Berg en Dal 2020 Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van het college van de gemeente Groesbeek 2015 Verordening interne en externe klachtenbehandeling gemeente Groesbeek 2015 Aanwijzingsbesluit heffings- en invorderingsambtenaar Munitax

R B&W

30-jan-20 6-jan-15

R B&W

8-jan-15 2-jan-18

Beleidsregels Munitax 2019

HefAmb. R&B B&W

1-apr-19 9-mrt-17 10-dec-19

Verordening elektronische kennisgeving Groesbeek 2015

R

8-jan-15

Archiefverordening Gemeente Groesbeek 2015

R

8-jan-15

Controleverordening Groesbeek 2015 (art.213 GW)

R

8-jan-15

R B&W R B&W R B&W B&W B&W R R B R&B R

24-jan-17 24-feb-15 12-dec-19 2-jan-18 20-okt-16

Gemeenschappelijke Regeling Bijzonder Onderzoek Regio Zuid-Gelderland Personeelshandboek

Financiële verordening Berg en Dal 2017 Budgethoudersregeling Groesbeek 2015 Verordening op de heffing en de invordering van leges 2020 Berg en Dal Aanwijzingsbesluit heffings en invorderingsambtenaar gemeente Berg enDal 2018 Algemene subsidieverordening Welzijn Berg en Dal 2017 Subsidieplafonds welzijnssubsidies 2020 Nadere regeling Oprichten rechtspersoon 2020 Nadere regeling Overige organisaties 2020 Verordening Rekenkamercommissie gemeente Berg en Dal 2019 Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Groesbeek 2015 Regeling Gemeenschappelijk Orgaan Arnhem Nijmegen City Region Statuten van het openbaar lichaam Euregio Rijn-Waal Financiële verordening Berg en Dal 2017

2-jul-19 2-jul-19 14-mrt-19 8-jan-15 3-nov-15 23-mei-91 24-jan-17

24-feb-15 Financieringsstatuut Gemeente Groesbeek 2015 B&W 30-jun-15 Regeling administratieve uitvoering hypotheekregeling ambtenaren voormalige gemeenten Groesbeek en Millingen aan de Rijn 20 B&W Wet waardering onroerende zaken, gemeentewet Verordening op de heffing en de invordering van onroerende-zaakbelastingen2020 12-dec-19 R Berg en Dal Invorderingswet 1990 Beleidsregels Munitax 2019 1-apr-19 HefAmb. Wet gemeensch.regelingen, 25-nov-15 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid R Arbeidsomstandighedenwet Wet veiligheidsregio’s, Woningwet, Wet 15-5-2012/08Brandbeveiligingsverordening Groesbeek 2015 R milieubeheer,Gemeentewet 01-2015

Pagina 2

Taakveld 1.2

1.2 2.1

Omschrijving

Prog.

Externe regelgeving

Interne regelgeving

Openbare orde en veiligheid

2

Gemeentewet, Wegenverkeerswet, Besluit wegslepen voertuigen

Wegsleepverordening gemeente Berg en Dal 2019

Beschermende maatregelen Verkeer en vervoer

2 2

3.1

Economische ontwikkeling

3

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3

Gezondheids-en welzijnswet voor dieren Gemeentewet,Belemmeringenwet Privaatrecht,telecommunicatiewet

Gemeentewet

3.4

Economische promotie

3

Gemeentewet

3.4

Economische promotie (Toerisme) 3

Awb Gemeentewet

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1

5.1

Sportbeleid en activering

2

Wet op het primair onderwijs Wet op het primair onderwijs, Wet op het voortgezet onderwijs, Wet op de expertisecentra Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid 2011–2018 Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht

5.2 5.3 5.3

5.3

5.4 5.5

Sportaccommodaties Muziek dans en toneel Muziek, dans en toneel (Cult.presentatie productie participatie) Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed

Normenkader Berg en Dal 2020

Raad-/B&W-besluit R

4-jul-19

Aanwijzingsbesluit toezichthouders gemeente Berg en Dal Algemene plaatselijke verordening (APV) van de gemeente Berg en Dal

B&W R

2-okt-18 13-dec-18

Wegbeheer Groesbeek 2015 - 2019 Wegbeheer Berg en Dal 2017-2020 Verordening Werkzaamheden Kabels en Leidingen Groesbeek 2015 Nadere regels kabels en leidingen gemeente Berg en Dal 2017 Subsidieverordening aansluiting op breedband internet buitengebied gemeente Berg en Dal 2019 Overeenkomst regelende het beheer en onderhoud van de openbare verlichting langs provinciale wegen in de gemeente Groesbeek Openbare verlichting beleidsplan 2016 2025

R B&W R B&W R

22-10-2015 7 mrt 2017 8-jan-15 8-aug-17 25-apr-19

B&W

6-nov-16

R

14-jul-16

R

12-dec-19

Verordening op de heffing en invordering van marktgelden 2020 Berg en Dal

Marktverordening gemeente Berg en Dal R Marktreglement gemeente Berg en Dal B&W Verordening Bedrijveninvesteringszone Centrum Groesbeek 2017 R Verordening Bedrijveninvesteringszone Millingen Centrum 2020 tot en 2024 R Verordening op de heffing en de invordering van een forensenbelasting 2020 Berg en R Dal Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting 2020 Berg en Dal R GR Fin.grondslag stichting RBT/KAN R Subsidieverordening Toerisme Berg en Dal 2016 R Handhavingsbeleid niet-recreatief gebruik van vakantiewoningen Berg en Dal 2016 Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Groesbeek 2015 R Verordening leerlingenvervoer gemeente Groesbeek 2014 R

Ontmoeten en verbinden met accommodaties (Accommodatiebeleid gemeente Berg en Dal 2016) Nadere regeling Sportverenigingen 2019 Reglement voor het gebruik van sporthallen gemeente Berg en Dal Tariefregeling zwembad de Lubert Nadere regeling gemeentelijke sportaccommodaties Berg en Dal 2020 Nadere regeling Amateurkunst 2019 Nadere regeling individueel muziekonderwijs jeugd en jongeren Berg en Dal 2017

15-dec-16 18-dec-18 24-nov-16 31-okt-19 12-dec-19 12-dec-19 22-dec-88 15-dec-16 26-mrt-15 26-jun-14

B&W B&W

2-jul-19 13-mrt-18

B&W B&W B&W

22-okt-19 2-jul-19 26-okt-16

2 2 2

Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht

2

Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht

Nadere regeling Volksfeesten 2020

B&W

2-jul-19

3 2

Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht Erfgoedwet, Wabo

Nadere regeling musea Berg en Dal 2020 Subsidieverordening instandhouding erfgoed Groesbeek 2015 Subsidieverordening erfgoedprojecten in de kernengemeente Berg en dal 2017 Erfgoedverordening Groesbeek 2015

B&W R R R

2-jul-19 8-jan-15 15-jun-17 8-jan-15

Alg.wet.bestuursrecht

Pagina 3

Taakveld 5.7

6.1 6.1

Omschrijving

Prog.

Externe regelgeving

Interne regelgeving

Raad-/B&W-besluit

Natuur en landschap

2

Algemene wet bestuursrecht Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht

Samenkracht en burgerparticipatie 1 (Sociaal Domein) Samenkracht en burgerparticipatie 1 (Sociaal Domein)

Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht

Subsidieverordening natuur en landschapsbeheer gemeente Groesbeek 2015 Subsidieverordening Groenblauwe diensten gemeente Groesbeek 2015 subs plafond natuur landschap 2020 Nadere regeling groene leefruimte 2020 Nadere regeling vrouwenverenigingen Berg en Dal 2017 Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen gemeente Groesbeek 2015

R R B&W B&W B&W B&W

8-jan-15 8-jan-15 14-jan-20 2-jul-19 2-jul-19 3-feb-15

Beleidsregel aanvullende compensatie eigen bijdrage kosten kinderopvang 2015 gemeente Groesbeek Beleidsregels kinderopvang gemeente Groesbeek 2015

B&W

16-sep-14

B&W

24-feb-15

Nadere regeling peuteropvang Berg en Dal 2020 Nadere regeling Ouderenbonden 2019

B&W B&W

6-aug-19 2-jul-19

Nadere regeling Buurtverenigingen 2020 Nadere regeling Jeugd en Jongeren 2020 Nadere regeling (individueel) Muziekonderwijs Jeugd en Jongeren 2020 Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Berg en Dal 2020

B&W B&W B&W R

2-jul-19 2-jul-19 2-jul-19 12-dec-19

R R R

16-jun-16 26-mrt-15 11-feb-15

MGR

8-jan-18

MGR

11-feb-15

Nadere regels en beleidsregels Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen Afstemmingsverordening (maatregelenverordening) Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Groesbeek 2015

MGR

8-jan-18

R

26-mei-15

Beleidsregels Bijzondere bijstand 2016 Berg en Dal Verordening Doe mee Plus gemeente Berg en Dal 2018 Re-integratieverordening participatiewet Rijk van nijmegen (MGR) Nadere regels en beleidsregels Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk Verordening Tegemoetkoming kinderopvang SMI arbeidsongeschikte (gewezen)werknemers Afstemmingsverordening (maatregelenverordening) Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Groesbeek 2015 Gemeentewet, Awb Verordening Doe Mee! gemeente Groesbeek 2015 Participatiewet Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz gemeente Groesbeek 2015 Verordening Tegenprestatie naar Vermogen Berg en Dal

B&W R MGR MGR

21-jun-16 14-jun-18 11-feb-15 8-jan-18

R

22-okt-15

R

26-mei-15

R R

17-sep-15 26-mrt-15

R

28-jan-16

Jeugdwet Wet Kinderopvang, Wet innovatie en kwaliteit kinderopvang (Wet IKK) Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE).

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie 1 (Sociaal Domein)

Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht,

6.2

Wijkteams

1

Jeugdwet

6.3

Inkomensregelingen

1

Participatiewet

Verordening cliëntenparticipatie Werk en Inkomen gemeente Berg en Dal 2016 Fraudebeleidsplan Participatiewet IOAW, IOAZ en Bbz Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk Re-integratieverordening participatiewet Rijk van nijmegen (MGR) arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen Nadere regels en beleidsregels Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk Re-integratieverordening participatiewet Rijk van nijmegen (MGR) arbeidsongeschikte werkloze werknemers

Gemeentewet, Wet inkomensvoorziening Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen 2004 Wet sociale werkvoorziening Gemeentewet, Participatiewet

6.3

Normenkader Berg en Dal 2020

Inkomensregelingen

1

Pagina 4

Taakveld

Omschrijving

Prog.

Externe regelgeving

PW-reintegratie

Participatiewet

PW-Inburgering

Wet inburgering Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening Wet maatschappelijke ondersteuning Huisvestingswet 2014 Jeugdwet

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1

6.7

Maatwerkdienstverlening

1

6.8

Geescaleerde zorg

1

7.1

Basisgezondheidszorg

2

7.2

Riolering

2

Gemeentewet,Wet gemeensch.regelingen

Gemeentewet Gemeentewet Gemeentewet 7.3 7.3 7.4

Afval Afvalstoffenheffing Milieubeheer

2 2 2

Gemeentewet,Wet milieubeheer Gemeentewet,Wet gemeensch.regelingen

Interne regelgeving

Normenkader Berg en Dal 2020

Raad-/B&W-besluit

Beleidsplan Wet taaleis gemeente Berg en Dal 2016 22-dec-15 B&W 22-dec-15 Beleidsregel Wet taaleis gemeente Berg en Dal 2016 B&W 16-jun-16 Verordening cliëntenparticipatie Werk en inkomen gemeente Berg en Dal 2016 R 8-jan-15 verordening individuele inkomenstoeslag gemeente groesbeek 2015 R 10-feb-15 Beleidsregels individuele inkomenstoeslag gemeente Groesbeek 2015 B&W 25-jun-15 Verordening individuele studietoeslag Participatiewet gemeente Groesbeek 2015 R 25-jun-152015 Afstemmingsverordening (maatregelenverordening) Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Groesbeek R 16-sep-14 Beleidsregel krediethypotheek en pandovereenkomst 2015 gemeente Groesbeek B&W 24-feb-15 Beleidsregel terugvordering en verhaal Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2015 R 26-mei-15 Beleidsregel Ontbreken woonlasten en korten inkomsten uit verhuur 2015 B&W 16-sep-14 Beleidsregel overbruggingsuitkering Participatiewet 2015 Groesbeek, B&W 6-mei-15 Beleidsregel Maatwerk bestuurlijke boete gemeente Groesbeek R 8-jan-15 Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015 gemeente Groesbeek R 15-nov-16 Verordening Wet inburgering gemeente Berg en Dal 2017 R Beleidsregels Schuldhulpverlening gemeente Berg en Dal 2018 3-apr-18 B&W 13-jul-17 Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Berg en Dal 2017 R Beleidsregel huisvestingsindicatie gemeente Berg en Dal 2020 5-nov-19 B&W Huisvestingsverordening

Gemeente Berg en Dal 2020 12-dec-19 R Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Berg en Dal 21-nov-17 B&W 2018 mandaatbesluit Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang gemeente 16-dec-14 B&W Groesbeek 2015 Beleidsregels voorziening maatschappelijke ondersteuning gemeente Groesbeek 16-dec-14 B&W 2015 Verordening cliëntenparticipatie Wmo voorz.gehandicapten 2009 gemeente 27-aug-09 R Groesbeek Nadere regels voorzieningen Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp 29-dec-15 B&W gemeente Berg en Dal 2016 22-okt-15 Verordening Subsidie Jeugdhulp 2016 R Algemene voorschriften 2016 Regio Rijk van Nijmegen WMO, Jeugdhulp en 25-okt-16 Regio beschermd wonen Maandaatbesluit voor de besluitvorming o.g.v. de Verordening Subsidie Jeughulp 3-nov-15 B&W 2016 (Blok C) Nadere regels voorzieningen Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp 29-dec-15 B&W gemeente Berg en Dal 2016 25-nov-15 Gemeenschappelijke regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid R 2-jul-19 Nadere regeling EHBO AED 2020 B&W Vaststelling Gemeentelijk Rioleringsplan Berg en Dal 2016 t/m 2020 22-okt-15 R 17-dec-15 Vaststelling Aansluitverordening Riolering Gemeente Berg en Dal 2016 R 17-dec-15 Verordening eenmalig rioolaansluitrecht 2016 Berg en Dal R Verordening baatbelasting div.

R Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2020 Berg en Dal 12-dec-19 R Overeenkomsten inzameling oud papier div.verenigingen en scholen 30-nov-95 R Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing 2020 Berg en Dal 12-dec-19 R Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Berg en Dal 3-jul-19 R Verordening stimuleringslening duurzame maatregelen non profitorganisaties Berg en 8-feb-18 R Dal 2018 Subsidieverordening energiebesparende maatregelen woningen 2018 8-feb-18 R Gem.regeling milieusamenwerking en afvalverwerking 30-sep-04 R Gemeensch.regeling Omgevingsdienst Regio Nijmegen

Pagina 5

Taakveld 7.5

Omschrijving

Prog.

Externe regelgeving

Begraafplaatsen en crematoria

2

Gemeentewet.

8.1

Ruimtelijke ordening

3

8.2

Grondexploitatie

3

8.3

Wonen en bouwen

3

Normenkader Berg en Dal 2020

Interne regelgeving

Verordening op de heffing en de invordering van lijkbezorgingsrechten 2020Berg en Dal Wet op de lijkbezorging Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen Berg en Dal 2019 Beleidsregels lijkbezorging van gemeentewegen gemeente Berg en Dal Gemeentewet, Wet Ruimtelijke Ordening, Besluit Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2015 ruimtelijke ordening Wet op de ruimtelijke ordening Exploitatieverordening gemeente Groesbeek 2001 Exploitatieverordening gemeente Millingen aan de Rijn 2004 Nota grondbeleid gemeente Berg en Dal 2017 Grondprijzennota gemeente Berg en Dal 2020 Verordening sted.vernieuwing Gelderland Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht, Verordening Starterslening Berg en Dal 2017 Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Berg en Dal Wet Algemene bepalingen omgevingsrecht,

Nadere regeling Wijkraden 2020 Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrechtgemeente Berg en Dal

Raad-/B&W-besluit R

12-dec-19

R B R

13-dec-18 18-mrt-16 8-jan-15

R R R B&W

23-aug-01 18-jan-05 13-jul-17 28-jan-20

R R

14-dec-17 3-jul-19

B&W R

2-jul-19 14-jul-16